Skip to content
EN

Words, identity, emotions

The archive of
Lemko radio

About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.

Школа, што сперать освіті
Ep. 115

Школа, што сперать освіті

•

Episode description

Недавно ся мі дістала до відома інформація, же 18 школярів на єдній із основных школ в Бардейові зачало ся учіти русиньскый язык. В місті, де ся дотеперь наш язык ниґда не учів. Стачіло мало. Жебы ся директором школы став чоловік, котрый повнить тото, што од нас чекають і міджінародны договоры.

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Komentarz dotyczy nauczania języka rusińskiego w szkołach na Słowacji, zwłaszcza przykładu Bardiowa, gdzie według prowadzącego po raz pierwszy uczniowie zaczęli uczyć się tego języka. Prowadzący krytycznie ocenia brak systemowej oferty nauczania języka ojczystego mimo wskazywanego prawa konstytucyjnego i zobowiązań międzynarodowych; uważa, że rzeczywiste zainteresowanie rodziców można ocenić dopiero wtedy, gdy szkoły faktycznie przedstawią taką możliwość. Wspomina też o działaniach organizacji i aktywistów, w tym o szkołach wieczornych, oraz wyraża nadzieję, że nauka rusińskiego może stopniowo wejść do zwykłego procesu szkolnego.

Automatic transcript

вступне до контролы Коментар Петра Медвія Недавно ся мі дістала до відома інформация же <unk>надцет школярів на єдній з основных школ в Бардийовій зачало ся учыти русиньскій язык в місті де ся дотепер наш язык ниґда не учыл Стасіло мало жебы ся директором школы стал чловік котрий полнит тото што од нас чекают і медженародны договоры Перед часом єм мал можливост быти участний на стрічі з експертами Рады Европы котры хотіли з представителями і меншын бесідувати о тім як ся дотримує европска карта на охрану реґіональных або меншыновых языків Кєчословакія знова мусила одоздати свою оцінюючу справу в повязаню з Толхарту Ікспертами сме бесідували о нашым школьстві о медиях і хоснуваню нашого языка на урядах Оно то жадній із тых области неє ружове але найвекше проблемы має яґра школьство о котрім єм же писал не раз Якым сплятаньом є моментально проєкт вечурніх школь русиньского языка но вопросом є ци сут русиньскы діти од мачохы жебы мусили ходити на навчаня материньского языка даколи пополідници вечюр но холем маєме тепер тото і сут першы результаты Самособо уставу школьства не помагат ани тот же якій секстраінтерес о то жебы ся діти учылий свій язык у своім языку не видіти ани з боку родичів Но тяжко говорити о тім якій інтерес з боку родиців є або неє досправды бо не знам выдкы то хто зможе знати кіль же в цілим проблемі є основным тото же державі на тім даяк не залежыт І на тото тверджіня вже є досправдывый арґумент Наприк тому же освіта в материньскым языку є на Словакі конститучным правом і же Словакія є підписником Европской харты о охрані реґіональных або меншыновых языків нихто не полнит кликаня потім же полюка бы мала быти іщы перед інтересом В практиці то значыт же на териториях де жыє русиньскє жытельство бы на школах мало быти выписано же діти ся можут приголосити на научаня свого материньского языка І як ся такы діти проголосят школа бы мала найти средства на то жебы діти на тот язык могли ходити Лем же директоры школ тото на жаль на <unk> процент не роблят І кєд же про тото же то не роблят не мают жаден проблем з боку державы мож повісти єдно Директоры о то інтерес не мают но інтерес о то в першым ряді не має держава котра з тым нич не робит і директор знат же ся му про тото ани нич не стане і вертаючы дакус дозаду тепер мож повісти же лем кєды такы понукы в школах были лем в товды бы сме могли видіти реальний стал того ци русиньскы родиці о той інтерес мают і якій великій або не мают Кєд собі возме тепер активности опчанского здружыня колисочка і ведеме де сяде ся вже учыт русиньскій язык в Холем рамках вечурніх школ Того року окрім Бардийова привелий і мічці ци гуменне дістяламе ся ґу тому же кликаня по тім жебы наперед была вонука іщы перед інтересом не є выдумков даякых урядників котры не знают яка є реальност але принцип котрий досправды фунґує і зато ся по нім кличе Бардайови ся перше раз учыт наш язык і то дякуючы тому же хто здал понуку і директор з тым был соласний і тоту понуку преял но і інтерес пришол такой потім Знам же <unk>надцет школярів не є даяке величезне чысло но є то початок і є надія же може рости тото чысло і же так в Бардайові як і в інчых містах і селах ся поступно тото навчаня може перенести до нормального навчального процеса Америцкій писатель сатирик і гумориста Марк Вайн раз повіл Ниґде ме допустил жебы школа стояла в дразі в моій освіті Як і то думал іншак і дакус гумористично тота цитата пасує і нам днес Русине бы ниґда не мали допустити жебы школа стояла в дразі освіті і іх дідей жебы фунґувала така школьска система котра не має інтерес научати діти материньскым языку і так дотримала тій конститучне право і медженародны обовязкы то є дальший простор діяльности русиньскых орґанізаций і активістів жебы тото змінити Бо такой як буде вонука вірил же буде і інтерес Лем же на тоту понуку нам треба зміну школьской системы і думаня державы Школа не мат сператий посліді Петромедвідь Пряшів три як тота