The archive of
Lemko radio

Добрий вечер витам барзсердечні на слуговиску Іхнеска зас зазераме до книжкы Ерікы Матоноковой вкраджены дзвоны повісти з Остурні а Гнеска оповіданя Страчена жена запрашам барз сердечні Наше красне село в горах постихло велике нещестя Перше над хыжами ся зачали валити превеликы тымавы хмары блискалой страшні гырміло Наконец ся спустил доч як могутний водопад з небес Боже Боже нарікала Маря Мы ся рано не дожыєме наша хыжа під Бережком при потічку возме наси вода В тім Зязь заблискало ся Маря збачіла як опроти посуват ся маса болота і каміня половину верху як бы хтось одрізал великым ножыком Люди ратуйте але не было на кого кричати Нихто єй не чул Єдны ратували хыжы другы статок а дакотры голы жывоты Вода взяла лавкы з потока тоты ся скрижували Так вода выливала ся наукы заливала поля і не ціла уроду Найгірший был третій ден блискало ся так же зачали горіти дакотры стромы на бережках і ґрунках наконец вшытку зразу докінчыл ледовий град великый як курячі яйця а потім вшыткым вышло сонце отворило ся ясне синє небо люди вышли зо своіх хыж Обзерали тоту сказу што ім природа наділила Зерно на полях было вымолочене збыте до землі водол змочене так же ани єден колосок не зостал цілий Вшытко занесло болотом багном і каміньом ґрулі плавали долов потоком Стерах Мария гірко заплакала Плакал і єй муж Юрий Што даме дітям завтра істы Чім іх накормиме в зимі Новий хліб был такій красний так єм ся тішыла же дашто на ярмарку продаме А тепер тото Комора порожня ніт што до рота положыти Боже мій чом нас так тресаш За што Не плач мар жено моя Я дакы грошы мам одложены выбереме ся до Польщы там грат не падал купиме мукы і ґрулі будеме мати што істи підеме такой завтра Як ся вернеме зєднам ся на роботу до великых ґаздів жебы єм выслужыл зерна і бандурок на зиму або зєднам ся на польскым боці лем уж не плач моя Рано іщы лем сонце єдным оком позерало споза горы Выбрали ся тоты двоє до польской краіны купувати Діти солодко спали Мария мічур попросила сусідку жебы іх подозерала жебы даку сказу не наробили покы ся вернут з польского боку тота была охотна помочі Маря з Юрком ся выбрали на путь Хоц Польша не была далеко был то ІІ Світ інша реч інший жывот і звычаі Але на торгу ся дало туньо покупити вшытко што требало до ґаздівства Ішли ішли пришли аж куду найцю А ту лавка узонька стара страх вступити або перейти Я не іду я ся бою той величезной рікы є така диха шалена і глыбока зачала нарікати Маря Нич а небі мар Я тоди уж не раз перешол а жыю перейде жіти тишыл марю муж І мы ся боіме переветі нас барз ся понагляме озвало ся ім за хырбетом Юрко ся обзріл а за ним стояли дві бліденькы женкы облечены в стародавнім кроі дашто ся му не поздавало на них Чудны были Лем дру од мерку до тме на поли до світа не ходжу та ани не знам якы люди в нім жыют А потом ся мі видит каждий чудний як тоты женкы Правда сут інчы як нашы ґаздівскы жены ворах Але што може сут з міста Я не знам якы люди там жыют роздумувал сам про себе Юрко Переведь нас ти смілий ґаздочку видно же ся той великой рікы не боіш Прошу тя перевед нас на другій бік Та переведу вас переведу кід ся так понагляте даме ті дукат уж давали Юркови золотий пінязь Ці то невельо за таку службу просил ся Юрко але потихы ся уж тішыл Ні ні невельо Мы знаме же в горах была заплава і каменець Вы сте горале поможете собі і на рынку покупите пожыву дітя лем на звоз на другій бік понагляме ся Юрко перевюл перше старшу женку через глибокій спінений дунаєц потім молодшу обидві ся трясли од страху Кєть перешла і молодша там угыварит Дякую ті молодий чловіче але днес бы уж єс не мал через тоту лавку нияку жену спроваджати Виділам при тобі стояти нещестя Вернийте ся домів надраху ідте даколи другій раз Як Я ся можу вернути Урода знищена ниякы за собы не маме Што будеме істи Што даме дітям Я на такы речі не вірю Так підеме де сме ся выбрали Днес є четвер в Польщы є великій рынок на другій четвер ся зєднам на роботы на дільнякы жебы м зерна і бандурок домів привіз на зиму будеме мати Треба жеру і діти перед голодом загранити Но як хочеш Я ті раджу так а ты роб як знаш Юрко перевюл марю на другій берег Понагляли ся на торг покупили собі на тот пінязь оджен ґрулі горох муку і шмалець Іщы дітям купили медвідникы і цукерликы тішыли ся же по такім нещастю заплавах наконец добрі походили понагляли ся домів жебы іх ту не застигнул вечур Пришли кулавці через котру мали перейти на другій бік Дунайця Там є іх край і родина Уж были близко Юрко перше переніс товар што накупили на рынку потім ся вернул помарю уж Ани не бесідувала о тым же ся боіт перейти тішыла ся же суть недалеко іх дому же увидит своі златы діти Гріло єй же мают накуплене ідло на долшый час не думала на небезпечност несла зайду выстава за цілый ден Юрко єй помалы помагал через лавку Маря при тім собі іш і потихы співала свою співанку Голос мала шувний зразу з нічого ніч ся на середині лавкы шмыкла і упала до дикой воды дунайця Як бы там дака незнана сила єй потягла Юрко Ішы взазріл єй долге волося хотіл го схопити але сильна вода несла марю зо собом як стебелко соломы пішла під воду і уж єй ниґда не виділ Стратила ся конец дальше уж ніч не было Лем дунаєц пінил ся як бы ся сміял Што тепер мам робити нарікал Юрко котрий тиж лем лем же нахпал до той рікы постарай ся одіти Чул тихій голос Постарай ся одіти Марию уж не увидиш ниґда Гірко Плачучі побрал Юрко вшыток товар што в Польщы покупили і вернул ся домів Діти з радостю чекали што ім родичі принесут А де наша мама просили ся мама упала з лавкы до Дунайця не міг єм і помочы Втопил бы м ся уж єм єй не виділ Юрко з хлопами із села выбрал ся гледати свою жену жебы єй поховал на цінтери в селі Але дар могли дале лем чорне волося захопило ся на камени Марю ті наізд взяли Водны женкы Дуна Єнкы якы ту жыют в хылибочыні рікы повідали старшы люди в селі Мы чули о них тоты дві бліды Женкы Што єс іх перевіл через лавку то были они Дунаєнкы Мария ся ім любила Не мали зелены очі і долгє чорне волося А были бліденькы як піна дунайця гей мате правду такы зелены очі іщы єм не виділ ани таке чорне волося як они мали Гей гей споминам собі І моя Маря такы чорны волося і подібны очі мала Так ся мі любила Зато єм собі взял єй за жену Гей была красна Вшыткы ті єй завиділи може была і она водна женка Кєбы с єй через Дунаєц не спроваджал може бы жыла з тобом ту дотепер Там єс стратил жену діти мусиш сам выховати То є твоя повинност найстарша з узка ті поможе але найвеце ся подабат на свою матір твою красну марю Юрко Выховал своіх пятеро дітей ниґде ся не оженил Пас доходил ку Дунайцю і бесідувал з ним так як бы бесідувал зо свойом любов жену Марьов прекрасна ле траґічна любовна істория І нагнеска то вшытко Дякую Вам барз сердечні за увагу чытала Моніка Тылявска