Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Навщіва
Еп. 162

Навщіва

•

Опис епізоду

Через вікенд в Хорватії засідала Світова рада Русинів. За інформаціями, котре приніс Рутенпрес, рада ся мала доїднати на тім, же близше нешпеціфікована делеґація навщівить Міністерство школства Словацькой републікы, жебы доїднати якесь одділіня русиністікы на Катедрі етнолоґії і фоклорістікы Філозофічной факулты Універзіты Конштантіна Філозофа в Нітрі. Вшытко в порядку, кібы то так дакус не было копаня до одкрытых дверей і іґнорованьом тых запертых.

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Autor krytykuje plan rozwijania rusynistyki przy Uniwersytecie Konstantyna Filozofa w Nitrze i uważa, że lepszym miejscem byłby Preszów, gdzie działa już Instytut języka i kultury rusińskiej oraz rozwijane jest zaplecze biblioteczne. Jego zdaniem nie należy rozpraszać ograniczonych sił między dwie uczelnie, lecz wspierać preszowski instytut, a Światowa Rada Rusinów powinna też mocniej zabiegać o rusynistykę i szkoły dla Rusinów na Ukrainie.

Автоматычна транскрипция

Через вікенд в Хорвати засідала Світова Рада Русинів За інформациями котры принісут емпрез рада ся мала доєднати на тім же близше неспецифікувана делеґация нашырит Міністерства Школьства Словацкой Республикы жебы доєднати якыс одділіня русиністикы на катедрі етнолоґіі і фольклористікы Філософічной Факульты Університе Константина Філософа в Нітрі Вшытко в порядку кібы то так дактуз не было копаня до одкрытых дверей і іґноруваньом тых запертых Така думка бы сама о собі не мусила быти цало комплана но она є плана в контексті в якым є Не знам ци за тым стоіт незнало з контексту ци сут за тым дачы ненаполнены амбіциі ци є то перше планове рішаня без роздумуваня намага вказати же ся дашто робит або вшытко довєдна Но іщый раз мушу підкрислити же проты котры ся на то знают посмотрити в тым контексті є тот крок будьме мірныма чудний Наперед ся вернийме дакус до істориі В часи найглубшого мецияризму мал товдышній премєр Владимір Мецяр дост великій проблем як раз з академічным простором не знал дістати векшыну університ котры вызнавали академічну свободу під свій вплыв і так зачал кід виділ же інчак ся не даст основати новы університы котры бы му были вдячны за то же єствуют В такій тернавіси не брани до кінця засновати контра університу Університу Кирила і Методия котра мала быти одповідьом на то же Тернавска Університета в Тернавій не слухала в товдышній власти В тым самым часі Мечер одкрыл і Університу Константіна Філософа в Нітрі котра выникла трансформуваньом пробачте <unk>Ú провічной высокой школы Но і было такых припадів веце Основне в тім проблемі є то же тоты школы ниґда не мали уровен університ і не досягли іх в многых припадах доднес Не ся роздумує о тім же сіть університ ся буде редукувати і з дакотрых знова раз будут лем высокы школы В припаді Університы Константіна Філософа в Мітрі ясно говорит рейтінґ дот реґулярно приготовлює академічна ренкінґова і рейтинґова аґентура Кідце посмотриме на оцінюваня філософічных факульт та тота в Мітрі під котру належыт і катедра етнолоґіі і фольклорістикы є на тім гірша як злі Середнє чысло рейтинґу той факульты є <unk> процент Но тойші не є тото найгірше Ґрантувал успішност што є інтересне і важне про розвиток наукы і досліджыня што даватяку з ґаранцию фахолости в тій факульті є лем <unk>єте добрі <unk> процент інчак наука і досліджыня цільково штобы нас якбат мало найвеце на русиністиці односно етнолоґіі і фольклористикы інтересувати є на тій факульті лем на уровний <unk> процент Досправды на такій факульті треба одкрывати русиністику што буде вваряті безробітных русиністів котры ся ани не дісянут в дакій науковій роботі Хіба сме уж досправы о тім проблемі в штудиваню русиньской етнолоґіі ци фольклористикы думали серйозно про ситууваня такого студия в Пряшові говорит веций фактів Тот першый є же Пряшів є Історичным Культурным Центром Русинів на Словакі в котрій мают Русина вшыткы своі державны інституциі і котры єдночасно і крайскым містом реґіону в якым жыє найвекше множество Русинів на Словакі Знам тото не стачіть і так собі можеме вытолкувати тверды даны За оцінюваньом академічной рейкінґовой і рейтинґовой аґентуры были до катеґориі Філософічных факульт заділены дві факульты Пряшівской Університы Факультат Природных і Магітных Наук Пряшівской Університы но середнім чыслом рейтинґу <unk> процента скінчыла на першым місци на Словакій у своій катеґориі І Філософічна факута Пряшівской Університе зо своім середнім чыслом <unk> процента є на тым ліпшы як тота в Нідрі Ґрантувал успішност першой факульты є аж <unk> процент той другой <unk> што є в порівнаню з <unk> процентами факульты в нітрі і інчый світ В науці і досліджыню має Факультат Природных і Гуманітных наук <unk> процент філософічна <unk> процент Но ішто найголовнійше в Пряшові вже русинистика Єститут русиньского языка і культуры як част Пряшівской університы з тыма двома факультами може спілпрацувати може з нима робити довєдна комбінаций студийных проґрамів а інститут то і робити Інститут навеце будує найвекшу бібліотеку русиністикы котра має книжкы з Етнолоґіі по Університі в Торонті значыт хто і на што хоче тігати русиністику до Нітры Гей Інститут того часу не робоче місцьом котре бы ся замірявало яко специяльно русиньску етнолоґію ци фольклористиков Інститут приготовлює головно будучій Учытелів што є днес тото найголовнійше підхочеме будувати даякы школы Но русиньска етнолоґія є скорійше вопросом того жебы дискутувати о тім якы має мати наш Інститут заміряня якій статут якы потребу має Русинам наполнювати што вшытко бы ся там могло учыти припадно дополнявати студийом в рамках інчых одділінь університе і што нам власно треба Покля нам треба властну русиньску Етнолоґічну специялизацию потім бы мі знаня з Пряшівского Університу о такым науковым проґрамі єднаня стол університов котра ґу тому має найліпшы условіі Но і в припаді згоды в припаді намагы розшырити діапазон того што має пряшівска русиністика понукати Нам потім не треба русинистів з нітры а етнолоґів котры бы пришли робити на ужєствуючу русиністику котры бы ся занимали во своій науковій специялизациі як раз Русинами Так бы ся потім могли выховати і новы русиністы заміряны на нашу етнолоґію То бы было бізовно ліпше рішыня як розвивати своі і так слабы силы міджы дві університеты Особні присвічений же не є так потрібна окрема русиньска етнолоґія а потрібне є мати нашых молодых Русинів котры може і днес штудиют дес етнолоґів Потрібне є підхопити жебы вырішали же ся будут присвяджати во своім професийным жывоті як раз етнолоґіі Русинів То є найосновнійше колем на зачаток Мушу повісти же і кіднида не буду соласний з поглядами Миколы Мушенкы Є то єден з найвекшых фаховців на русиньску фольклорістику і етноґрафію хоц про мене неприятельного напряму котрий на тото не потребувал окремы русиньскы студиі Штудива в Пряшові Кыєві в Празі і болото його рішыня же ся в рамках свойой специялизациі зачал присвячати як раз Русинам На жаль мє інчого Світова Рада Русинів хоче іти на Навшыру Міністерства Школьства Словацкой Републикы з променат чудну пожадалков жебы рішыти яку русиністику в нітрі на місто того жебы підпорювала розвиток нашого Інституту в Пряшові І тото сама Світова Рада Русинів в припаді Украіны якос не має дякы дашто рішыти Не думам собі же днес є потрібне жебы Русине на Словакі мали дві університны інституциі але єдну міцну Навчыла неє днес так потрібна на Словакі навщывити бы ся мала украіньска міністерка школьства і Світова Рада Русинів бы мела акцентувати на тім же сут ту пожадавы русиньскы Карпатя котры бы хотіли свою русиністику на Університету Угорді а што є іщы основнійше о ний бы хотіли в своі школы ани єдно ани другє ім дотепер не было уможнено Тото бы не змала быти єдна з головных намаг нашой Світовой Рады Было тото єднес найбезодкладнійше Товды бы на вціла міністерства не была лем добрым тіяр з котрым ся мож похвалити в медиях ци перед делеґатами конґресу але і заслужно в роботу за котру бы сме могли быти вдячны Петро Медвідь в Пряшу Ґ ґм