Skip to content
EN

Words, identity, emotions

The archive of
Lemko radio

About the culture, people and places of Lemkovyna.
Podcasts, conversations, memories, music.

Зміна парадіґмы
Ep. 443

Зміна парадіґмы

•

Episode description

Вступне до контроли: Зміна парадіґмы - Русинів у Сербії добры резултаты не чекають.

Streszczenie po polsku (automatyczne)

Komentarz Petra Medvedia dotyczy pierwszych wyników spisu ludności w Serbii oraz, w opinii autora, niepokojącego wyludniania Serbii i Wojwodiny. Prowadzący podkreśla znaczenie wojwodińskich Rusinów dla języka, szkolnictwa i kultury rusińskiej oraz obawia się, że dalszy spadek liczby ludności, asymilacja i serbizacja mogą zagrozić tej diasporze. Apeluje o otwartą rozmowę i szukanie rozwiązań, także na forum Światowego Kongresu Rusinów, oraz krytykuje władze w Belgradzie za skupienie na Kosowie przy lekceważeniu demografii własnych regionów.

Automatic transcript

Вступне до контролі коментар Петра Медведя Першы результаты і списуваня жытелів у Сербіі не можут тішыти єдине што бы могло потішыти є тоже наперек тому же Бельград зорґанізувал списуваня папірьову методу першы даны знал опубликувати скорійше як нашы здіґітализуваны крайны При тым факті кінчыт вшытка радост то же в Сербіі пропало майже <unk> мілийона люди од списуваня в році <unk> є пі <unk> біды Тота друга векша половина біды і кєд векшы половины не істнуют є то же веце як <unk> тис люди стратила автономна покраіна Войводина Мультіетнічний реґіон в котрым вдяка Маріі Терезіі нашла свій притулок своє обыстя свій фалат земли і перша русиньска діаспора обшыр Веце як тисяч люде стратил реґіон котрого лице атмосферу долгы столітя формуют народносны меншыны і котры днес в малых розмірах припоминат народносний ґуляш австро угорской імпериі Самособом кєд ся посмотриме на чісла котре нам списуваня принесло кєд видиме як вылюднює ся Сербія якє маркантне вылюднюваня проходит у Войводні пак не можеме очыкувати же якым чудом Русины будут мати ліпше чысла як мали перед <unk> роками Тренд є ясний уж долше все маленька ножыва аґільна і проґресивна комуніта нашых Русинів увойводині каждым списуваньом од <unk> р ішла на низшый шток што до чысла жытелів Но вопросом є ци при такым чыслі тых котры медже двома списуванями і увойводыні пропали не буде і чысло Русинів дакус векший шок як бы сме чекали І кєд собі то Русины в Карпатах даколи мало усвідомлюют треба ясно повісти же істнуваня нашой комуніти у Войводині є барз важна справа Были то Русины у Войводині котры першы кодифікували язык котры і підчас комунізму могли а утримували свою русиньску ідентиту котры выбудували своє школьство од першо штуку аж по стріху так же днес не лемают єден русиньску ґімназию у світі але мают систему освіты дака котрий мож по русиньскы навчати од маленького дітвака аж по студента університы Кєд видиме же в тій што до чысля невеликій комунітіє аж абнормальне чысло писателів молодых писателів же ся там выдає найвекше чысло русиньскых публикаций за рік так треба мати вмерку як раз тото же то сут плоды школьской системы дакакотрий увойводенє русиньскый язык не лем материньскым але і природным комунікачным языком ци языком творчости То є то што тота комуніта в Діаспорі доказала і што сме мы по <unk> році затля не доказали выбудувати полну вертикальну школьску систему А не забывайме же свою важну ролю як раз тота комуніта мала і при третім возроджыню коли мы зачынали од фундаментів покли они нам могли быти а і были прикладом же вшытко ся даст вшытко мож Лем же треба звернути увагу і на тото же покля прийде ґу рапідному зменшыню чысла Русинів у Войводині а кєд ґу тому перерахуєме іщы і процесы асиміляциі і сербізациі пак буде вопросом ци наприклад таке шкоство котре уж тепер має проблемы Русин докажу дю тримати а кєд пак як долго Причын першых публикуваных результатів списуваня в Сербіі котре не тішат є много і было бы то і на веце як єден коментар Но одкрыто о них бесідувати і припадно глядати рішыня жебы нам наша комуніта в Сербіі цалком не пропала бы ся мало і в рамках форуму якым є Світовый Конґрес Русинів То же войводеньскы Русины сут про нас важны бы мали чути не лем они але і сербскы власти А кєд сме вже при тых властях не да зміны повісти жебы была в Беляграді потрібна зміна парадиґмы Покля рокы не чути од сербского режіму нич лем намаг здобыти назад Косово в тым самым часі є Беляграду єдно же стратят людей в границях котры натепер має і же зохаблят вылюднювати ціли єден реґіон котрий бы не мал быти в очах Бельграду меньше цінний Покля ґузміні парадиґмы не прийде пак не лем Русины можут мати огрожену свою історичну і цінну діаспору але Белеград Газардує з можливостю же стане другом Молдавійом котрой половина жытелів уж давно в Молдавіі не жыє Петро медвідь пряшів