Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Непокорений 2
Еп. 21

Непокорений 2

•

Опис епізоду

Тота література є выражыньом лемківсой достоменности. Выріжніня тых, а не інчых творів і писателів, якы постепенно сут друкуваны і переводжены на сучасний стандард лемківского языка, має як ціль – завдякы тым універсальным текстам – підтримувати лемківску етнічну свідоміст, достоменніст, выкоренити комплекс меньшецінности. Сучасний чытач найде в тых творах світ, котрого уж неє, але і тото, што остало лишене як спадковина – культуровий простір, в котрым находят ся Лемкы як спадкоємці карпатской традициі. Сут они документами епохы, як і свідоцтвом языковых концепций предків.

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja przedstawia drugą część karpackiej noweli o Dañku Kreculu, nazywanym przez miejscowych niepokoronym. Paroch opowiada wędrowcom, że Krecul był huculskim leginiem znanym z urody, siły i konfliktów, po napadzie opuścił wieś, a po latach wrócił jako samotnik. Po jego pogrzebie pojawia się niepokój, bo pasterz twierdzi, że widział go żywego na połoninie; później narrator opisuje własne poruszenie związane z górami i kobietą określaną jako Mołdawianka.

Автоматычна транскрипция

бібліотека лемківской клясикы Петро Поляньскій Карпатскы новелі Част друга непокорений Част друга Ближыл ся вечер мы погопкали іщы з горбка на горбок і сперли ся при корчмі Назвати бию Австерийом бо карпатскы корчмы хоц пригорблены обдерты задимлены были єднако для путників о азом сполняючом ролю гостинниц Австерий Пред корчмом почули мы сміх котрий нас немало зачудувал Тоты же самы дві плачкы котры при похороні зо заслезеныма лицями так тужливі заводили гробову арию Тоты самы стояли тераз перед корчмом і з інчыма гуцулуками і сміяли ся жартували гейбы в весільний час од сміху червеніли іх полны лиця і поблискували білы зубы Вошли мы до Австериі За столом застали того же гробаря зо зопрілым лицьом половым волосом шырокыма пащыками в обшырній одежы з рыскалом в руці При ним сідил старий гуцул і покурювал люльку Смо легнате забесідувал горобар голосно до хуцула вказуючы на нас Лацмане пришли на нашу Чорну Гору Взяти бы ім чепігы до рук і за плухом походити а они по каменях як біснувати ся то учут Бодай бы лем топірці взяла або стрільбу даяку а то годят як бабы Думал бы з єй людми не сут Якы там люде одрізал старий Гуцу Ану взял бы ся дакотрий з нашым братом за силу Сі троіх бы наш брат положыл на єдну руку де такым достріль бы до топіриця честий встыд Кєд бы іх пришло поховати то ани зарыскал бы м ся не брал ба Рыскал рыскалом тяхнул дале старий здвигаючы раменами А земля земльом Адде і небіщык што го гнеска поговали якій был хуцуляк яку стрільбу чысте злато За чересом носил а і так го земля першы раз не приняла так то уж є Нараз стали і загнали ся одходити З подвірце зас долетіл до нас сміх плачок І лия вшытко єдно не стримал ся і звідал хробаря што то за єдны тоты плачкы же з труном на цілий голос заводят а тераз як найліпше ся рехочут Значыт не бануют за рідным Ей розсміял ся хробар махнувши руком Якій мі там рідний Не мал він ниякой родины а плачкы за обычайом наняты оплачены Ажебы єй волы тягнули труну без плачок Чуджы му были Ай по правді надч іх треба было його і так другій раз нескаховали Данька Крецуля Тото назвиско выповіл він такым тоном як бы каждий чловек на ґанц знал помершого Його другій раз гнескахували тото было для мям незрозуміле Коли оба хлопы ся оддали мы допили іщы наше вино і такой вышли з Австериі Іщы раз візрили бы ся на Чорну Гору Виділи сме як стежком ґулісовому зрубови ішол горобар і о недолга зник в хущавині Был він іщы пултарьом і рубал в лісі ялиці Тымчасом серед села зберала ся гурма хлопів Стояли при дорозі з блискаючыма топірцями в руках з впятыма за чересы стрільбами а з дальшых хыж выходили непонагляючы ся леґіні і прилучали ся до гурмы Вшыткы жыво медже собом розправляли позераючы в сторону ліса і наконец села де стояла остатня хыжа Пак шувне чысло зобраных хлопів подало ся в сторону де пішол гробар Мы стямили же час нам уж зайти на клебанію бо на добро звала ся б нас туга за Старым медом Кірил вельо ся уж не розводил над тым же тутишній климат самыма лем А то мами з никого не зробит порядного чловека же час бы уж был во спомненым дворі найти кватеру і по чловечому ся закокошыти Мы і заправды не знали де перебудеме ніч та з той непевности вывюл нас сам парох Коли мы іщы стояли при Австериі зближыл ся ґу нам посланец і подал лист од пароха Выходило з него што жена з двома ділками выбрала ся до сусідів на якысий праздничний вечер і вернут ся аж заран Товды заночувати бы троім скытальцям зо свобідном шфалієрском незобовязаністю беручы што зрозуміле до увагы же не просідит ся нічку при отвореных фляшечках і при зеленых столиках Пішли мы до парога Аксенция а там з чыстом совістю трепали мы по денных страплінях димячого капулона за котрым пришла гуцульска дичына несподівано появила ся і дебречыньска удженина а до ней прилучыла ся дакус масна пантарка Як достойны і десер такой перекускы слідували смажены галушкы обовязковы галушкы і смачны хоц поданы лем для обычаю За час коли Кірил маневруючы ліниво медведячом свойом руком і стигаючы крылами свого орлячого носа заєдно обертал таніры за тот час Ілия выще бетал уж отцю Аксентийови цілу нашу драпанину на Чорну Гору з остатньом галушком закінчыл доповід уж зачудувал ся парох наливаючы пожаданий нами забыток Старий мед уж А на гучку потока при кінци села сте не были пустельничого креста і хыжкы сте не виділи Вшыткы нараз здвигнули раменами О на правда гнеска уж порожня стоіт Неє уж в ній ґазды та вшытко єдно она іщы перед днями ховала не буд якого пустельника І признати треба же віст о його смерт міцно поразила селян Мали го за непокореного Ци то не Данько Крецуль звідал Ілия А Вы гейбы од років ту бывали знате уж о крецулю Знати не знаме лем чули ме о ним Здає ся тот він котрого гнеска другій раз похоронили Тот сам Як Та знате вшытко як виджу Нич не знаме а уж нияк не ясне нам слова гробаря Мы пак і в тій гурмі штодеси з оружом подала ся на зруб зачули його назвиско З оружьом тяхнул парох Так то на полонины они за диком звірином ідут Але ниєден з них не дорівнат в тым крецульови Хоц пустельником был а оружя не лишал Зріз ся з ним Аж тото за смерт його друга не подавал ся Ілия Діло было так ял ся розяснювати парох може чудным ся вам тото видит та вмерлий был гуцулом і пустельником Дві противности хуцул нероджений для пустельничого жытя в кого за чересом блискат топір і стрільба в кого стать мужестка сама красота в кого молодеча сила красота лице чорний баюс тот медже гуцулами не остає пустельником А єднако крецуль был ним Не посивіл му волос і не змуршавили косты а полний мужескій розквит молода краса і шугайска сила пирскали з його поставы і лиця Был крецуль тутышні плутарьом остатній з роду крецулів Не веце як рік кінчыл оддавна од доростаючого шухая одзначал ся медже вшыткыма товаришами речы над вшыткыма горувал і красом і силом і шугайством Його стать была гейбы вытесана шмытка высока а його хід легтий та поставний гордий з словом правдивий легінь якого не было на гуцулах Іщы такым підпарібком на вшыткых хулятиках во вшыткых завадияцкых справах першым был данько В дівочых очах не было шухая над него а тым ся выбивал же не обычні владіл над женскыма почутями малу якысу загоплюючу силу в собі перед котром жадна жена остояти ся не была годна Повідали сила тота была в його очах та по правді была она в його красі поведінів Ци затинал топором ци шмыгал косом по ухах ци тане пшницю взял заєдно подабало ся му дівоче серце І не диво же вшыткы они дівочы серця думали лем о ним хоц іщы підростком был та в собі уж цілий кавалір Він крал першы поцілункы гуцулянкам він ішол в танец з першом дівком він найцільнійше зо вшыткых метал топірцьом найліпше зо вшыткых цілів з оружя Што діял своім чаром особливі на жены я сам о тым по части переконал то было Пред десятьома роками В нас был храмовый праздник Кєрмиш Зо сусіднього села заіхал до нас зо женом посесор Чех пішли ґу крамам Там молода Чешка взрівшы над природною красу і стать крецуля дістала якысой Трясавиці Аж і кєд вернула ся на клебанію тремтіня не устало горячковий сон єй тырвал до рана потім она уж не заізджала до нашого села І в селі самым мужчыны виділи крицульову силу і во своій горячій кырви Они яли проти нему штоси кновати Адже жены рішыли в думках они бояли ся іти на танці гын де ся являл крецуль Старшы хлопы Зачали кывати головами і стігати баюсами а зас в товаришю Крецуля народила ся завист а з ней і ненавист до него котра росла і росла За якысий час парібцы зачали го оминяти тримали ся од него далеко не припущали го до свого товариства а старшы хлопы заєдно назрячо смотрили на него Тото вывело крыцуля в шалену зуізд він барже іщы розкохувал дівочы серця іщы страстнійше ішол до танця а при тым штораз барже проявлял свою спырсніст і силу Такій оборот справы довюл його товаришів до шалінства Они вночы зобрали ся з оружьом і подали ґу його хыжы жебы зробити з ним конец Та они стрітили го іщы близше в селі товды як сам раз цілувал він уста першой красы в селі заблисли топірці та для крецуляторай він высмокнул з зачереса свій кований і знамениті ся одбивал Єдному легіньови Крвавило лице другій не владал руком а третій лежал уж на земли з розрубаном головом І был бы уж одбыл напастників коли єдному з них малому при садистому повело ся цяпнути го так же хпал на землю Товарише зохнули ся над ним Нежывий і повертали ся домів Віст дуднила по селі же крецуля уж неє же заслужено погы під топірцями Та не погыбл він Очутил ся пришол ґу собі і лишыл село пішол до світа Долго не было Данька уж і забыли о ним селяне Минуло девят років Вельо змінило ся в селі З леґінів поробили ся то ґаздове то плутаре аж чураз Юга се што іщыровесниками крицуля были злетіли з полонин до села з нештоденном вістю Данько Крецуль на полонинах Крецуль жыє Віст громом моразила село людми овладнул якысий страх стары хуцулы похыляли головы здвигали раменами жени шептали молитвы але гіні посходившы ся молчали Вшыткы рады были видіти крацуля та нихто не осмілил ся одвидіти го А сам крацуль не являл ся до села Лем Югасы розповідали же він уж не тот давний Лице барже опалене волос не гуцульскій бо підтятий Та зато пащекы неголены Гварят борода долга му выросла і хоц гарда в собі та не гуцульска Через му остал тот сам лем гуньку заступила долга о понча румуньского крою Ішли дни А крецуля нихто зо селян не выдувал Жыл він в своій хыжы як пустельник аж на кєрмеш явил ся в церкви молил ся як інчы гуцулы был поклоный як інчы вшытко як давний Данько Лем по церкви він уж не тот крецуль Уж не іде на танці не поводит очами заділками не глядат іх уст Остала в ним єднако давна постава краса його іщы побільшала прибравшы полний мужескій розквит Та зас сходили місяці а він ся не являл не мішал ся до сольского жытя не приставал до парібків не брал ся до бесіды зо старыма сідил гейбы заятий в своій хыжы Зачали о ним они долга кружыти преріжны візды Вернул ся до села єден ґазда што ходил за уцями до Смиградя і він перечул дашто о крецулю ґу тому причынило ся іщы інче дащо і они долга ціле село знало як ся мают справы з тым клецульом Єдно же было начальне Він непокорений Та як Не тото уж што товды він топірцями не погыб здавало ся з гроба стал а тото што потім ся з ним водило По памятній ночы пустил ся він до світа того і желати для него а тото краса і сила жебы ю до світа пустити А хоц краса ся тратит А сила слабне В крецуля противній краса росне сила ся більшыт Адде приміром вернул ся він по роках уж не зовут го Даньком а Даниілом гуцул якого не бивало на Чорногорі лем тота борода як Дунай Гварят чобаны виділи як раз на полонині Данько на медведя пішол заревал медвідь і стал на задні ногы добил кресуль топір За близсло желізо чах дало вістря знатя медведьови черепови Та што медведьови Одбиват лапом топір Ци на силу з медведьом іти Обнял кресуль медведя як товариша сердечного та товариш то не лебоякій твердий як скала не так того зламати Напружыл ся кресуль і цілом свойом силом дрилил медведя од себе і в очым ліню пальне оружя ззачереса вытягнул тото вірне гуцулове оружя на Чорногорі лем єдно остал пустельником Ци зато же уж раз лежал в труні в Семиградскых горах говали го а пізри лем жывий непокорений Гваріл было то в Семиграді І хоц ходят гуцули то до Медіяшу то до Берегсасы то до Надьбаня або і до Варадину та все же Шугайови такому як Крецуль не годити за обычныма справами Йому не занимати ся купном якысых там уігельскых стат йому не цухликати ся зосивыма волами по угорскых долинах не торгувати ся з хулящами і канашами такє му не долиця Йому Кєд бы тутам з оружьом поскочыти дівочы серця розкогаты брати ся на руку з чыкосами битниками то його стихія При тым остатнім аж чыпірец його арджавіти зачал ой назводил він дівок Де не поступит на сельскы танці ци дізрит в угорскій корчмі Арпатку Мадярку Ци на долинах ци Косову ділку ци на горах Оф Чарку уж сохнут за ним дівочы серця Нашал він ся по світу особливі по тым семиграді та ниґда не побыл долго в єдным місци На хулятиках неєдному шухайови жытя запропастил Не топірцьом а прото же одлюбувал дівча І товды зас приходило добиткы з жухаями зас вірным му было оружя Чорногоры Нова авантура то його жытя І не высилял ся вельо а звытяжал вшыткых Кєд оприкряло ся му такє жытя ішол до Жынил на молдавскы поля і коса як топір все были оздобом гуцула Обходити статок то барже бабска справа зато коса нива то його радіст Отже і він покладал косом златисты молудавскы валкы не постыдал свого роду Єднако тото што притихло на час зас ся озывало Новы хулятикы новы авантуры Аж раз коли він призабывшы остатню свою завадияцку справу роздумувал о даякій новір дон Жуанриі трафило ся му штоси необычне ішол готарьом на єдній з семиградскых высочын Смотрит похоронний похід зуфало звідує ся люди кого говают а они йому говарят Говаме Данька Крецуля пригнобили го тоты слова його не сут в труні та в молчаню прилучыл ся до процесиі Кєд вошли на цвинтір отворили люде віко і крецуль взерил познал в труні самого себе впал в омліня ани не виділ як люде засыпуют гріб На другій ден пробудил ся Крецур з Омліня і такой пробудил ся до нового жытя Давне його жытя занесли духы до гробу Так розповідал нарід о ним І тота розповід повтаряла ся на вшыткых сходинах нич не захоплят так народа в його повіданях як парібоцка храбріст і добра смерт Зато і повідали о крыцулю же смерт не могла підтяти ни його красы ни силы лем душу похоронила А дале уж о тым же кресуль по своім першым похороні зачал нове жытя Вернул ся на свою Чорну Гору Буде тому несполна рік і остал правдивым пустельником умыкал ся од вшыткых веселости та з часом зачал зазерати до єдного дому А то дому молдавского вакаря котрий тиж пред роком ту ся оселил і купчыл сілю з молдавскыма вакариями Люде не знали чом він там заходит виділи лем же заєдно штораз смутнійший вертал од Тамалы а має вакар тот красота дівку котра як то биват при красі якоси особливі горда і строга Несподівано приносят мі віст Крецуль гемер Мы і поховали го гнеска Отже і видіти бы вам гваріл його хыжу на кінци села Акцентий закінчыл свою розповід Кірил котрий потягнувши своі должезны ногы сідил в фотели двигнул ліниво руку і обнял долоню медову фляшку парох взял ножыці і притынал завзяту войову свічу котра блимкала на столі А я Ани мя не звідуй што зо мном было Ци то не тота сама молдавянка Романичелька Она ту в селі Не познавал єм сам себе Ілия выпоминал мі же я котрий напред того рівно з ним спинал ся по Карпатах внеска по похороні стал єм ся такой недостойным Чорногоры же ходил по ній як баба гірше од Кірила котрого ачий ранішня баранина привела гу його С як по геройскы озывал ся медже пропастями Агнеска зас гейбы м не виділ пред собом так пікантного меду як бы м выховал ся хварил Ілия на даякій сагай де лем за воду гынут о медиі ани не спомнут же єм ся стал зрадником корпусового уставу подля котрого вода уважат ся презначеном лем до зовнішнього ужытку а то од часу ноя коли она послужыла до знищыня грішного світа Отже хоснувати треба з вельком осторожністю Бывало гварил домя Ілия Ты на пумп брал в академічній кнайпі фляшок Похыль ночы старчало а тераз ціла тота справа стала ся для тя гейбы Перпендикулярном вшытко для Тя стає ся обоятным Не хтіл єм ся доцна застидати єй уж єм ся зважыл бодай без куфля без пива а меду належні ґултнути коли пред плебанійом зчынил ся якысий хырявк і такой пред гурмом люде отворили ся двері До ізбы впал задиганий гробар Выглядал гей бы ся з дакым борол його жолтолийове лице было подрапане Одежа поторгана Я невинний што бы уж там али я ніт Хвалити Бога гробарий єм я уж двадцет років закопал єм як пристало цідил слова ледво гватаючы дих А што же ты звідал стаючый парох акцентий Данько Крецуль жыє не вмер одбуркнул гробар як то жыє Но так то жыє Чобане виділи го на полонині Бога не гуль наказувал парох Святе буд імя його крестил ся Хробар Я не винен В дверях вказали ся головы гуцулів Ту пред громаду кричали голосы Най бы уж і пред громадом бесідувал гробар двигаючы зо землі крысаню і здвигаючы раменами Най бы і пред громадом лем топірці поговайте за чересы Вышол гробар на подвірце Вышли і мы При світлі місяця видно было громаду старых ґаздів і молодых парібків против них стоял встрашений гробар Начту громада звідал акцентий поступившы ґупереду Ноч озвал ся війд Гнала за гробарьом Вражий сын не гробар Не быти йому гробарьом Што за гробар кєд друму земльом як сусо не прикрыє Не гварте війте Што уж а тото ніт Мій рыскал не першы раз землю копал дводесят кроків а земля ся не рушыла на гробах Ай тераз Были вы на цментері речте Розшмарена земля на його гробі Газшмарена Розшмарена Гробар вызываючо потрясал голову А хоц бы Але повіджте порозмітувана Та оно ніц але чом Но Чом повіт ту нам мудрагельний гробарю чом він жыє наставал війт прибравшы побідительну позу Не моє діло Не твоє А якым же то способом панцю не твоє А бодай такым же хто знат ци заправды виділи го даґде Ци виділи Ту выступил чобан і добил за череза топорец Ано поц на топори Товди ся довідаш виділ єм го ци ніц тот сам Крецуль тот сам Данько І то несмертельно блідий А спирсник цілий крецуль Вымагаючы руками твердо закінчыл Югас акцентый стоял нерішучо Не знал што з громадом почати А в хыжы його сте били звідал Нихто ся не озывал Пак выступил війт Якій бы там і госен был з того хыжа хыжом А што на то громада обернул ся ґу людям війт До гыжы його піти бы хосен Якій уж там ет што такій за госен Озвали ся голосы Забагат ся вам знати гварил парох Ци він жыє товды ідте попозерайте гын Ту трафила коса на камін до хыжы гымерця нихто ся не понаглял І громада помаленькы зачала ся меншати єден за другым в затху с одходили і наостаток на подвірци стоял уж лем війт з гробарьом і Югасом При світлі місяця чудні одбывали ся іх постаті Гробар як вытязь заложыл рукы за через і колысал собом на поскрипуючых кєрпцях подібных до двох чолнів на котрых гуцул плыне в жытю пред ся незважаючы ни на бурю ни на скаля ни на плыну Чобан зачал тратити віру в самого себе а війт навертал голову на бокы гейбы хтіл высмотрити свою опору громаду Наостаток сплюнул розкрочыл ся і двигнул руку з розчепереныма пальцми Якій же з тебе чобан звернул ся строго війт до Югаса Што з тебе за чобан Наганьбу єс выріс фуцулам цілу громаду здігничы латунич Гріб як пристало закопаний крес на ним тот сам свіжий з березовых коликів А ты ци не бабом остал і напецу ся выліхуючы в горци чыру крыцуля дізрил В горци чыру бесідувал гейбы до себе Югас потераючы чело Так хварите А як інакше повісти Га закінчыл овчар На тото вию уряд жебы правду гварити Ачию уж не інакше было лем так Остало она тым же в Чарьови лем привиділ ся Данько же пак в корчмаря при порцийці палюнкы сам як на долони переконат ся о тым ісі троі походжены зникли з подвірце Клебаніі Было уж пізно Таймы розставшы ся з акцентийом полігали спати Кірил стал при вікні і взерал ся в небеса Являл ся він на час роздумуючым астрономом лем до плодів його досліджынь не мож было ся добрати і мимовільні тиснуло ся з догадуваня же його в хмарах бродяча голова барже глядат в своіх розмыслінях кінця синьой далечыны неба як затримує ся на звіздах В вікні чорніла його стать должезны ногы рукы за ся заложены долгій карк і профіль з фризуром по осифляньскы зачесаном Виділо ся на него з причыны астрономічных заінтересувань вшытко земскє не чынило ниякого влияня Ілия приступил до мя Повідж што з тобом впинал ся Не познаю Тя Бою ся о твоє здоровя Выглядаш цілком безнадійні гейбы подаякій долгій болезны Не знал єм што мам му на тото одповісти не старал єм ся розтрясати што ся стало зо мном Я лем чул же вшытко што подіяло ся того дня мішало ся в моій голові Был єм незадоволений з себе чул єм гей бы мі дахто одтял крыла без старостливой молодости розбриканого шаліньства же в єдній хвили перхло одня тото безграничні ясне виджыня світа І я взріл себе інчым уж в одношыню до того же світа Я гейбы вселил ся в інчу краіну в якысу сіяючу краіну мене стискало почутя якого м іщы не зазнал Передше николи єм не попадал в такій обезвладняючий стан ни в молодости моій ни в мужескым жытю а уж нияк ніт в час бушуваня по Карпатах Заєдно сміло яро крачал єм в будучніст і не виділ єм причыны з якой міг бы помрачыти ся тот ясний спокій Я іщы глядал борбы перешкід противности і з іскаючым мя задоволіньом продерал ся през них Жытя без перешкід пригноблює І я видівшы за собом побіджену противніст Дигінчыл за друхом на сліпо без застановы гейбы то было насущном вымогом мойого жытя А товды першы раз заяли ся во мі новы почутя підкошуючы безстаростливіст молодости Овладіла мном туга яка родит ся в нас коли тремтиме за саму мысель втрати дачого дорогого не досягнувшы іщы його вершыны Не знам ци было то предчутя але жытя представило ся мі товды закрашене мрачныма барвами Во всякым разі любов моя не была тым ясным ощестливляючым почутьом Хтіл єм ся освободити од того стану хтіл єм прийти ґу давности але тот безстаростливий дух тот оген молодости якій мі дружыл доданого часу не хтіл ся уж вернути Не годен єм был товды заснути стал єм і вышол на світ По ночы глядал єм про голоды в горах і заспокоіл єм ся дакус Я все любил нашы горы та любил по свойому прозрачніст горизонту сіяня сонця зелений гай Вшытко чым так захоплювал ся мій приятель Ілия Для мене не было якысым там бальсамом Така природа была для мя заправды природньом натуральном насущном зложеністю подібном до зложености дівы котра жыє в безбарвній мішанині почуть в котрой страст за ціле жытя голузат ся невыбухаючы на котрой лици заєдно тот сам німий спокій без опянливого чару без розмыслянь і без непокоів Так направду не захоплял єм ся природом самом в собі Она могла быти райом для такой душы яком была душа і лиі котрий при безграничній своій веселости был над міру мягій чутливий частой сентиментальний і котрий лежачы в тіни дерева чул і спіл птахів і легкій шелест гаів і черкотаня потока Я того вшыткого не чул мене порывала лем дика таємнича краса глядал єми гір з вертепами скалами темных пропастных парий а буря з перуньом ґзґала мою душу І той ночы толкєм ся по них а думаш з давным залюбованьом Ніт я стал ся іх здрадником Ходил єм по них але так гейбы они были лем на тото жебы перенимати од ня пекучий жар Інскы в моій старости задоволеный єм тым же міг єм впивати ся красотом природы пред похороніньом мого почытя Природу познає ся лем спокійным інтелектом товды коли душа як дітина той же природы сама липне до ней Кєд лем душа выйде поза меджы свого першобитного ревіру і оддаст ся Одорваному од натуры світу страсти і роздумуваня товды з природы котра передше так нас захоплювала остає лем ясна порожня даль до котрой вглубляют ся очы та не находят ни пристаны ни спочынку А єднако як лікар котрого мы в горячці болізни не видиме ани не знаме втихомирят нашу хвороту Так і тоты дорогы горы дали мі по леготу Пізной ночы вернул єм ся і дакус приснул Хоц і во сні чуєм же штоси мя переслідує Выджувало ся мі же то поломін той бахыряно пламенистой романичелькы чаруючой молдавянкы І я немічний ішол за тым поломеньом сліпо ішол бо виділ єм же він не блимкат лем як оне слабе сонце серед ярнього дня а горячом бухат же не зна мрийливого тремтіня лем яскраву шаленіст і полноту почуть Пробудивши ся рано был єм дакус успокоєний Не брал єм ся уж хружати в моіх мыслях лем подал ся хвили яка она є Іли єй уж не было в ізбі кірилль лем спал іщы храпат блажений гейбы тот козак што такой в поли всну підложывшы башмак під голову На його воргах усміх носове крыла в стереотиповым руху чело ясне незайдене хмарами Щестливец І чого же чловекови розбивати ся за виджынями за поріжніма марами Чого бороти ся з тым З побіды чого ниякого нам хосна ниякого вытя зього задоволіня Стал єм і зачал ся зберати Вертала ся ґумі давнійша легкіст Мысельжыєм на Чорногорі же останеме ту долший час же розплывати ся будеме в гірскій сельскій розкошы зродила вомі новы силы Нараз почул єм выразистий звучний сміх што доходил зо загороды котрому дружыл лагідній Альтовий І тот сміх познал бы м бодай і по сто роках Так лем і лия ся сміял розсунул єм рулету і пізрил до вікна Сонце высоко уж ся двихло На загороді взріл єм дві дамы тамтіж Ілию котрий был з нима уж як зо сестрами Зрештом явиско не чудне З карпатскыма дамами конверсувати мож не вымушено свобідні од першой хвили Ілія дізрил мя в вікні Двигнул єс ся уж Двигнул кричал він витаючым я Дамы розсміяли ся весело Уж тоты дамы то правдивый штафаш украшаючий світ Тота сама клебанія в котрій іщы Вчера было якоси порожняво тота сама колебанія одраз стала ся гнеска і інча ожывлена гейбы свіжыма фарбами одновлена Повіл бы дахто што ж тот дамскій сміх што він сам в собі а єднако без нехоі тото квітя в загорідці лемнімыма стеблями і зелін природы безжытя При тым признай і тот мед чудні нижыт ся до рівня неджентльменьского напою До ізбы вошол шумні Ілия Ей дримакы дримакы бесідувал наливаючы сой шкльоночку воды Не знате жытя Найкрасший час преспали Хварю вам я загоплений што за даме тоты дівкы аксентия В щестливу годину реку мы ту трафили то заправды чачка не даме Приіхали зо сусідства рано Розхвалил єм ся уж з нима і то де Коли єм вышол а правда повісти Вам мушу же был єм уж в хыжы Крецуля на кінци села По хмерцю ани сліду неє Хыжа пустком стоіт Сам раз сонце сходило товды Ци виділи ви як оно освічат мракы над Чорного Не виділи сте Ай штоси порываючого тота ігра барв А пропо Забераме ся гнеска до двора уж єм ся домовил з Жыдом Кватера добра І што іщы подля туты што вчера вызерал єс як по цілым місяци посту Вказал нам я Знаш тота молдавянка мешкат близко двора загороды ся лучат а маж знати она не цілковита Румунка єй отец Румун А мати была гуцулка значыт ся вмерла уж Што за красота тота дівка што за коса на головці Та тото Тым мам для вас доручыня од нашых дам Вставайте і годте Ждут нас в Альчані будеме враз снідати Єдній імено Ольга другій Фаустина Єдна ясно волоса друга чорнява така ближе шатинка єдна щебече аж уха болят друга гейбы дакус гордава чытала Моніка Тилявска