Archiwum
łemkowskiego radia

Добрий вечер Видам барз сердечні на слуховиску Хоц змінили сме час на годину Дозаду то і так вечеры маме темны сіры і понуры а в такы вечеры найліпше послати дачого кус страшного таємничого А будут то леґенды лемковского Бескіду Анджея Потоцкого запрашам барз сердечні В яроломні Татажы Веле разы пустошыли Подкарпатє заґоны татарскє За каждым паліли дощентні все брали в ясырі єйцуф рабували дворы костьовы і церкви заверняли стада крув а предешыткым коні Повідано же там де Татар стомпа през віле лят навет трава не хце роснуть Іным і слови кілька поколінь мусяло одбудовивать то цо оні потрафіли в кілька дні знищыть Жечпосполіта не потрафіла скутечні бороніт своіх обывателі перед тым поганьцами кры в невелькых оддялах на шыбкых коніках вдзерали ся в єй граници Доперо по тым ґди врацали осенжале на своє степы обладувані зробованы лупами і ґнаными пєшоєньцями неєднокротні допадали іх польскє постілі і одберали ясир Кєди тым разом Татажы подешли по осады цистерсуф котра дала почонтек мясту Колачыце ураділи мешканци угодіт ся з наєздцями І през то не допустіт до знищыня домост Вшак было відомым же і так не сум в стане скутечні обороніть ся він по цо кусіт льос Татажы і овшем теж склонні были ся доґадат бо в часі облежыня завше ктой з них зоставал ранны а навет забіты Урадзоно затым же мешканци Осады зложом Татаром окуп в натуже оддаєн вшытком біжутериє зо злота і сребра ораз бурштину а до того дадзон чтери найуродівшы діце і выправьом учте Татажы задоволившый ся дым позоставлял Осаде в спокою і никому жадной кривды не учынял Мешканци Осады дотримали варунку в умови хотяж розпач была велька кєди пришло дівчанта тым псубратом по ґаньскім давать але претіж і так не уникнели бы они неволі Наконец выправино учта Столы уґінали ся од ядла і ґарнцу з венґєрскым вінем Кєде Татажы підєдли собі і наконец упілі ся далей же ґвалт зачали чыніть невяздом цим услуґівали Втедито менжові ойцові взявшы в ґарзцьо хто мал под ренком а найвеце колку з плоту жусіли ся на те піяном галастре і дале же іх окладат ґє попадне Не тылько урятували од поганьбєня свойой жоны і цуркі але также ты четери прижечены ім найуродівше діце з іх ронк вырвали і цалы окуп куры зложыли до них вруців Выбілі поганьцув цо до єдного так же жаден ся не урятувал бы спровадіти помоц і то найважнійше земсте Скоро мешканци осады так дільні колуками владалі кєдици бенедиктні постановіли заложыть ту място назвали є колачыце упамятняюч в тільност давных мешканців Жмія як смок Запыта ся Ск така назва Жміґруд Як то скєд давными часы заложено ту осада і одразу ю названо бо правды повидзявшы не было такій потребы І так єй назвы ниґде мі записувано бо втеды єщы в тых стонах нихт пісать не уміл Не было теж мап як дісяй ани розкладу язды автобусув Найчей называно такє осады вед лем місця в котрым были як коло скал то звано є скальникєм Як ніоподаль Замку діжонділ ксьонжем рук Том Руковом Єже в місцу в котрым росло дужо бжуз то бжезовол Жміґруд названо так длятого же під замкєм якій ту стал была Яскіня а в ній міл своє леґовиско Жыміш скшыдляти так огромны же без труду моґу полкнуть навет чловека Панем на замку был Жырослав Рыцеш ци не тілько добре мєчем владал але і розумем велю поконал В засаді ґад под Замкєм му не перешкаджал бо никому зо своіх шкод жадний не чыніл а обцих скутечні одстрашал Кілька рази войска його неприятіл под Замкєм ся зявили Але кєди Жмій выползал зо свойого леґовиска в Єскіні на його відок Пєшлі в поплоху он зас ґму пришло показат ся людям закладал на ґлове щеро злотом короны высадзану діаментами Никт пшето не мал вонтплівости же он єст в тым поземю крулем Належы му ся затем холд і шацунек а также одповідня ільс данін Складали пшето мешканци гроду разом з його властітельом увестя до Яскіні два разы до року раз в дінь Святы Ґояна другій раз в Дінь Святого Мігала Ядла Ружного міял вшыткє го достатек Завше в ноци то вшытко цо зложылі зникало видат втяне было до сродка ґуры бо хотяж жміі огромным был нараз тиле полкнуть бы не здолал Разу єдного млодіньци кєди в карчмє міоду ситнего собі попілі Єден з них спитко му было пошедул о заклад же везє до Яскіні і короне Жмійовій за Бєже Як выжек так теж пошедул небабем учыніць І леґові дзєлі Ніц тілько ґад го полкнул Бо як же іначей шляду бы по чловіку не зостало жадного Застанавляно ся чы полкнул ґо разым з душом чы та здонжыла уляці там ді єй было писане Кєди на святого Міхала знув зложено Жмійови Даніна тен ничого не взял і вшытко як поставі так зостало перед вейстям до Яскіні Смертвілі ся мешканци Замку а найвенцей Жырослав Котрий зо старцув зрекл і што хыба датого же ґат попробувал людского мінса уж ніц інного єсти не хце тілько на люді бельовал Подобні ж бывало з вільками котре в тамтым а і пізнійшым часі віле ді пожарли цо в ксінках Мяста Бєча єст навет записане Постановоно теди справді чы в тым цомві стажец єст зярно правды і вытівніто сказанця з льоху і прикуто го до скалы увестя до Яскіні Якє ж было люді здівєня де назаутр уйжели самы ланцук а постказаньцу ани шляду Од того часу Жырослав мусял провадіти з сонсядами войны жебы мєці єйцуф котрых давал на пожарті Жмійові бо претеж своіх люді было му шкода І здажыло ся же сосіді смули ся протів ньому і кєд вырушыл на колейном выправе побілі його войска його самого поймали в неволе і яко тіґосказанця привязали ґо до ланцуха увести до яскіні Жмія Оказуюч милосердє далі му вшакже міч і влучнє до обороны Жырослав чекал певен непокою кєди ґад выйде ґожрать і обмыслял як бы ту го поконать Кєди Жмій выполз по свойом офяре он удземдльоного зо страху причаіл ся пшыскале і кєди тен пащы отворил вложыл му мєч на шторц так же пащы замкнут ся не муґ бо бым міч му ґадзєль прибіл З так отвертом пащом теж дескінь змістіт ся не муґ цо выкорыстал Жырослав прибіяньоц го влучньом до зємі Втеди здял Жмійові короны з головы пшесто страціл он свою моц і скурчыл ся до розміру нормального ґада В тій хвилі льос його зостал пересондзоны Шло акурат тамтен десо до качык котре охочо жуціло ся на него і розшарпало жмія на кавалкі і зядло Жирослав по поконаню Жмія і здобытю його короны стал ся єщы вікшым панем бо была з ним моцнадлюдска вшылякой уж воєн з сонсядами не провадил а осаде при замку над Яскіньом на памяткы тых здажынь названо Жміґродем І так уж зостало І нагнеска то вшытко Дякую Вам барз сердечні за увагу чытала Моніка Тылявска