Слова, достоменніст, емоциі
Архів
лемківского радия
О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.
Еп. 568
Вчіти ся із історії
•
Опис епізоду
Вчіти ся із історії
Streszczenie po polsku (automatyczne)
Komentarz dotyczy słowackiej dyskusji o konsolidacji i propozycji, by zamiast ośmiu krajów samorządowych wprowadzić trzy kraje oraz osobną Bratysławę. Prowadzący ocenia te wyliczenia oszczędności jako nieprzekonujące i uważa, że taka zmiana szłaby raczej przeciw decentralizacji. Jego zdaniem sensowniejsza reforma powinna rozważać powrót do historycznych żup, bo obecne granice dzielą dawne regiony, takie jak Spisz, i mogą ograniczać możliwość korzystania z praw językowych przez Rusinów.
Автоматычна транскрипция
Вступне до контролі коментар Петра Медведя В рамках цілый час на Словакі дискутуваной консолідациі єден із коаличных партнерів одкрыл тему чысла высшых територияльных цирків краів на Словакі Шпорити бы хотіл як разнаных но чысла сут вытягнуты лем так із пальца Рудо Вуляк котрый ся дістал до парляменту в послідніх Вольбах на кандидачным списку Нацийоналистів і СНС того часу міністер Спорту і прецель партиі котра недавно змінила назву на страна виді якай хоче быти якым типом аґрарной партиі Дал сой вклад до дискусиі ґу консультациі пришол із пропозициі за котру твердо стоіт же Словакія бы і з вісем краів котры істнуют нез мала вернути до того што было за комуністів і то нецілый час трьом краям плюс Братіслава подля гуляка крайні як є Словакія стачобы мати выходу словацкы середньословацкій Западословацкый край плюс мати окрему Братіславу До кінця стрілял даякы чысла котры мали вказувати на суммы ушпореных грошей кєд бы ся выполнило тото што пропонує і што хоче в коалициі протиснуті На марґо тых чысел озвали ся уж і експерты на самосправы але і жупа на прецедвы высшых територияльных цирків з тым же то досправды лем такє стріляня небесідуючы о тім же децентралізация што был ціль кєд в <unk> році вниклові <unk> краів бы як бач набрала опачний напрям бо мати вісем крайскых міст а мати три крайскы міста пуст Братіславу тяжко тлумачыти як децентрализацию Лем же не тото є головне в тій темі є ясне же при консолидациі будь перейде пропозиция гуляка або зістане при старій но кє бы реально хотіл хто змінити реґіональны самосправы а при тім іслідувати інтересы гражданів пак бы треба было робити дашто цалком інче В такым припаді бы сме ся не бавили о тім ци має быти вісем краів або Три Краі і Братіслава але бавили бы сме ся о тім жебы вернути до історичных жуп возме як были штучну неприродно зроблены одстуля граници сучасных краів лем жебы Мадяры дес не мали векшыну є то на заплаканя На прикладі медже Кошыцкым а Пряшівскым Самосправном Крайом поділил ся історичний реґіон Спіш а так жытелі Спіша котры все творили єдну ентиту Знайшли ся в двох краях Єдны ідут выбавлювати до Пряшова другы до Кошыц а не лем то кєд бы словацка політична репрезентация знала змирити ся з тым жебы в дакотрых жупах мали просто мадяро векшыну благый результат бы то могло мати і прорусинів Де не знайде ся Русинів же в Пряшівскым Самосправным Краю але в нім представляют лем <unk> процент жытелів і так на крайскій уровни не досянут потребных лем <unk> процент жебы языковы права были і на уровни крайскых інституций В припаді навернутя осяґу історичном жупам Брусаны у векшых чыслях жыли мінімально земплиньскій шарискій і спискій жупій а мінімально двогі з них бы была шанса і на то жебы досели <unk> процент населіня цілой жупы значыт языковы права бы могли быти і на уровни жупы Но кєд жеме в часах консолидациі можеме о тім на тепер так акурат снети а кєд ся будеме можеме іти дальше робити на ниві возродного руху значыт холем дак котры з нас Одже покраз Михалем Даку з оптимісты і віриме же період консолидациі раз скінчыт і мы ся знайдеме в сконсолидуваным раю в котрым уж буде мож роздумувати і о інчых ділах як шпуріня пак тоту тему не метайме цалком до коша Жолпы котры были створены в часах угорска мали свою лоґіку слідували терен слідували насиліня слідували потребы і были освічены а так і ту платит же на місто выдумуваня теплой воды бо сме ся лем мали вчыти із істориі тота Петро медвідь пряшів