Skip to content
EN

Words, identity, emotions

The archive of
Lemko radio

About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.

Дотулити ся высшого без натіганя до неба
Ep. 113

Дотулити ся высшого без натіганя до неба

•

Episode description

24-го новембра 1945 року офіціално выникнув театер, котрый днесь несе назву Театер Александра Духновіча. Хоць выникнув в уж про Русинів неблагосклоннім періоді і выникнув як Україньскый націоналный театер, він все быв твореный головно Русинами і твореный про Русинів, котры довгы рокы мали державов наряджене, же ся мають чути Українцями.

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja jest komentarzem Petra Medvďa o Teatrze Aleksandra Duchnowicza w Preszowie, przedstawianym przez niego jako jedyny profesjonalny teatr Rusinów, który po okresie ukraińskiego profilu zaczął grać po rusińsku. Autor krytykuje postawę środowisk ukraińskich i instytucji wobec teatru, zwłaszcza mówienie o rusińskim jako dialekcie oraz naciski na wystawianie ukraińskiej sztuki. Podkreśla, że teatr dzięki sztukom i przekładom klasyki oraz współczesnych dramatów pokazuje wartość języka rusińskiego jako języka kultury, i zachęca Rusinów z Preszowa, wsi, Łemkowyny oraz Podkarpacia do częstszego chodzenia na spektakle.

Automatic transcript

вступне до контролы Коментар Петра Медвія <unk> новембра <unk> р офіцияльно выникнул театер котрый днесе назву Театр Александра Духновича Хоц выникнул в уж про Русинів в неблагосклонным періоді і выникнул як украіньскій Нацийональный театр Він все был творений головно Русинами і творений про Русинів котры долгы рокы мали державу наряджене же ся мают чути Украінцями То і тот про украіньскій напрям поступно зачал ламати ся Кінцьом вісемдесятых років ХХ ст пришол до театру Василь Турок гетеш за котрого ся зачали робити І Пєсы на діалекті значыт по русиньскы Цількова зміна пришла путі <unk> році коли тот самый турок окрем інчого і першый предцеда русиньской оброды на Словеньску ци першый предцедат Світового Конґреса Русинів вєдной з Ярославом Сисаком як директором ци дальшыма был мотором того жебы змінити назву театру на театрі Александра Духновича і зачати грати материньскым языком Русинів по русиньскы Ніт не хочу говорити історичний екскурс о нашым єдинім професийональным театрі о світі Скоріше не інтересує ароґанция і неінтересу Нераз єм был участний ріжных подій на котрых колеґове зо Союзу Русинів Украінців Словацкой Републикы бесідували о тім же в Пряшові мают свій театр котрый грає на діалекті но грає і на літературным языку Ароґанция колеґів не кінчыт там же через высший адміністративний цілок котрый є моментально зряджывательом нашого театру дотисли театер жебы по долгых роках мусил знова робити холом єдну украіньску пєсу за рік што має такый ефект же ся заграє три аж <unk> раз і конец по вшыткы Украінці на Словакі котры ходят до театру то уж выділи і Русины на то не ходят іх ароґанция іде дальше Аж там же доднес будут на офіцияльных подіях бесідувати о своім театрі і доднес будут бесідувати о нашым языку котрый є кодифікуваний як о діалекті кєд же єдиний літературний язык на світі то як бачіх Што є іщы гірше не видів єм жебы на тых подіях людей котры репрезентуют зряджывателя ци інчы державны орґаны коло того де підняло зо Стільчате Вшытко є власно в порядку Вопросом є ци бы кєбы Русине зачали міцно тискати нарядили державны ци самосправны орґаны даякому словацкому театру робити холем єдну пєсу за сезону по русиньскы і ци бы сіділи покійно кібы сме потім бесідували же то наш театр котрый там грає в якымсь языку але разы час даст пєсу на літературным языку Одповіды думам каждому ясна Ароґанция не є лем од колеґів зо Союзу но ґу нашому єдиному на світі професийональному тілесу свойо сорты і з буку державы Старет пан же має свій вік і треба бы дакус беципучливости Дякуючы трансформациі театру по <unk> році і дякуючы людям котры в театрі од того часу діяли Театр Александра Духновича зробил десяткы пєс в русиньскым языку од класикы під яку собі можеме припомянути мене як Шекспір ци Онеско аж по сучасны драматичны творы Спєс котры были одогранецт за тоты рокы по русиньскы бы ся істо дал зробити веце томовей збірник де бы Русине могли чытати світовы творы о своім материньскым языку Театр так робит дві важны діла подає професийональну культуру Русинам у своім языку і што іщы важнійше Вказує тлумачыня мій світовых авторів же наш язык є рівноцінний з інчыма языками бо творы знаме рівноцінно протлумачыти до свого языка і неє такого языка перед котрым бы русиньскій язык мусил дати калап долов Зато не мерзит неінтерес неінтерескіт много раз театр грає про о много меньше людей як бы міг Не інтерес боку нашых людей і то не лем у домашнім Пряшові але даколи і на селах де театр прийде за людми і має го там як теплой колач на тепшій Лем собі го взятий Не знам ци єм виділ пілпорожній фестіваль де часто хоц є робленый як русиньскій за русиньскы грошы з розрахунку меншыны ани нич русиньскы неє Знам не ллє ся коло того пиво і не перчут колбасы но театер може дати дашто веце кіднич інче тах лем тот зажыток Як шумні звучыт наш язык на професийональній сцені Же то не є ганьба бесідувати по свому бо тот язык є і языком высокой культуры Наш єдиний професийональный театр нам дає можливост дотулити ся высшого без того жебы ся натігати дес до неба Стачыт перейти до Пряшова ці на село де грає Анихто то не мат далеко Ани домашні зо Словакі ани Русине з Лемковины ци Підкарпатятя Обчасто спробуйте не будете банувати Петро Медвідь в Пряшів хы о