70% #2012 - 70% #8 Петро Когут (2 част), 17 ІІІ 2012
Еп. 2012

70% #2012 - 70% #8 Петро Когут (2 част), 17 ІІІ 2012

•

Опис епізоду

Odcinek przypomina historię Petra Koguta, Łemka z okolic Korosna, którego zwerbowano do radzieckiego wywiadu i wysłano do pracy pod fałszywym nazwiskiem. W opowieści pojawiają się jego szkolenie we Lwowie, współpraca z innymi agentami oraz przekazanie informacji o planowanym ataku Niemiec na ZSRR, której Stalin nie uznał za wiarygodną.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Слухайте семка <unk> процент лем на Скракова а зо Станиславова Для вас
будут глядати ріжного цікавого шелеякого Анна Кырпан і Наталия Асатурян Слухайте сем
<unk> процент а будете мати цілых <unk> Ви там вас дорогы слухайця
Ту при мікрофоні днес Анна Кырпан памятате же остатній раз сме бесідували
з Петром Когутом в його львівскым мешканю Але тота бесіда товды ся
не скінціла бо бесідували долше І днес вертаме до той бесіды може
дахто не чул а дахто уж забыл за тыжден то варт кус
припомнути найважнійшы річы о котрых сме бесідували Петро Когод ся вродил в
<unk> році в селі Петруша Воля ци як сам называт Петрова Воля
барз добрі ся вціл в школі і тато уж думал жебы Петрусь
дали ся вціл но і сын хотіл того Але в родині было
четверо діти родиче не были бідны але і небогаты Того гімназию коросні
Петро міг хыбы мрияти Молодий парубок глядат хоц якой роботы і находит
єй в коросні Жыда менахєма Абфеля розвозит товарис його гуртівні Петровій Волі
тиж през якійси час продало в кооперативі В селі Петрова Воля діяло
оддавна товариству імени Міхаіла Качкупского і не дивно же было дуже симпатиків
Росиі Так в любові до браків зо сходу выховал своіх парафіянів долголітній
парох Теодор Мерена Старий твердый Русин ани його мост ани інчы люде
не знали чым направду єст близкій по східньому обряду і по языку
народ Росиі Ани понятя зеленого не мали што то за держава Радяньскій
Союз Не вірили правдивым фактам кєд хтоси щыро повідал але радо вірили
байкам ріжных аґітаторів Коли в <unk> році фашысты окупували Польщу до Петра
пришол чловек якійси комуніст котрий го завербувал до радяньской розвідкы Еде Девятнадцетлітній
парубок радо ся згадят працувати яко аґєнт Шпяк для своіх східніх братів
Як сам свідчыт товды ани не знал ани не міг сой представити
на што ся згадят Так Петро Кугут достал нове імено Петру Войтович
на якы пак были выписаны фальшывы документы Нелеґальні переходит границю през рік
Усян де уж на радяньскым березі бравого Лемка уж дут і доправляют
го до Львова Во Львові дібного хлопця одразу ведут до школы Але
до якой не до такой де мріял ся вціти Петро але до
специяльной школы девчат на аґєнтів місяц школіня і з простого паробка зробили
супераґент Петро зас переходит ся і буде тото робити істі не раз
і недва з ризыком для свого жытя і вертат до Польщы едиюш
не додому до свого села а до Коросна до іщы єдного совітского
спєґа Но тот Спивун то Лемкы сусіднього села Коростенка Днило Левицкій З
ним будут спільно працувати проти фашыстів і для своіх східніх братів Покус
ся не везуют новы контакты ся долучают новы люде Раз Петро переводит
през границю молоду дівку Антоніну Глибу котра буде передавати през радийо зашыфруваны
вісти до центру но значыт до центру той совітской розвідкы Антоніна Глиба
то тиж было фальшыве мено Направду она ся звала Олена Царену Медже
нима пак ся зродит Любов і Олена остане для Петра вірном женом
аж до смерти Лемкы сяди мусят быти найліпші но і Лемкы ся
указали найліпшыма аґєнтами супер розумны уважны смілы нараз Ризыкували жытям але глядали
і знаходили для центру вшытку необхідну інформацию вшыткы даны Передали навет точно
коли Німці гвойдут до Раґоньского Союзу і котра дивізия сес буде в
аванґарді Ввіст о тім Німці нападут на радяньскій Союз лем світ <unk>
червця першым передал з Токійо до центру знаний радяньскій Шпыгун Ріхард Зорґє
а зараз за ним славний Лемко Петро Кугут Уж знаме што было
дале Сталін не повірил тому Зрезиґнувал з докладной інформациі не дал розказ
вшытко прирыхтувати Отяг части війсковы од границі і ся зачала страшна масакра
бо фактичні тым дал можливіст фашыстам легко і скоро підбыти західны реґіоны
радяньского Союза Точыт ся страшна война Ґрупа Петра Когута головом той ґрупы
был Когут тым часом діяла доставала новы і новы заданя інструкциі і
докладні іх выконувала Але так могло тривати доталь Покай центр был близко
Червена Армія одходила далей і далі і коли ся цуфнула назад так
далеко же получыня през радийо было уж неможливе то ся стратил звязок
і аґєнты не мали з центром жадных контактів Петро Куут мал щестя
Мал щестя же нераз переходил ся і го не зімали Не забрали
на роботу до Німиц ціны ци не застрілили то направду Серенця Коли
война ся кінцят Петро і Олена ся мильдуют радяньского коменданта І могло
быти ріжне могло бы быти так же іх бы не признали за
аґєнтів і пішли бы до Сибіру або і на тот світ легку
Але за Саренця сут свідкы сут документы котры потверджают же тоты люде
направду розвідникы Но а кєд така справа нуто совітскым героям ся належыт
нагорода значыт гарде мешканя во Львові добра робота но і ясна річ
ордены і медалі Власні тепер у роботь од початку Петро Кугут працувал
деси в якійси книгарні а пак уж з кінців Школу мусіл скінчыти
школу совітску золочну тіж Золочну скінчыл Факультет Права на Університеті та і
дали му роботу просто фантастичну Чом гварю фантастичну бо простий смертний ниґда
не міг бы претендувати на тото місц Петро Когут был директором Ресторациі
в Готелі <unk> а пізнійше навет директором цілого того готелю В такым
креслі міг сідити лем чловек з найвысой совітской еліты ци такий котрий
мал особливы заслугы перед владом А іщы важне же влада совітска і
КБрібували мати гын де часто приіздили люди заграниці свого чловека но і
такым чловеком сталкут Уж о тім сме гварили же в Радяньскым Союзі
о депортациі Лемків дурдяньской Украіны і назагаль о Лемках ниґде не было
бесідувано Хыба в такым контексті же ся злучіли з єдинокровным украіньскым народом
і чуют ся барз щастливы же можут спільно будувати комунізм Депортуваным в
Украіну Лемкам контактувати з родином в Польщ Уж не гварю о Канаді
ци Америці было барз проблематичні або і неможливе контактувати з чужінцями і
переходити през желізну куртину могли спокійні лем тоты кордяньска влада мала за
своіх Кому вірила но і кому давала конкретны заданя Вы юж зрозуміли
є мы зас о кугуці Петро Когут мал такє ексклюзивне право І
тіж таке заданя контактувати туристами і назагаль людми з інчых держ праці
працувал в Товаристві Украіны а то была контролювана радяньском владом орґанізациі для
звязків з еміґрантами за границьом але не вшыткыма а лем тыма же
были лівых поглядів Петро Кугут не раз яко директор реставрациі і яко
приватна особа голостил Лемків котры приходили заграницю І сам тиж пят разів
літал до Америкы на конференциі Лемко Союза Можна повісти же Петро Куд
был єдиным товды легальным офіцийным лемківскым діячом но але неєдиным правда бы
был іщы Іван Красовскій з котрым мам надію іщы будеме ту бесідувати
Власні они з ґрупом Активных Лемків зорґанізували в <unk> році во Львові
І Лемківскє Товариство А Кугут был його першым головом Постаня того Товариства
Лемківщыны Стало ся можливым лем в тот спосіб же просил о етім
ходил по кабінетах славний радяньскій розвідник Петро Куд Але тепер вертаме до
перерваной нашой бесіды і до воєнных часів Олька Пулістят па Тілько вітер
пают по рабатал ту складны мертвают Цьо ную ноч Ты любіма я
знаю не спідскє краваткі тай Ты сльозу вытіраєш Написало в тотій книжці
Вітольда Шемчыка на воєнным шльоку Же было вас Кільку ру были тоты
братя Левецкы Гаврило бу То были родом скоростефоврило тым Жыл жешый він
працувал І двох братів мал мал бративно з тым братами в мене
контактів не будут то же він мал смилый кончак а я мал
контакты з Данилом і Заврилом Был Миколаісці з Мышо Каплу так Микола
Каплу так нашол села Будак то был ваш товариш Він был товариш
він же чалів сього не знал а просто был уднодумати помагал диселати
думкы нашы а жел передати хто він не знал но і Тот
Микола то він уж был в війску кус знал ся на воєнныка
ся Но в Кракові мали сте того капітана Вчеславу З Війслик з
котром оконтактували тыж То кілько было вас в тотій ґрупі горячый вкажал
то так в Варшаві был кончакт Я вже чак не памятам того
цього буду вжы То в Варшаві была тиж радестка і был тот
якінзарскій кінзарскій Тиж Данилок Так разом діяли глядали ріжны інформациі де сут
якы тоты воєнны части тоты ріжны інформациі аеродромы і тото подавали І
вам ся тото подобало жыти такым жытьом подвійным Быти тым цивільным жытю
тым Войтовицьом а направду быти і быти аґєнтом совітскым Вам то было
інтересне Вы были молоды то было для вас вас то притягало такый
спосіб жытя Ме то подабало ся мені то все было добре Інтересно
было так жыти єгы Вы мусіли даси быти даси опрацувати якуси роботу
робити жебы выглядало жыв десо я в Ґорлицях то в Кросніву трохы
а пізнійше звідчам пішол то был чорнорубочым Де Новодны такы гуртовні товари
выіхал в Ґорлици в Ґорлици пішол Працувати продавцем куперативы людной там теж
завозити товары што можна было поіхати там сотовывали і з тым прозували
аптитуром выявили а так І вы так могли даси іхати і того
штоси видіти тесі кусинька яку чаху інформацию певну шыяк Но як я
знаю як я дубувал для ней знати дівізию не памятам же бы
чак не памятал то час переш от в якым тым місци было
же там нова дивізия пришла Час войскай частины Як мени довідати Я
приіхала там ничо не написано війскова частина Думкы такі іду в прохідну
там німец зупиняє авзваз вай за наш де выйдете шыты Я кажу
ту в мене друг працує я єм назвал просто назвал номер А
ні ледка нє ту не то ту не то а то Вучак
Добре мо А як ся не бояли Не страшно было через границю
брез сян переходити Та як до не стра страшно Переходил абсолютно Но
але просто то смерт за плечыма За плечыма смерт була на кольчы
бухлю Можно было тоту цілу ґрупу здімати і не было можна быти
як бы был прозажным то бы здімали рубу Но і припадково міг
быти такій трафунок же припадково міси знало со што буде то было
взай то я вже чак думал што можна было бы на бази
той діяльности моєй і тых Лемків тепер підкрислити дружбу польского і украіньского
народу шы і Украінці і Полякы разом были противышызму І Я не
знам ци сте здавали з тотым сой справу але могли і тота
сторона рянска могли тіж якоси штоси на так І могли тіж но
якоси зімати хоцвы і в чомогло быти і все бывало і всо
Але тоді была війна был дух была ідея і на то незвычали
каждий боронил з себе ясно шыя не хотіл попасти Німцям шмене розстрілювали
то шы я міг ти ароби для того штобы вони мене ничым
не віднели Вы были як бы в середині в серці задоволены зо
свойой праці паж выказали тоты ріжны інформациі што абжывы помогли воювати продня
тато конкретно заданя Давали заданя такє Выконувал передавал выконувал передавал всю За
тото за тоту роботу То было якосио оплацяне Надавали грошы бо грошы
треба было мати треба было єздити і по ґуберні бы деяка частина
узнати все Але пришол такий час Же не мали уж получыня тото
радийо не могло ж ся получіти штабом товды не могли уж вы
давати інформацию до штабу як бы повісти на кім ся скінчыло Початок
грудня <unk> року же не было юж получіня з центром І што
далі было робити бо вы мали тоты як гварити заданя вы дашто
робили і ту раз і неє як ся звязати што робити Перешол
до Львова а туди Доносили бы тут были підпільны непідпільны антисовітскы орґанізациі
то при них вы перешли до Львова то так А коли то
могло быти То як ся війна зачала уж то з горы я
перешол до Львова то мені так тут зробили квартиру і всьой Ну
ну але коли як віна ся зачала в Радяньскій Союзі Так Тоді
коли дляпали Емці на Радяньскій Союз Кєд уж Німці заняли Віл товды
были во Львові Так выжыли во Львові і тіж были аґєнтах А
мали сте товды контакты з тым говрилом з тотыма людми вшыткыма І
написано у книжці же пак вы глядали контактів з лівым антифашысскым рухом
воднє То діяли в Польщы такы антифашыскій такый рух то были вшыткы
комуністы Новы дівого напрямку зараз не скажеш божы комунізму жы нихому І
з тыма комуністами мали тота ґрупа контакты Но і што робили тоты
партизаны тогды Ну што робили Но якы диверсиі ци якы што робили
Не дверси то поперше людям бесідували людям дух підтримували были деякій стан
ми вбивства но але то не чак богато На палінят і поод
мє в земельонкі ґармо про ли кутваю і ґлаза Братє дам шептали
кусты Не лациняжных палях Под Москвой Я хоцю уж допис лиш шалати
Кокскуют мой кова зуси цього сут далікого далекого медже нами <unk>aмнятают єй
нелегко од семер <unk> пормоні кавіуґє мазого заплонав яст є ге ге
геня вхало одмаєте мальонкы одмая неґациі мой люби меня вкало од маєте
мальок одмая ніґой Можна было бы казати людям што в самых трудных
часах звірской окупациі Полякы і Украінців на Лемкы тє часыны Украінців были
в спільний боротьбі против фашызму проти заєдніст і дружбу отшых Што є
был єдиний нарид вірности нарід спільных цінности культуры історі всього То што
были разом вытоє найціннійше што в найтруднійшы часы смерт ци фышызму были
разом не были ворогами ненави не робили ненависти медже Поляком Украінцем Чым
він там Лемко чым він там той другій Ішу єм у вершы
і пишу Обєднайти є обєднайти впыляйте Сибіру Як вам ту выглядат Вы
в вашім селі од початку чули ся Лемку ци чули ся Украінцим
Як было Русином Русином так А вертам іщы до Львова то в
часі войны як уж Німці заняли Львів то товды през якійси час
вы мешкали ту во Львові то єст так Як війна почала то
был Кросни Переіхал в Ґорлиці підіхал в Львівчы І Ужлові то тыж
была яка си така ваша робота жебы передавати інформацию агду акта глядати
якуси інформацию передавати до штабу до центру і з тыма тота ґрупа
з ними контактувати і тишы одберати інформацию передавати в нас була інформация
не чака а чітка штабы номер части дати приведеня участи вывісковых чак
І тото што Вам дали такы конкретны звіданя і выкы мусіли переслати
конкретну інформацию Іж жыли во Львові то было деси коли то был
<unk> рік ци якій пізнійше дві де <unk> треба документы взяти Ну
так приблизно А вы тот час не знали што ся діяло в
селі вас дома знал за вножду ночы аж од часу до часу
В книжці Лемкы в борбі за свою і на свою свободу ту
ваш брат Павло Молодшій брат оповідат як было в селі і гварит
же його Німці забрали на роботу повідат же Німці го забрали і
ну мусіл дашто робити де го приділили Але якуси так щестливо было
же же робил і нич му ся такого прикругне прифілу Серпен рік
то юсь пришла армія Червена і вызволила тиж і ваше село і
приходили в села такы радянскы аґєнты до Султиса І горили жебы молоды
хлопці ішли до Червеной Армиі і в вашім селі тыж і забрали
<unk> хлопців молодых до Червеной Арміі Называно іх же то добровойці Як
думате было то Добровільны Ци єдны были доброльці а другы другых просто
брали і то скажут што они всі хотіли Хотіли были всі проти
Німців проти фашыстів і Томуни І ваш брат был пак о тій
великій операциі при дукляньскій перевалі тота велика битва Старший брат был десил
в арміі Ци як Василь Василь дома был бы же він в
арміі не был то він был женатий мал діти дома ботівку треба
было робити хлібцы Павлю мал сімнадцет років і такий чы власні брали
а ті хлопці шли з обровством А вашы братя знали о тім
што вы робите ци вы не оповідали нич ним дечалі я не
оповідал Деталі ты не мож угворити Но загальні што робит од заани
Был антифашыст антифашыстам і спількувал ся все а тож был до звідником
то о ні не можу выл гурит Бо як бы були всказали
чам ци розстріляли бы цілу родину тато мама то знали знали Тату
мам а тіре што бы іщы нихто не знал А тоді была
взагалі антинімецка ка боротьба підпільна і тому ту нічу дивну го не
было што я ча другій не буду звідникома деж проти Німців В
вашім селі выворите же были такы но вшыткы были проти Німців але
были і такы партизаны Нє но партизанкы были Были походили нашы хлопці
в лісі бы чам партизантскы загоны были то вони помагали ім А
тоты партизантскы залоны они од чого были Но хто си рядил нима
но хто рядил Дечально вказати як то могло быти Были антифашысты Но
так але то є шырокє Не на табули чо в тых партизанах
были Були з высшою світою но ясны ясне але Одкай ишли тоты
розказы Мі трудно вказати сього ніяку они тамтыку добрі знаты в Польщі
были ріжны партизанты партизаны то не были дашто єдно вшыткы єднакы но
но в Польщы были партизаны то всі были проти Німців тикы ріжных
політычных напрямків Но власні якій был тот напрям же в вашым селі
хлопці пішли до того Просто фашызму ненавиділи в селі політика чы мы
тоді были так вє были Русины нас не было украіньского нацийонализму Коли
пришли Німці пришол украіньскій нацийонализм і люде то чы ненавиділи волів ся
В книжках написано же вы як урозвідникы мали контакты ваша ґрупа з
такыма партизанами же они были совітскы воєннопленны а они Лоси Я не
знам як они з того полону ся достали на волю І они
были такы партизантами птаху де війсково полоненых біле Ясля был констабіль констабль
Был констабіль З того консамблю певний час оті нашы політычны діячі тым
хлопци допомогли прорвати Оборону і втекти скількы людям могли І вони были
тыми орґанізаторами Вони были з Росиі здалека додому не міг піти а
в лісі орґанізували выті загоны для того што поісти треба было брати
брати старати ся Німців Был такій концентрацийний той ляґер і як атакували
го тоты партизаны ци як зробили же тоты вышли на вою тоты
совітскы полонены Ну то шони сконтактували тішы были В лаґері і тішу
поза лаґером Скончактували вызначали якій ден ци якій стой ті нападали звідси
ті прорывали стамі выходів на вулю та не вшыткы вышыскій дали свято
выше Бы там была армія та армія одразу включала в але богато
вису А Ваша тота ґрупа орґанізувала то жебы они втікали Та орґанізували
та всю в тому полягали цижбу антифальшыв І тоты люде пристали до
вас ци як то тыж Но тот же кюкде сю в цьо
пішол в ліс В лісі они мали чам собі орґанізували чакій а
нападали треба было на богачів на Німців ліквідувати єсти шоб можна было
Добре но уж были такы якысы партизантскы ґрупы і што робили Крім
того жіли ясне жіли і даси тото ідіня треба было брати в
якогоси ґазды Но а што робили такы што ріяли в одвойсковій частины
напали на них на армію на частину побили постріляли робили робили іх
і склады заберали іх Дішли сме до того же радийостанция не діяли
уж бо не было такого получыня з центром і не могли сте
пересылати таку інформацию І товды лем можна было переказати през люди тоту
інформацию інформа звязковых Як діяли тот давали далекы на діяло борбы бы
был контактували всі вытым як воно там перешлоджальше я не можу сказати
же контакты были Были партизаны з ти што были з радяньской арміі
были офіцеры што знали де як передати І значыт вы розвідували Вшытко
аж до самого кінця війны є коли же там на німецкій териториі
чуже єтуч Але было така ситуация же війна ся скінціла і вы
мусіли деси ся замільдувати і повісти што робили што дехто тіж могло
быти ріжным Ну пришли совітска армішло єдного сут пиша совітска арми Яне
в Линку мат там всеє же во чам візьме єм і медалі
після війны одразу Скіль іх дали <unk> <unk> пізнійше Так же то
ґулы были все відомы там секретник служы Же не было проблем за
неє Вы ся змольдували же так і так они справдили же є
направду был такій працувок то они то знали безвальдуваня то все было
відоме То не мали сте фак жадных проблемне І ся скінціла войно
Пришло мирне жытя Вы самы хтіли жыти во Львові Хотіло в Вышів
Яй го така думка была Ваш брат Павло до тых споминеных написану
же він был в Червеній Арміі был ранений два разы а пак
кєд пришол додому то ціле село уж было депортуване в Украінках а
ціла родина Коли выселяли Петрову Вою і в якых місцевостях в Украіні
замешкали люде з того села Наше переселеня пішло в рейон Тырнополя Тырнопиш
В Тырнопільскій области там біля Червного Полякы Богаты сіл ти были богаты
Там Мешков тиш Ваш старший брат Василь Парк а молодший і сестро
во Львові ци пришли пак до Львова єй же перетягну вы перетягнули
тягну Но скінчыла ся война і выіхали разом з Вашом цілом родином
ци як не Я не звязаний был з родином Война скінчыла ся
был в горы так тоді Переселил ся ночам дале документі поіхал до
Любова Далик в Єручых Но час уж были сте женоты Нє то
уж по войні і пришли сту Львова і зачало ся нове мирне
жытя цалком інокше так брачу ял працувал Жоржы шырже ще працувал десям
Господи трохи Залочно окінчал <unk> річку завочно поступил юридичний факультет треба было
кінчати школу <unk> річку то ося не рахувало же школу мали зкінчаном
в своім селі тоту <unk>ea мали быти школна ос університет то треба
мало быти што тисяч закінчы Пришли сте ту і было кус інакше
тото навчаня тота школа і редяньска было легко Вам тото ся вціти
не Я любил чытати любил чыти тому такых великых чудности не мал
Были сте медже Лемками і медже Поляками но то знали по лемківскы
знали по польскы може дашто по німецкы німецкы чал а ту треба
было знати по украіньскы перфетні выслил то я ни один такій был
Для того з того проблемы чекові не робили Вчыли украіньску мову але
тошо не знал детально то зато никого не передувал чом так было
же выграли сте юридичный факультаты Львівского Університету Вам то было інтересне ся
Я хотіл вчыти з час Я не знай шы думал вжалі то
было мені легше вчыти Я пішол вчыти штобы дістати высшый освіт Но
але і были здібны дунукы та ну Я дуже добрій шкулі вчыл
ся в селі Але вы і ся вціли і працували Так ти
ся працювал В торгівлі так Вам то было знане боіщы в селі
в Себы домаку кооперативі продавали і дам не было было трудно і
часто взагалі нетрудны для культурной людины Але я хтіла тя звідати Тім
як сте зачали уж по войні писати о Лемках о лемківскій культурі
як то было чуй замкажу то в мене почали з довійны Якос
душа была лемківска імене лемківска книжка ци гаджета ци звершыран приходили з
Америкы ци я дуже радо чытаві любивци Такше тоді коли появили тожкы
можливіст я вже был настроєный Вы высылали деси ци вірш ци істі
дашто выписали до войны і вшытку публикували друкували ци не вшытко я
писал то я писал Америку писывал Ня а з початку істі перед
войном то земля і воє Земли воля улююва ну она то была
нереліґійна і неантиреліґійна але чака народна земли воля А што сте там
писали То чомы писали про селу про чычальню про кооперативу про очакі
річы Якы были якысы подіі в селі Но подіі такы ті орґанізацийны
квыстины Пести не были сти не были Пестины тепер такє реліґійны святы
великє як парашкєві як причытальні было же якысы театральны были тіж не
в нас театральны а не было а хор был хор был Нецерковний
Атарай был был такій хворты той ґраф віл Вчыра віл хор А
вы тота нинничак і знали дуже Но кєд было штоси такє в
селі ци в сусіднім селі ту вы писали Деси Так што я
писал дульвувал ото землей воля была газеча выходила пізнійше і выходила Ну
а што в Колюміі были селяньскій вісти так тото социялістычна А писали
сте Писали сте як выж знали украіньску літературну тоту мову товды но
як Но чак ви чакзаліте я чычал і розуміл ци вы писали
так більше по лемківскы Як же зробил як очам не як вір
з чычал чак він написал Бу войні З чого ся зычало же
засвы хтіли писати о Лемках о лемківскых справах Не то ємує духовна
єдник культура народу могу Я радий не тошы радий але я гордий
тым шыєсту в лемківского краю там де в богато столітю му назад
кріпила ся віра Христова Сценарід пережыл богато ріжных переслідувань новых вытримал пережыло
то ми єй помагали Вы писали о Лемках якысы ґазеты журналы же
в Украіні выходили В Украіні мало Значыт наше слово до Варшавы жы
найбільше жытя і слову Канаду Карпатска Русь украіньскє вісті єж в Америці
родила Пашка найбільше Нове жытя в Словаціні Так деси в Арґентині тіж
тоси были час што видилы якы станы Якы то были вашы Інформациі
статі інформаций были видно наша культура нашы традициі нашы тіжы мы зберігали
тут себе на Лемтіжы найчастійше якы были порушены тами Біше то реліґійны
культурно реліґійны Але в тотім часі вырыдяньскым я знам лем може Єдно
є два Дві річы котры можна причыслити до лемківской культуры Я знам
о сестрах Блайку і о хворі Лемковины Ну были істі братя Сухорскы
же різьбили з дерева ріжны скульптуры но і може іщы дашто І
більше я не знам што было писати о лемківскій культурі яка ся
розвивала в Рянскым Союзі Дум сте писали О концертах о піснях о
ну сто нормального жытя в якому мы жыли А што было можна
повісти з лемківской культуры кєд не Осастрах байку і на охорі Лемковина
ісі было тугата за Культура наша культура шовців сестрах байкой а пісні
тисячы років істнуют а віра тисячы років істнує то все же передавали
з поколіня поколіня І Пак пришло до того же о <unk> році
было зорґанізуване Товариство Лемківщына і Вы были єден з орґанізаторів знаме же
были сте першым головом товариства Я бы видиш товды деш об кому
партиі без то ничого не можна было робити Я як бывшый розвідник
Я до них міг приходити з ними говори а другій не міг
чого зробити Думу я ішол а пізніше підберало тых нашых людей разом
мі так во не выходила І так дали такє позволіня на такы
товариства так так Но ясне жебы з того не годны бы были
тоту зычати бы то як бы то бы было якысы протиправне цизрілы
ци ци цийок Кєд было ХХлітє рвівской орґанізациі Лемковина то Іван Щяпа
такє повіл же то фактичні так повісти тото Лемковина діє од <unk>
р а не од <unk> Же оно неформальні діяло тото товариство Темілятну
сказали всебочы Але <unk> зареєструвано А што товды тоты люди тота ґрупа
люди котры зорґанізували тото товариство як плянували сой дальшы своі діі сут
такы ріжны річы же я ня дивны і я хтіла жебы такый
чловек як вы мі кус выяснили напр в статуті Товариства Лемківщына записане
же тото товариство за свою ціль має одроджыня Лемківщыны Я не годна
того зрозуміти о одроджыню Лемківщыны бо одроджыня можливе Лемківщыны лем на Лемківщыні
не може быти в Офриці одроджыня Лемківщыны То як можеме о тім
говорити не можу поясняти роджыня культуры Лемків Поясне так але одроджыня власній
Лемківщыны тоты дня дивне А так сой подумайме як може быти днес
одроджыня Лемківщыны кєд Лемкы депортуваны розсіяны і неє якысы конкретны можливости жебы
по перше мы не можеме думати тыма думками якы він говорил Бо
то было тоді а то і тепер Тому то спосіб поясняти як
не чул ничы Але то не выкрислили з того статуту то і
тепер Товариство Лемківщына має і днес в своім статуті одроджыня Лемківщыны Зато
мі дивны як одруджувати бы я честно я си не представлям як
має быти тото одроджыня На тот одроджыня не може выйти Товариство Лемківщына
зачало од початку діяти в двох напрямах першы же творили хоры ансамблі
фестівалі такы річы а другы напрям юридичний писали якысы просили в урядах
о опільгах для депортуваных чом в догляды ся не звернули не опільгах
а о переселіню Лемків котры бы хтіли вернути на свою землю Жебы
было то можливе юридичну політичну чом лем у опіль гол трамваі без
гроші мож было Лемку іхати як одруджыньо Лемківщыны но то значыт піти
тами де де жыли Но я не можу одповісти А як сой
думате Не знаючы Так відроджыня не могли быти зміны великы были ріжны
але Але як можна было подумати што Украіна і Росия розовут ся
Як можна было по воді зрозірвали і ворогы ставы Так воно і
тут мы не можеме сьогодні пояснити ряд річей А як думати направду
одроджыня Лемковины абсолютні неможливе Лемковины як держава вона не була Як культура
Лемків то вона буде відроджувати то вона є частина загально славяньской культуры
і найблизшой украіньской культуры Чом Товариство Лемківщына На першім місци ниґда не
поклало сой лемківску бесіду мову язык ходило о пізні але не о
мові котром співают тоты хворы Якоси дивне ниґде не ходило о хоц
єдній школі де бы ся вціли лемківской бесіды хоц бы для експерименту
Но буде знає турафи бы Но чом Звідкы є знаючым Але вы
были при самым початку тоді говорити было што буде вчыти Ґмі та
не було мовы нам іх про тото міг подумати што лемківску мову
будут вчыти Но Але вы памятате выли маленькы І ходили до школы
і вшыткы вас імтелі так бесідували Но бесідували так вынаш так бесідували
А коли пішли в Дониса коли бы літературу тамто такы вмістів так
сьогодні не поясништо пережытя было тых часів А і тымину же А
шкода Вам за чымси што минуло хтіли бы сте ташто жебы інакше
было ужы Я вжытю в дитинстві ти я думу священником быти Я
думал про то Вам ся подобало службом в церкві взагалі но віра
была моя така сила Ави то тікы була мрия то мушу є
знавшы ґімназиі не закінчыл то не закінчыл А коли пришля родяньска влада
же тоді з реліґіі было знаєш А вдома як было в родині
як тато мамо были барз реліґійны людя нормально реліґійны были кождый ден
раном улили свечером молили до церкви ходили все Віра помагала вам кєд
были сте в епіцентрі тутых воєнных плодій кєд были тотым аґєнтом Я
Вам скажу я взагали є віруючый высчас Я і тоді на Бога
надіял ся богу молил ся і просил я николи не был антиреліґійным
В радяньскы часы то не можно было в отімані гварити Я не
пропол але я в душі был той віруючой людиною Я молил ся
ты аж не при людях моли і молил ся до церкви входил
навіт за радяньскых часів котне всі ме не бачыли то на рускій
заходил з подвіря чам выходил і як же зіхал в якыс міст
обовязкову до черпішыл Але для такого чловека же розвідник то якє сы
дивне кусто бо розвідник не міг вірити в Бога совітскій розвідник оци
я не я выріз нич в совітскым сові Я виріздому я выріз
вірі тому мене надія на бога була Я вірил Бога є не
помили то говорите же в вашім селі Петрова Воля была грекокатолицка а
ту в Рыдяньскым союзі были лем православны утворены це Знам же вы
парофіянин церкви на Куру Лемко Вас там нидє ся добрі знают Яко
я не єда Короленка фарифіяном я просто приходил туди а тепер нас
церква лемківска є вшычемківскым гаю Дякую На тім Днес будеме кінчати але
Петром Кугутом будеме іщы бесідувати Бо то такій чловек же його жытя
в годині ся не змістит ани в двох годинах Пращаме ся до
новой стрічы через тыжден