Przejdź do treści
PL

Słowa, tożsamość, emocje

Archiwum
łemkowskiego radia

O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.

Быв ту і про Русинів
Odc. 41

Быв ту і про Русинів

•

Opis odcinka

Днесь пришла смутна вість. У віку 90 років умер Йоан Гірка. Бызначна особность ґрекокатолицькой церькви другой половины 20-го і зачатку 21-го столітя, довгорічный адміністратор а пізніше єпарха Ґрекокатолицькой пряшівской єпархії. Ні, не буду бісідовати о вшыткых датумах, де, коли, што в жывоті зажыв, што зробив. А не буду говорити ани з боку тых, котры го крітіковали за словакізацію Ґрекокатолицькой церькви, значіть тых, што звыкли бісідовати, же барз не підтримовав Русинів. Днесь хочу заспоминати на владыку Йоана так, як єм го знав я.

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja jest osobistym wspomnieniem po śmierci władyki Joana, przedstawionego w nagraniu jako ważna postać greckokatolickiej eparchii preszowskiej. Prowadzący zaznacza, że nie chce omawiać całej biografii ani krytyki związanej ze słowakizacją, tylko wspomina własne doświadczenia: rusyńskie kazania, rozmowy z wiernymi po rusyńsku oraz zgodę na rusyńskie publikacje religijne. W jego ocenie, mimo złożonych opinii o władyce, był to duchowny, który miał znaczenie także dla Rusinów.

Automatyczna transkrypcja

А го го гор Днес пришла смутна віст у віку <unk> років умер Йоангірка вызначна особност грекокатолицкой церкви другой половины XXI столітя долгорічний адміністратор а пізнійше єпарха грекокатолицкой пряшівской єпархіі Ні Не буду бесідувати єй о вшыткых датумах деколи што в жывоті зажыл што зробил ани буду говорити ани з боку тых котры го критикували за словакізацию грекокатолицкой церкви значыт з боку тых котры звыкли бесідувати же барз не підтримувал Русинів Не схочу заспоминати на владыку Йоана так як єм го знал я Памятам собі же кєд єм был іщы мала дітина было то в часі комунізму як раз він был тота особа котра ня все барз в церкви заінтересувала Была то така дітяча допитливост бо не як раз ім не міг поняти чым кід служыт має різы такы самы як вшыткы священици лем же він має на голові іщы і мітру Сеня то якым способом фасцинувало Кєд єм ся просил мамы чом має мітру а інчы священициі є не мают повіла мі же то є отец ординар Та зато моє м само собом не розуміл ани тілько Не то але єдине што собі памятам Наприкшыткому наприкому же уможныл хоснуваня словацкых тлумачінь церковных богослужынь і сам брал на них і участ Памятам собі же в церкви в Пряшові все всевеце це служыло церкувнославяньскы Такы свята як Пасха або Рождество не істнує в моіх споминах інчак як церкувнославяньскы а не лем то Владыка был остатній пряшівскій єпарха котрий так в часі спіят як почас цілого рока на недільных літурґіях о <unk> <unk> годині проповідал по русиньскы А памятам собі то барз добрий бо тот язык в товды язык безмена о котрым ся говорило лем то же то по нашому єм не міг слухати ниґде інде лем дома медже родином або роденныма приятелям а в церкві вдяка ньому Был то остатній єпарха котрий ся русиньскым языком знал проговорити віруючым на русиньскых одпустовых місцях Самособов І кєд ся часы зміняли і владыках в Пряшові перестал проповідати по нашому на русиньскых одпустах але не знам же кєд ся чоловік ґу ньому приговорил по нашому і він зачал бесідувати по русиньскы Напосліды тому так было думам перед штырьома роками В нашій парафіі в єдній із части Пряшыва сме вырішали же будеме ходити кулядовати по русиньскы Же такым способом принесеме тым котры ото будут мати інтерес колем кущок нашых традиций може кущок спомен на домів По трьох або штырьох роках сме собі повели жебы было шумне іти закулядувати і Владыкови котрий в тым часі вже был емерітным єпархом Вшытко сме доіднали і владыку сме несподівали Не пустил нас такой гет Зістал з нами може піл годины бесідувати а бесідувал з нами Русинами по русиньскы Не треба забыватий ани на дальшы факты Владыка Йоан дозволил выдати такой зачатком девятдесятых років малий грекокатолицкій катехізм прорусиньскы діти од отця Франтішка Крайняка Хоц може хто сповісти же по долшым часи але был то як раз він хто дозволил хосновати і русиньскы Евангелиі ци Апостолы і дало бы ся продолжавал ій Роль владыку Йоана в істориі грекокатолицкой церкви будут за даякы рокы бадати учены церковны і світскы історикы Не є то задача про мене а не є то ани задача на котру є тепер час Але без огляду на то што пізнійше напишут історикы нич чловіку не вплывнит особны скушености і нич то не змінит на фактах котры сут нам знаны вже днес І кєд ся вертам ґу тому што ем голом в куртости тепер повіл о владыкови Йовановій знам же умер владыка котрий ту знал досправды бытій і про Русинів Морі Цы люды одробаю люды