Архів
лемківского радия

Вступне до контролі коментар Петра Медведя Минуло вже <unk> років одчасу коли в Польщы одбыла ся тзв Акция Вісла яка мала катастрофічны наслідкы про історичну Лемковину і єй русиньскє населіня а Вісла дале плене як написал і Петро Мурянка Кебы ся не хто спозвідал як подля мене вызерат конец світа думам же по двох споминовых подіях <unk> і <unk> річниці акциі Вісла бы му повіл най серед посмотрити до днис неістнуючых русиньскых сел на Лемковині якыма сут наприклад шертіжна і білична Покля чловік перейде на тоты місця і зохрабит на себе діяти вшыткы емоциі котры там мож почути пак собі скорше або пізнійше мусит усвідомити же як раз тоты місця сут кінцями єдного світа світа котрий ся вже не верне Покля бы ем бесідувала при тых селах о русиньскых помпеях не был бы лем далекы од правды Хоц причына заникнутя тых сел была інча але як раз то є на тім траґічнійше Нич не заляло тоты села жебы ся в них не доложыти Заляла іх лем Вісла не ріка але акция Вісла котру комуністична Польща приготовила своім жытелям Іш і днес жыют люде котры прямо зажыли тоту ганебну історию на власній скорі Іх свідоцтва не слухают ся легко Емоциям в такых хвилях не мож боронити ся Але єднако емоцийонально тяжкє быти на місцях в неістнуючых селах в котрых з дня на ден настал конец світа конец з котрого уж неє пути назад конец світа з котрого зістало лем пару хрестів на цинтері ци старий храм якы іший затля свічат о якійс цивілізациі котра ту жыла В рамках тогорічной подіі котру сме собі припомянули пілокруглорічний цу выгнаня зласных обест заінтересуваня ішы єдна річ Богдан Копча приготувал мапы штатистикы ґрафы котрыма барз плястично вказал якій барз неґативной вплыв мала дана акция на нашых Русинів котры цілы столкы років жыли у своіх горах і котры з дня на ден были насель выселены на землі де зістали як стромы безкоріня Видіти реальны чысла котры бесідуют о асиміляциі яка на основі того барз легко перешла о страті ідентичности і о страті природной териториі кєд же лем мала частка людей пізніше вернула ся на Лемковину не сут онич меньше депресивны як стояти на місци де колис было село ци слухати прямых участників Акциі Вісла Є правильно акцентувати же Вісла дале плене Она не заставила ся По акциі Вісла уж нич не вернуло а ани не верне ся до обставин якы были перед ньом бо то є неможливе а тырвать плене бо она поступат што видіти напр преасиміляциі дале А то бы сме могли припомянути і то же плене дале і з того погляду же доднес Лемкы хоц мают своі народносны права підпору з державы зістали так дакузы в другій катеґориі бо наприклад маєток як лісы не мож вернути тым котрым были взяты Над водом як єдным і штырьох основных елементів є тяжкы перемочы Стары люде бесідуют і таку мудроту же вода гірше як огень Огень загасиш але воду не загасий жа власно єй ани не заставиш Кєд прийде бере вшытко На другым боці люде научыли ся з водом робити Не знают управити водны токы роблят гаті знают воду схоснувати так жебы ім была на благо і жебы іх не зничыла А навеце вода дават новый жывот без воды бы не выросло нич Воду незасталежного му ся піддати і смотрити на конец світа або єй схоснувати на благо на новый жывот Ани воду котра є повязана з акцийом Вісла не заставиш Лем же діяня Лемків од <unk> р вказує же до даякой міры подарло ся ім управити токы зробити яку згать хоснувати воду жебы не была лем тым елементом котрай вшытко знайшыли жебы дала єй новий імпульс прожывот Русинів в Польщы Хоц Вісла плене дале з мірным оптимізмом вірю же Русины в Польщы вкажут і в результатах списуваня же ся воді з акциі Вісла не піддали і же жывот Лемків так само плене дале Петро медвідь пряшів