Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Кідь ся доспівать і дотанцює
Еп. 152

Кідь ся доспівать і дотанцює

•

Опис епізоду

Недавно єм быв ословленый, подля голосу молодов, редакторков єдных словацькых реґіоналных новинок, котра приготовльовала статю о Русинах в реґіоні під Татрами. Розговор по телефоні быв барз обогачуючій. Про редакторку, а і про мене.

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Komentarz dotyczy braku wiedzy młodych ludzi na Słowacji o powojennej polityce wobec Rusinów, w tym o asymilacji, ukrainizacji, zmianach w szkolnictwie i likwidacji greckokatolickiej cerkwi. Autor, po rozmowie z młodą redaktorką przygotowującą tekst o Rusinach, argumentuje, że historia krzywd wyrządzonych Rusinom powinna być nauczana tak samo jak powojenne niesprawiedliwości wobec Niemców i Węgrów. Apeluje też, by rusińskie organizacje po sezonie festiwalowym zwróciły się do ministerstwa szkolnictwa o dodanie tych faktów do programów historii.

Автоматычна транскрипция

вступне до контролы Коментар Петра Медвія Недавно єм был ословлений подля голосу молодом редакторков єдных словацкых реґіональных новинок котра приготовлювала статю о Русинах в реґіоні під Татрамі Розговор по телефоні был барз обогачуючий про редакторку а і про мене Окрем того же од мене просила контакт на Русинів котры в спомянутым реґіоні активно роблят в области русиньской культуры дістали сме ся іґвопрусам общым Редакторка не знала майже нич дашто десь зачула што зможе прочытала но і то што якос знала потребувала овірити бо як бач не знала ци то так было з Русинами і ци то так было досправды або ся і то спляло І так єм дістал вопроси то правда же сме до року <unk> не могли голосити ся ґу своій народности Повіл єм же гей нато пришол дальшый вопроси то досправды і же ґу чому ся мали голосити люде Одповід єм же то так досправды было же то не сут жарты і же сме ся мали голосити ґу Украінцям но результат той політикы был такый же люде ся скорійше зачали голосити ґу Словакам што пречудесно помогло асиміляциі Но і так єм зачал бесідувати о тім же такой по войні Русинам оддячыла ся Чехословакія за поміч коло освободжуваня одступліньом Підкарпатской Руси Совітскому Союзу же дальшы Русинів чекали оптаций ліквідация грекокатолицкой церкви зміна навчального языка на нашых школах на язык украіньскій і так дальше Вытолькувал єм єй вшытко што помогло ґу тому же ікі наша кількост каждым переписом населіня росне є то все мало бо на нашых селах жыє о много веце людей но на жаль векше наголосит ся іщы в секу Словакам Вырахувал єм мі вшыткы ціны котры помогли ґу екстра скорій асиміляциі за <unk> років Не знала о тім нич на вшытко ся ня веце разу просила ці тому добрі зрозуміла і зрозуміла добрі на переґі несподіваню зінформаций котры ся єй дістали Чытал єм статю котру потім приготовела і была написана добрі Спомянула вшытко што єм єй повіл І так был розговорґу котрому ся дістала завдякы тому же мала писати о Русинах в бій реґіоні про ню бізомно обогачуючій бы не знать много інформаций котры перед тым не знала Про мене то было обогачуюче і з інчого боку Дякуючы розговору з молодом редактор Кол єм собі усвідомил же хоц є уж майже <unk> років од революциі проснут ту ґенерациі молодых людей котры ся доднес неучат в школі на істориі о злочынах котры были зроблены на Русинах Є нормальне же на істориі ся днес уж учыт і о тім як несправедливо Чехословация поступала проти чехословацкых Німців і Мадярів по ІІ світовій войні кєд ігнально выселювали із териториі державы і они навсе пришли о своі маєткы фундушы домы котры думали Схоснувала ся на них колективна вена за коляборацию котра є днес необгаітельна Но о тім же ся софістикуванійшом методом ничыла в держави і дальша меншына же ся ничіли насильну украінізацию спілоснователі державы Русины котрым жадна колективна вена ани ниґда не была за нич приписана о тім є доднес в учениках істориі на словацкых школах якос тихо Вопрос стоіт ясно чом одповідяж така ясна неє Про мене є то незрозуміла справа Навчаня істориі є барз важна справа Єст добре жебы ся діти в школах учыли о тім як несправедливо діяла держава односно Німців і Мадярів по ІІ світовій войні Но так само є потрібне жебы ся молоды люде учіли і о тім як держава ничіла і дальшу народност як систематично ничіла украінізацию Русинів Злоє зло не меньше ани векше зло не мож злегшывати зло котре было роблене на Русинах в порівнаню зо злом котре было зроблене на Німцях ци Мадярях За каждым тым злом сут судбы людей іх роден іх стражданя Покля люде не будут знати історию і то што зле ся в ній зробило односно інчых людей потім ся тяжко можут остеречы єднакых хыб сучасности або будучности Пак ся легко може стати то же такы хыбы ся будут повторяти Може не на тых самых може на інчых лем же з нова раз то буде лем зло Є час ріжных фестівалів роблят ся ватры і ходит ся на глебы Но як скінчыт сезона тых найосновнійшых русиньскых справ як вшыткы доспівают і дотанцюют може бы не было на шкоду жебы коло чеканя на нову фестівальову сезону русиньскы орґанізациі ословили Міністерство Школьства і пропонували додати до навчальных плянів істориі і дакілько фактів о тім як ся поступало проти Русинів по <unk> році Аж потім собі мож знова заспівати Петро медвідь Пряшів <unk> кых тота