Skip to content
EN

Words, identity, emotions

The archive of
Lemko radio

About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.

О Западі, вдяка котрому сьме
Ep. 285

О Западі, вдяка котрому сьме

•

Episode description

Вступне до контроли: О Западі, вдяка котрому сьме - Кедь 27-го юна 1989-го року австрійскый міністер загранічных діл Алоіс Мок і його мадярьскый колеґа Дюла Горн сімболічно перестригли Желізный занавес, котрый довгды десяткы років роздільовав комуністічный выход і свободный запад Европы, може нихто не подумав на то, же ся окрім одкрываня граніць одкрывать і путь про цілосвітовый русиньскый рух.

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Komentarz dotyczy znaczenia końca komunizmu i otwarcia granic Europy dla odrodzenia ogólnoświatowego ruchu rusińskiego. Autor ocenia, że prozachodnia integracja państw, w których żyją Rusini, umożliwiła uznanie praw narodowych i rozwój ruchu, a kwestionowanie Zachodu oraz zwrot ku Moskwie przedstawia jako zagrożenie dla tego dorobku.

Automatic transcript

Вступне до контролы Коментар Петра Медвія <unk> року австрийскій міністер заграничных діла Войзмок і його мадярскый колеґа Дзюла Горн символично перестрілий желізный знанавец котрий долго десяткы років розділювал комуністичний выход і Свободний Запад Европы може нихто не подумал на то же ся окрем одкрываня границ одкрыват і путь про цілосвітовый русиньскій рух Правда в Польщы уж в тім часі існувало Стоваришыня Лемків до кінця там уж было по першых полюсвободных выборах Русинеся в тым часі вже зачали орґанізувати і на Підкарпатю хоц тото ішли все веце як два рокы находило ся в складі совітской Украіны Чехословакія в тым самым часі іш і спала хоц Прага зачала быти полна опущеных авт выходных Німців котры втікали на амбасаду Западного Німецка жебы ся через ню дістали на Запад Час Русинів і іх орґанізуваня утодшышній Чехословаці пришол аж в новембрі коли в Празі зачала барша нова революция В дальшых державах так само поступно приходило ґрупа до комуністичного режіму і возроджіню Русинів Ніт не буду до деталів описувати веней русиньского руху в окремых европскых державах но треба підкрислити факт Не быти кінця комунізма в европскых державах і кінця желізного заналезу проти чого не озвал ся втовджы ани Михайло Ґорбачов хоц іщы все істнувал Совітскій Союз барз тяжко бы дішло до того жебы уже в марци <unk> року могли ся Русина по штередцетьох роках свого неістнуваня стрітити в Меджелабірцях на першым світовім Конґресі Русинів То был зачаток цілосвітового русиньского возродного руху котрый становил собі принципияльны цілі пункты з котры выходиме до днес і вдяка котрым ся розвиваме зме Чом тот однес так потрібне повторяти По тридцетьох роках свободы не лем той граждяньской але і свободы народной прорусинів Зма свідками того же ся спохыбнюют вартости западу і запад обще же в Европі ся зачынают голосити ріжны ультраправідцевы і ультраєвіцьовы нацийоналистичны партиі і рухы котры бы ся хотіли дістати іх властям і зробити порядок Многы видят альтернативу тіснійшой спілпраці з Росьом бо запад є про них злий ліберальний зопсутий Закрывати собі очі перед хыбами котры запад зробил не є путь Но так само неє пут ґлорифікация авторитативных режімів котры ся крыют під слова о охороні традичных вартости родины християнства і так дальше Закрывати собі оці не треба не перед тым же істория неє на кінцю невыграл дефінітивно запад боротьбу медже добром і злом як собі то хто здумал по роциі <unk> Тота боротьба є безконечна чыряют ся лем люде і народы котры тото змаганя ведут На русиньского погляду маєме доста глубоку скушеност Іраны жебы сме на то де належати лем так мали забытій по тридцетьох роках Інтеґрация нашых держав з Москво означыла про наш народ неістнуваня выселіня оптаций украінізаців Глубокы раны котры лічыме доднес Аж намага нашых держав інтеґрувати ся на Запад по <unk> році значыли свободу не лем гражденску але і дотримуваня людскых прав прав народности і свободу про наш народ котрый был поступно в державах знова вызнаний і котрий ся дяка тому може дальше розвивати Вшытко што сме за остатніх <unk> років досягли включно того што нам може не вышло так як сме хотіли сме мож лем дяка тому же ся нашы державы вернули до Европы же і мы вернули на запад де сме все належовій Я лем єдина держава котра од свого выникнутя робила цілый час крок ґу европскій інтеґрациі жебы такой подім зробила два крокы близше ґу Москві і результат є такій же є то єдина держава в котрій не сме вызнаны на цілодержавній уровни Не думам жебы то было інчак в дальшых державах кєбы єднак робили подобны козацкы таничны крокы медже Западом і Москвом Алой Змок і Дюля Горн перед тридцетьома роками символично перестрели желізный знавес і тым ся одкрыли не лем граміці але і наша Путь до Воскресіня до цілосвітового возродного руху котрый спілпрацує медже окремыма державами в котрых жыют Русина Русиньскый рух по роках пленичной смерти міг ожыти вдяка тому же нашы державы проголосили ся ґу европскым вартостям же хотіли вернути до Европы стати частю свободного западу Спохыбнюваня Европы і Западу обще з русиньского боку єст похыбнюваньом нашого воскресіня спохыбнюваньом того на чым сме могли роснути з чого жыєме Нез є о много потрібнійше як буд коли перед тым зістати і на тых вартостях зістати западом котре є ґаранцийом нашой свободы Як раз він был ґаранцийом нашой свободы уж по І світовій войні Тото бы собі мали усвідомити і делеґаты <unk> Світового конґресу Русинів подля того бы мали выбрати собі свою світо уряду свого прецеду Будякым спохымнюваньом нашого европского прозападного напряму спохымнюєме самых себе Вірил же нам то не грозит Петромедвідь Пряшів як <unk>m