Przejdź do treści
PL

Słowa, tożsamość, emocje

Archiwum
łemkowskiego radia

O kulturze, ludziach i miejscach Łemkowyny.
Podkasty, rozmowy, wspomnienia, muzyka.

Шустеровы діти
Odc. 213

Шустеровы діти

•

Opis odcinka

Кідь ся представителі церьквей на теріторії Карпатьской Руси, ці вже православной або ґрекокатолицькой, одкликують і гордять тым, же они суть досправдовыма продовжователями місії Кіріла і Методія, потім бы мали зрозуміти і то, же без Русинів бы їх ту не было. І вєдно з тым зрозуміти і єдну з основных заповідей той місії.

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Audycja omawia, w ocenie autora, prawo Rusinów do używania własnego języka w liturgii jako element dziedzictwa misji Cyryla i Metodego. Autor twierdzi, że obrządek wschodni przetrwał w Karpatach dzięki Rusinom, ale w wielu cerkwiach język rusiński nie jest realnie wprowadzany, a pozostawanie wyłącznie przy cerkiewnosłowiańskim lub językach państwowych może sprzyjać asymilacji. Szczególną uwagę poświęca sytuacji na Słowacji i wypowiedziom Petra Savčaka, wskazując, że wiernych nie pytano ani nie informowano o możliwości korzystania z rusińskich tłumaczeń.

Automatyczna transkrypcja

Кітця представителі церкви на териториі Карпатской Руси ци вже православной або грекокатолицкой одкликуют і гордят тым же они сут досправдовыма продолжывателями місиі Кірила і Методия потім бы мали зрозуміти і то же без Русинів бы іх ту не было Ієдно з тым зрозуміти і єдну з основных заповідей той місиі Єс похыбнительным фактом же восточний обряд котрий принесли кірили методиі до нашых земель ту по выгнаню іх учеників і латинізациі Християнів пережыл лем в Карпатскых горах медже Русинами Лем тоты собі утримали свій обряд і літурґічний язык Покля навколишні народы котры жыли коло Русинів і котры так само одкликуют ся на місию Кірила і Методия не рахуєме народы Балкану скінчыли в руках латиньского клеру і языка Єдной з основных заповідей той місиі є боротьба проти триязычництва і обгайня права служыти і богослужыня в языку народа Но як раз тоты вдяка котрым ту контину місиі Кырла і Методия досправды є доднес мусят бороти ся проти троязычників котрых вже днес не має ани латиньска церков кєд же по Другым Ватіканьскым Соборі ся уж і в них служыт в языках народів Реалита русиньскых грекокатоликів і православных Карпатах є достабільна Тоты щастливійшы собі сокотили холем циркунославяньскій язык тоты другы уж давно перешли або поступно переходят на язык державний ци до кінця на язык цалком чужый як то можеме видіти у Русинів в Польщы котры сут підпорядкуваны украіньскій церкви Світлым вынятком не беручы тепер до увагы Русинів у Войводині Кіджбісі дає о карпатскым просторі є грекокатолицка митрополитна Церков на Словакій Як раз найвеце критикована церков за словакізацию є єдином церков зо вшыткых грекокатолицкых і православных діючых на русиньскых териториях котра хоц з многыма проблемами і неохоту з боку вежыня церкви робит на русиньскых літургічных тлумачынях запроваджыт іх до практикы давать на ных своі позволіня Другым вынятком є дакілько православных парохій в Польщы котры не мают проблем грекокатолицкы русиньскы тлумачыня холем взяти іх хоснувати І то все Авреолю із культу православной церкви котра діє на Словакій і котра є навспак спернимана як прорусиньска на розділ од грекокатолицкой одшмарил на остатнім семінариі іскарпаторусиністикы Петро Савчак православный священник котрый ся бере за члена прорусиньского крыля У своім выступі одкрыл два важны факты По перше митрополитаческых краін і Словакі Пряшівскій архієпископ Ростислав мал подля Савчака повісти своім священникам же кєд люде хотят можут хоснувати грекокатолицкы русиньскы тлумачыня Ну не хоснуют ся бо же они медже православныма не інтерес На вопрос ци сут даякы тверды дано о тім же то люде не хотят Савчак одповіл же не сут але же нихто не просит жебы ся служыло по русиньскы На вопрос ци робили даяку анкєту ци ся звідали людей односно той темы же могли бы хоснувати русиньскы тлумачыня повіл же не звідали Надальший вопросы люде коли лем знают ци священици тото повіли людям же владыка дал такє позволіня пришла одповід же не повіли На остатній вопрос як мают люде знати ци хотят або не хотят русиньскы тлумачыня кідни не знают же така можливост є ани ся іх на тото нихто не звідат уж было русиньскому священикови тяжко одповідати Є ясне же од людей не прийде жадна ініциятива кєд ім ани нихто нич такє не пропонує Но поясніньом цілой ситуациі є друга важна справа котру Петро Савчак на семінарі одкрыл Сам повіл же він не видит потребу робити русиньскы тлумачня і хоснувати іх а кєд мало бы то быти на цитую язычю бо язык в церкви не може быти як і язык на полю Сам Савчак ся не чує быти триязычником Признават же каждий народ має право служыти по свому но то є так вшытко Прорусинів є за його поглядом найліпшу вариянту церковнославяньскій язык якій сам признават же му не розуміют достаточно До кінця є то подля нього утримуваня лем церкунославяньского языка мур проти словакізациі Нихто з тых котры воюют за то жебы медже Русинами годен был хоснувати ся і русиньскій язык і як літургічний не хоче дати цалком гет церкунославяньскій Хоче мати і єдно як свою традицию і другє як свою реальност Утримуваня лем церковнославяньского языка медже Русинами не є муром проти словакізациі ани проти ничого Є то путь на кінцю котрой будут тлумачыня в державных языках або чужых хоснуваны імідж Русинами і тым ся ускорит асиміляция Муром протисловакізациі польонізациі украінізациі і не знам якій зациі медже Русинами може быти леможливо вмати і хосновати своі тлумачыня на своім языку Є смутне же покли грекокатолици на Словакі мают намагу наперек проблемам тото робити православны котры мают і благословліня єпископа не видят таку потребу Решта церкви на тото ани не думат включному качува што є найсмутнійше кєд же украінізачный тиск є там штораз видительнійший Кід ся днес хто схоче гордити тым же прямом продолжувательом місиі Кірила і Методия мал бы зрозуміти же заповід той місиі є і в тім же каждий має право служыти на своім языку Покля головно вдяка Русинам сокотил ся на тій териториі Восточный обряд медже першыма мают право служыти по свому намісто того доднес мусят воювати протий новодобых троязычників котры бы дали право каждому служыти по свому лем коло Русинів ім то якос не пасує І так Русине сут доднес як і з той пословиці же шостеровы діти ходят босы Петро медвідь Пряшів a Х котра