Перейди до змісту
ЛЕМ

Слова, достоменніст, емоциі

Архів
лемківского радия

О культурі, людях і місцях Лемковины.
Подкасты, бесіды, спомины, музика.

Полістірен намісто памятной таблы
Еп. 516

Полістірен намісто памятной таблы

•

Опис епізоду

Полістірен намісто памятной таблы

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja komentuje starą budowę dworca kolejowego w Preszowie: autor uważa, że jej modernizacja i ocieplenie zatarły charakter historycznego obiektu, który zasługiwałby na ochronę i tablicę pamięci. Główny wątek dotyczy powojennych optacji i przesiedleń Rusinów do Związku Radzieckiego, przedstawionych jako skutek propagandy i nacisków, po których przesiedleni tracili majątek, trafiali w bardzo ciężkie warunki, a część osób była karana więzieniem lub łagrami. Autor podkreśla, że z preszowskiego dworca odjeżdżały pociągi z Rusinami i ich dobytkiem, dlatego budynek powinien przypominać o tej krzywdzie.

Автоматычна транскрипция

Вступне до контролі коментар Петра Медведя Будова желізничной штациі в Пряшові была одкрыта іщый в часах Австро угорской імпериі конкретно о <unk> році Стару будову памятанійшы з дітинства І наша родина з той штациі одходила в Лаком напр через літо до Меджлаборициі поля то што была путь без кінця Дес при кінцю <unk> років была одкрыта нова будова желізниці в Пряшові модерна векша котра мала одповідати потребам третього найвекшого міста на Словакі Стара будова одтуды служыла або не служыла на ріжны цілі но все зіставала стару будову желізниці Кєм перед часом переходил коло той будовы пришол шок Железници Словацкой Републикы як бач будову од продалину і почала ся модернізация Затепліня і дальше з тым повязаны роботы цалком змінили характер будовы і днес бы сте уж при погляді на ню ани не могли збачытий же ідеоісторичний обєкт котрий бы собі заслужыл охрану а не варварскы затепліня Стара будова пряшівской железничной стациі бы собі окрем выше спомянутого заслужыла і єдну памятну табру <unk> юля <unk> року был підписаний договор медже Владу Чехословацкой Республикы і Союзом Совітскых Социялистичных Републик О переселіню жытелів украіньской росийской і білоруской народности з териториі Чехословакі до Совітского Союзу Переселеных было майже <unk> людей векшыновсинів Прага хотіла здобыти своіх волиньскых Чехів но і Сталинові треба было людей у повойновых часах на роботу дашто за дашто <unk> тис волиньскых Чехів вернуло до Чехословакі і такє саме чысло треба было дати Москві І так зачала пропаґандистична лжева кампань котра была замряна на Русиній бо дебыту в Чехословакіі В тім часі взяли реально высше спомянуты народности Гейжы Но і бідны Русинина котрого окрем досправдовой біды з єдного боку тыскала пропаґанда о раю котра іх чека на Украіні а з другого боку тискала аґресийна кампань в рамках котрой наприклад выліплювали ся по селах анонімны пляґаты з протирусиньскыма геслами почали підписувати так званы оптациі Знаме што Русинів чекало якій рай По перекрочыню граници в Чопі взяли ім вшыток маєток стратили чехословацкє гражденство чехословацкых ваґонів іх дали пересисти до совітскых добич Чаків і як послідню худобу везли іх до сел де перед тым жыли Чехы Там іх не чекали ани обіцяны хыжы бо в тых хыжах уж были Украінци ани уроджаєны землі на котрых ім было обіцяны ґаздувати але часто лем стайні або землянкы Іх діти і Украінці не хотіли зяти до школы высмівали ся ім пережывали понижуваня Кєд же ся з таком дольов не хотіли змірити і почали такы робити вшытко жебы могли вернути много были караны скінчыли в арештах або в робочых ляґрах на долгы рокы Істория молодого Йосефа Бобалека котрого підчас єдной танечной забавы в совітскій Украіні озброєний бандеровец примусил прочытати протисталиньску аґідку по пару місяців затримали і был одсудженый на десят років в робочых ляґрах Є лем єднул із многых хоц може найбы знат дішол на Словакі Вльжывол пропаґанду котра бы може помолат ся збыти празі о мновекшому чыслю Русинів кєбы уж переселены не дали знати думів же то не так цаком як Обіцелий і кєбне Сталин было реально зниченых дакілько тисячів жывотів Русинів і іх потомків Правда незломно з Русинів і Чехословакі наконец мала своі плоды і першы реоптанты почали вертати в <unk> роках послідні котры отойшы мали інтерес у <unk> роках Но то ничне мені на тім же тоты жывоты были знищены Блакы котры брали Русинів до Украіньского раю вєдно з іх маєтками і худо былу коням і вшыткым што мали і што ім такой заграницом было взяте одходили з Пряшла Є то стара будова железници котра є німым свідком єдной з найвекшых несправедливости котры по войні зробила Чехословакія односно Русинів І тота будова бы о тім мала свічыти і вшыткым котры коло ньой перейдут Затя дістало лем поли Сірен на місто памятной таблы парже долг історичной памяти котрий односно нашых предків в рамках так званых оптаций маєме бы треба было сплатити Петро медвідь Пряшів