Archiwum
łemkowskiego radia

Добрий вечер Вытам вас барз сердечний гіторок уж занедолго вернеме до што нас по голові ходит кінчыме рапсодиє для Лемку Ярослава Зволіньского так же Віторковый вечерм буде уж вільный од слуговиска а верне попередній проґрам натоміст пятниця очывидно як все Лишыт ся так як была А тепер уж запрашам на наступну част Вільоной ґуже пустошеє світлиця УТСКА Трохе млодежы выєхало до УС троха ся пожыніло решта выросла з віку співаючых дівчат Збераме ся поновні в нашым броні і підмуєме важны постановліня Треба і нам по колеі врацати в ґуры і там орґанізувати дальшу роботы Треба теж кєрувать там як найвенцей молодежы незважают на то яком там достанеме працы Знов крутка рефлексия особіста Симпатизували мевчас з кузинком Павла Стефановского зо сом Міла она іщы дві дорослы состры старшу і молодшом од себе Узгодніли сме з Зосьом же она поєде до Креніци знайде там працы і якє мешканє а я прияде пізній І так ся стало Зося поєхала зо свойом старшом сєстром Зналязли в Креници працы і якій покоіт до замішканя До Ґорлиц выіхали р Янек Фуджак Ярослав Торгоняк і вєлю інных молодых люді до Ґорлиц до Креници і вшынді там ділько можна было зналез якій затрудніня В недолґім часі поіхал і Павел Стефановскій Было ніц нашых діячів Треба ся было старать о настемпных і утримувати ґрупы Зельоноґурском бы перетрвала лончност з тым ктру выєхали в Уґу Был в нашій ґрупі Молодый чловек в войсковым мундужы тераз мусял ся честі влунчат до працы ґлувні пополудінями і в неділя Пребывал в Кросні Оджаньскым Тым молодым Лемкєм был поручник Миколай Тыліщак Нова выбіяюця ся постать В вісну <unk> року мусялам змінит працы Міалам вілю знайомых всют директорів Ружных Закладу моглам він працы выбра Здесидувалам ся на принятє становиска Презеса Спулдільнь Одіжово Дівярскій в Слубіцях Выбралем спілуділь Длятого же там не вымагано одеґітимациі партийной а такій не міц выізджаме в понідялкы а працалим суботні пополудня В зеленій Ґуже чекали на ліст спотканя розмовы до пізніх подін В спулудні працує <unk> кобіт Єст так же призакладова школа забудова Предшколе і жлобек Коштом огромного высілку треба спростать вшелькым заданьом Цо два тыгодні єщы до Вроцлавя на консультация хце скончыт економіка пшемыслу На выклах Не вытримує Засипіом зо зменшын Але мушы вытрвать за вшельком цены З Білянкы отримує ліст од Павла Стефановского же орґанізує за спултанечны але не маст троів На власны кошт казал лем уж <unk> блюзек дамскых <unk> спудніц Долончыла лем якіс материялы Віславым Павлові В наступну суботу і неділя чытаме колейну порцию лісту На тым полю треба ділати тігле Сон всюд лісту од ксенци Яна Поленьского адресуваны до Яр <unk> з <unk> марця <unk> року Ксондз пише же опрацувал гісторию Лемку праца склада ся з около сет строн і забєра Ґеоґрафі Лемковщыны Гістория Лемку і часы спілчасны Ліст нр <unk> марця <unk> рок Вільце шановный пані Мерено Ліст од вас отрималам зараз одповідам Предевшыткым заболяла мі відомост же зостал пам принесєны на подженднійше становиско працы Кого ся хце вывысшыть теґо досвядча Згодіт з іном Божо і вшыміця то болестне удержыня яко офяре зложону на олтажу нашого УПСласновольненого Народу Лемковского Відат же для ульжаня нашой долі потребны сут офяры Мысіль приготуваня ксіжкі о удялю Лемку в І св єст барз ценна Працує над історийом Лемкових опрацовує цалком новы науковы материял на підставі зрюдел Цалост склада ся з трех чести перша част ґеоґрафія друга чест гісторична і третя варункі обецна Перша чест зостала переслана до редактора Карпатскій Русі Другом конча Цалост заберат около <unk> строн Выславем теж о <unk> здєнь понімаж цілост беструвана в формі альбуму Зосталем запрошены на конґрес Нестети я не пояде і в тій справі хы написати до доктора Перелома Феці і Чертаскєґо Може тури з них поєхал бы Отримала м тыжліст од Ардеґо Піше мі жебы м зробил вшытко чожливей попроваділ Лемкув на Лемковщыз подобні як Мойже выпроваділ Жыдув з неволи еґіпскій до Зємі обєцаной Для чого Он теґыні учыніл мают таку оказию Такій оказіі по раз другій є пенця Сердечні Вас поздравлям вшыткых Зєльоном ґужон Тримайте ся моцно духом і не тратьте надіі на лепшу пришлост нашого народу Букзвами Ян Поляньскій В Ісці побятаня же через материял выслал враз з <unk> УС до редактора Цісляка з ґазеты Карпатска Русь Несте Додіс невідомо цо стало ся з тыми материялами В тым місцу Знову мушу одвола ся до редакторів Карпатскій Русі і Лемко Союза з АПЛановні редакторе єжелі материялы те сут в вашым посяданю Єжелі тей гісториі не выдалістє прошы барз однайд є звруцьте до нас до Стоваришыня Лемкови в Польсы Зажду ґлувны пляґници Мы діламе уж зупелні леґальні Звуцьте Для добра Лемків і для захованя нашой істориі Ксондз Ян Поляньскій заслужыл собі ноту жебы діло його жытя трафіло до ронк чытельнів Не тылько лемковскых Наше бюро надаль працує барзо інтенсывні маюж выробляну добром реноме всеред Лемків родаку на заході Руніж в Карпатах ділают насі коледзы На заході тымчасом цораз вінсий весель мам запрошыня до Ліпін до Кремпы до Басалыґу до Тожымє Пьотрович врешт здецидувал ся на женячкы і наш дялач Зельоний Ґур Миколай Гальчык На його беселя поіхали сме вшысти аж под Гору до родів Пенным Води Анны Цидилу Веселе трвало два дні вшытко згодне з лемковскым обычайом Наша тожсамост реалізує ся в традициі в обжендах нашых дзяду Вшынді єстесмо з собы на веселях співами по своєму по лемковску Веселя громадзонце по <unk> особ тото аст пшемуєня і мова дружбы люб старосты до зобраных кості Найчыстій жычыня склада ся на стою подньосле примавлян до серця пару молодей і родіцу до нашых люди окшыбці і надіі взбуд задумы і выволуюч лузы Позиция руху Лемковского была уж уґрунтувана на цалым заході хотяж і всеред Лемків маме заклых опозицийоністів Ісіньом <unk> року дотєра до нас відомост же земва повруціл пан Міхал Доньскій знаны на Подкарпатю зо своій діяльности в Ґвардиі Людовой Знал особіст Ґомулка участник ділачы партийных і паньсовых в Жышові і Помятах Жышовскых Міхала зналі Лемкови з Помяту Ґорлицкого і ценіли за його діяльност поджас окупациі Доньскій шыбко розпознал ситуацию Лемку в Польсце і навязал контакт кореспонденциі з нашом ґрупом Зебрали сме ся в Кільку і попрез пару годін застанавляли сме ся на якых засадах пан Міхал мог вруціти до Польскій Авєньс посады директора Міньского гандлю Деталічного в Жышові Дошли сме до внюску же єже єст Лемкєм то бесі ділал з нами По якымсь часі пан Доньскій приєхал до Зельоной Ґуры Не питали сме го робил ве Львові кто ґос тягнул до Польскій а акурат в тым часі кєди найвєнцей Лемків врацало на своє землі і кєди цен лемковскій рух зостал през влады по ціху заакцептуваны Міхал Доньскій дост шытко влучыл ся до діяльности Зналязл ся везах в тым і во владах жонду Ґлунча з секциі Лемковскє утвоженой зрештом з його ініциятивы Был влучас по нашій строні хотяж никт не знал його інтенций і далекы сенжных плянів В нашым архівом знайдує ся осімнастє лістув з лят <unk> од пана Доньского Єжелі пересілятіт його діяльніст на підставі трасі тых лісту окаже ся же пришол он огромну метаморфозы Могла мі не раз ся переконать як зненавитіл ділачы Лемковскій тримаючых ся пролемковского курсу Цікавый то чловек бо трафил теж і до структур Лемко Союза в Америці Може і о нім напише ницо він В нашій ґрупі надаль в тіглы покотові Барто активні працувал Миколай Теліщак Миколай Гальчак і Янак Хошовскій з Кожова Заховуєме мяну центру Тераз хоц влада надаль нас обсервує без якыс іначей ся до нас одношу пропоную нам дужны функциі сполачны лавніка в колеґіюм в Радах Народовых Ствердаме выразны зміны тактикы В тым часі пережылам малом пригоды Певного дня телефонує до мні портєр і повіда же пришел якій гост котрый не хце показать ани леґітимациі ани тыж не хце взять припусткы Повідам бы ґо впустіл домысляют ся кто то може быти До моєго скромного ґабінету вшел меншызна в біку околосту Не привітал ся лет попросил о розмовы в четверо очы Пошли сме до службового покоіку на Потыдашу Уважалам же не мам ся того бать бо вид лем якій то уж енд В покою гость показує мі леґітимация корай ся добре не приізлам хоц назвиско Памятам до ній Єстем з контрвывяду Задає мі кілька питань як ся працує чы єст же нас студия Врешт повіда Маме для вас певны пропозициі Але о тым хтіли бысме повідеть пану в Зельоній ґуже Мой шеп хтіл бы пана познать Вєме же в каждом суботы враца пан до зеленой ґудповідам же так Прошы він в неділе рано годі <unk> <unk> приізд под адрес Подал нас веліци нумер мішканя Не треба того записувать выстарче запамятат Мув є Добже быде Гост додал же розмова была тайна і тым подобна пожегнал ся і пишыну Помыслялам же такых розмов єст шырень пережылам кілька пережыє єй то Суботы вечором оповідам о вшыткым Яркові мерені і подалем адрес вшытко може ся здарити отруце за буйство яко самобуйство і єнных несподявок В неділя рано шедлем по сходах то будинку з біюнцым серцем Запукалем Джві отворил тен пан котрый был у мні в Слубіцах Мєшканя было пусте без шляду цидєнного жытя Малы покоік столік кресло За хвиля на столі появила ся бутелька віна і якыс цясткы До покою вшедл старшый пан о барз поканцеруваній тважы Были то блізны воєнны альбоєнны Не хтіл бым Описывать розмовы Не вім як долго обовязує таємниця Моге повідеть тиле же міям ся зналез За границом ролі знаного вшыткым Чеховича На пропозициі выразіла мскоты Віцям же то постеп острежено мі о таємници по чым вішыд лем з такым самым страхом з якым там входілам Яркові оповіда м о вшыткій В червцу <unk> р моя фірма міла быти упаньсковіона Запропонувано мі функци достемци Директора в Закладі Паньствовым Не приєм Переказалам спілдільнє свойому застемпце взяла в залеклы урлопы і врюцілам до Зельоной Ґуры Тераз мі люксус платнысячны урлоп Дужо часу на вшытко Моглам іхати в ґуры в целю збаданя можливости чы позостати там наставы Мій выязд на два тигодні узгоднілем з колеґами Намовим родіцу і выбралем першы етап подружы якій мала быти креница ґде пше мешкала моя симпатия Зося Стефановска З мойой страны мала то быть Несподянка для родіцив котры не знали мойой дівчыны Для засіру ніж несподянка бо познала бы моіх родіцув і зобачыла Фльоринка діли сме поєхат разом Хтіл лем омовить муй евентуальны оженек і позостаню в Креници Осєдлянє ся в Креници было моім маженьом і позостає лім до лісі В Креници замішка змі Уянка Слівіньского Якігось кузина мойой маткі По ульокуваню ся своє першы крокі скєрувам до мешканя симпатіі Былем уж в тым мешканю кілька місяців чесній кєди складалам в Новым Сончу документы о вшыд зялкы будовляной во Фльоринце і пошуківам документу в справі спадку по моім стрию Ярославі Кобані В мешканю Зосі привітала мій молодша сєстра Люба Питам о Зосє мови же приєхалам з родіцами Домысліла ся для чого з родіцами трохы поблядла і мільчы Врешті одважыла ся і Зося проєхала до когось інного омовит справы шлюбу Спитала чы выслать до ней телеґрам Мнє цось заткало Замыслілам ся і по хвилі одповідам женя Люба теж мі ся подобала але в тым моменті не мім одвагы повідеть же німа старшый выберам молодшой сєстры Найвякшы встид пережылам перед родіцами тось слама і по кільку днях побыту в Креници а потем во Фльоринци і в Стабішы родіце в Руцілі на Заход Выбрала м дальшу подруж і поєхалам до Ґорлиц до Кондуры ціловілю Лемку Тутай уж діяли наші колегы Приходіла ту скромна помоц зо оцеану в постаті одєжы і обувя В тым часі помоц для Лемків была щеґульні потребна Леч як писана вчесні през діланя зажонду УТСК та помоц як зрештом называно єм вувчас Помоц філянтропійна не зостала през влады польскє допущена до краю Єжели навет мала місце в барзы малым закрезє то была през влады польскєні О нілемковскій орієнтациі уважано за переявы вороґі вобыц паньства польского і утримуваня лучности з неприязными заґраничными освятками А што было дале Дознате ся по перерві О то одверам нищы памят дам што ся стало вчерашым да З васкюваня Моі горіти Не буду вірити в палю Юславо хіба фарс з вам придане фота і купаня і мотивраня Осопли я Юславо не буду робити не буду вірити в пару Чыперо підюпита Нас голосите Юсе буду впити Не буду любити Не буду вірити Юсе буду впити Не буду любити Не буду вірити бы мар По розмовах з ґолицкыма ділачами вруцілам до Зєльоной Ґуры В найблизшым спотканю в ґроні достуж Окройоным оповідам о тым цо діє ся на Лемковщызні Узнали сме засельове приготуваня кільку лістів до Лемко Союза о потребі континууваня помоцы материяльной для нашых люді кты вруціли на своє зєм Лято <unk> р узнали сме за уркове Праца не была так інтенсывна в летах убєґлых тілько наплыв кореспонденці был рувні дужы Пісал мі годоньскій ксондз Поляньскій Ґжеґош Пецух і Віль Было трохы мній споткань з обцыма людзьми Нарешті мала ніцо од почынку жона Ярка Мерены Юстися і його состра Люба котры вчасі нашых споткань приготовы сеткі канапек В ліпцу <unk> року орґанізувано Зельоной Ґуже Свято з полдяльчости працы Отрималам запрошыня од презеса Воєвудского Звязку Спілчости працы В Цлям ся він на пол офіцияльным приянцю ужоным для кадры Презес Ховскій і Як ся втеди мувіло актылу цілачы спілуцяльчых Вчасі того спотканя пан Скіба представил мі свойому коледже презесові ВЗІ Кошалінє пану Мєльтаркові повіл То єст ден презес з Воліньскій котры по упаньствовіню найвякшы нашой спулді не пошол до працы до передсімбіорства паньсловеку Але царек повіт домі ґрубым влузом Може прийдеш до мне Яко же вшысти были сме уж в добрых хлоп повідам Прийде як бера пенсия і мешканя Бетял Теплі сме по кєліху і обіцялам же прияде зобачыт Кошалі Віда лем же не машыт люді ледже єст вельо Украінців Кошалин сподобал мі ся пропосит ся працы руніж Весню <unk> р зосталам кєровників Дялу ВЗІ Подлеґало мі около <unk> тисянци люді Пожегналам ся з колеґами в Зельоной Ґужа Моє архівум поділілам на дві честі Трохы акт забрала лем зо собом решты зоставіл лем убрата в тожыню В тылні лем огром блонд Треба было вшыткы материялы зостати в безпечным місцю хотяж был врата В кошаліня замешкала в службовым мешканю Барзо інтенсивні займам ся працом забудовом Было ту мнуство працы понімаж воєвудство было слабозалюдньоне знищене мяса праві жадного примыслу позыставало огромне поле до дзяланя для спілтвірчости в орґанізуваню таніх місц працы вспіл одіжовых дзєвярскых і скужанок ґалянтерийных На тым полегала моя роля Было бы єднак збыт силянково і нас быт спокойні ґде бы так мало позостать По місяцю видяло юж вшыткє влады же до Кышерина приєхал такій атакы Певного пополудня до моймого покоіку запукало двох панів вешли з наказом перепровадзыня ревізиі Мія лем дві валіскій папіру архівальных Спльондрували вшытко прочытали документы Вєле з них забрали Наказ был узасадньоны в тен спосіб же маґазинови в давний спілудзялі в Субітах бракує трех убраных хлопєнцых Не приєм ся тым На якій час вылучыме ся з працы в руху лемковскым і заєм працом заводовом Без пересады могли повідат же чує ся чловекєм котрый през прошло десять лят зробил віле для кошелін Закончыня Каждому Кто бетал моє вспомніня хце повіді щыре же нашым постемпуваньом ниґды не выстемпували сме протівко кому кольвік хто называл себе Украінцем уважал ся за Украінця люб симпатика украіньскых Стоваришынь Своім постемпуваньом доводзіме же Лемковины не міли і не мают Ніц спільного з нацийонализмом чы шовінізмом Самі од нацийонализму веле вытерпіли хоц бы пшез посудзеня нас умасовый удял в шыриках УПА Было то і хыба єщы позостає потребом нацийонализму польского ужываны ґожных ґрах політичных Удовальняли сме і доводзіме же стосуваня одповідияльности збюровий за чыіст ґжехы єст правні забороньоне Не допущаюм того ружны конвенциі мідженародовы котры Польска підписала Діс Ґішете вспомніня каждому чловекови і каждой мнійшости прислухую права до власного розвою до захованя тожсамості пєленґнуваня звычаів культуры і языка Нема жадной потребы дальшого польонізуваня любо украінізуваня тых Лемків котры собе того не жычу Хотяж бы стико поводу же Лемко зостане нас завше земльом лемковском в обшыри паньства польского а є енклявом Украіны Целем нашого діланя єст тако домаганя ся свойого Темо цуленком безправ не забрал Не мам заміру никы го получат В своіх спомнінях приточылам віле фактів о трактуваню єдных людів чез інных яко подрузі Мам надія же в Польсци прийде такій час кєди вшысти будеме рувні сто до вызнаня народовости і прав жытя цинного Такє поґльонды презентували сме од початку нашой діяльности яко члонкове Лемковского руху на заході Польскій заміст підсумуваня оґульнійша рефлексия Каждый народ підчас траґічных або взньослых хвиль одволує ся завше до свойой пришлости докожені бы показать і підтримать народову годніст Важна єст дума родовют кожані В Лемкові то народ котры на взужах і в борах жбитых Карпат карчувал джево і кажды Канадак в Зємі ужызнял і заґосподарувал котры в долінах закладал квітну сады і власно осєдля Лемкові туже од другій половы <unk> віку творили правны підставы свого на тых землях битованя ту мают своє кожыня І не єст для нас важны спур науковцу о то ск прибыли Лемкові чы з Долін Волошы ци з Ґур Балканьскых Важне єст то же были і сон чонстком народу словяньскых же мают візантийскє походжыня свойой віры же мают свой язык писмо культура обычає і то же през кілька сет лят позоставалі собом Русинами Лемками Факт позостаня собом єст феномен якій в діях народу здаже ся барзатко Феноменем і для того же на престені віку на тій землі Зіміл Лемковскій Здажыло ся барзы віле катастроф якы прижыли єй мень мешканци І жадна Навет найвякша пожоґа не потрафіла іх знищыть Война Лісовчыку в побит Конфедерату барскых в Номковщызні рок <unk> Кєдито войска цара Миколая пшемашерували през Лемковщызну в дродзе на Венґры ді помагали в тлуміню повстаня Косгута а потем жонду Австро Венґру выніщеня Лемку в Талергофє потем політыка IҐ РП в однесеню і до Лемків і в концю політика вобец тей малой народовости была найокрутнійша і найбруднійша Были окресы іх уніятизуваня польонізуваня украінізуваня русифілізуваня єщы сам пан Бубтилько вєдцо А єдно Лемко позостал Лемкєн єст ладво быти Лемків Нелатво і для того же вілю з нас жыє особовостю Єдна то жытя з власном тожсамостю народово друга То жытя на содінь на зевнотж власной особовости діжамост єст схована в сумліню так як бы В каждым з нас было двох люді дві особовости През вельо лят працувалам з ружныма людзми Поляками Але Поляци Кашулбі Поляци Ніємци Поляци Украінци і вшытци оні заховували ся нормальні але руніж як я подвой нормальні для оточыня і нормальні для себі для власного сумліня віяры тож самості Але то другє нормальне для себі Было завше сховане вевнутш Прагне тераз приточыть дві знаменны на опініізнавцув проблему на темат Лемковив Макце Пшедмуже на струні В Лемкові обок Бойкув і Хуцу встановілі в районі Карпат Срдовіско з остро зазначаючом ся одемпностю етнічном обычайовом культуровом і зіщні до конця выкрастилізуваным почуттьом народовым Становили показну лічебніст бо около ступін <unk> тис ґрупы людности в Іч Посполітей котра стала ся обєктом валькы сіл народовых і вызнаньовых о примат в сродовиску а узнані меценату і о пелну ідентифікацию з том народовостю котра передсімбрала розмаюты кроків на жеч узнаня през Лемку власні даний народовости зо свойо Антоній Крог в ціж Лемкови вспомина Діс по <unk> з ґуром лятах од траґедиі бысідляня Лемку В <unk> року Границы Лемковщызны в терені вызначают предешыткым цмонтажы церкви і місцевы назвы топоґрафічны Зас в лістя з чер <unk> року писаным до Романа Хомяка выражат таку опінію О ІІ войні св написано тися ксок і артикулов А о траґедиі Лемку в свято праві літ Ніве През <unk> лятні писано прави писаля альбо писано розмаіте кламство Нарешті пришод учас жебы повіде хотяж чест правды бо цалом правды знал тілько сам пан Бук Поділям то опініі Прав правды зна тылько Сам пан Буґ і Лемкови Датого мушу о ній памятать о єдным Су позоставлені самі собі На нічыю помоц в захованю свойой тожсамості лічы ємого Єстем дужна чытальникови певне поясніня запитал мі єден з редакторів радия цо значыт быть Лемків Выдавало бы ся же по тылю выяснінях одповід єст проста бо быть Лемкім то єст то само особістно вшкод Полякям Русиянінам Чехам Украінцем Ніємцем і так По просту належат до якій народовости котру ся узнає за свою Тымчасами Єжели ся добре застановиме над <unk> питаня то одповід вцелен єст така проста Моя одповід на так постимуле питаня была така Быть Лемкєм то значыт быть Волні Лояльным одбывателям паньства польского але заховат власну тожсаміст народого Власны вартости культурове языкове обычайове реліґійны Быть ламків то значыт звікат кількакротнів вякшыть сянжа од прецентного обывателя того краю ажебы заховати своє вартости народовы і уфанувати вартости нашых вспілмешканців Не могли ся признать до народовости украіньскій Хотяж культурово єсмі она близша Але моі прадзядові не привендрували зо степу в Украіны чы Запорожа Напоставяны єднак през редактора радия питає Цо значы быть Лемкєм Каждый з нас одповід сам Барто бы ся хтіло жебы в паньстві польскым было зупелні нормальне жебы нік не мусял ся ховать сам за себе Пішонц моє вспомніня был бым несправедливый вопец моіх колеґів ґли мі до оддал ім голду і не представил тых котры през кілька лят наражали ся на дужы небезпеченства сіденя в кримінали утраты прац зламаня власных карєр заводовых знищыня плянув жытьових імє захованя власной тожсамости народовой одзысканя того цо забрано ім безправні власных господарств Зємі і власных годности Никтучы з них давно смо спочали в опций земі Ці ци жыют Мают сатисфакцию же были і позосталі собом а за іх стараня білялемковскых родін жыє на своій землі Длятого представлям іх біоґрафію Думам же нагнеска то уж вшытко Лишыл ся нам в такым разі іщы єден одтинок дем останут власні представлены біоґрафіі Люде котрых автор власні хтіл выріжнити так же запрашам в пятницю і в пятницю буде то уж Поконец абсодиі для Лемків А гнеска дякую Вам барзерний за увагу Моніка Тулявска