Słowa, tożsamość, emocje
Archiwum
łemkowskiego radia
O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.
Odc. 608
Народны діятелі
Opis odcinka
Народны діятелі
Streszczenie po polsku (automatyczne)
Audycja jest komentarzem Petra Medvedia o kampanii przed wyborami lokalnymi i regionalnymi na Słowacji oraz o różnicach, które autor widzi między kandydatami węgierskimi i rusińskimi. Prowadzący ocenia, że kandydaci węgierscy zwykle akcentują swoją wspólnotę narodową i prawa mniejszości, natomiast kandydaci rusińscy najczęściej występują jako lokalni politycy bez programu rusińskiego. Autor twierdzi też, że praktyczna realizacja praw językowych w rusińskich miejscowościach bywa ograniczona, a ciężar odrodzenia narodowego spoczywa głównie na organizacjach i aktywistach.
Automatyczna transkrypcja
Вступне до контролі коментар Петра Медведя На Словакі уж власно біжыть кампань перед вальбами котры будут волсений іде усповено вольбы в котрых ся будут выберати прецедове і посланці самоусправных Краів приматоры місты Старостове Село як і посланці в містых і сельскых заступительствах В мадярскых селах і містах є в такых войбах се успішна мадярска політична партия котра нас має назву Мадяр <unk>э Мадярска аліянсия і кєд уж є то долго мімо парляментна політычна партия в реґіонах собі тримат свою силу Самособом уже в реґіонах де жыют Мадяры діставали голосы і кандидаты котры кандидуют за інчы політичны партиі лен же при Мадярах є скорше вынятком кєд дакотрий із кандидатів не думал бы в рамках свойой реґіональной політичной карєры на реализацию народносных прав При Русинах є то цалком інчак Політычна партия Наш Край котра мала быти якымс русиньскым меншыновым субєктом якій правда при теперішній володній системі не мал бы ниґде шансу дістати ся до парляменту но міг быти си онай в русиньскых реґіонах скінчыл неславно По тім што ся политично деклясувала і партия Мос яка мала амбіцию представлювати Мадярів Словаків але і дальшы народности котры жыют на Словакі русиньскій кандидат іде будя як незалежный або як кандидат дакотрой і словацкых політичных партий Одже то неє єдиний розділ медже кандидатами в локаній ци реґіональній політиці мадярского і русиньского походжыня Кіт при мадярскых кандидатах при каждых такых вольбах видиме акцент на свою народносну комуніту на права народносной меншыны у русиньскых кандидатів то не грає абсолютно жадну ролю Покля при мадярскых кандидатах можеме повісти самособову подля проґраму же кандидуют і як мадярскы не лем локальны ци крайскы політиці при русиньскых кандидатах на <unk> процента платит же кандидуют як локальны політиці і точка А не є то лем о проґрамі в котрым ся неч о реализациі меншыновых прав майже ниґда нич не дочыта они то потверджуют в многых припадах паді практиков Возме собі наприклад в кількох селах од <unk> р была або є русиньска школа Як раз в тім році зробила ся децентралізация коли села і міста стали зряджувателями основны школы Або собі припомяньме як ся дотримуют языковы права на нашых селах Двоязычну є увекшыні і з тых сел і міст котры мают обовязок быти двоязычны лем тото што закон стрикно выжадує і ани буква на веце А часто ся стрічаме і з тым же ани тото мінімум не дотримане <unk> процентну спробуйте собі наприклад на веб сторінках нашых сел найти холон Усновны інформациі і по русиньскы будете на то потребувати Шерлока Холмса але так будете увекшыны припадів неуспішны А уж не треба бесідувати о тім же в нашых селах і містах то майже ниґда не были місцны політиці волены представителі народа котры бы реализацию прав русиньской народносной меншын в практици ініциювали Але векшынов тоді стали приписом ку выконаню І так зробили вам тото што мусили самособом неє добрі ґенерализувати і чест выняткам старостам котры самы сут ініциятивны але і з тых понад <unk> міст котрых не зна на языковы права є то пару людей Самособо они сут волены представителі народа котры мают свій мандат мают го як незалежны кандидаты або як кандидаты політичных партий і сут репрезента і сут репрезентанта Місел і Міст Но реально нихто не кандидує зо жадным русиньскым проґрамом не сут зволены на основі русиньского проґраму Напер тому бы русиньскы проґрам кєд уж мандат здобудут реализувати могли от же они то не роблят Є іх рішыньом і одповідностю як приступают ґу реализациі народности прав а покраєм люде знов оддадут голос Пак як баз зроблят вшытко добрі Лем най ся не грают на народных діятелів головно в темах коли пальцом на мапі вказуют де што має быти в імени непознатых інтересів Бо бремено народного возружніня од <unk> р было все на народносных орґанізациях активістах котры ту будут і по іх мандаті Петро Матрій пряшів