Архів
лемківского радия

Вступне до контролы коментар Петра Медвідя На єднім семінари о стандардизациі і пропаґациі меншыновых языків єм одлектор одчул думку же меншыны бы не мали быти стигматизуваны Вопросом є што робити покли о собі на своі стиґмы меншыны звыкли і векшына не має дяку лем так зречы ся стигматизациі Лектор пояснял то на прикладах того як вызерают таблы на означуваня назвы села або міста в ріжных державах Европы Препадісловакі ци Чешской Республикы ішло о окремы таблы меншы сині котры находят ся під таблом написаном в державнім языку Польща має єдну таблю де є наперед назва державнім під ню назва в языку меншыны Інтересный модель істнує у Великой Британіі де сут є дві таблы і єднако великы єднакой фарбы в єднакій высці і єдина ріжниця є в тім же по анґлицкы є табля на єднім боці драгы і наприклад шкоцка табля є на другій боці драгы На прикладах хотіл лектор вказати же приступ ґу меншыновому языку значыт ґу меншынам і хоснуваню іх языків може быти різней такєй котре з них і іх языка може робити штос меньшецінне штос што є додаткове меньше в низшійсці інчакой фарбы або такій котрый дає меншыну і єй язык на єднаку позицию як є позиция майоріты і майорітного державного языка Тот перший приступ означыл за стіґматизацию меншыны і єй языка В тых днях зачала быти цінна Нова Воголовска Мініства Внутрішніх Справ Словацкой Републикы подля котрой таблы котры означуют назвы сел і місц в языку народносной меншыны же не будут меншы і як были дотепер не будут інчой фарбы як были дотепер а будут єднако великы і єднакой фарбы як тоты котры сут в словацкым языку Міністер транспорту котрый пожадал о тоту зміну резорт внутрішніх справ собі думат же тепер то буде комфортнійше і европскійше Я согласний ну не вшыткы тота видят Істері охопили дакотры коаличны депутаты котры бесідуют же то даремне выметаня грошей які бы не были о много векшы мілиярдовы тунелы де ся грошы на Словакій страчают або же міністер транспорту то зробил мимо коаличного договору і же ся рахувало зо всокочыньом <unk> про меншыны што уж є само собі стіґматизация бо не знам собі представити же при інчых темах высобі власти повіли же не будут з нима рушати нияк стачіт стату <unk> і не мали бы намагу зліпшыти условіі в тій области Припадно уж было мож дочітати ся і то же лем буде рости напятя медже майоритом і меншынами при тім то вшытко залежне як раз од тых котры то бесідуют бо покля не будут говорити о напятю але будут ся намагати то пояснити своім воличам майоріті жадне напятя рости не буде Но веце того што бесідуют депутаты котры уж долго добыл традицию народносной політикы на Словакі мают дес в ґенах записано же стіґматизация є в порядку а в порядку неє кєбы нараз пришло штос інче бою ся того што на то самы меншыны Так як стіґматизацию мают в ґенах записану представителі майориты так є уж якос в ґенах мают записану і представителі меншын На жаль люде собі вже привыкли же стан котрий тує меншы інчой фарбы таблы є дашто природне і неприродне про них нараз буде тот стереотип міниті Кід до того зарахую боротьбу з дакотрыма старостами русиньскых сел котры ся вшыткыма средствами боронили тому жебы на іх селі была і русиньска табла хоц то было зо закона обовязкове кєд зарахую дакотрых шпекулянтів котры по інтервенциі державных орґанів якы бы ім могли дати за недотримуваня закона штраф дали на конец незаконну таблю русиньску писану латиников Потім собі знам представити што новелизация выдумана міністром транспорту выкличе І чудися світу будут тоты самы арґументы котры в тых днях слухаме і од коаличных депутатів якы з тым не сут согласны Шкода грошей на што то зробит то лем на пятя Міністер транспорту Арпат Ершек звернул увагу на то же зміны будут проходити поступно подля інтересу і фінансных можливости і сел і міст котрых ся то дотулят Нихто неє примушений зарань обєднати новы табли спокійно можут в селах зістати і шыі тоты стары То є одповід про тых котры бы зачали оферувати з фінансиями при чым я розуміл і полну усвідомлюю собі же в нашых малых русиньскых селах і <unk> евро котры треба на новы табли може быти і сума котра ся тяжко в розрахунку глядат кєд в тых селах і староста мусит мати і інчу роботу жебы малщы ожыти бо на даяку достойну выплату неє Но треба собі усвідомити і то же стигматизация народносных меншын і хоснуваня іх языків не є якій дар од всевышнього за котрий треба дякувати і котрий з нас робит напів святых Стигматизация в припаді народносных меншын є хворота в сполочности котрой ся поступныма лічывыма процедурами треба збыти Табль сут єдну і з лічевых процедур і покля собі то усвідомлят меншыны і майорита не буде мож бесідувати о даякым роснут юнапятя а навспак о тім же про напятя не сут причыны Петромедвідь Пряшів три <unk>m <unk>m та то