Przejdź do treści
PL

Słowa, tożsamość, emocje

Archiwum
łemkowskiego radia

O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.

Там в горах Карпатах #4 - Димитрий Бочнєвич зо Снітниці (4 част)
Odc. 4

Там в горах Карпатах #4 - Димитрий Бочнєвич зо Снітниці (4 част)

•

Opis odcinka

Odcinek ma formę wspomnienia o przesiedleniu z Łemkowszczyzny i o trudach pierwszych dni po przyjeździe na nowe miejsce. Narrator opisuje ciasne i zimne warunki zamieszkania kilku rodzin, brak podstawowych rzeczy oraz pracę u miejscowych gospodarzy w zamian za jedzenie lub drobne wynagrodzenie.

Automatyczna transkrypcja

Там в горах Карпатах Хоч то моі реляциі нагрываны сут зо Заходу то заєдно споминаме на Лемковину прадидівску землю вшыткых нашых люди де бы они не одышли і де бы не были розметаны в шырокым світі Приіхали сме до вылова і в голові нам казали ся вшыткым зберати Там іхал пару ваґонів не памятам кє о тых ваґонів іхал бо час лишыли воловя час повезли іщы дальше час Хіничанив повезли Коло Ґожова Аж коло Ґожова час повезли Та же не вшыткы Хіничану там лишыли в тім выло Іхал ым єм ся потім єм знал што шолтеж взял нас на віз при із нас одвыло або два кілометры до села Пьотрньовича привіз нас під таку хыжку Каже ся з воза зберати вшытку Привю было там тривожы під єдну хыжку як пізнійший уж єм як єм дореч был старший уж єм знал облічати но то ціла повішня того дому То была дно в границях <unk> метри может пару Были такы два покоікы Єден был може три на три другы был штыри на на штыри і треті і третя была кухня Без шпаргета тіж така невелика Ний такі маленькы сіни такы невеликы Три родины нас было троє другых было троє діти і мама То было іх четверо а віце арештували Віця арештували в Ґорлицях До <unk> рок Третя родина то было двоє діти і двоє дорослых Не было двери Не было то наче вікен были дзюры ани вікна Смітя неє шпаргета неє де коровы поставити коровы Привязали так до деревків там коровы Не далі час плачно Зошмарили конец не підеш Де ся не такє тото єст нас были горы нас было зелене нас был гарді а то якысы домо велькы і інакшы якыси рывнина якы пісочок якы ся то поточы червец был Страшне єдно сло страшне Ани Над чым ся выспати бо постелі лишыли дома або не было де заладувати постелі Ани на чым гварити Ани де спати ани якшто ру такы попрятали Жебы внести хоцкє до тых Поміщынь тото свій майдан позносили сме То так ся на єдных перені ся спала а другом ся там легко то было тепло ци то не было того жебы ся прикрыти Не варили люде На такы цеглы горне на цело там кусцьок дырває і на тім жебы дашто тепле гварити бы Пару днів котры сме іхали не было жадной теплой стравы і то вшытко было но такє як того І там то была розпач Поновні розпач Е по пару днях Е пришытом шолты си якысы інчы пришли деся якысы двери ставили вікна там улошклили так же ми мале замкліня а такє было замкніня же як бы пестовы під дверями голошно алеж замкні Не знам было міся часу ци два они плишут самы з себе Вставляти двери чы сте ходили дом додиду сутысо Ні но то было така ситуация жем шолты в тамтым ды деси то нашы мы нашы Ходили ходили же як но бум як будеме так спати як будеме так то внеси там нашли бо там такє был маонток понімецкій там Там де ся в якысого там де си нашли тут і ставили то было такє Тримай а я піду по пінязю такє на гнескы Так сме жыли три родины хвацвіся часу єдна родина потім бы то не вільно было ся приносити з місця на місце не вільно было прабу мати зозволіня Абсолютні То не было так же я ся забераме іду собі де інде глядат А тамо сме так попали же но не было жадной хыжы вільной дико тота єдна хатинка А што сте зжыли просто дісяц Што сме жыли Нок гадам початково сме мали іше одтиджыня своє было молоко была корова то было масло восер По пару днях мама бо то был червет конечертя были жнива І дорослы ішли До робо там доґаздів до роботы Так самы з себе чытосий тамтамты гы не хотіли жы выйти до них приходили І жебы іти до них до роботы міг чыли допомоч місцевы господары да робота так та Не брало люди до роботы Не бояли ся не бояли ся же то доровци пігат за хвилює бы того Е Но таку за ден роботы то альбо мысочку проша як то тоты кашы яґляной Альбо мукы альбо там є такій хліб і такы ноту ну такы така была заплата ні або наставліня о бандеровце приізджают до бандеровця а тымнос бы буду мордоват ся ат три світ нам можна были Люде выняты під звіздже найгірша банда яка могла тику істнувати на світі Зводіє бандеровця не роби ых вшытко што найгірже Такє было наставліня такє было наставліня убе жебы зробити з задру медже медже народом А Як оси тото было до скоро унра дала помішку мукы пшеничной і дале мішок мукы кукрызяной Што была унра А то была американьска така Е повіч Назвы цілоси назву но в тій хвили не припомина ся унітецатет штоси там та такє было што помыта як така гартативна помоч людности І давали церез то были такы ла така марґарина А то з орихів Называли тото масло Орихове така костка шестєнна того І хыба ж подва мішкы з пшениці хто си в тім рознає Та же сусід мали сме такого сусіда розумного сусіда котры вытерпіт Од НВін свідує ся што і то не одгадаме як одкаль сме прикали Зрештом была така іздорежань пришол До нас А мама се бесідувала по свойому там ниґда ниґда Він пришеґат Цьотка бо неґдале пані там тоты жабужаны тонґа цьотка По якому виму віце а мама бесідуют По руснацкы Пурусиньскы Шо то значыт по русиньскій по руснацкій Бо по якому бы ся ты мовиті бы я Вас не розумі украіньскій знам польскій знам рускій а мама ґадально по руснацкы бо і шывде офіцияльні так не бесідували Лемкы тілько руснакы Русины ані Ага но то аж сконды сє приєхали А мама ґадают з гіры Мама знали язык польск я знал так само язык польскій уходну в школы з ґур а з якых ґур но та Шкарпат там од Креници там недалеко в Ґрибово Кре То винні з Украіны Но ні То винні Бандеровци Мамма ґадай які бандеровци Норжає Русіні То винні Украінці Но І він Він так приязний уж до нас был уставлений так же в певных навет такых некотрых справах на Таку таку премі поміч таку духову З того пішло в тім пошері Жто ні приіхали з Украіны ту приіхали з Польскій ту ді сям з Польскій они мало о тім заледе тота польска там єзду на што так жылета як мы в горах дуже там знали Но і потім што стосунок Медже нами вшыткыма атыма ся уж змінил ся также тото наставліня было інче Такы приязнійшыні Хоц некотры были до кінця такы такыты Потім я тоты дві родины выіхало то мож насустали самых в тім селі самых в тім челі людповіда так Вшы Пьотровиця Пьотро Ньовиця Пьотро Новича Пьотро Ньовіцкого Медостала самым в тій селі і я уж пазєм коровы нормальні мамай шы початково ходили по господарях там до роботы пізнійше то чолтыс І там шолтыса така друга родина такы гы жебы м ім коровы пас то я пасы і тому шолтысови і другому тото называла ся чершкой вблескы пасєм ім коровы Бам і досте в того мале років Я мам то прешло <unk> років же мочерветно то ая глютым ся родил в праві То єж праві <unk> і <unk> праві а они были барз приязны тоты тоты і чешскы рублескы были барз приязны і мама пішли до роботы до Пєру То было недалеко Востовіця в Лошышовіце два кілометры од нашого села а там іздел Іздил Е Віз і возил люде ишы з другого села тіж Лемків там на Лосішові до Пеґєру Та же мама уж робили Пеґєри мала ішто ту яка была пенсийка місячні то была Мали депутат мали сме коровы дві коровы так же но Я можу поісти же я цілый час голоду не знал єм был бо навет вчасі транспорту хліб был сухый бо был сухый там мише што се і пізніше там голоду не зна І так же сме там там сме Были пару років там ми пише єм душкову в голові Одразу сте пішли до школы ня аж на другє реґєн пішут бо яко це так тото то такє якє ся было поплянтане з пос того бы добровільне чы ос примушены єст до школы ішли до школы о то было обовязково То было обовязкове такто то был наказ наказ ба такий си перше рек яко ся был такє бардыйны лі І єм пішол до школы одразу до третій клас А свідоцом не мал з гірбо бо м не взял де си тота наша пані нам свідоц не дала а нихто ото специяльні нето не дбал і пішу єм од разу до клясы треть Ной А в школі мушу повісти же мя приязні прияли были навчытеле Розсудны зрештом о не знали досконалі одкальмы бо може тоты звыклы люде не знали што єй яка тото был кєровник барз добре тзваны Шургут і тот кєровник в школі то нам мі особисті помагал І черевікы і убраня і тамы ся такє о інчы річы постережали неприємности од своіх колеґів О мавім маєм але то певным часі котколи стал в оброні Зо мном вважні тот Юзек повтарєл тото назвиско бо то были добры люде Юзек Врублескій і Геньочерскій Стале в моій обороні як не коровы пашто правда то стале горонь так солідні товды уж єм могло Святый спокій І потім сме ся заприязнили з нима та а чым ся обявляли такы неприємности скорше при том Е были Были сы двох трьох ся там зобрало і і мі там нераз нераз єм достал А то до певного часу пізнійше я уж я єс собі порадил сам так же Же тоты што што мя скорше были то потім были добры колеґы Но такє было наставліня з рештом тых іх родичів попільше ся того Але научытеле в школі были барз приязны не маєм жадной кривды од научытелів Жадной Нех трактували вас окосы гірше Ні ні ні ні ні Боя же ти єстес Русін тото зя Я не хю ся там хвалити але єм был добрым учньом Бы єм добрым учньом е така пані котра мя в клясі третій вчыла Е Зрештом не Выступувало тото жебы мі помагала дере тя жебы кривництво помагали такы В каждым разі не бы єм не бы єм трактувати інакше інакше як як тото А же єм ся вшыл калем добри Том з того титулу може і зато є мал Е то ту такы баржы векшытоні бо ставляли мы ся за заприклат мене о же як тот ся вчеди тай дале А кілько Лемків ходило разом з вами до той клясы самой До той самой клясы ходило зо мном трох Лемків едвох То были дзядикы Дзядик Василь Дзядикы Славко Но і я Трьох были тіж медже вами кіси Украінці Ня то да Зо сходу то же приняла єзам чы они Украінці были в каждым разі бо были родины мішаны были родины мішаны але Але не ціж такій з родин мішаных ходил такій дозя зо мном Хыба жо двох там смого села што ходили ні Так же же были такы мішаны родины А вашых колеґів Вашы блеґы мали неприємности Ня тоты хлопці тіжні тоты дзядикы они іх тато і гняньо робил в лічниці звірят был такым такым Стружом там но вшытко там робил што треба было ні в Тілісниці Звютобозар то было в лові медже обома Пєтруньовіцями як ся ішло там І они тіж были такы то зрештом тот тот Дзядик был там навет так Я там ся з нима колеґувал наветні Певнича Тотажа Они не мали так само наше початку о такы Там де ден де де мешкали близко же там было такы льво то о буде іначе не як єдал лем бандерови Ні так само і на мене на початку але то пізнійше минуло Ядам як тота фама пішла же мы Насі не з Украіны так тако початково там тото не было весело был ворого Ой ти моя долона село чом тило моя нужды привели чом ти спияньства несциґаньства не з розмою Лем за тото зембыл вірний лемковині лем за тото зембыл вірний лемковині Відомо же Лемкы сут звязаны з Сербіом як сте гев приіхали то де сте ходили до церкви Мыж находили початково до церкви дово до Волова до Кошева Мама вше бесідували так Панбіг єст єден Треба ся деси іти помолити мы сме ходили до церкви до Вулова І не было церкви нашой не было нашой церкви Лем было польскы До сме ходили нормальні до буду Додходили ско Доко села смаходили обходили сме свята і польскы свята нашы Севелию мама робили на велекден то само це сме мали Все сме святкували так же не было тоже же велеі сме свойой не робили себля роблена велия великодны свята сме обходили А як вас тратувал католицкій ксьондз Ямят но не мал єм якысим ксєнзов там хыма был єден ксьонтик у голови бы Выл был таз джузкотаны же там было не дуже домівній добы там мати фронт проходил Так же ту бы м ся ґанул як бым мал дакій проблем з того Власні в Пьотрьович потім то был кы бы яж был в клясі семі выіхали сме до Боженя до Предам тота будай в блатака тотабы ремонту і т І брат залатыл в Пеґєри Божень то было од <unk> кілометрів І поіхали сме васі там до до Боженя до Пеґєру там уж мали сме тыку єдну кров єдну можна было в Пеґєрі товды тримати мож было тримати Е свині можна было тримати куры Так же і мама ходили до роботы мали депутат мали пар злотых так же мали родинне там невеликє было тото родинне во невеликє а брат е робил головю робил а пізнійше зостал юж як сме поіхали до Буженя то зостал забраны до довойска был в войску Я з мом был не з Боженя а перенюс єм ся по то сім кілометра блуду Довола та м прешол до школы до Старого Вулова І там єм скінчыл сему кляс то было лем кляс так Сім кляс такы Ох ты іщы як як я на початку робит тіж высіл кляс По школі Основной А што сте даше робили По школи моім заданьом было моама як пеґєр велик лисито цілу зиму молотили На поле я як верну зо школы то моім заданьом будут розполити в пецу приготувати до обіду та настругати кумпери ци ци наставити уж тоты кумперы на наш паргеты Но і дров приготувати жебы розпали єм мама як уж приходили з роботы то одразу варили таты бом поюл обід з вечерьом тені так я помагал притіж праві таже то а коровы пасли разом з пеґяровскыма Тота была моя моя задача А в окресі вакациі но то нормальне м ішу до роботы Ішл м до роботы яко мы мутру мудыцяны што ішли то я преважні альбы Змекотили снупу жалками ти я яко помічник был Она єт колеґа котрый зо мном ходил до школы до єдной клясы то він уж не хтіл іти ниґде до школы бо є здал еґзамін до школы середньой а він уж не хотіл він пішол за трактористу і робил а я был в него за помоч запомника і цілым вакацийом робил жебы заробити кусю грошань До школы середню <unk> годины Хойновій хой в техніку Рыче панство Техніч <unk>eo Ні то мы сме уж Мы сме уж потім ся принесли братця пренюска з мамом до Рудной А в грудні незам кєрото мешкали два рокы ци три конкретні в Калінувці Там де є хто одзале в терас То они там мешкали тіж пеґєри а я до школы і там як де мы ся приносили на власне жычынятшы та уж потім таж не было То уж тоты рокы уж тож не было такє жебы можна было сой переносити ся з єдного місця до друго то на початку не вільно было абсолютні а потім ничого чого ся принеси зуло І бо там він ліпшу роботу наш він был Е Там ремажом шыл пушоркы літе не літе мал таку файну роботу ні там го Я не знам як він там ся в каждым разі бо сме мале там близко родину горску і деся як там поіхал і ся довідал же ту єст така робота сме ся принесли до рештом они ся принесили я в школі бы бы коли не было так же Я был в цілый час в інтернаті я не доіжыл Я был Цілы пят років єм был в інтернаті амо цілы стипендиюм а домів раз місяци можна было тику іхати неколи ся тіюткы раз місяц таж они ся як ся перенесли з стипендию то было такє за добре вчыня ся ци но медже інчыма тото так як бы хе Як бы ся не вчыто то стипендиюм недале Та же Є не бы єм примусом але взглянні так выєм собі середній школі як чы середні школі Та же то школа рольнича то была така выбляна презвошшкола чы так выполов То так же была піл на піл піл на піл Але Але мі тото обрід зробило Бо пізнійше по тій школі Айшы Як ся принесе бо не як ся принесе з Боженя до до рудной там кодукаліну в кытоя в тім часі был жко і потім як Скалінувкы до ту до Шемкова ти я тіж был школь так жебы з мене ся приносили я бы неутратны А тота техніку рольніче бо я мене звіла пят літнє то я был Уж єм мал Титул техніґ рольник Не бы я был зо не в клясі аґротехнік а потім як зробили бы наш аґротехнік зоотехнік ветеринаш бы то было такі зо спілтехніґу І рахунковых І потім як зробили пят літку Той зробил техніґ рольнік же я міг быти і зоотехнік і аґротехнік та же мал то титунь І в засаді як єм скінчыл техніку то потребували ту Е Кож протавы потребували на учытеля А я той час є мал бы в тым кєрунку такє до Потребувала научытеля до тзв естерів Школа зробліня роничого то была Нові яблоди там был І таким мі кузин Ґатах слухай потребуют научытеля до того як ам але я не мам квалифікациі Не приймуй ся того і Быєм затруднены Быєм затруднены в тім <unk> ся оказало же я мам певны квалифікациі бо маєм приготуваня заводове чы лі тото заводовы придньоты были Были уж яко маім квеліфен Так же а то был повіді вечерами тото было так же рано єм рано єм Был затруданы школі Постолою бо то было будинку школы Постовой то там єм мал выхованя фізичне історию а біолоґію такышыто а пополунный єм мал ЕСпер школі прислухнія Роне мусіли сте мати Школы высшой жебы вчыти в школі товтовды ні товды ні Але был такій курс рочны су лехови котрый давал квалифікациі а там политикы предметы ЕТы ва методика научаня методика научаня предмету в школе под Математка польска польскій істория хемія і тад т По тій школі уж є мал певну квалифікацию а В <unk> році пишу єм на есн Кожові в велькопольскым скінчыє мсен юж єм мал непевне вышы вышолцині так же а єм кінчыл біолоґія схемю Як єм скінчыл син а я был кєрольником в тій школі Рольничы приходили студенты зґожо бы там был кєрунок власі на рольчы якє был кєрунок С так само І як єм скінчыл син одразу інспектор в рутаві Колеґо А там прибудували нову Шку до старой школы нову школу Колеґо На кєровника Сухій доль Но і піше єм на кєровника Сухій дольі Е там єм працул дванадцет років Яко кєровник і яко но мал чытелькє років Як то ся нашу Як ося стало же сте ся нашли в Пшемкові Ано то я гадам І то недалеко той кілометра ту Пшемкови брат мешкал мама і мама і браты на Осташові жены Так же я тут ту на осташаным штере рокы мешкали а потім як уж там школу выбудували і мешканя в Сухій доль так я мал мешканя в школі І нормальні школа на місци была та же то то в тот спосіб а пізнійше як зачали тоты воєвудства не бы будут зліквідувати бо то было Зеленогорскє Леґніцкє так дале так дале а я уж ты выбудувал мешканя но то я буду і доізджал до Нєґославіч бо потім зліквідували там лишыла лам тамт три клясы бото робили школы ґмінны Ах чудувала та як неска чудові може за тото Мо за щедра і богы лем театра лем театра ба тот любот мо Яно того што майса Писмо того што є Даште зашта за модисту дмыглюдмы выколы