Słowa, tożsamość, emocje
Archiwum
łemkowskiego radia
O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.
Odc. 465
Ґенерачна хыба
Opis odcinka
Ґенерачна хыба
Streszczenie po polsku (automatyczne)
Audycja komentuje wyniki spisów ludności dotyczące Rusinów w Serbii i na Słowacji, zwłaszcza spadek deklaracji rusińskiego jako języka ojczystego. Prowadzący ocenia, że w Serbii nie da się tego łatwo tłumaczyć brakiem szkolnictwa, bo według niego warunki edukacji po rusińsku są tam lepsze niż w innych wspólnotach rusińskich w Europie. Jego zdaniem problem wynika z nieprzekazywania języka dzieciom i niewybierania dla nich nauki po rusińsku, dlatego apeluje o uświadomienie sobie tej generacyjnej pomyłki i jej naprawianie przed kolejnymi spisami.
Automatyczna transkrypcja
Вступне до контролі коментар Петра Медведя Пару днів тому были опубликуваны дальшы результаты зосписуваня жытелів у Сербіі з них сме ся дізнали на прикладі тотілько людей яке материньскій язык собі записало же скорше сме ся дізнали невесели результаты жеґу Русинам у Сербіі проголосило ся <unk> люди Русенска комуніта в списуваню з <unk> р іший рахувала <unk> особ пропало понад <unk> процент нашого населіня в Сербіі Покля результаты о кількости особіший знаме оправдатий окрем асиміляциі і економічным высельництвом з Краіны што є простий факт Преязыку уж таке оправданя не має ніт не є то чіста катастрофа але не є то ани нич што бы нас мало тішыти За данами котры были публикуваны <unk> особ собі в Сербіі записало як материньскій язык русиньскій язык то є о <unk> особ меньше Як проголосило ся ґу русиньскій народности з математиком ішый некінчыме Маєме ту і результаты словацкого списуваня з <unk> року <unk> людей зависало собі русиньску народност з материньскым языком то аж такє ружове не было Было то на жаль лем <unk> <unk> особ котры записали собі русиньскій язык як материньскый розділ є <unk> <unk> Покля бы сме брали чысто словацкій контекст знаме найти і выверкы але і тверды арґументы проти котрых нич не мож лем признати правду Єдном з такых арґументів є абсолютна абсенция школьства бо тых пару школо з навчальным языком або навчальном русиньского языка нас не спасе Лем же тото што платит в словацкым контексті не платит в контексті сербскым ан єдна русиньска комуніта в Европі не має ліпшы условій про свою освіту як є то в Сербіі там неє проблема дати дітину до клясы з русиньскым научальным языком тота дітина може выходити і ґімназию з русиньскым научальным языком а до кінця і закінчыти русиньску филолоґію в Новім Саді Напер тому штораз частійше стрічаме ся з тым же є проблема жебы одкрыти русиньскы класы а результаты списуваня вказуют же і чысло тых котры декляруют же єй материньскым языком є язык русиньскій іде долову Кєдиж не мусиме робити крестик над Русинами подля іх чысел списуванях при материньскым языку бы сме вже мали спустити алярм Результаты і Сербіі нам потверджуют то што сме на Словакі вже знали але голосно о тім мало хто хоче бесідувати Робиме яку сенерачну хыбу Як бач думаме же неє потрібне передаватий язык дале дітям же неє потрібне давати діти до школы холем на русиньскій язык кєд ужнена навчаня в русиньскым языку а уж видиме першы важны результаты той хыбы Кєд за комунізму были такы або інчакы обставены коли ся не дало не могло і так дальше Днес такы выгверкы не маєме Оно то была хыба і тоды але тяжко нам судити старшу ґенерацию кєд могли не мусилий вырішувати Но днес є одповідно знас і є то хыба нашой ґенерациі никого з інчого Покля собі тоту хыбу не усвідомиме і не зачнеме єй кориґувати пак нас можут дальшы результаты списуваня о десят років несподіватийшый веце А за моім скромным поглядом уж то пак не будут лем результаты языка але і народности Неналеж медже алярмістів ужарній области Всерачы чекам як ся ситуация выкриштализує і пак оцінює цілу справу Але в тім припаді ясно треба вказати на ґенерачну хыбу і залучыти алярм жебы сме ся обаторили Така хыба се тяжко буде оправлювати дакому понас да Петро Мадвій Пряшів