Przejdź do treści
PL

Słowa, tożsamość, emocje

Archiwum
łemkowskiego radia

O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.

Не была то Вісла
Odc. 314

Не была то Вісла

•

Opis odcinka

Вступне до контроли: Не была то Вісла - По 1989-ім році Русины в окремых державах, де жыли і были почас комунісічных властей „неіснуючіма“ жытелями, зачали свій возродный рух.

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja omawia historię greckokatolickich struktur cerkiewnych Rusinów, zwłaszcza apostolskiej administracji Łemkowyny, oraz pogląd autora, że jej utrata nie wynikała z Akcji Wisła, lecz z późniejszych decyzji kościelnych korzystnych dla ukraińskich struktur w Polsce. Autor porównuje tę sytuację z eparchią mukaczewską i preszowską oraz twierdzi, że Rusini na Łemkowynie mieli moralne prawo do odnowienia własnych struktur cerkiewnych, ale sprawa została przed nimi przemilczana.

Automatyczna transkrypcja

По <unk> році Руся не в окремых державах де жыли і были полчас комуністичных власти неістнуючыма жытелями зачали свій возродний рух Вірно з тым зачали і доднес о многых припадах мало описаны намагы украіньскых грекокатоликів о здобытя вплыву над проукраінців дотепер неістнуючым народом Знаме о тым же такой по обновленю грекокатолицкой церкви на Украіні котру творили дві незалежны церковны структуры украіньска грекокатолицка церков і з товдишнім центром у Львові і мукачівска грекокатолицка єпархія Русиньска єпархія підпорядкувана прямо під Ватікан украіньскы єпископы намагали ся в Римі просадити то жебы Мукачево матір церков Русинів котры сут наслідниками уж уні здобыти під себе Была то перша важна боротьба котру русиньскы грекокатоликы вдяка мукачівскому єпископови Йоанві Семедійови выграли Тота перемога затля не была покорена Пряші мал може щастя нещастюты по обновліню грекокатолицкой церкви в Чехословакі в <unk> р якос пропал з папского алманаху ануаріо понтифіцию же іде о русиньску єпархію і так жадны претензиі і з Львова на Пряшів не были В інчій ситуациі знайшла ся Польща де ся обновила украіньска грекокатолицка церков на місто того жебы в новій політичній ситуациі глядало ся рішыня про вытворіня церкви Польской В тым смыслі же іде о незалежну церков в границях Польщі де можут належати віруючы грекокатоликы вшыткых народно сте Но то є тота вецезнана істория котру не треба повторяти О чым ся мало знає то є то же намагы зничыти русиньску церков на розділ од припаду Мухачево все Украінцям в Польщы подарило О чім є бесіда Проці была зряджена апостольска адміністрация Лемковины в рамках котрой было од грекокатолицкой єпархіі в перемышлю одділеных <unk> парохій і мала понад <unk> тисяч вірных Кєд собі посмотриме же істнуют маленькы єпархіі котры рахуют до <unk> тисяч вірных Лемковина мала рівну статі єпархів но і адміністрация была ліпша як бы тій підтиском украінізациі з боку церкви Обше ся адміністрациі пише до року <unk> єй заникнутя є приписувана Акциі Вісла і дальшым історичным процесам Но неє то так Тіт посмотрыме на мукачівску грекокатолицку єпархію підню належала част емплену і позряджыню пряшівской грекокатолицкой єпархіі По анексиі Підкарпатя Мадярском поджас ІІ світовой войны обслугувал тоту територию пряшівскій єпископ Новати Кран Зміных граници мукачівской єпархіі аж по тім што Москва анектувала Підкарпатя і было ясне же неєможливост обновити юрисдикцию мукачівского єпископа над Земплином через тверду совітску границю Значыт чекало ся зо зміном аж до нерішытельной ситуациі Єднако рем приступувал односно апостольской адміністрациі Лемковины але там як бач не виділ нерішытельну ситуацию Тота ниґде не щезла ани по акциі Вісла Цілый час іший о <unk> році была ведена вануаріо Понтифіо мож собі там найти як апостолика адміністрациі Пролемкіс з папского алманаху щезла аж у <unk> р кєд была знову приєднана тота територия під Перемышль Апостольска адміністрация была дана Украінцям два рокы по тім што вже Русины на Лемковині і знова існували што ся знова свободно голосили ґусвому народу Лем яко зім нихто не дал знати же мают і свою церков Было тихо аж покля собі Украінці не зреализували тото што ся ім не подарило в Мукачові Вопросом є хто за тым конкретно стоял і як на тото міг дати згоду Рем котрий лемківску церков не зрушыл долгы десятлітя наперед нефункшности Зрушыти церковну структуру Лемків два рокы потім што сут знова свободны є безхарактерно з найгрубшого зерна З церковных кругі мій пришла інформация же то было зрушене бо нехто інчый лем Украінці ся озвали в Польщы при обновлюваню церковных структур лем же я ся звідам хто ословил кого іде з Лемків або де ся мали лемківскы грекокатоликы голосидіі на Пошті Покля Польщы не перешкаджат істнуваня чужой церкви на єй териториі паґєту в порядку то не наша проблема Але думам же Русины на Лемковині мают моральне право Ото векше же ім была ціла ситуация замолчана і же сут церкви украінізуваны на обновліня своіх церковных структур Но на то треба жебы ся они озвали Але холем маєме з того получыня по перше нацийоналистичне атакуваня Русинів істнує і в украіньскых церковных кругах по другє не была то акция Вісла котра Русинам на Лемковині взяла церковну структуру ани комуністы але Украінци в часі свободы По третє істориций котры кінчат адміністрацию роком <unk> будут мусити ліпше нашудувати історию той малой єпархіі Петро Медиць Пряшів