Words, identity, emotions
The archive of
Lemko radio
About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.
Ep. 89
Слуховиско #89 - 29 IX 2014 Е. Матонокова Повісті з Лачнова Як ожыла Маґура
Episode description
Слуховиско #89 - 29 IX 2014 Е. Матонокова Повісті з Лачнова Як ожыла Маґура
Streszczenie po polsku (automatyczne)
Audycja przedstawia czytane opowiadanie z nowej książki Eriki Matonokowej, zapowiedziane jako historia o ożyciu Magury. Fabuła dotyczy wsi, w której mimo urodzajnych pól mieszkańcy biednieli, bo plony niszczyły myszy; za radą wędrownego druciarza sprowadzili z ziemi Germanów koty do ochrony przed myszami. Koty szybko rozprawiły się z plagą, ale potem same zaczęły się mnożyć, a wskutek nieporozumienia z gospodynią ludzie przestraszyli się, uciekli w góry i osiedli w okolicy Lachnowej.
Automatic transcript
Добрий вечер Ви там барз сердечні на слуховиску І так як єм заповідала Будеме мати уж дашто інчого в остатню пятницю мали сме остатню част новелі Петра Поляньского лісний Кобольт і од Петра Поляньского кус собі одпочнеме Е хоц як бесідувал єден з героів Гонвет власні поляньского я захоплений то я тіж можу повісти я захоплена Петром Поляньскым і його творчістю але Дайме собі на разі маленьку перерву бо до моіх рук м трафила нова книжка і охочо поділю ся єй змістом разом з вами А є то книжка Е котрий авторком є Еріка Матонокова Е і книжочка під наголовком Хавранів Поклад Повісти Злачнова Послухайме і я думам же може то быти барз інтересуюча лектура Як ожыла Маґура Катерина ставала до студеного рана невиспата і нервозна як бы ні кіт по коморі і по кухни де в зимі спала на припецку бігали мышы А жерли вшытко свіжо спечений хліб муку в коморі зерно ябка і вшытко што там было А кід то не пожерли так вшытко знищіли і розносили по цілій хыжі Што ту робити В цілым селі ся мышы перемножыли нихто не знал што з нима робити Андрию ставай Зязь є ту мышаче допущіня Зязь єм не спала цілу ніч Мышы і на пец лізли і до праві напеченого хліба ся дістали Чуєш як ломозят Дораз мі будут з ног обгризати Андрий засвітил і побухал по стіні Мышы на минуту перестали бігати і жерти што ім пришло до драгы Но о минутку уж за ся бігали горі долов не бояли ся ничого Така богата урода была а мышы нам єй цілу зожрут Страх Така напаст пришла на тот світ Боже допущіня Але то не лем у нас але до вшыткых гыж у валалі ся насукали мышы Такы тучны перекормулены ничого ся не боят ани людей ани псів повіл Андрий Мусиме дащо з тым робити Піду я за Беровом і за отцьом Духовным Як Андрий повіл так і зробил Добрийден Вам Берове іду ку вам по пораду Снам Андрию знам яку раду ці треба Не лем ти ту был але перед тобом цілий валал А што Што сте ім ми порадили Як будеме войовати з мышами На нашых шырокых рівнинах маме того року Богату уроду повідал бырол Є ту найуроднійша земля Але што з того тітку богатій уроді з рока на рік нам прибывают мышы они з той уроды і половину пожерут Ґаздове горі у верхах мают з уроды мало але о мишах у них ани не горувати Так же сме єднакы І они ся того дост нароблят а мают мало Іш і даколи і каменец або моро з єм половину уроды знищит у нас сонце світіт і уродит ся нам А кєд маме вшытко дома в сыпанцях Прийде мышаче войско і пожре Што ся даст то страшна пляґа вера так одповіл Андрий А так было може і доднес кєд бы горі валалом не ішол єден дротар Горці дротовати панічкы давайте подротувати діра выгорці горнята і пекачі Вшытко Вам подротую Буде як нове як нове Дротувати дротовати горці мискы лаворы Дайте што під зубістий пити зрыхтуйте Здалека іду новины вам не су кричал дротар білявий хлописко з баюсами і великом крошньов на гырбеті Добрий ден пан Берол Ці вам не треба дашто подратувати Горнец оправити Тоті повіст Моя жена она є пані над горцями потребувал бы м єдну раду Але ты мі як бач не порадиш Ани панотец мі не порадили ани панучітель не порадили а од мене каждий просит раду Чекат же бырол вшытко знать Так мат быти беровшытко мат знати на вшытко бы мал мати раду Зато вас люди выбрали Повіджте што вас трапит Я перешол много крайн копу людей стрітил і мудрости ся од них набрал Може Вам пораджу Хоц не єм быровом але лем обычайным дротарьом Дрота рику наш валал постихла велика плюга уж три рокы нас выжерат Поля у нас уродны люди робітны маме богату уроду але што з того Зоставаме худобны Мышы нам не давают жыти Чым богатшу уроду маме тым вецеми штумаме Уж собі не знаме рады помалы нам вшытко пожеруть А кєд не будут мати што жерти та ся пустят до нас Уж не знаме што робити цілы ночі не спиме уроду стражыме але і так половину нам пожруть мышы Такотры мі вшытко А нашы діти голодуют плачут од голоду А мышы цім дальшы сут тучнійшы і тучнійшы Никого ся уж не боят ани людей ани псів Скарчут до них Но тото Таке дашто іщы єм не чул жебы людям мышы уроду пожерли Тато не з церковным порядком не орют не сіют але вшытко поідят Дітям од рота берут та з тым треба дашто робити людкове Я акурат іду з верхів там них Томишах ніч ани не спомянул Але чекают же ся з нима поділіте о хліб бо каменец ледовий ім вшытко збил барз мало ся ім того року вродило Но о мышах ніч не повідали за молода был єм в Украіні ґерманьскій там ти сут богаты мают уродны поля Але кіт єм спал в коморі у добрых ґаздів я не чул там ниякы мышы а комора была полна пшениці вілса жыта бандурок При добрім фриштыку ся прошу ґаздынь Як то Же я увас в коморі не виділ не чул ани єдну мышу Та так Ми маме на них мачкы Якы мачкы І ту ґаздыня кличе Кид кыць Кидсь кыць Споза пеца вышло звірятко Подобне як наш заяц але з малыма ужками То є наша міцка стражыт дом перед мышами і не єст ніч інче Мышы ся єй боят і ани ся не приближат ку дому або до коморы Кєд тота жена так повідала так може мать правду Я пішол дальше уж о тім єм не думал Ідте до Краіны Ґерманів і попозерайте ся як то єст тол міцков што лем мишами ся кормит Ґаздыня была добра жена на істо мі повідала правду Скінчыл своє повіданя Дротар Мар Марко дай дротьовати доброй кобасы і хліба і острого Як є його рада правдива так нам поміг іщы днес запрігаме коні і ідеме до Крайны Ґерманів Той плюгавы ся мусиме забавити Андрию ідеш зо мном Іду берове іду і так цілы ночі не сплю лем уроду стражу Кєди іх тот каз выймат потім будеме спати цілый тыждень буду спати Андрию ід і найд Дальшых трьох добровольців і підеме на бой проти Мышам Як бы рол повіл так ся стало Рано попрігал коні Взял своі найліпшы коні і штырьомы хлопы ся выбрали на путь до краіны Ґерманів Вандрували ден вандрували два дні Потім пришли на єден великій магір Было то досправды богате ґаздівство стражыл го великій пес по дворі бігали каце так іх назвал дротар Нашы ґаздове скромні стояли перед капуром аж покы іх не збачіла ґаздыня Добрий ден пані Ґаздыньо но тота ніч не розуміла а так пішли до валаву по священника Тот ґаздів выслухал і ґаздыні повідат чого ту пришли аж з далекого краю Не є ніч легше Мы такы звіряткы на ґаздівстві маме а мышу ту не найдете Тілько ся нам уродит тілько продаме або зіме ме і нашы діти Наша мітка праві тепер мат молоды Даме ґаздам єдного коцура і три мачкы Будут спокійны І такы ґаздыня ім дала за даремо мачкы іщі іх добрі погостила виділа же то порядны люди і добрі облечены ту пришли Андрий і Бырол стражыли звірятка як власны очі в голові Як іх назвеме хапачкы мыш Ні ні ні назвеме іх мачкы І так іх назвали як повіл Бырол Пришли домів выпустили мачкы до коморы і вшыткы люди ся пришли на них позерати Што будут робити В коморі ся мышы праві гостили на пшениці всяди порозсыпували зерно валяли ся по нім пищали бігали весело Нараз коцур скочіл і было по найвекшій мыші Задусил єй і біжал за дальшол Вызерало то як на фронті так ся взяли до роботы штырі мачкы скоро вшыткы мышы были мертвы а котры біровали втикали гет Мачкы ішли з дому до дому і выхапили мышы в цілим валаві По якымсь часі мачкы мали мачата і так кажда родина скоро мала свою мачку і коцура і мышы уж і хліб не жерли Стратили ся од них нихто не знал де По часі мышту не было але мачкы ся зачали множыти Ґаздове ся в землі ґерманьскій не попросили што потім кіт мачок буде вельо Зась зашол берол за Андрийом І дальшыма ґаздами выбрали ся на ґаздівство в землі ґерманьскій і просили ся што мают робити звачками кєд іх полний валал Але пан отец духовний не был товды на фарі А кєд ся нашы ґаздове просили ґаздыні з господарства што будут дальше мачкы істи кєд у них уж неє ани єдна мыша Ґаздыня не зрозуміла што ся просят Все повідала Вас Вас Вас Ґаздове думали же ім повідат же іх І обернули ся назад посідали на віз і втікали домів ту фришно спакували ся і пішли жыти до гір Повідали перше сме не спали промышы тоты нас выжерали Але нас оха были мачкы пожерли мышы Але тепер ідут пожерти нас страшне утікайме до гіры І пішли Спаковали ся што мали і уж іх не было Поставили собі хыжкы Обробляли землю пасли худобу дакотры підма ґурол в Лачновій Ту не были ани мачкы ани мышы лем тяжка лопота на неуродных полях Але і так были ту щастны не трапила іх нияка плюговина Лем в зимі мусіли одмітувати великій сніг а в літі ся бояли ледового граду і міцного дожджу Пан біг ся постарал о полову лелію а і ім тілько дал жебы не загынули од голоду і вшытко в любові і роботі пережыли до днешніх днів і нагнеска то уж вшытко Мам надію же оповіданя барз ся вам подабало Зато в пятницю тіж зазриме до той книжочкы Дякую за увагу чытала Моніка Тилявска