70% #2012 - 70% #11 Василь Шкымба, Лемківскій Валикден (2 част), 14 IV 2012
Еп. 2012

70% #2012 - 70% #11 Василь Шкымба, Лемківскій Валикден (2 част), 14 IV 2012

•

Опис епізоду

To druga część rozmowy o łemkowskiej Wielkanocy i rodzinnych tradycjach świątecznych. W odcinku pojawiają się wspomnienia o pisankach, a Nadia opowiada o ich zdobieniu, nauczaniu dzieci w szkole i o wielkanocnych przygotowaniach wyniesionych z domu.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Слухайте це процент лем не Скракова а зо Станиславова Для вас будут
глядати ріжного цікавого шелеякого Анна Кырпан і Наталия Асатурян Слухайте <unk> процент
а будете мати цілых <unk> Дорогі слухаче мы разом Наталия Аситурян і
я Анна Кырпан щыро витаме вас з найбільшым християньскым с святым з
великодным Днес не можу повісти іщы Христу Воскрес бо стою на порозі
свята свят не іщы полноты великодной радости і права привитати Вас великодным
привітом Але щыро желем вшыткым Вам і вашым родином на правду веселых
світлых красных святых В Украіні може нам кус простійше як в Польщы
бо лем мала част люди святкує Воскресіня Христове в римокатолицкым обряді і
зо новым стилем Державным святом єст в Украіні велиґден за східнім обрядом
котрі святкуют православны і грекокатоликы значыт вшытко Украіны То мы Лемкы ту
не одріжняме ся а плывеме в хвилях той великой мнулюдной безкресной радости
Властиві Лемкы не барз ся ріжнили в своіх великодных одрядах і традициях
од інчых східніх Словян А в Голичыні маме вшытко барз подібне Хоц
в каждім селі были своі обряды але днес будеме бесідувати про лемківскій
великден великден в лемківскій родині То друга част нашой бесіды з родином
Шкымбів з Колюсьом паном Васильом його женом Ольгом і меньшом Ґівком надію
Тепер зачнеме власні од надіі Она зна писати прекрасны писанкы і робит
тото уж оддавна Своі писанкы і дарує і продає і на выставах
презентує і в школі вчыт діти і писанкы писати Може виділи сте
єй шедевры да напр Музеі Скансені Лемківской Культуры в Зындрановій Допрошу на
діл Повідж о собі і о писанках Направду Твоя робота то в
школі дал так так є єст учытель Занимам ся малыми дідма Што
робиш з тыма дідми Я і учытель на ґрупі продолжного дня До
мене приходят такы малы діти після уроків Тепер вшыткы молоды родичы по
роботах діти неє з кым лишыти дома то приводят до школы Ну
і мы сме ся з дітьми бывеме кусу рокы робиме о так
писанкы пише писанкы тіж але і кус зо старшыме Бо я такых
малых діток маю они іщын не можут писати добрі буквы А як
дітина іщы не може в руках тримати ручку то она не може
і шпильку тримати перше як усы так было же ты през цілий
рік діти вчыла писанкы Было так як ус была на інчій роботі
тотам я мала такый гурток писанкарства же діти вчыла писати пис І
то было од вересня аж до Мавіл Так да до квітня коли
великдены так та цілый рік Ім ся нівку цілу тото везцілий рік
писати лем писал Ні справа в тім же поприводят вшыткы діта такы
є же люблят малювати Ім не має значыня чым малювати пензльом ци
олівцем ци ручком ци писальцем А я так робила програму жебы знали
писати різны писанкы Єдн такы єдны чорны другы білы третє жолты четверты
зелены і так дале І так ся на цілы рік розтягувало же
мы не лем писанкы робили малюванкы фарбуванкы жыткы плакы там ріжні ріжні
знитками з листя міс квітлями душы то были як бы тыж писалкы
в іншій сполосі такє декоративне Надюціва писанкы писолистя в дитинстві Місяц даже
мі было деси напевні років <unk> або <unk>o Бо ярз любила смотрити
як мама до великодня рыхтую паскє Якос місі мі ся здає же
деси в хыжы было такє писальце же мама іщы моя писала Є
тоту выгвіділа ну зачала ся звідати одкаль што то є мамом ві
поєзна <unk> Іщы была така кришечка з воском же мама высала з
ньой бо кус тепер мам такій пристріжы жебы мі легше было писати
а тоту мама принес і іщы дес настрихую ся зостала така баночка
з рожевом фарбом іщы якася американьска така така фарба же брош ся
сам сам ся лишыл а мама кус додала воды іщы я малювал
А мама робила писанкы Памята што то Ніт Я не памятам як
уж мама писала а од якы мі ся захотіло дашто такє зробити
то мама мі вказала Повіла як то ся робило о што ся
робило ся здає же то было напевні за два ци за три
довеликом Тепер повідают же мож написати цілый великій піст тых сорок днів
І хочу повісти же в тот в тот період выходят барз красне
писа Коли я ся уж навчыла писати так доскональніє лемківскы писанкы то
юж моій старшій Олі был уж рік Я пішла на роботу де
де ся похвалила так при хвилі похвалила ся начальству же же вмію
писати і начальству моє уж будеш вести гурток писанкарства Мі ся здає
же то за місяц выділ освіты пришло запрошыня же Яворів єд є
такє же там роблят семінар писанкарів На три дні і запрошуют вшыткых
хто міє хоц хоц якос тот писачок ци писанци траматых руках І
моє начальство на дя уж єдеш Грошы єд Хто куда де ся
звідкє Думала же же такє приідуты якєсы бабці ти будут штоси нам
повідати Но Я знала же яврів той той з Гуцулія значыт такы
писанкы в гуцульскій Приіхала нас вшыткым влоды такы як я кус старшы
кусму влодшы і вшыткы хтоси знал же своі своі писанкы На тотых
курсах я зо вшыткыма людми ся перезнаюмила переписала перемалювала б добрі же
мала ручку і папір же могла писати Писати выфорбувати малювати записувати барз
барз отель привезла багато такой інформациі з якой я могла і робити
ну і інструменты Я привезла гуцульскій писачкы і од того часу я
уж могла пояснити дітам як ся роблят писанкы дісли чуж гуцульскє писачок
лемківскє вырізнят ся новеш писолю абсолю Перше же гуцульскє ся называт писачок
а лемківскє назы называт ся писальце або шпилька Конструкция абсолютно інакша лем
є І там і там ма деревяный такій стержынь на якому ся
тримат з якого ся пише в гуцульскому писачку до того стержня ся
закріплює така як маленька рура з металю і брез тотуру ся наберат
віск і пише ся лінія На гуцульскых писанках такым писачком мож написати
рівні лініі барз багато геометричных елементів вшыткых такых тыркутників квадратиків такы такы
такы а в лемківскому писальци до того деревяного старажня ся прикріплює така
мала шпілька як цвяшок тотом шпільком мож написати <unk> ріжных елементів крапка
пряма кома кома скривлена направо кома скрывлена наліво і така хвиляста кома
як зміка і з такых ком мож наробити поясочкы коля ну і
вшыткоізне Гуцульскы писанкы там такы берут ся символы небесны морфічны і кускустваренны
а од в лемківскых писанках барз рослинных тваринных тіж зооморфічны є тіж
небесны і іщы лемківскы писанкы одрізняют ся од гуцурскых тым што лемківскы
писанкы мают барз багато кольорів Як лемківскы строі мают вшыткы барвы якы
в світі є так і писанкы якых коликій не мож быти напис
В лемківскых писанках не было ани крапли не было чорного кольору бо
чорний кольор В Лемків не был як такым жывым кольором в Гуцурів
чорний кольор то є колір землі плодоріддя В Лемків такій кольор был
коричневый альбо зелений трава Лемків барз богато писали червеного жолтого зеленого бо
то єст жыве то єросне Чорний кольор то єст колір Смутку выгнаня
Лемківскє писанкы перше Стара такы давны то єст одноколірне в єднім кольорі
і писали такым кус таком грубшом шпильком жебы там дві три штыри
квіткі уж ціла писанка Тепер такій є майстрині же пишут кус тоньше
ну і більше Мож описати выднім позайниця фонция колю в двох малюнок
малюнок білий бо по білому яйци ся писало малюнок білый азм малювало
ся єден кольор червеный зелены жолты Мама мі так повідала же єй
мама то моя бабця мала барз барз велику ґаздівку Хоц ся не
рыхтувал ну не рахувало ся же она якані але можете сой думати
же на зиму моя бабця лишала лем десят дійных курів Можете собі
уявити якє то были морґы якє то были гектары жебы тоту обійти
Но а куры качы і тото вшытко дрібне то без без рахунку
Ну то і одповідні яєц было кілько кєд то ма оповідала же
мы так зберали багато яєци Писали перше писали на сырых яйцах Жебы
были ціли так ліпше фарба ся чыпала Тепер уж пишут на варенах
альбо порожніх на такій уж ґаздівкы великы жебы такы зберати яєця но
але писали жены лем жены в сімях писали жены перед великодньом Старша
мама як писали то писали Вечер або в ночы коли ю ся
ґаздівка вшытко обідана ді діти вшыткы сплят нихто не кричыт так так
могла писати а писали богато барз писане Єдна копа могла мати <unk>
писан Писали три штыри копи ну кілько Кы ґаздинкі кодівок было хыжы
Жебы то єдна ґаздиня не могла і напекти і наварити і вшыткы
писанкы писати то барз багато писали дівкы Кіко дівка написала несла в
кушыку до церкви а дужяти Дуже Бо у котрой дівкы Фраір вкрал
писанку по дорозі до церкви або по службі то барз ся пародувала
бо знала же тото єст такій символ увагы же не байдуже же
файна дівка а як файні писанкы То барз ся такє знам же
і по плості за танци якы фраір замовлял дівци танец якысито дарували
йому писанкы а малы діти ся бавили а з горы котили а
такым были была іщы така діти ся бавили же же стукали до
писанкы тото барз або писанок мати А кус до столу бо бы
писанкы колиси святили а потім єли бы бо бо бо писали писанкы
в натуральных фарбах зо зквітю скоріня скоры робили фарбы і тоты писанкы
можна было єсти то як мойой мамы было четверо діти ну і
мама і тато То рахуйте жестеро сідило за столом У тата тіж
было четверо у моіх свекрів было осмеро діти ну і двоє старшых
нуто як десят сідают з зестів каждому по писанци віжне мокопи а
сакральны символы такы суто християньскы в ни зявили ся в лемківскых писанках
Лемкыш християнство приняли ранійше ніж Украіну а писанкы мож русина <unk> рокы
Раніше ніж кєстарусту Християне дуже з давна і зо штом жызбом дуже
віруюці дуже шанували церкву але писанкы осну были ты бы оддалинь вокрамленів
основ флора ци квіты цикі такы так Так єс є на лемківскых
писанках і єй церковці і є танец і є бабен танцюючі є
є барз барз доситсим Твоі писанкы сут Євзындронові в музею ся де
Єйці такє місце де сут Лемкы а неє твоіх писанок Но напав
жыє єщы в Австралиі Є в Америци дес Мі ся здає же
років вісем тому назад Назад я специяльні мене просили моі знайомы з
Польщы і я бы з них переселяла до Америкі Они мі одтель
прислали книжку Лемківскій писанкі і пінічны слова в Ґлум І в Коломиі
є і в Словаці єй по вшыткій Польсці є ба добрі А
якы до Гомерикы бы злаля то як робиш они варены ци як
готувлены Ніц справа в тым же кус звертати увагу на самольоты то
я в певні же пишу писанкы лы порожны выдуте але як іх
роблю порожныма то роблю лем єдну дірку і тоту для для вшыткых
люди же же як тоты писанкы на немісци тоту дірочку Запечытую воском
жебы там де не трафило ани вода ани повітря ани якы порошкы
жебы ся не ну не спартатсєло А до самольота мушу одкрывати діручку
жебы не трісло іночы є тото шпріц тотоку сві фізика єт шприцом
ся нагідат повітря а повітре юж тисне на яйце і лонові тікат
Выхуват была шіска а мене до реці навчали выдувати о там де
я была на семінарі писанкарів Єденко номиє писанкар Явид ту в Ґулмиску
має іщы якій іншый яврів кусівскій людуваты віжо коту така такы кусівску
там Як сідати до писанок то што до того Треба Но якы
тепер ма з чым фарбуєш природны тоты ци в маґазині фарбы Якы
бериш тепер Тепер мушу брати штучны бо штучне барз долговічны і сильнійше
берут яскравы кольоры ся роблят натуральне можно робити але натуральны фарбы за
три <unk> днів ну до тыжня ся зберігают і уж Так так
кєсне Кєсна фарба і уж по фарбі По фарбі треба выливати і
робити нову нову а штучне такы зробиш запакуєш закрыєш добрі в холод
і може ся зберігати рік два три а ска писанкы якы натуральным
фарбом номелюваню недолгу розписаню недолго могли збератих Кажда писанка може ся зберігати
долго як єй не точы жебы она не трісла а як А
як полна писанка то добре жебы тоту вшытку в середині засохло Оно
може до <unk> і <unk> років ся зберігати Але природны фарбы на
сонци барз нагоряют Штучни на так сильно втрачают ся Описанкы хочут молитвы
перед тым як іх писали і не лем молитвы О то не
лем молитвы Я як дописанок сідам то старам ся жебы была рукі
то найперше як хірурга стрыльны ма быти Бот од скоры жыр ци
яка пляма вшытко ся на писанці лишає Ем добрі было бы ся
мыте і ма быти чысто душе Жебы на дусі было тепло Радіст
радіст щастя спокій мы мир мыр жебы такє было Неєден раз уж
такє было же як моя Олька было мала бігат коло мене Я
уж пишу Старам ся скоро писати бо потерпаю жебы тото увага жебы
кажде тота кома было так як має быти Она штоси зробит ци
бере ци тягне ся а оно уж порожню ону так як теніс
нимячык Хло на земли і тріскє кус штоси прикрикнул альбо Хтоси чужый
прийде або ну дашто бы перерве мі роботу было так же найліпша
писанка падала і ся розбивала за час роботы Іж так ся стало
жебы двері вшыткы заперты были жебы нихто не дзвонил нихто до мене
не приходил же я пишу Я пишу і тепер от былом у
мамы писала тіж писанкы было і скучыла і уж люди просят жебы
писала прошу так жебы тато з мамом бавлят дітину малый Євко Япис
пишы специялист тількы писанкови і по паскых тых Паскій єден рік так
был же мама кус підхворіло мусил он пек пекти пальскы так ма
быти там Для люди часту ци писанкы ци тота паскы то важнійше
як тото свято як сам великден но а то властиві символ великодньой
родости Воскрісіня Христа як в Вашій родині єст Парафіяны ту Православной церкви
в Колюсі Ци дуже єст Лемків тій парафіі Ну Лемків є дос
бо церква єст велика Кожду неділю ся правит Дві службы ранішнє і
є літургія барз єй люди Якы робит ся великдень то наш священник
робит дві службы альбо альбо три же жебы мож было бы посвятити
вшыткы паскым Перша служба циі то єст в суботу вечер котры уж
ся скінчыли рыхтувати до великого дня можут уж прити посвятити паскє Друга
служба єст з суботы на неділю ночы Мі ся барз тота служба
подабат бо церква наша такы єст на видному місці такы на просторі
і як ся зберат багато люди і вшыткы з кошыками і каждому
кошыку світы свічка і пасочкы і вшыткы писанкы такє як Знаєте як
коло такє як німпко о церкви ся робит з тых вшыткых свічок
Люди іщы выруках тримают таку церкви таку зробили барз гарну ілюмінацию же
же вшытко видно і то такы святочно выглядат Ну і ютра тре
третя служба уж барз раненько в неділю Юж хто заспал тот може
іщы посєдит Не ліп св Мо все ідемер Ночы Ночы супер то
є по Лемківскы Лемкы так єшли Лемкы ішли в суботу ветір ніч
Рано приходили думів так Зачынал ден Зачынало ся свят Приходили думів снідали
лігали спати а потім вставали і свютку А чом гостивеновы Тількы свячаным
стяс было до святяного выказала вжорщу в неділю Лемкы мали быти дома
а в понедільок віторкы ждат алей В понеділь віторкы бы было на
гості або самы ішли на гостя гості приходили гостили ся спитя то
была кропка Кропка то є супер трунок то найдругійший трунок во світі
ліпший од ружных коньяків і вин і вшыткого Небістка Льоханичка з Незнайовой
она вмерла децема місяця по вісемдесятці Ей а може і дальше То
не повідала як бы не кропка то она бы уж на <unk>ці
вмерла Кропка примусіє робити жулдок Най бы то поясняти хто не зна
што кроп ефір О той самый медичный ефір оберажно пити оберажно пити
так бо хоты пустити пінух чловек то треба так повітры взяти до
себе і як пєшту повітря выдыхати Колиси союз роб при союзі то
кропку робили перше клясо то была прекрасна кропка то была ліпше як
чехословацка кропка това барз добра кроп А тепер Украіна я так розуміл
же народит болбу бо не мож достати ниґды кроп а то є
кєпско а Бі барз добрі якы в Польщы і в Михалові або
Юждыни кропка то є такій трун же його барз долго чути і
як є тот дух кропкы на В ватрі на дім фестівалю Лемківскым
довєдно ся там Юга сут правдивы Лемкы Без кропкы ноту тоты но
тото Не того духу Лемків не была кропка Крім крокы полюмка А
ідло мну ідло Як то хлопы хлопом лем полюмку Но та і
палюнка была тіж нота безньой Лемкы дуже не пили Лемкы пили пулпу
сме так барз мал Як на весілью як весілля выпило фляшку палюнкы
весіля Но дві фляшкы тото было єй тото уж было шоси надприродне
кус выпили зіли співали потім танцювали Но якы ішло силы єсли на
спіл а на палюнку палюнку них того жадний не был той палюнкы
бо не было в привидці пити А на того ідло было барз
дуже і барз смачне то по перше было ся натура І была
кіселиця і были бандуры і были пирогы з бандур і з капусты
было засыпана капуста і зысыпана то то засыпана была капуста з пшоном
і з чварками Цваркы ту супер божелюбит Што іщы было Но добре
Але на велидын што было кіселиці на велидын не было місла і
кіселици Та хто бы на велидын рыхтувал кыселицю як сыр масло яйця
Но та а напити ся чого Но то батілий піст были кыселицю
та ся не вкуціло Ні ні Я бы ся на олеґным напил
кобасу туси в Лемків тоту робити кобасу тоту якоси не было То
робили пекли пекли мясо пекли гус пекли куры а такє ся бы
робили кубасы то было рідко Ну сой ци сони тіж робили але
то робили ну рідко робили Ну пекли то так гус пекли бо
гусятину тото Лемкы найбільше любили гус кура гуска капітально а іс як
Гус напыхана Но то бы Лемкы лем напыхали тоту густо мали різати
то перше два тижні і напыхали бубальками а потім різали до то
бысе то было капітальне смачне Но як ся не єли то як
ся бавили Но та Лемкы не были такы же як сіл зелел
то нестол покаляж не міг стати Кус пуіли потанцювали поспівали побесідували суй
будже дуже постили і дуже розмовляли Ну пустили то яс на річну
але потім то якоси так непасувало істи як з голодного краю добрі
Ну а от як пустили бдяк был тот традицийний піст тот великій
піст якы люде Товды но ясно же не могло быти весіля ясне
же не могли быти танці забавы то ясне штины не могли быти
тіж Но як ся родило то лем одтили а не было такой
забавы дякумів Не было не было То піст был піст То як
де єдне робили другы не робили Але хоц ниякым разі то было
без танців без співу і безмосного такых сти не было Но а
як назагали люде тримали піст малам таку мотамаюсі таку тату же я
як ся засміяла так голоснійше то онай Ой то піст то ні
то як было традицийні вплес Якы были тоты давны засады Но міяти
ся на голос тіж не пасувало бо то смуток ну а раз
смутокну то і смуток ся треба притримувати смутку вшыткы доросли не єли
ниць масного набіл молочны продукты То так само як і стары ниры
так само і діти не єли маленькы діти доєли так цицякы од
якого віку дес дітям уж волили постети Як уж розуміл то старали
ся жебы дітина тіж пустила разом Бо такє малег нуто оне ся
не розуміє то не чу музи тото діло до того а уж
такє бісєт той жул помаленку вчырли од маленькости Жебы оно уж знало
што такє піст жебы оно знало што ся робит в піс ци
ся не робит в піст Не танцує ся в піст Ходит ся
в піст робит ся в піст Але ся не танцює ся не
співат ся не сміє на голос Пришол велиднын якым то велидн был
не знайові як то было ночы ішли гроци ішли гроті ішли до
церкви Над раном світили Приходили домів снідали і подім ляли спати Подім
ставали то ся гостили так як Бо як пришли сердито лем дашту
вкус перекусили свячене і не так долгу гыканя не іли до гыканя
лем кусу а потім уж як сой стали як поспали устали но
до товды уж ся огостили так як пят на свят І як
з церкви то каждый ґазда кажда родина старала ся домів прити як
найскор в церкви Было як найскорше то жебы ся господарка вела певні
же вшыткы дараз не могли прити до вівал што цим скорше тоты
пришу пізні Но але люде все соют такы ріжны приповідкы придумували такы
трафункы зо жытя жебы было весіліше бо люди тяжко робили на земли
но але то было вшытко <unk> на себе І чловек як ся
хоці страпит на роботі Але як він робит для себе той незадоволений
хоц фізычно злучений але морально він барз задоволенын тык є сам і
тоту А пак пришол тот поливаний по недільюк і ся поливали ци
не поливали то уполивали ся барз Но то і найперше тото дівця
поливали ту так єдсы хлопці робили жірокыма Выливали відрами Як забраку в
сикавці люто відріло Но она не буде цікава пока він на бередрує
радыкавкы сикавку на бік за відро хопіл вылявляню ты взьо як не
втекло но в текту втекло із єстє Але не кажда барз цікаво
Повідали же як не покроплена авторитату хлопців ноты і дакых но ти
Поливали ся Хлопці дівця дівчата хлопців поливали До веселу был Лемкы мали
барз крас строі барз ажены А якы мали пацюркы якы мали кабаты
якы мали бы сонункы Поцюркы но то были такы пацюркы што єдна
нитка куштувала корову То было такє то было красота та гісла Лемканя
но до то было ся на што призріти Видите добрі же маме
таку правдиву лемківску родину же о вшыткым нам знают оповісти Ґазда пан
Василь Шкымба зна о традициях обрядах лемківскій кухні його дівка Неґіян Кымба
Наголовска разом з війцьом провадит лемківскы фестівалі яко конференциєрка і пише правдивы
лемківскы писанкы Но а тепер будеме бесідувати з Ґаздыньом Бо власні пані
Ольга Шкымба котра ся вродила в селі Свєтківка зна пекти прекрасны паскы
Але ся стидала до нас журналістів родити по лемківскы але ся стидала
до нас журналістів видити по лемківскы бо може ся смили тато до
радия повіла же буде гварити по украіньскы ґазда пан Василь ся згнівал
на свою ґаздиню і зараз повіл же кєд так то буде ся
з ньом розводити я ся мусу з ньом розвести або буде бесідувала
по лемківскы або буде моя а як не буде то не буде
могла Як бы м знал же не знаш грати козу тву Дже
ся з того Ат коли в карты грали тка грабула і коза
А што то за коза было то єм зна коза стара было
спіче ага Дони до самого ранку могли грати Мене звати Ольга З
дому Бындес тепер кєкы З молодшого нього докладні не памятат але мі
ся здає же з сорокового по паспорту Алея сорокового Там недома хто
знал коли ся хто родил Там родили ся дві неділі до Великоладня
там три неділі по великоладне ту ся родили Я родила ся в
Берзні А якого чысла нихто не знає тому таком сестра покійна казала
шы я девято Батько казал шыя <unk> а мама записала шыя <unk>
Середнє середнє ха Но то <unk> до <unk> майця свого Я знам
тепер нормальні же то власні приняты березня та <unk> марця то як
раз єм буде лий посюмарил так на хату то як Лемкыма городиям
ся у святківці мама ламала Мама так мама з Котани А тато
з Дошниці А тато з Душниці де ся подабат тота церков Котани
мама з котане Од кухырів Нє не была Сестра покійно туди єздила
ахот она не ходжы зухату на ту бачили то казала Марийка Шонаша
хата протів Поляка выглядає так як літню кухня Маленька винупординок на нашым
помісо была шосбургости што ето поляк не рушыл Поляк просто рядом побудувал
ся церков стоі Та в церкви всі стоятно ся викрасніце Нашу хату
дуже добре пізнати бы коло нашой хаты то кома побудувала будинок і
коли цього будинку поставила собі хрест хрест до свого часу стоі його
полях не русит А тоту слузбы Да Міхали так так Думкы ся
там поля не тілько як было колиси хыж в селі меньше дуже
меньше Але є схіли запитати про паскы Бокало над дя што паскы
в родині Які то паскы ци памя Я печу так як покійна
мама пекла Я чыню вечене тісто воно высходит Тоді я тоди даю
всє што треба яйця мыґынь Ягато дуже не даю бількы збываю окремо
жоткы окрему перетераю і обовязково даю масло Я не даю марґариндыю масло
до Паскі Івас ся міні все з Польщы привозит та один раз
привіз чорнушка запах Від никого не видну Зараз ся принесу той запах
може діс быти чырнушка то єст супер хліб з чернушком і пацка
з чернушком то смак ідеальний То такы занята чорны подібно до ґміну
смак і запахі накєбы А ту просто Ту його не мал ту
його не мал взагалі чармушкы то я з Польщы провозу Я не
знаю тут за рідной чудині Знайомий міні звідкы запах муде Покы бабуса
была жывату дар даскы пыкла пат Тыто впахне і Я знаю што
од фаску мож наспекти в любий час ну дикій же хліб якыку
дику здобу як паска Але справа в тому што паска паскою пахне
тілько на паску Як пече ся паскы то в хаті отыківо запах
запах Но я не можу пояснити якій той запах але в хаті
пахне паскою як печеся Печу завжды великодну суботу А кы святыму завжды
так як колись на Лемківщыні святили тут у православній церкві святому Ночы
Мийде мну вечір на службу і після літургіі вже святыму Паску Я
припрошу Тоше так як мама на Лемківщыні ткі роверикы робимо такы кістов
протилежну кыці Косичкі плетем квіточкы тикі робимо Так мама все Яка паска
спече ся тикій рік буде Як паска Сіла по середині значыт ся
в родині треба неприємніст чека Я вже то переконала ся Паска дуже
видите од в любий час выбулку з печати вона спече А од
Паскы дуже капризнитіст она любит іменно так як што вы трошкы теплійше
молоко даєте то вона може сісти як што захолодне то она буде
погано підходити і буде на Лемківщыні залев за Калиц тикій тісто непропечений
ні підійшолшы разі мати першого пара Так о пара потім замішує воно
щы раз підходит потім ще раз єш то дікла бритванкы на бритванкы
ті круглі круглі формы Одну третю том замішуєте на молоці і цукрує
Ям о пару роблю без цукру тількы молоко і молоко і дрізді
і мука цукрже з яйцями єст дак дієвже цукр додаю і чаты
солодкы паскы ці такє не дужы кєдне дуже шоб мы могли моє
люблят єсти паску зусіб так ну трошкі зсылат ся так Пасык Як
у мене в духовку колис я пекла пиці А такє од пиців
же не пичу а так у мене в духовку влазит пят пасок
тих пят формочок так маленькє ківы А обовязково для дітей а по
середині то я пишу в такых консервах Мене є дві для каждой
дитины Іще товже надійка во надійка тоже вірит ну дуже вірит у
прикметы і я Для каждой дитины я пичу то діти вже на
сікі привыкли внуті зн ага бабусів паска сміє ся ци не смієт
ся каже сміє ся так і она з одного боку воєзковы сміє
такы Та то так басос А як шона запала ся то біда
же вам шук были всі паскы сміяли Сміют ся А ок навіть
єй ішол на сливу котрось року два рокы тому то всі паскы
сміяли ся тілько та одна для якого я пекла выносіла Зыгнула ся
Видити прикметы і народжество на наше іменно православне Роджество збывают ся і
на паску нашу прикметы збывают ся а шеє така прикмета што од
колистикі люди більше вірили І од на великдень всі голодні ішли до
церкви відстояли службу рану пришли поіли паскі священного ну і звычайно ся
лягали спати І той сон был віщы особливо молод вірила в той
сон сон был віщый Так Єв треба богато не єли А в
вас были такы вістисны про якій мож насказати В мене Яну мене
ящы я задумую або звертаюш ся до выщых сел то мі снится
Тут выпросите што приснало ся як то моє будиці так шда дали
мені відповід на питаня якє запитую Але відносно з снів я дуже
сам вірю вниз снят ся вони просто попереджают скількы я з свойой
практикы скількы были всякі неприємности то мі снит ся наперед складаю <unk>
склядаю складаю кошык Найперше як кладу звычану ту кладу свячені пасочку сіль
в рані яйця так звычайні прості А потім же прикрашаю Ну звыча
якылку я малатуральний кляк такій ту Я робила плясканку по лемківскы Плескан
куп То сыр але треба мати кляк натуральны тикі з молоденького телятка
так так так шлюнкы о Так так так так так так так
так так так так так о то плесканку кладе Ну зверха прикрашаю
писанками і брвінком ескіті маю так як недійка пише і вона все
пороздає то міні остают ся браковати Я маю тикій кошечык тикій нетяжко
было нестикій в мене є формочкы невеличкій все та то все поміщає
то кошечык такій досит тикій Ірушничок явил дівчатам В своім інедійці і
рынкі я кошычкы купила такє великодні і рушничкы ім вишыла штобни мали
І шем нас было такє повіря што той рушник шол паску святити
його не треба прати Він має быти ну акуратний Я застеляю тикым
або цилофанчыком бо там є і масло і паска жырна і колбаса
жырна Застеляю цилофанчком зверха рушник шумінным остив ся на стулі тоже паска
стоітю нас До провідной неділі мы по кусочку таш мы на провідну
неділю же доіли єй Так ма молчыла і так я дотримую ся
Ну колиси із церкви дуже вшвидко бігли бо дкє было повіря што
хто скорійше додому діде той скорійше повиснує то нафавну залежали від господаря
Як він розворотлий то він і выснувати мож припомнули зразу по велику
дня як зараз дес приняток місця на проєдну неділю Я не памятаю
же Які шли на цвинтар Ну то што на великдинь шли на
цвинтар і на каждий гріб несли по маленькій буше то в нас
спокійна сестра она старша від мене Була і то вона пеклати кіме
лесинькы пасочкі тыкти кіме лесинкы в консервах та на кажду родинну могылку
З якым настройом пичати польску впертым як пиктипоску мож молити специяльнос якы
себе настроюты бо кажу паска не любит коли тарды Я обовязково пичу
раненько четверта <unk> година ранку я в стаюшу всі щы спали і
нихто міні ни кухні не мішал тому што выну тісту дужы копризли
І од видити хліб пекли печет ся в любий час можете ходити
шос робити а якы паску всадити Чілдну тепер духовку я сыжаючы колись
Мама покійна у пєц сыжали в хаті была абсолютно тишына нихто не
рипал дверима бо паска тріскала ся Чого Я не знаю Яка жу
што паскы дуже капризнисли вымагаюва Може быти што вымагає особливой увагы Бо
ся тот раз в році она хотят до ней ся однести так
як раз в році Може быти так ну напевно Но може быти
што то є тісто якє приходит ну на землю кяк Як якій
духовний знак то напевно тоді найбільше розуміє щы слова Христанка же Хліб
Так може быти А паскі я чытала багато раз в ґазеті шы
і так місяці так місяць Ду не знаю Я бечу так як
пыкламам так вона мене навчыла Рубити першы опару а іщы абы опара
не упа не сіла бо опара підходит шопара не была дуже рідка
вона підісла і вы руками єй треба смі збити бо як вона
сама сяде то любиті паскы сісти А тепер дашто ся звідаме в
Неґіі з Шкымбы Ноґловской А скількы разів мадю выбыли в Незнайові Три
разы і коли остані рос мі ся заєжа в <unk> році в
<unk> А было якіс особливы відсутя му тавнотій землі Відчувало ся жнойому
якыс не тако як тут Знате як приіжам там Не знам може
за того же там може мало люди ци што но мі ся
здає же тоты тото поле тот тото тот лізжет же там было
же там вшытко так так так так так так так так так
так так замерло Знате як касці же приіхал даси зараз штоси зробиш
махнеш якысым паличком і вшытко ся Ну выросне розтає русуне ся ну
такє жтоси погане опаде і вшытко з зацвіте же же буде якыс
так знате як в касі же вшыткы ся проснут і дале жытя
буде Лемківсканок з ачорувано краіну Так так Зпляцьок Рысуня о сньоговою коровевы
зішы же треба приіхати там зажытий і вшытко ся одродит Ци выпішли
том жыто як бы было можливо Я думам же я бы пішла
Бо як мене років десят так Питали такє питаня я не была
готова А тепер я уж бы хотіла мати свій кусинь землі жебы
я бы повіла же тото моє То єст мій маєток то єст
моє родинне же я отут ото мой мужы на то што бы
повіл як думати Я думам же муж м такы кус кус не
поіхал він ся боіт же барз буде багато проблем мі муж я
музыкант І тут він барз привязаны до коуша як ся называл Налодим
На роботів він єст музыкант бо єст акомпаніятор дитячо танцувального колективу Веселі
Гусулята В православній церкви кєрує церковным хором тіж бузиці привязаный В Палаци
культуры мінераль кєрує студенком тіж привязаный До того хорой з том музыком
як од нього то вшытко забрати ну дашто треба іншы якуси музыку
дашто шукати жебы він тіж был был привязаний бо барз любит музику
Но в горах я я суджу по собі же я барз люблю
землю і вшытко што росне на ній А він кус такій Ну
кы кусне до землі Но Я не думала же власнів музыка може
так привязати хлопец нати є така співанка же в суботу весілля неділю
поправіны в понедільок одсыпує ся музыкант то така співанка про музиканта В
вівторок дес там Хрестины в середу поправіны по хрестинах четвер ся одсыпує
в пятницю Кус дашто поєст в суботу з Нові сі І такі
музыка для чловіка Лемківска тема є важливой яку ностальгію за тым кройом
Так він тіж його родичы вшыткы отун одталь зо святковой великой барз
він тіж єздил на фестівалі тіж был в селах тіж ся розмавлял
з тым з тыма Лемками якыме там і якы там ся зостали
Мі ся здає же панує же жебы хотіл дашто такє штоси ну
жебы своє было <unk> ні На чолю Напевні напевні Може як бы
такє постало питаня жебы іщы дахто іхал О ну товды товды кус
інакше Жебы жебы гуртом іхати якуси ци цілом ордином жебы там іхати
а не лем бы єдныма іхали Додякую то будеме ся прощати Но
і тепер на остаток братя Лемкы на Лемка литіж братя Чірева прошу
памятайте одкаль сте чыісти діти і жебы тото наше прекрасне не пропало
жебы сме не были подібны до тых хто забыл свою бесіду бо
повідают старшы мудры люде же хто забыл свою бесіду то на чловека
не барз выглядат а выглядат барже на тото што мычыт Дай Боже
жебы сме не выглядали на тото што мыт шануйме своє вчыйте своіх
діточок і дай Боже вам вшыткого найліпшого веселых і щестливых свят і
будте здорови А тото Вам жытют і повітодвальскым безнизови Но аж і
в колу шыте Дякуєме і Бог заплат же так долго з нами
сте бесідували розрывка той одпочынок Дякуєме і будеме жыти Днес слухали сте
великодных <unk> процент Наталия Сатурян і Анна Кыртон были в густях в
родині Шкымбів в місті Калюш Івано Франківской области Бесідували мы переважні о
річах материяльных котры сут символами великодня о писанках пасті гварили тиж про
одряды А тепер при кінці нашой стрічы хочу припомнути же тото вшытко
лем обличыня Лем тот красний стрій нашой духовной радости Неє нич ліпшого
неє нич більшого в світі як знатя же Христос вос Желем Вам
правдивой выскрасной радости духовной єдности І в церкві і при святочнім столі
і в сяди бо пришло свято свят і торжество торжеств Бо кєд
Христос воскрес То і мы з вами дорогы слухаче воскреснеме то даю
не <unk> а <unk> процен фелих свят Слухайте сем <unk> процент лем
наскракого а зо Станиславова Для вас будут глядати ріжного цікавого шелеякого Анна
Кырпан і Наталия Асатурян Слухайте <unk> процент а будете мати цілых <unk>