Archiwum
łemkowskiego radia

Бібліотека лемківской клясикы Петро Поляньскій Карпатскы новелі част друга Лісний кобольт Част третя Бесідуют приятель дам не має приятели мужчын а гев чловекови безвільні насуват ся рішыня оставати як раз барже другым то значыт приятельом мужчын Хоц бы дахто был Геркулесом і на розстайній дорозі не знал котром здоріг дружества піти то правдива інтуіция наказала бы піти просто на дружество мужчын Не мож повісти жебы дахто одбывал од противного дороговсказу але кому допомагат Боскій Олімп того він поведе і без того правильным путом Будеш дачыім приятельом товды нияк з ним сварити ся Будеш приятельом дам то лиш надію на сфару з нима А свара з женом то приємний бальсам То як тоты маневры перед войном в котрых з другым братнім полком зачынат ся борбу любиш го а єднак прагнеш побіды над ворогом і радуєш ся коли тот улюблений ворог высофує ся Зато на банкєті обіймеш го сердечнійше Неє нич барже інтересуючого як спорити ся з Красном Дамом Лем в днешніх часах тот урок спору кус приблід Боже сохрани од думок же найти інтересуючу даму приходит з трудом лем тото што краса дам в днешніх часах укрыта докладні під тым русальчыным сніжком І тото є справедливе Прецін каждий скарб все укрытий і чым барже схований тым векше выкликує заінтересуваня Коли він за барз доступний і видочний товды перестає быти інтересуючий люде перейдут попри ним і ани не смотрят Вошол єм того вечера до Ізбы Антипа Аіджу два дамскы пальта Ци то не гості Індийскє право заказує же нам сміяти ся без заслоны закрываючой лице в іх сміху небезпека і чар і чую здалека в другій комнаті дамскій сміх Свойом дорогом там ліпша сатисфакция буде з поскромліня того ґримасного смішку То был парох Пантелеймон зо сусіднього села Єдна дама то його молода дівка а друга тета І нихто бы не познал же то тета Што до молоденькой дівкы тота здавала ся быти гарда Она называла ся Євлялия Вкінци што ж мі єй імено Може повісте же в духу роздумувал єм над звучністю того іменя же повтарял собі без перерыву Евлялия Вы може ся зачудуєте але я лем на кінци єй виділ і з ньом бесідувал Єй фиґура зневолююча криноліна з найліпшого ґатунку фуляру малюваного през офеліябле спасами морско зеленого і піскового кольору верхня верства прооздоблена ріжками з Тоальт В тоты бювкы входил втятий ґорсет підкрислюючий фиґуру здалека на крий розкытой козачкы алялуі з чорного атласу спід котрого вызерала фишутка зо шамового муля і коронкова шмізетка На раменах модны еполетикы рукавы мало складисты шыю фалями обвивала шырока спушыстого муслину криза в котрій личко словно тонуло а было оно деликатне красне задертый носик шельмофска бородка темнозелены очы а волосы мало не в темно циноброви барже темны як в циноброви Як геру вымок в облаках так здавала ся єй головка плавати в льоках аля антуанет як бы специяльні для єй личка створена От чела <unk> ряд локів під ним другій по шыю а третій ряд падаючий по рамена Вшытко тото обведене чорном аксамітком і завершене квітом бзу Она бесідувала Невельо але гын нияка істота не могла дійти до слова вшыткы словны білеты замовлены были през єй тету Хыликерию другого імени Нимфодору Жаль Арьост не величал бы єй красы прото же она была укрыта під русалчыным сніжком Дівиця гликария не была Борони Божа ани Пристара ани вікова на язык приходит нешто інче як панна в полным дівочым розквиті Єй криноліна была скратка з того шкоцкого тартану шырокы черваны і сині поясы крижували ся через тот тартан Станек уж інчий гевдів оча деликатніст представлена то выбиваний біло і лелийово в незабуткы і браточкы што в ґрануле Тот станок уложений был зо самых контрафавт і чысленных кокард На ветмані найвекшы кокарды выскакуючы в бік на раменах тіж вбік під шыйом як вітрак а на высокій помпадуровій коафюрі за скокарда на два кінці В якым моменті жытя была Хликерия другого імени Нимфодора окрислити было бы нелегком задачом Вдама є о єдну пору жытя меньше як в мужчын Вдан неє осене Они все перебывают во весні або в надіі літа А коли уж переходят з єдной поры до другой То ідут просто з літа в зиму І гликария была в тій порі котрой властиві в дам неє Але міртовий вінец іщы не є неможливий Ґалицкы рівнины бесідуют же одлегліст медже бытом а не бытом є неможлива коли потрібує ся єй до приготовліня шолета або квасной рыбы Быти без вінця а быти уж звінцьом квестия короткого часу І як гликария носила на ґорсеті таємничий квіт гризантемы то гымен хоц дотепер спит а все є в небезпеці пробуджыня Захопил єм ся не так тым вшыткым як самым парохом особливі його обємистю Єднак коли дознал єм ся од Антипа што то декан тота обємистіст стала мі ся за мала Якій мі то декан словні без званя І мало што не здрадил єм ся уж хотіл єм обняти декана і речы аг Мал єм надію што як декан будете тлустійшы І він як бы перечул тот мій призыв прото фурт шыроко ся усміхал при чым його малы очы загодили слизами Він здавал ся при тым всеякоси змішаний як бы хотіл тілько што выложыти своі думкы Все кінчыло ся не тым же лем збыхнул а пак наступувало скрипіня табакєркы Він смотрил спід чела здавало ся найперше сондує терен і долгій час молчал Коли вошол єм до поміщыня Євлялия почервеніла панна гликария як зеуз зміряла нястрого з горы долину пак покрутила мудрого ловом і впяла зір в якысий неокрислений пункт Тото означало не бій ся не на своіх єст трафил Декад розшырил уста піднюс голову як бы хотіл видіти за мном мою тін Але ледві выбесідуваны остали першы слова вшытко як бы одтял змінило ся Декан смотрил заспід чела єфлялия зробила ся білійша як єй фишутка а панна гликерия хороны Боже не пристара розчебетала ся не на жарты Подібні як скоро поспішна преса в типоґрафіі сыплен а минуту тисячы слів так і тота дама не уставала в словах Здавало бы ся або дівкы співают надунают або кошовий бісурманьскы чашкы шабльом на землю кладе покладат І виджу она не бесідує так жебы лем бесідувати бере участ в дебаті протягненом долоньом вшытко легко доводит Знає о тым што на світі є уж першый дамскій лікар мыс Бляквель што хоц она не вышла замуж то Анґлия єднак надала і в місце дівочого названя Місс званя Дамы Лейді Она іде з проґресом знає і про фортепіян ба іграє на ним навет І то переберат першого ліпшого композитора не возме Входит в його властивости Беттовена не бере прото же дама котра любит Бетховена робит ся неслухняна Баґнер робит жену впертом Моцарт Честолюбивом лем улюблений верті выкликує настрій сентиментальний Бесідуйте што небуд але хликария была чутлива делікатна як незабудка іщы єдно обнимало цілу єй душу То был час коли володіюча плянета принесла дугам можніст контактувати ся з людми То было практичне приготовліня до теоретичного спіритизму Зобрало ся де небудь три штыри і більше осіб Нечудне было трясіня ся столів столиків пульпітів през на коротко одеревянілы духы котры знали загально світовы тенденциі і одповідали на вшыткы звіданя Прото каждий престідігіятор был товды бідний Пак настали інчы часы Спіритисты остали єдиницями во світі другы люде зерами і так служыли ся тисячы під ногами тых єдиниц В тот сам час коли выковал ся і роззерал по світі дарвінізм ішол з Ню Йорку дух таємничого спіритизму і цілый світ страсні прилипнул до нього Не лем страсні але епідемічні Епідемія ілюзийонерства полігаюча передо вшыткым на порушуваню столів і інчых мебли дішла до найтемнійшых кутыків Словом ішла з повітрьом опановуючы вшыткы громадскы верствы Цілый світ контактувал ся з духами вызывал называл іх поімены звідувал а одповід записувал на пропамятній таблици Іх ликария была пристрасном прихыльничком тых духовных сеансів была бы жытя дала за неподільніст в порушуваню столом Я пак подивлял єм женску інтуіцию котра як бы приказувала і для рішыня свойой судбы быти таком сторонничком духів Быти може іщы товды коли она дітятьом літала як мотылок По пахнячых луках пострілил єй амор натхніня жебы в наступстві жытя остала в Підкарпатскій глушы місийонарком спіритизму приходячого за Атлянтику жебы на конец тым місийонерством рішыти свою долю Доля чловека є не до поясніня підложыти даде такій зачаток з котрого не знатя што ся выколе доля то нич інчого як лем тот славяньскій ідоль котрого тека обнимат діло метаморфоз Самоволя того ідоля робит з люблячой дівчыны калину а з козака білий камін з невісти тополю а з козацкого коня любовний міст або вандруючы по Божым світі ани ся не обізриш як грань Господы непристара дівчына остає достойном згідні з уставом не за молодом женом обручницьом Єднак в тым часі діяльніст засвітовых духів приближувала ся до кінця Уж спіритистична плянета зачала кустеменіти єй жар пригасал а духы видно змордуваны контактами з людми ци піддали ся ім як побіджены ци не могли найти в людях того што придає названя духа ци вкінци про незручніст спіритистів розбившы свою гарфу о мур зачали втікати єден за другым до свойой заземской державы Столы як раз робили ся барже вперты не хотіли вчас строгых сеансів і сплітаня рук на плятформі двигати ся столовы ножкы не хотіли уж писати переповідны Загальносвітовый язык духів ослаб во своій непогрішностиі Так настал на світі смуток і туга за духами і не меньше зачудуваня што діє ся з пропадаючыма явисками те іх глядати і чым іх прогнівал чловечий рід Не было іщы докладной наукы о медиях о проелементі о пересприті і нихто іщы не брал ся за глубокє досліджыня справы О судбу ся звідуй за стіл сідай рукы зо сусідом злуч і чытай одповід Тото было для вшыткых Але як все роздумуваня о річы наступуют товды коли мы з ньом розстаєме ся Так і тепер спіритизм по уступліню духів зачал безконечны пояснюваня І творили ся уж партиі о противных поглядах два обозы з котрых никотрий не хотіл уступити як побіджений Єдны зачали недовірювати в неподільніст духів і выповіданы през них сентенциі другы ламали копіі зараз приняту науку Прецін і гев коли вошол єм до комнаты взріл єм што уж мал місце спіритистичний сеанс прото же серед салі стоял округлий столик котрый як бы сотворений был до того жебы розвивати ся крутити то гіперболями то серпентинами потягуючы за собом вшыткых смертельных люди стоячых над ним Гликария хотіла зачати тоту тему іщы не вшытко было повіджене што быстра дама для зарысуваня свойого становиска выповісти має Адже коли дішли сме до ладу сміс Блайк вель і з Бетовеном уж мала замір величественне слово речы коли зауважыли сме же декан засмотрил ся деси выгляд на поля Антип Занятий был Євлялийом а мы остали сме самы тет а дет Око в око схыликерийом Зауважыл єм же она змінила позицию єй пізріня зробило ся сентиментальне мало што в голубочку біло крылу ся не змінила Нашой бесіды другы уж не чули А што кілько років мі даєте звідувала ся она і ждала одповіди Я признати ся мушу на такє звіданя не был єм пришыкуваний Я николи не думал о тым жебы женскій вік окрислювати до того з том квестийом был єм цілком незазнаємлений просто профан стоял перед менторком як неждані закликаний школяр Але вшытко єдно одповіл єм Быти може она є добротливом істотом довіря хоче здобыти або быти може хытро чловека підходит Вы по правді чымраз молодшы звучали моі слова Так то вызнали мене уж перше Ай Захріп єм ся безнадійні Але звізда під котром єм ся родил помогла В тоту хвилю бесіда была зас о загальных справах і гликария нашла ся як рыба в води Представте собі зачала она што мам сестреницю котра несмотрячы на вшыткы стараня тети не вірит в духы такым приміром єма дам Євлялия то жаль ся робит таку правду не принимати Роздумувати міцно ріжныма способами о тым явиску а фактів не є де подіти Был бы єден чловек двоє люди котры выкорыстуют довіря легко духів мож бы повісти ошукуют але еге справа з властивостями котры без жадного труду принимат каждий чловек з якой небуд громадской верствы кажда громадскіст хоц бы была зложена і з думаючых і зна штоден легкожыючых люди Они все выкликуют духа Стіл безперестанку зачынат ся рушати і то з таком силом же тягне вшыткых за собом Ошукуваня гел неможливе Были уж кружкы котры строго стерегли каждого фальшуваня І они не могли признати же стіл як лем над ним получат ся рукы підносит ся а часом дає одповіди Єдно повісти треба же ошукуваня гев підозрівати не мож громадне ошукуваня в каждій родині на каждым згромаджыню В каждій хыжы і громадскости є не до подуманя прийми Же не до подуманя але з якысого поводу столы першы не рушали ся і чого особливі тепер світ уж заводит ся на столах одрекла Євлялия Перший світ не занимал ся тым а такє явиско коли стіл не все хоче ся порушати поліхат на тым же докладні не выполнює ся вшыткых вымохів Чудні же давнійше хоц і недокладні і несторого выполнюваны были тоты вымогы котрых окрисліня вкінци як бы залежне было од капрису духів же перше з тіл николи не одмовлювал посуху тепер працін специяльні смотрит ся на строгє выполнюваня вымохів а результатів ніт Єден малий недостаток асеанс може ся не повести Значыт противила ся євлялия будут выполнены вымогы то другы будут все послушны не інакше Выміх єст нерозрывний ланцуг рук зробме го тепер а єднак стіл ся не рушыт Муда особа неспосібна до того то ланцуг як бы прорываний Чого леп в минулых роках вшыткы были спосібны а тепер тоты самы уж якоси не натают ся до воды на тым столі минулого рока были тоты самы особы стіл порушувал ся несканіт Такій єст минулого рока порушувал ся А повідж ци был товды медже нами о <unk> Тото доводит позитивного діяня духів закінчыла Ликерия І уж наука Фокса з ньоркского гайдесвілю побідила бы коли з остатнім словом Гликерия стыровогом не посмотрила бы на отвераючы ся двері Наконец Я захоплений то не діяня духів донна Гликерия Гонвет бесідувал не інакше як донна Ціла верхнина громадскости зачынат ставати по нашій стороні Борба против духів зачынат приберати поважны розміры правдиве натхініня Входячы до салі гонвет розмахувал руками угынаючы ся на своіх скарпачах і причесувал набік волося Хоц діло зачате Не поведе ся повіла поважні гликерия стала і кроком Ланцеєра зробила перед Гонведом паркєтний уклон Вкінци і так побідиме одповідал Гонвед Харитон стаючы і роблячы крок менуета Дамы підскакуючы опустили селю а в переході Антип мі шепнул Гонвет То новий Савонаролля всяди промує своі принципы то противник дамского спіритизму Ликария і гардон то представникы двох днешніх стремлінь занимаючых нашу громадскіст Взріл єм на лицих Ликариі небезпечне рішыня котре могло стати ся значучым І любителька Фокса і новий Савона Ролля вышли з Поміщыня Остал єм лем з добрым великым деканом Його голосу я не чул прото же він ся не одзывал але тепер його лице розяснило ся А што Мате уж дашто такы были його першы слова выбесідуваны до мене То значыт звідал єм ся Не розумію Значыт ци уж дашто На пятого мате Прецінчас Вам на Женячку без сомніву уж зневолила вас даяка шарна дівка Без сомніву она Вас любит а ви єй обожуєте А Такій кавалір Єднак і без того уважайте жебы даде і в нас на Поділю не было красных ділок уважайте же нячка то нас быткы осторожні і так і сяк передумати треба передовшыткым маґнетизм сериця а пак В нашых часах моі дорогы основом вшыткого є монета А власні дозвольте добрі што єм си пригадал докладні кошутовску монету хотіл я Вам показати банкнот православленого кошута за революциі през нього выданий а тепер становлячий нумітизматичну рідкіст Він вытяг грубий банкнотовый портфель і зачал в ним глядати попри тым нехотяче вказало ся вельосучасных соточок і пятдесяток Заподію ся деси тот банкнот бо то уважайте моя Євлалия сховат Ходеси медже тоты паперы і не найдеш А быти може тот банкнот в єй столику Може бы речы в єй касі він морхнул бырвю Бо она така дітин каже свою касу має і хто бы єй не уступил дівчат так добре што ты і не одпросиш ся Моя Євлялия то незвычайна дітина Іщы як в першым році жытя єй купали бесідувала стара мамка тобі присуджений найліпший наречений барз добрий чловек По правді То домова тайна Але хто бы перед такым чловеком якывы дащо скрывал Просто вид вашой особы припоминат тоты слова плекательниці Она бесідувала барз добрий чловек Він втял по табакєрі і прибрал страплений вид То уважайте інча справа борба о жытя Не маш основ до той борбы то ти пропал але тото якоси ся зложыт Уж як бы м на сліпо виділ што вы в нашых сторонах останете гардых ділок є гел дуже Менше з тыма лем мам надію же звиджаючы наш край зазрите вкінци до нашого дост інтересуючого села Сухота сухота по правді Але вшытко іщы як котако тримат ся купы Поділя видите уж не такє славне де хліб на кілью а салямом Плоты городят Ци не здає ся же наша земля стина Штоси так астрономы плетут кливат холодніє зо землі тяжко даякій плід добыти Іщы як пребенду добру достанеш што піл біды Найдут ся товды не бесідувати уж як в мене і расы добры Здає ся швайцарска буде як неголендерска і з товы товды полны Грывач тепер новомодна паша команиця уж мало рентує зато тимотка здає ся Остане в нас головном управом зожыта уж оддавна не на молотиш Справы перебенды підупадают правда Але кто має видите грошыкы то інча справа Місяц лем што ся вказал найліпший час для нас одізджати заголосила вступуючы до салі гликерия і зачала вдівати пальто При пращаню она іщы раз звернула ся до Гоноведа Думам за два тыжні будете і вы в Карпатах в парога Варолама він перед облавом орґанізує торжественний вечер Будеме Чудово доповіла пілголосом хликария закладаючы капузу і тафты і попелину В віста гын заграме на голову чловек забыл як выглядат зелений столик Затерал рукы мій улюблений декан і вкінци ціла кавалькада гордо понесла ся на найтичанці повиючых ся пісковых дорогах Поділя Спати не можеш Возмеме шахы єдну шахову партию махнеме што Так бесідувал до мене Антип коли оставали сме самы і не знали што зо собом почати Дама по одізді гостів думат о ревізиті а останут такы перебенды як мы то робит ся ім якоси глупо не зачынати бесіду ни хыжу кроками міряти ни заберати ся до спаня словом розум однимат І взяли сме шахы Побіда над ворогом улегчат душы вражый білий шаховий кольор побюл го цілком На тым і на тым квадраті буде шах мат лем не выявити пляну вывести противника в сіт найперше маленька зачепна пак до уша одпераюча а на конец зо заскочыня напаст на вражу голову і побивай як туркмена Татарина Перепрашам одозвал ся до мене Антип Але што в Тебе за конґресови правила Коньом тягнеш як вежом везером бєж як коньом ци не вышол ти хнеска з новой школы Дам Як бы іщы того слова Даме не повіл то і програна не была бы для чловека така не діткала бы так глубоко Він хоче мі вмовити же медже моіма очами а шахами мыґат личко євлялиі же коли беру за гриву шагового коня заступляют мі очы єй ружеве личка і беру за голову везера Антип хоче мі тото вмовити такій уж мойого друга обычай вмавляти любов В кінци війны готовый іщы повісти што уж як Хромео по уха влюблений што я затоплений в дамскє серце што я переполнений чутями што мало неспосібний написати даяку оду до Євлялиі помалы мій улюблений друже Антипе Не буд такій скорий Не і май рыб в быстрій воді гын іх не найдеш Не сад в ледах помаранчы они гын ся не приймут Што він зачынат выхваляти Євлялию зачынат величат єй добры приметы характера Лем попрібуй небоже повіст же она не кокєтка не уродлива По правді діло в тым же она хытра дівка дамы часто кокєтуют без кокєтуваня То єден з барже небезпечных способів Удаваня же она не кокєтка Дале повіш она часами елеґічна але елеґічны дамы не мают доброго серця іщы плакати зачнут А знатя чым сут дамскы слезы Як Дама сміє ся коли може то она плаче коли захоче В давных часах плач жены был на тым што тепер Ярославна на путивли рыдала плакала Она ждала і горя свойого воєнного героя до вітру ся молила штобы стрілы на вражы полкы носил До Дніпру славутича слово побесідувала ластівочком літала до милого звіздочком поцілункы слала Плаче Ярославна на Путивули а над каялом од ранку до вечера од вечера до свиту літают стрілы Гремлят шаблі о шельоми тріщат гараужны копіі Чорна Земля під кіньскыма копытами кістми ся засіват і кырвю поливат А тепер дамскы слезы то штучна мішанка фосфорового вапна полученого з содохлоридом даючы чысту воду Не скінчыли сме з шаховой партиі товариство Дам обудило ся в антипі солодкы спомины Коли мы любиме Даму а пак зыйдеме ся з другом то до нас вертат образ нашой любой Антип знял зо стіны ґітару і всмотрюючы ся в портрет свойой елевіры потяг пісню як бы перечуваючы співал улюблений заспів Най не плаче най не тужыт уж час ся приближат Прийде милий приголубит і з ньом ся повінчат Женьска деликатніст розляла ся на його лици Антиб был остатнім з карпатскых бардів остатній з тых товаришы што жыли правдыві што з серця співали серенады для дам што были буршыко з нима другами і натуральныма невывченыма любителями дам Зас єден з хорячых подольскых дни взял єм ручницю очывидно вытягнеш по ню руку як жыєш на низині Не на дармо бесідувал Антип Лем смотр як в нас зробит ся з Тебе порядний Волоцюґа ішол єм ухом Лікар одозвал ся за ним голос то был валько Зліз протасом очаме блудит Вернул вчера такій же не познал єм го Ходил до старого рабина до Корчмы Ду рабина А то чого Звідую Чого Знаний ворожбита То творчий чуда Рабин Знає лікы і добрі ворожыт Протасови явил ся дух і казал йому іти до рабина Вернул розтрясений а з очы му не добрі смотрит розышол єм ся з вальком Думам піду на місце де мы раз застали протаса може і днес гын буде Протас тіж был спіритистом але інчого рода Тото што під видом наукы як нове стремліня зачало кружыти по світі давно уж знане было народам Нарід без доктрин давно был во світі духів І тот звык народа піднесений был до ступены новой достойной наукы такых мен як УС Кругс цельнер каждий нарід перебил період спіритизму а што з часом зо себе зошмарил тото підхватили высшы громадскы верствы Протаз был забобонний і тота забобонніст шкодила йому Нашол єм го на тым самым місци Лем тепер взріл єм же з берега вдале видно сині Карпаты Таємничо мыґотіли неботичны полонены темніючы як непрехідны скалы то ясніючы ледяны перевалы Протас встрял взір в тоту сторону він любувал ся тым видоком Коли дня взріл привитал як знаємого Все так добрі видно Карпаты звідую не все одповіл протас Як зайде мрака то світ ся заслонит а на чловека туга іде Давно сте там были і я Не был іщы во горах Повіджте як сте были суд гын лісы Очывидно бесідую Він задумал ся Певно суд продолжал протас І не такы як гев Што гел за лісы Ущавина не ліси лем береза і трепета Войдеш то здає ся же єс вступил до тростника Як бы хоц шуміло як треба А то лем березина трепле листом як ситовьом Смутно ся робит в такым лісі Давно отец оповідал же в горах дебры не такы Ваш отец был зір Зір безкыцкій лісоруб рубал камерскы лісы пак добра перешли в інчы рукы Выруб устал і няньо за хлібом пішол на Поділя Старий няньо уж вмер і на мене старіст зышла Часто він співал остатніма роками непрошений гіст злий гіст Ківільна старіст пришла Хмара смутна і чорна вісит люто надо мном Пришла і до мене люта старіст непрошений гіст Хмара над о мном вісит Яка там хмара старіст свойом путю приходит Тото є што в мене не свойом душу давит штоси якыса туга тисне Чогоси чловекови в жытю бракує лем не знатя чого Звідувал єм люди чым побити тугу Нихто не одповіл ходил єм по ворожбытах вшытко надармо не нажыл єм ся іщы а гев непроше на старіст іде Він двигнул ся зо землі і пішли сме Протас помалы ішол по сухій руни позераючы в лісову тін Заладувал єм ручницю жебы в каждій хвили розсправити ся з Бекасом Як коростель є смачным озерным птахом то в лісах полюваня на Бекаси приносит іщы ліпший выбір Они тримают ся головні коло лісовых джерел а вечерами уносят ся стадами над гущавином Зашли сме над озеро де протас значучо вказал на высоку траву дало ся чути одзыв болотного птахабоєвыка котрий тым ся славил же каждого літа проводил зо своіма борбу і то завзяту борбу Протас потягнул мене за собом на його лици явили ся ознакы задоволіня Перед нами розограло ся незвычайне видовиско борба згідні зо вшыткыма правилами Тоты птахы бют ся зо собом для самой борбы на іх голові каптур як шелом вколо шыі долгы пера як панцир придаючы ім вид воюючых рыцарів Протаз слідил хіт борбы Спочатку побіджал єден проти увельох але пришли новы силы і він уступил Ходме ходме бесідувал протас порушуючы свойом великом руком Птах тепер не мал ниякого ворога розышли сме ся чытала Моніка Тилявска