Архів
лемківского радия

В найвекшым русиньскым селі у Войводині Рускым пересторіж <unk> років діє основна школа Петра Кузяка котра неспоєна і з ґімназийом і студеньскым домовом Днес є то найстарша ішыдіюча русиньска інституция такого типу на світі Вопросом є кілько іш і може вытримати В зачатком марця в сербскых медиях было мощы тадіотімі Акция сербскым дітям в Осным Береком слідучне право учіти ся в материньскым языку на вецеязыку державнім як раз на основній школі в рускій Перестурі Тота собі доднес сохранила же навчальным языком є русиньскій язык на ґімназиі вже істнуют і сербскы класы На протесты котры мали выкликати містны сербскы жытелі руского Крестура і котры жадают про своі діти научаня по сербскы зареаґувал і сам міністер освіты Моладе Шачевич Тот жадал поясніня од компетентных орґанів чом сербскы діти вчатця по русиньскы Окляй сербского боку волог гукоту векшым несподіваньом є же з русиньского боку даякой векшой дефензивы чути і не было Ґудаякому офіцияльному выражню Нацийонального Совіту Русинів бести ся не дістали і то є доста чудне кєд же бы то мал быти як раз совіт котрый бы мал стояти упершій фронтовій линиі на оборону Русинів Хто зареаґувал то была членка Совіту і депутатка сербского парляменту Олена Папуґа котрой реакцию на тоту справу публикувал портал Радийо Талевізия Войводины і єй коментар Ґу тій справі был надрукуваный у ґазеті Рускє Слово Медияльна сила з якой ся до ситуациі вложыл сербскій міністер освіты може быти і зрозуміла но такой треба припомянути і то же право здобывати освіту в материньскым языку неє ґарантуване лем сербскым дітям а і тым котры належат ґу меншынам І зато зістават на языку вопрос ци бы ся зєднаков село вкладал до ситуациі кєд бы ся у великым сербскым селі поставили родичі пару дітей і протестували же не сут вытворены клясы з навчальным языком котрий є іх материньскій В Школа в рускым крестурі не істнує зато жебы сперати право Сербів здобывати освіту у своім материньскым языку але зато жебы практикувати право здобывати освіту у своім материньскым языку Русинами Так само сербска школа в сербскым селі не істнує за то жебы сперати навчаню ся в языку народносной меншыны на даякій меншыні але жебы забезпечувати навчаня сербскых діти у своім материньскым языку Основний проблем порозумліня або непорозумліня проблематикы напр і в припаді міністра ся барз просто ілюструє Бо правда є така же поклярусина переселят ся до Сербам і населеных сел і міст і буде іх барз мала некомпактна ґрупа мало дітий у ріжных віковых катеґориях потім мусят рахувати з тым трих діти будут ходити до школы де є навчальний процес по сербскы То є припад інтеліґенциі котра зачала одходити до нового саду де сут русиньскы інституциі ци до столици Сербіі Но а платы то і навспак Окляся Сербы населяют до Руского Перестура і сут іж і все мала некомпактна ґрупа потім мусит рахувати і з тым же іх діти будут ходити до русиньской школы або іх будут возити до школы інде Самособом сут приклады школь котры сут навчальным языком державном і сут там вытворены класы з навчальным языком меншыны припадно нас пак же школо з навчальным языком меншыны і сут там вытворены клясы котрых ся вчіт на державнім языку Тото неє проблем лем Сербіі Подобны ситуациі ся не зрішают і на Югословаці І ясне же нихто нормальне в собі не хоче на дітях лем робити нацийоналистичну пропаґанду Як то правильно означыла Іоляна Папуґа не буде хотіти сперати єдным або другым дітям жебы ся учыли у своім материньскым языку Вызерат то так же такє модель буде мусити запровадити і Керистурска Основна Школа Но так як вшытко і тото має своі выгоды і невыгоды в рамках чого за коротший конец іх як меншына не має ріка Конкретно в припаді Русинів у Войводині можеме видіти же там де на школі русиньскый язык лем єдну з двох можливосте все меньше дітей і в русиньскых класах є проблем дакотры рокы одкрыты класу Жаль но то природний діял повязаний з асимуляцийом не все примушено много раз добровольнол Школа котра є чісто народносна є іш і все велико село котре на себе докажыли піти людей і не пустити іх жебы ся ліпили на асимілачний процес Покра буде кєрестульска школа мати русиньскый язык лам як єдну з двох можливости можеме быти свідками того што вже видиме в інчых селах Свідкам і знижуваня інтересу о навчаня по русиньскы Даст ся од того яко сохранити Ні поклят досправды зачне учыти і по сербскы придрахуєме же ся вже Русине не берут лем медже собом же не вшыткы мают певне народносне усвідомліня і так далеше Но даст ся то мінімалізувати Што є кутому потрібне мы Русине з позасербской границі Русиньска комуніта мусит быти єднотна мусит быти цілосвітова мусит ся утримувати тісны теплы і часты контакты Покляшмарме русиньску комуніту в Сербіі найпливе сама покля з них зробиме якус малу одрізану комуніту чудаків даякых русиньскых амишів на котрых ся кажде лем смотрит же в котрым столітю заспали Покля не буду чути же належат до векшого цилку потім ся не можеме на нич інче сподівати лем на тото же школа зачне быти часом вецесербска як русиньска І то може іти аж до цілкового зничіня русиньского школьства в Сербіі што принесе ефекты і на існуваня або неістнуваня тамтышніх Русинів В конечнім досвидку на істнуваня або неістнуваня нас самых Петро медвідь Пряшів A<unk> та о