70% #137 - мешканці села Василівка (оселенці з Высовы і околиц), 11 X 2014
Ц03:Е137

70% #137 - мешканці села Василівка (оселенці з Высовы і околиц), 11 X 2014

•

Опис епізоду

70% #137 - мешканці села Василівка (оселенці з Высовы і околиц), 11 X 2014

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Слухайте сим <unk> процент лем Нескрокого а зо Станиславова Для вас будут глядати ріжного цікавого шылеякого Анна Кырпан і Наталия Асатурян Слухайте сем <unk> процент а будете мати цілых <unk> Видом вас мали слухаче при мікрофоні Анна Кырпан обіцяла м вам же продолжыме бесіду про родину Дранів і про село Святкова Велико але неска певне зробиме перерву од Святковен бо зближат ся свято трата Маткабіжы ци то свято Покрова пресвятой Богородиці Колиси в тот ден в селі Высова одбывали ся одпусты приходили люде і з близкых і з дальшых сел і выходили урочысто на гору Явір де в <unk> році обявила ся Мати Божя Ворі Явір будеме бесідувати днеска з мешканцями села Выслова котры гнеска жыют барз далеко од Лемковины але памятают о ній Посмотте на мапу Миколеєвской области чы на полудню Украіны ту в берзаньскым реґіоні на далеку дорогы з Миколеєва до Одесы найдете село Василівка ту в Степах Близко берега Чорного Моря жыют тепер высовяне Они памятают о своім селі памятают і о подіях на горі Явір Ну повіме так самы не Жыли в тоты часы більше знают од своіх родиців В остатных роках раяньской влады уж за Горбачова коли уж была так звана перестройка і уж більше ся позваляло писияне захтіли сой поставити церков бо цілий час они самы сходили ся жебы ся помолити в неділі свята по хыжах сходили ся бы высловяны направду барз побожны но але коли уж як бы можна было они задумали поставити церкву і поставили то єст православна церков ківского патріархата Тепер одправлят в тій церкві отец Ярослав Каприян а сын єдного з выславян розмалювал церков зо середины а справа од іконостаса можна видіти образ матери Божой з горы Явір Но то тепер просиме слухати нашу бесіду з мешканцями селы Василівка в тотім селі переважні жыют Лемкы з Высовы і з близкых сел західньой Лемковины просиме слухати по батькови Яндрас по Чоловіковия Гавлік Ірина Семенівна Мама моя з Высовы Батько зізб так мы жыли в Візбах А веде по <unk> Я родила ся в Візбах а я Ольґа по батькови Стефановска А тепер кулик по чоловіку і мыжыли в Высовій Стефановска Ольґа Петрівна рока з <unk> Я была фамиля моя Мскалю А як я вішла за муж то моя фамилия дуркот Дуркот Анна тото был Віл Ільком а мама была роза в Міжылі Висловій І якого вырока <unk> Видиш вродили ся в Вишлові <unk>a<unk>y в Віслові акта Глас родиче штоси отім бесідували про Матір Божу на Горі Явір была яка бесіда Та ди мама більше свекруха ци вона з Высловы тоже Вона же покойна але Мария єй звать был Мария Галік Мария то вона была тама ту глод вона ходила Так мама то свекруха розповідали што выни ішли з Димянцік Анною З Димянцік Анной вони ішли І ци І выни ішли ци выни побаціли што ну там світло побаціли І ци А она Ваша свекруга оно были іщы маленькы іщы ны мень іщы было немаленька Нє немаленька она з девятого року была Она немаленька она была вже доросла А од тяганя Демянцічка я не знаю з якого нароку тяганя Демянціцька вони они ся як бы рідня яка трохи ся рідня го то вони ішли там і обшым вони вони там пару раз ішли они там По том як побачили ясніст і выни впали і молили ся а по том якы ішли другій раз то ы Уже як бы Появила ся матір Божа не появила ся голосцю Матері Божой шуци та там потому Ганя Розкажу Нож так она повідала так оно одповідала што ішли онишы шо вони з тою ганюют то же ішли і вони Молили ся і вони потом бачили вони там было вказано Шуна тому місці буде поставлена каплиця там жедицию дуцю знає было на нієнтож Но зна я з каждым ледую а што наприклад Но наприклад Ваша свекруха дашто о тім оповідала відали оповідала што цишу баціли і ходили по тому жею ну все чули і голос матері божой чули як вона оци говорила і ходили молили ся і там такє Як міже ту перезатю явір говорити жатю каплицю То там она поставлена на самій самій границі ца Явір то єй Гора Явір капліця А там не розрішыли єй ставляти близку границі А та як ви кажете фірія Вона говорила з Матінком Бужы І она ходила шукала і цю ікуну што ви кажете Ци жы она ходила в Старій Санч І там в Санчы Вона найшла льцю Ікону што дале єй вымалювати а там в Вісловій малювал і батюква він вычытель был то він балювал цю ікону то він там і цедну вымадуваны таку другу а потомаш так ба і так так было правда так А там на Явір Я помню то Явір бо мы там ходили до той каплічы Тоєш каретеш Степер што в Америці він антам описує цю книжку Як му на ногу стали Як му ногу устали ту а што боліло што він батіл цю ікону там обявила ся она богато показувала ся людям Мати Боже там Голос ту было голосу моя мама і з тітком як ішли но батькова сестра і моя мама як ми біхали в Выслові ту ся записали хтіли підмолити на гору на тю Явір та ся пішли помолити А там цафірия мала ключы од той церкви Прийдут о та закры не взяли ключ та ся пота помлими під дверями взяли ся за двері та ся двері одкрыли Пішли они через гукы так до той фіриі кажут так там Каплиця одкрыта Вона засияла сиклютяк та і засміяла ся ті пішла а каплиця закрыта Но там тюты было і голосує І люде бачыли і ниєдны бачыли та і там было <unk> мая ішла процесия Там на той Явір і на покрову Два родина на рік там А тепер казали што была закрыта на підва замка што была закрыта ци каплиця не знаю хто тепер там занимат ся нею ті там нівы права ты не в Ною Оповідали дашто но такє вам же были якысы такы річы же наприклад хтоси ся оздоровил там ци штоси такє ци были якысы такы річы ци ци нихто такого не оповідал Ци якысы были малы люде повіме так малы вкусы біду і там і дашто якысы гірія фірия богато Но афірия де де си мешкала близко од вас делаферия Меджірина Питорі в Ліхі Але я переіжнаю ци всі знают єж до жыжноти цимо жырной Ти не поріжным Не помір нияк померла єй як правила ся од права в хаті якы єй хоронили Тацю голосил скала вышник Богу Не нові в якым році Я в тіжкові ходили бы мі знов Є были на єй похороні На похороні в роді не поміл а як ме зо школы яко належала та дме діти пішли там бы мі ліжнали попращате ся Та Там мі ся дайше падокішкє єй хоронят і там подали же тут його свит спіл Хыла бабішніх был на дным ры знала фежду Знали якы лю люди душо кого жде Шо кого жде шы якы Хто веліт ці це хто невиліт і це хто як жолкого Н наказано як был не все знала тікіш не говорили Но всім не говорили ци думу шу з ней не сміхали ся і не вірили і несміхали ся Но я наприклад не сміхал Ну як шо ґлупа фірийка шона там знає она цей як было сказано Тапличку строіт і треба было і матінка Бужа сказала што ну треба єй заняти Фірі цім треба занят треба все треба єй і лісы материяли всі треба собрати шпостроіти і те Як она там ходила оци добывала ся зовсім тай єй од зней насмішкы робили такій сміхал насміхали ся шолна там шо ней недобре з головой шол она там глупа там двікаций і по тому было за те шо там тілько кому бачите Ганя комуте было сказано што його жде то його жінка ходила ци вагітна То родила дитину Каліку родила дитину і еы мало хазяйство великы то його подохлы коровы тамты гільці і обшым таке вбито ґолбу такы за тешукі насмєшкыш насмішал ся а вы памятате што што было як было в селі Было так же но Ходили та декысы процесиі ци ісы Были Я помню раз я Ну і я ж мала була то помню раз я була там ся ходила на сяску границю там коло того стопа што там недалеко был коло каплиці А так більше я там не ходило А вы памятате што люде о тім бесідували в селі што вас в родині о тім бесідувано Та повідали же о обявліня было же то єд то оповідают до ноль як то было Ци бесідували такы же то серйозно штоси єст такє ци то Лем жартуют так ци як я в селі як є то я хотіл там так ся вык і думал Но як было наприкули сте же Но но якоси о тім ся бесідує Ну то я чула же оповідали як струіли тоту каплицю якы Я тото чула ну а так А ту в Украіні споминано уж ы Споминамо тоту ци тоты юж як пришно на Украіну то і не споминали як то то споминали все оповідали за тоту каплицю Совесову Музе дахто лем тепер перший раз в жытю чує про якуси гору Явір што си такє не зна о чім бесідуєме то певне куст треба оповісти тота гора Явір так доправдило на не єст така высока гора якых <unk> метрів і том гором ішла граница граница колиси медже Польщом а Чехословацийом і люде іщы За Австриі звыкли же ходят сой свобідні же неє жадных границ легко переходили тадиль і сядиль женили ся по тамтім боці Карпатского Гырбета і по тім мали родину і барс Часто контактували ходили деси там на ярмак ходили на одпусты но а коли уж постала граница то людям тяжко было з тым ся змирити і якоси Тайны переходили тоту границю были ріжны причыны были причыны такы же гандлювали ішли до родины бова є была родина і приходили на одпусты там де де ходили все напр з Высовы люде ходили на одпусты до Габольтова Луцины до села по полудньовій стороні карпатского хербата Но і переважні люде ишли през границю ночы жебы іх не виділи жебы не зімали і переходили часто власні през тоту Гору Явір а там далей в долині село Циґєлька І тота дивна незвычайна подія стала ся так же дві жены і дівча ышли на різдво Богородиці на другу матку біжу Ішли през Гуру Явір і все там ся молили жебы щастливо перейти жебы іх не зімали но а уж ішли з Одпуста додому і тиж на Горі Явір на граници Помолили ся же Бог дал щастливо перейти же іх не зімали Кльокнули они то была Фюрия Димянчык Теодозия Димянчык і дівця Мария Голлік Кльокнули і змовили пацір і нараз Усвітило іх світло і не знали што ся діє што ся діє ци то іх зімали же они перешли границю нелеґальні ци што то ся стало Але не чуют жебы іх Жебы дахто кричал жебы рявчол жебы зімал іх неє ниць тихо Неє никого Они смотрят не видят никого Товды зас зачали молити ся а коли скінчыли молитву і стали з колін світло нараз згасло То было надприродне світло і то был лем початок дивных подій якы діяли ся в <unk> році в селі Высова і хто ся цікавит повім же вшытко описано в книжці Штефана Курило Поява пречысту ділы Мариі на Горі Явір высова повіт Ґорлиці від <unk> року на Лемківщыні в горах Карпатах Книжка тота выдана в <unk> році в Америці Штефан Курило был мешканцьом Высовы і описал тото што виділ яко дітина і тото што записал од высовян і списал уж пізнійше як был дорослим Но вертаме до тотых подій тото дивне світло на горі Барс зачудувало побожных жен долго бесідували што то ся стало як то было но і так сой подумали же підут зас ноч на тото саме місце але взяли зо собом не тото дівча Марисів а взяли Марту Димянчык Вышли зас на гору зас клякнули і зас зачали ся молити лем выгварили пацір зас не знатя одкуль зявили ся дивне світло Молили ся они в тім світлі і згасловано лем товды коли скінчыли вшыткы молитвы Товды жены уж знали твердо же тото світло надприродне же то якєси чудо то дашто незвычайне і товды уж вшыткым оповіли што з нима ся стало Но і мешканці села Высова коли почули о чымси такым дивнім зачали ходити на тоту гору дахто з думком про молитву дахто Мал лем гадку но посмотріти же ничого там такого неє і з того лем ся посміяти і были такы же виділи тоту світло А были такы же не виділи нич і сміяли ся з того І што памятати з давных часів якту было што памятати і ци памятати ну наприкласні од як люде реаґували ци вірили же ся зявила матінка Божя ци сміяли ся ци як хто реаґувал ци было такє наприклад ат вірили а был один такєй цільше не вірят о слід Осліп Выказали і был доказ в селі та кєды выказали тай же Фірия возме на себе білу плавту а люде кажут же она пречысте ділу варівіла Осліп так Бог дал му ся осліп і так є сліпым очы утвореныма але бетєци не бати м о такє А та ты правда матінька Божа обявє зявліна ся на Яворі Бо я дитина єщы біла то мене мама водила вечером Не часто а даколи перед дакым святом абышы ішли на гору і на Явір там на ніч цілу ніч там моліли ся співали Ци така беля капличка Знати без тебе ліяк там позараз там я вже хотіла коли споіхати до Польщы жебы раді капличкы не поіхали коли з зимою зимою а сніг был великій не могли сме ся до капличкы достати так я не было в капличкы а я так сильно з дитинства до церкви а цикула Выслові было церков архістротого Михаіла так так архістротига Михаіла Михалеча наістуєт Стоіт тото церков алоном была грекокатолицка тепер хобравославном Довіся примусит быти певно православна діва грекокатолицка да гмту вы з мамом ходили тади же люде в селі такє кусы зарядили же доколи пред святом ішли там ся по там єсли часто як свято якє было то все ішли на гору на Явір або і так в неділю даколи по службі як до церкви ся хладило все время з інчых другых сел приходили люде Приходили о Скількы людей там приходили на нагору на Явіры ньом вартя а не лем два разы до року был праздник на горі на Яворі Но а чеферну дула ліс Леґо млосці приходили З другых сіль Но аы гмм Туту уфірию памятат же Мы ш рядом з нашой хаты зо стріхы текло на іхню м посвісідскєли Да посвісідкє яйці но дівчыно від нас найбіскєкій мі там рокы было а як квіткы сіяли на зелени свята коло церкви А я Ну мы бідны жыли Я не повім же выботы же мы желі батько помер мі Мыли не памятам двох років єдеш з матько помер дама мама сама остала і з його мамом як з невістком але они ся николи не спорили Дві так жели ся поговорили собі сьогодні завтра шумным гробити Поговорили харашо Не николи николи понятя не было жебы там ся вадили понятя не были жебы сягды Так дружны жыли Але і назад товды люде якоси дружно жыли в селі не хтіли сусід з усідом ся ладити не хтіли ся правда якы сы такы медже собом не хтіли зла тримати м родав не Боже сба Боже звал николи мецам посусідскє Санфірійом цафірия час што вона в такє ден буди не ходила на гору неяй добре памятам А было так єй даж да ся снило і так і люде єй мала она раз на тыжден такый сон же єй діла Мария дашто повідала о кім ніц не зголор мала стрічы з цимілом Вона розгов мала просты стрічы з цынділом на ці на свій розгор І так тоді я квіткы сіяти хотіла яіти сіяти квіткы а мама мя не пускала бы не было шдіти бы Бідно сили та не было юпочкує кузмі а не гона ку а кабат кабат кавата єзія так же юпочку ат кабат прешофіри я до нас тайкатя а чого маря плаче табо хоче квіткє і тих няти а нема кабате Якы маш такій і дай зроби так запаскє не было Зробі так беззапаскє зробила мама мі так бы А нехай она іде квіткы сіяти Я така рада пєса косычыл назберала собі полни цвітів та сотыми сіяли квіточте І така рада пєся до церкви як бенефірияты мя не пустили а так написка занапусли А то было так просто метале квітя так метале яка забыла процесия то проте коли церкви обходили Бо церкви вылицно Видите же я не памятам ложыло Не памятам на <unk> на <unk> тижен як то сой повите но нехай буде я Дмы ходили коло церкви обходили три раза і три раза на перед батюшкє свідкі сіяли так Може то было свято Божого тіло може Ты ся не памятат від матє памя што памятит ся А выходили до школы то по якому в школі ся вчыли ци было по украіньскы ци по польскє і по украіньскы по польскє і по лемскє як так По польскы по лемскы мі ся товды і того ся вчыли памятате якы были учытеле Мануля была А фамилію запомна єй як же нагадувала тыма днями чыс мі пришоно а не нагадали є фами Польшынович был А што то был за учытель тот же нарысувал власні Тоту матку біжу пізнійше бы был так Товды же нарысувал знателе То лазні в лазні бацюк О лазні лазні лоді Але е чекайте А тот Батюк він был дасти Стефан Батюк він деси ту был Згоне Галити не да од Перемысля дес там а од Перемысля од Перемыслі І він власні в тій коплици налювал тот образ і тот образ при чысти діли Мариі был <unk> раз ся три раз малюваный Бо все было сказано Фєриі не така не така Не так аж по тым як была так мати Божа мала розговор на сні з ньом все люде сміяли ся ну но люди богаты такы што понимали ферію намалювал таку красіву Ет былона в церковці в нас Мати Божа Тота художник єй Ту вже наш худодник перемалювал єй дак А одкаль він знал він виділ дас тишы то віны товдыся як і я то він знає Він виділ там тоту на горі на Яворі Він там был Він там были він виділи Іпете Жы жінко тут приходила то єй цілові часто єзджы выслову гум і каз тий вінок само молочу матушка кыма Нє ні горіскы гарюткы мю али часто єст рум ся Ну то Його мама мама того Мария Гавлік то она была якы дівча іщы же ходила тиж на тоту гору я вір же виділа тото світло та то она была Жедна з першых же они ходили так Мариі Галі Мариі мама тым там вела ся голов Юганка Юганька Было барз дуже ріжных подій было раз так же Страшний был Грат вшытко выбыл то често што было посіяно і люде лишыли ся без ничого То было нещастя бо люде жыли лем своіх ґаздівок но і было такє і в Высовій Власні оповідаме о тотій Вдові Фіриі Демянчык Коли град выбил вшытко то уна не знала што ма робити мала троє діти треба было якоси іх гудувати не мало з чого не мало нич а мало родину там як бы тепер повісти за границьом як бы в Словациі думала же піде і може дашто попросит ци пожычыт і пішла зас за спрестоту саму Гору Явір але ту не повели ся Не мала Серенчы ту зімали єй тоты пограничникы не арештували але повіли просто жебы вертала ся домів Одишла она і гірко заплакала выстретила остатню надію Впала на коліна зачало ся молити просити Бога жебы якоси порятувал і ту зас дивне світло А в світлі виділо пречысту ділу мрію Мати Боже ласково повіла до вдолы Не плач ід домів Діди твоі будут сыти Повірило при чыстій діві уж не плакала але зачудувана ышла до села ішла Домів коли глошла дохыж виділа же в густі пришол Чоловік з єй родины сусіднього села З дальшого села пришол бы пучу якы біды в Высовій і подумал сой же може помучы свойой родині Привюз якыхси бандурок зерна і тепер аж в тім моменті зрозуміло Бідна вдола о цім повіла богородиця Фірия одраз оповіла свому гостю а пак інчым людям з Высовы яка дивна пригода з ньом ся стала І скоро Потім як ся зявила богородиця довідали ся люде і в Высовій і в околицях в дальшых селах і од того часу Фірия каждый ден ішла на молитву до горы Явір і часто до ней там горила Матір Божя Гора уж стала не просто гора а такє особливе місце де приходили люде і з близшых сел і з дальшых і тото місце де зявили ся Причысты діла были там якысы крядькы різ єдловец дочыста обламали тот єдловец же праві не лишыло ся скрятівнич Коли фірия якоси уж звыкла до того чуда Звыкла бесідувати до Богородиці то попросила єй перенести тото місце де приходит до ней богородиця кус далий од границі Граница то єст граници Но Мария Повіла лем тото же як хоче то най сама вкаже де будут ся стрічати Фірия выдумала так взяла трьох камені і занесла іх кус дальше кус нижі На другій ден пришла уж до того нового місця і інчы люди пришли І коли посмотріли были барзы чудуваны бо на тім місци виділи джерело Была тамель свіжа прекрасна вода а пак ся вказало же она помагат на ріжны хвороты ріжны біды Пак там было вымурувано студню студня тота стоіт доднес вы тиж можете прити і выпити той воды Што было далей Што было далей вшытко описано в тій книжці Штефана Курила можна єй найти в бібліотеці Руской Бурсы і сой почытати Но тото ви так розмалювали є одкай взяли сте тоты образ Матери божой Вы де сы брали з книжкы з книжкы тоі книжкы Ештефана Курила Ніс Маросия ориґіналь не плаціл якій він є насправді а з книжкы то же як я там она чорно біла Мадя років пят малювал Ну тамт паскы якы повисяли ся Тым літом працувал зимою і ні бу Так в років <unk> пішло на тот В якым році церков уж была поставлена і готово якій то был рік Горбости я то мі можу сказати в <unk> ци в <unk> р зачали як балаяньскы Лати Це ся было при Горбоцьові то я не поміч повіт Горбоцю <unk> мутиц пішол до Лоды Ом тудя бы ся роцілы як горбоцьовом ся ци було Выже в <unk> певно ція дестанбур началь тоту церкву робити На якы окрисля думка жебы вы тото розмалювали Ну просто попросили хіб є зміг Но бет люды такє робили Скорше бы такє робили І першый раз я і то так Я не зразу так пришол до того шпіти бо то отыка відповідальна робота Я питал богато діздил в Запад богато раз єздил былу цім посяйскій Лаврі і оце си собі так споминал як там дівсє спомну як тами кулони тами кулон Місилю сподовийскій Лавріо там Під той стиль так сказати міні хотіло ся розмалюватків Ци тепер єст богат мож купити кєлидорик і якій сей все мож купити кєд всякє де подивите што глянут як тея тут такого В куплявкы календарів ся аркітеків куплюю це хотів дівил ся запад і єздил дів ся о так потрохкы потошкы рішыл ся то і попробуй бо це відповідально роботат А виду того де сы ся вчыли Ну я так як завосьм Яно будожниковы оформлювали Диколай Дім творчісты тамтри рукы такы Отак самі од себе треба намалювати ся подібных звою в його такій был дарест чытаны з єрства ще нушколи за ту впитак питал одного другого ти діт дальше Як маленькє так другывс Оно гармонійны оно такы такы якы Вы знате коли є приходил малювати Ну як сіда приходит ся помы ся было проси ше шеб поміг хто це і мене сіда в думці было так од як кажут є бог це любо І з цього я цей ну знати єст церкви в нальованій абоці в Одесі о так приходит в Литикі Я не кажу ци погано ці непогано ци не в тым діло А в тым ділу што такых чорных красків більше цьорных такых кольорів більше такій яктиві си страшно тобі на страхі зроблено божый страху то як кажут оты Я не кажу ся ци добре ци недобре воємуйте добрі те добре а мі більше сподобати ся Бог ци любов овіцого підходит і шуб оце все ішло до такого доходил і шуб приємно дивиця бяг захист любов образ такій был приєм ішу все дішло до того шоб людина была стукійна і спокійно молили ся о такы Но ваша родина была реліґійна релігійні да бабци і діду Япумі батьку і маму сів Дуже побожні были дуже побожні А Вам родиче дашто оповідали про то типу діі і про тоту вору явір батько розказувал Ну більше м од батька Яцю был Тоді шы коли баба жыві былите я ся пишо молодибу малу траншы тоді знаєте а тоты коли батько Руского той книжку тют в поцітовы курило дисову там дуже гарно писал уж капітально <unk>ora Навід єст та книжка якій там малювали Дны были там в кінцені Высова Нє котіх іхати не было Хотіло ся бы побачыти шотонка захочеш можеш Но і на тім конец были сме в селі Васелівка в баржаньскым реґіоні Миколеєвской области в горячых степах так неподібных на зелены Бескіды але і там высовяне памятают про Гору Явір і богородицю котра пришла до них Но то до стрічы за тыжден При мікрофоні было Анна Кырпан До стрічы за тыжден Слухайте <unk> процент лем Нескрапова а зо Станиславова Для вас будут глядати ріжного цікавого шылеякого Анна Кырпан і Наталия Асатурян Слухайте <unk> процент а будете мати цілых <unk>