Słowa, tożsamość, emocje
Archiwum
łemkowskiego radia
O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.
Odc. 91
Слуховиско #91 - 06 X 2014 A. Potocki Legendy łemkowskiego Beskidu Baba zamiast diabła, Czarownice
Opis odcinka
Слуховиско #91 - 06 X 2014 A. Potocki Legendy łemkowskiego Beskidu Baba zamiast diabła, Czarownice
Streszczenie po polsku (automatyczne)
Audycja wraca do fragmentów Legend Łemkowskiego Beskidu w wydaniu Andrzeja Potockiego, czytanych przez Monikę Tylawską, dobranych jako jesienne, czasem straszne, śmieszne i tajemnicze opowieści. Pierwsza część w żartobliwym tonie opowiada o wierzeniu związanym z diabłem, kominami, pożarami chat i umieszczaną w kominie babą. Kolejna część przedstawia dawne opowieści o czarownicach: jak je rozpoznawano, jak próbowano uwolnić się od ich mocy oraz jak miały latać nocą na spotkania z diabłami.
Automatyczna transkrypcja
Добрий вечер Вы там барз сердечні на слуховиску І гнеска хтіла єм вернути до кус забытых през мене Леґенд Лемковского Бескіду в выданю Анджея Потоцкого Такы Кус Часом страшны кус смішны кус таємничы на осінны вечеры леґенды думам будут барз пасувати чарівниці Послухайте Баба заміст діябла Повядалі і не без рациі же ґєбел не може там бабе повинно ся послать Мусі быти ся затем баба уж зо свойого природзеня спритнійша од діябла бо іначей не повстало бы то присловє Пшето кєди і з Діяблем єм мож на собі скутечні поразіть треба перетів нієму послать бабе Єщы по першій войні свякшост хат на всі была курна чылі без коміна Дим з Паленіска выходіл на ізбе і стонт возніцом чылі дзюром в повале выдоставал ся на стрых Хлопі не хтіли будувать коміну бо панувало повшехне переконаня же замешка в ніх діябел Зрештом для того власні был такій чарный бо подобно найчестій смоліл ся садзом То он поводувал неустанне пожары хат выґарнят з нуду іскры з коміна на стрегы даху котра в такых разах уж по хвилі ставала в огню і з димем шла цала халупа Люде мякуюч як бы тым назбыт честым пожаром зарадіть постановіли іжбы пшеґоніц коміна Дябла уцец ся треба до постемпу чыли всадіть там бабе Баба в коміні оказала ся помыслем істєшатаньскым Од того часу ставянц комін в полові його высокости уміщано бабе аже та як відомо найбардій придатна єст в позициі лежонцей пшето кладзьоно єй на стрыху Кєди паліло ся в пєцу баба робіла сяпла і нераз змарзнієнтый хлоп вылазіл на ню жебы ся огжать Діявол натомяст стримал ся од такого коміна здалека през то і пожары хлопскых хат выбухали надзвычай жадко Пожыток з того розвязаня проблему был вельо ракі бо господар позбывал ся діябла а тен як відомо вельо злого воку сєбє чынів Врешти дим спаленіска не гризл го в очы і цо найважнійше Ґосподар зысківал додатковом бабе не трацонц єдночасні свойой шлюбной З вынткєм діябла вшысци были задоволені чаровніце Давній по всях вельо было чаровніц бо вшелькій помьот діябельскій якото зло само ся ґшеві без нічыйой помоцы Тылько о добро треба неустанні забігат Яко же они шкут віле выжонзали треба было ся стшет з такых на мній ніж ґжеху смірительного котры на душы чловека моґу спровадіти огєнь пєкєльны Як познат чаровници Отуж ніц простшего треба было патреть тура баба в часі резурекциі не обейде Костьола три разы Был тиж інний способ не тілько до познаня такій але і увольненя ся од єй свойой моци Од дня Свуці почовшы чли од <unk> ґрудня аж до Божого Народзеня належало одкладат по єдным древєнку каждого дня В Дінь Божого Народзеня треба было розпаліть ніх огєнь на котры ставляло ся ґарнек накрыты покрывком а в нім повонскы з повбіяными в ньом іґлами Кєди вода в ґартку ся заготовала втеди чаровніце котра выжонділа тему домові якось кривды ове іґлы неможебні клуглы Буль был так страшны іж не позоставало єй ніц інного як прийсть додому ді одправляно ты еґзорцизмы і попросіть ококольвік На оглу просьбы такє были барз натарчывы але невольно єй было нічого дать О іле чловек хцял ся од ней увольніть Разу єдного баба з Бжезувкі припрваділа хоц погода была барді ніж пся крове до бугая до модерувкы і просіла натарчывє господажа опущенє на ню єґобика Господар єднак одмовил бо спострег уже то баба чару в ліца І як ся оказало міял рациє бо од того часу битво уж добре му ся ховало В ноц Свуці Чілі з <unk> на <unk> ґрудня вшыткы чаровнице ся дают на Поцьоскій і ожоґі і яду на ніх на граници всі Ове Поцьоскій і ожоґі смарую упшедньо чарозєйскым мазідлем і те як оне на нє всядол зміняют ся в конє Там на місцу з льоту в чаровніце выправляют банкєты з діяблами і заспокаяют з ним своє выуздане цілесне жонде Єден паробек іщы ні уснол і видял як його господині насмарувала поцьосек мастьом тримала в хлебовым пєцу по чым сядла на него і выповідявшы імє Діябла вылецяла комінем Паробок на тенчас встал з лавы на котрий был злеґу взял другій поцьосек посмарувал том самом мастьом сядул на него і повідал В імє Боґа і з місця ся не рушыл Вшед затем до стайні посмарувал мастьом цєле сядул на нє повідал В імє діябла і приєхал на нім на місце банкєту діровнице учтовали з дябламі Застал там столы заставляне вшелького родаю ядлем і трунками Страх го єднак облецял і пережеґнал ся В тій самій хвилі замаст ядла уйжал коньскє і кровє лайна а заміст трунку в іх урыне Дорога поворотна заяла му кілька дні Як вруціл То вшытко війскій громаді як на святей сповіді щыре оповідял Ґде бы хто хтял діябла так звычайні зобачыт мусі ся вперв заопатжыт в дескы струмны і выбівши з ней сенка патрыт през повсталом дзюре на танчонцых в карчмє в мюсопусты Треба вшакже мєть ся на бачності Бо в Івонічу діябел котрым єден молодєнец в такій спосіб ся припатривал Скочыл на него з пазурамі і так го пораніл же тен бідак три дні в огромных болестях умєрал І нагнеска то уж вшытко до леґенд Лемковского Бескіду в Тоты Темны уж осінны вечеры будеме вертати дякую Вам барз сердечні за увагу чытала Моніка Тилявска а