Архів
лемківского радия

вступне до контролы Коментар Петра Медвія За бывшого режіму в Чехословакі істнувал Культурный Союз украіньскых Трудящых Суд котрий окрім неґатив же власно мал быти і тым інструментом котре буде в Русинах укріпляти украіньску свідомост мал єдно велике позитиву Суд был професийональном інституцийом котра мала шторік свій стабільний розрахунок в котрій робили професийоналы котры кажды подля свого фаху мали на старости выдавницку діяльност методику приготовлюваня дикломачных конкурсів фестівалів і так дальше Была то цілорочна робота Днес бы сме тому повіли же ксуд был культурном самосправом Дяка тому же то была інституция в котрій робили професийоналы і культурний жывот народносной меншыны на жаль в товды проукраіньского напряму был на высшій уровник Таку позицию мати стабільной розрахунок котрый забезпечує професийональну роботу і стабны культурны подіі ци стабільну выдавницку діяльност меншыны поступно страти Од половины девятдесятых років ХХ ст втоды же Словакія перешла на фінансуваня меншын через ґрантову систему што в практиці значыт же каждый рік треба на вшытко писати проєкты потім чекати ци сут проєкты схвалены так само чекати ци буде проєкт схвалений в пожадуваній сумі майже ниґда тота неє або буде треба приспособит єй розрахунок проєкту подля зниженой суммы дотаций Но і потім іщы чекати коли прийдут грошы Нераз вже было писано о тім же така система є зничуюча Тяжко потім робити якосны медиі але тяжко є робити і простый фестівал кій чловік не знат ци в часи плянуваного фестівалю уж буде мати грошы Але з тым вшыткым не мают проблем меншыны лем на Словакі мо і в дальшых державах Польща на тім єднако хоц може дакус ліпше мінімально в тім коли грошы приходят Окрем уж прозаічных причін котры были споминаны як арґументы того же така система є плана сут і дві важнійшы справы котры свідчат о тім же так бы то не мало фунґувати Першу справу є то же держава має все в руках карту котру може некомфортного жадателя одставити просто грошы ниже не даст меньше як жадати хоче ну не даст ниякы Кід ся достане даякому фестівалю він ся в скромнійшых условіях через спонзорінґ і так дальше всеякос даст зробити Но што буде кід ся тостане періодику радию Такым способом ся все даст покарати тых котры не аплявдуют тым што сут як раз коло власти Но што бы было в такым припаді Лем бы сме махли руков і повіли та новенькы не будут выходити радию выселяти і увидиме што о рік Друго іщы важнійшом справу є же ґранты може жадати хоц хто і на хоц што од будякого обчанского здружыня через села аж по фізичны особы І ту ся о многых припадах стратила тота професийоналита котра ся потім одзеркалює і на уровний меншыновой культуры Кєд собі завтра выдумам же хочу выдати наукову книжку дає і выдам Кєд мі то комісия схвалит і никого ани не буде інтересувати ци науковец єм або ні І так много раз каждий робит вшытко а о якости є по тім тяжко бесідувати Навеце є подаваных много проєктів котры сут лем о тім жебы были і жебы ся дес переляли грошы І каждий лобує за тото своє пріориты того што бы нам было на благо сут дес аж на другім або третім місци А позаняти професийоналів жебы на проєкті робили цілий рік є аж нереальне кєд же тот чловек не може за то быти цілий рік влачений Партия мост гід котра бы ся мала подля вшыткого дістати до новой влады на Словакі до проґрамовых пріоріт влады на рокы <unk> аж <unk> протисла жебы мал выникнутий Фонд на підпору культуры народносных Меншын Такый закон має тота партия вже долшый час приготовленый Фонд бы мал быти дареноправну інституцию Од обіцяня до реальности є долга путь но повіджме же ся то досправды і зробит Чоловік бы ся міг тішыти но кєд ся на то посмотриме дакус детальнійше неє од чого радосно выскакувати Єдином позитивом є же Фонд бы мал мати ґарантуваний стабільний річний розрахунок <unk> мілийонів евро то веце як іший раз тілько што ся дало на меншыны того року іщого Русины дістали нецілых <unk> тисяч В тім при падіі бы само собовы і Русины дістали вецеі Но і головну стабілита <unk> мілийонів є ліпша як шторічны чеканя кілько то того року буде Решта уж така позитивна неє Фонд хоц бы мало не знам якій розрахунок не рішыт основу проблему Він буде знова лем повторяньом того што ту є вшыткого што ту было вырахувано лем піде о векшы грошы о котры ся буде веце бити Но не забезпечіт в многых припадах тото основне професийоналі в культурі і професийонали ту котра ся одзеркалит найкоснійшым культурнім жывоті народосной меншыны Зато вопрос не знестоіт так ци хочеме ґрантову систему од влады або з будякого фонду Вопрос стоіт так ци ся найде даколи політична воля на то жебы был досправды приняти такый закон котрий нам культурны самосправы забезпечыт І то не лем вопросом Словакі Інчак буде наша культура про многых жадателів лем шторічно обвойнул о здобытя грошів на будякы проєкты із котрых многы бы на основі свойой уровни ани ниґда не мали быти підпорены І тото што ся кличе народносна політика державы буде лем бавліня театру під назвом Народносна політика державы А мы за тот час будеме і дякуючы неякосным подіям свідкам і асиміляциі котра є самособом про кажду державу добра До кінця можеме быти дякуючы такой системі і свідками дальшой украінізациі о чым своє знают Русины в Польщы Зато нам не треба фонды а культурны самосправы Не треба нам лем опіум в подобі обіцяня векшых грошей а треба нам професийоналиту Петро медвідь в Пряші кыкы a тота