70% #2012 - 70% #40 Луганьскы Лемкы (4 част), 17 XI 2012
Еп. 2012

70% #2012 - 70% #40 Луганьскы Лемкы (4 част), 17 XI 2012

•

Опис епізоду

Odcinek jest czwartą częścią cyklu o ługańskich Łemkach i prezentuje materiały z regionu, które nie zmieściły się we wcześniejszych audycjach. Pojawia się opowieść o odnowieniu ikony przywiezionej z Łemkowszczyzny w latach 50. oraz rozmowa przy stole o rodzinnych wspomnieniach i tradycyjnych potrawach.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Слухайте сим <unk> процент лем Нескрокого азо Станиславова Для вас будут глядати
ріжного цікавого шелеякого Анна Кырпан і Наталия Асатурян слухайте сем <unk> процент
а будете мати цілых <unk> Витом вас моі милы слухаче приміконі Анна
Кырпан Днес мала бы мам оповідати о фестівалі конкурсі Пісні Незабутого краю
Він ся одбыл <unk> листопада в місточку городу Коло Львова але тот
фестіваль буде в нашым ефірі за тыжден Чом бо переслухала м іщы
раз авдиоматериял з луганьской области і зауважылам же дашто цікаве не влошло
до нашого циклю о луганьскых Лемках Наприклад уповід о тім як ся
обновила привезена з Лемковины ікона То было деси в середині пятсятых років
в селі імени Карля Ліпкнегта Перше то была німецка колонія де жыют
тепер Лемкы зо Снітниці В тот атеістичний час така особлива подія не
могла мати більшого резонансу бо і пробога ся гварило лем тихо і
лем медже своіма а тепер мі ся здає про тоту подію і
забыли Шкода мі же зо села Переможне не пішлом до сусіднього села
Карлелібкнехта і не виділем того одновленого обраду Може Богдас прийду іщы до
луганьскых Лемків жебы тото видіти а на разі сідиме в хыжы Любы
Новецкой Єй родиче зо Снітниці она ся вродила уж ту в селі
Карля Ліпкнехта як она гварит на колоніі бо то была німецка колонія
а ся оддала за мешканця села Переможне Лемка зо села Чарне Сідиме
при столі і бесідуєме Пані Люба зрыхтувала королівскє сніданя вшытко барз смачне
зато кореспондентка Лем фм іст і єст і єст Лостиві слухаче не
мали бы чути як кореспонденты ідят То не етычне але мам уж
досвідчыня же при столі люде найсмільшы і при ідіню найліпше зачынати хоц
яку бесіду то зачынаме згідла а пак перейдеме до высшых материй Я
напримем часто варю кіселицю картошку подзямлю чысличым сиплолію ев капусту оддянно кыслу
і с даптошком А якы іщы рекєте такы сєдавны стравы капусту одденны
з картошком писелицю варянку хоцку оливарю порогы я зробянку ся бере з
капусты тіснуват вадит ся бурачок тошкы туда ся натре бурачку єтиш картошкы
такых суп ся получат до медварчы придут уж не варила хоц они
чыторе з Польщыном не ладят такого на велию А я тосколиси звалю
ци з початку што треба зробити Вар закыпяти вар тоту з капусты
долети до выньока Далківку того кілько но і там треба Літру Ну
то за жарку ся робит на бадані пережану в гориці даси будь
вомучку і на тыж на таці бурака червенного зварены крошкы трошкы зварена
до кінця іщы куст варты да на тепер до Догы росолу шмарити
росіл кыпит ну даж выкыпыл варкажену капузний вар ну по том бурачка
натертий чуда натерку на таку мілку не Да да на над тритяникы
Ну на тоты ге на тоту чергу і шмарити туда І оно
буде такє червеняле буде бурачком пахлы кысленькєй і то же більшту іщы
дашто ся дає там і да ничого чыє на мучітат ся зробит
де підливо І потом тоже мятку і поливати тым то як совс
Да А може так можеш ся супом зварити тілько без бурака то
же вар з капустяний тоже штот свариш картошку так густенько ну так
як на суп на зуплу як выглядаєт по ношому і по тому
Етот катошка же готова долієш туда тот вар з капусты і то
же жажариш мучком з цибульком там на салі чым на чым то
же добры су што так Рыхту єш іщы з друпатали што вашы
роса малы люце аушкы часто роблю комперяны З картошкы на тру картушку
Якнопрядкы як напря нак на тертяникы тотра компер і оддавлюю та туго
туго оддавлюю А потім то масу Да тоту масу І бо то
як тота маса ся оддалила гей там тото діюшка послоіти там знизу
Крохмаль Ні ны сочий рочий да да даю а тота юха в
ґаструнькы бода ся стояла потыму юху вызяла гет А Крохман ся остал
давам до тых компериків І два яйця збила чыта в яйце туда
посолила і на кріпкы Пит вода так бушує добре і роблю як
галушечкы І туда кыдаю і потом зажарю то люби слівочным масном І
они кыплят і кілько часу десе Но минут десят режебы купіли <unk>надцет
Не они потом ну якы Ну картофляны галушкы ся получают То любит
коровє масло то скоровым маслом по масы а я напримір коровы масло
Лушенею Ни маргаріну ни коровє мас Я си зажаджу сакіс нам масло
олію олійом да І ци буй побольше ци буркы туда бухну оно
такы з южком така юшка ся получыт як кіслиця Я думам сой
перше власно давали олей може вынялий олей бо перше може того данасу
не його Нє але там дома То был Олей Линьоний Да дано
да так а того і не было высоншного ні сонешного не было
до того бы было одка могли взяти Но барачник не різ Да
може дас різ але не было такы появ Дай ту То был
пану линьоний Олей На ря но я не знам Бо я там
я ся туже городила то же дай не памятам Думам сой же
Івана Бухну в Снітниці мали колиси заперадного побожного і мудрого чловека ну
і доброго ґазду Мали з оженом пятеро діти а кєд она вмерла
выню ся оженом з єй сестром Коли мали выіхати на Украіну Іван
Якудяк взял зо собом ріжны церковны річы Власнів його хыжы пак ся
стала тота дивна річ одновил ся образ Очывидні Іван і Емілия заслужыли
в Бога на тото чудо Але не лем в дома в Снітниці
мали го за доброго ґазду ту на чужыні селі Карлялібкнехта скоро по
оселіню на новым місци выбрали Івана головом колгоспу В родині было шестеро
діти Марина Пазя Таца Люба Славко Тетяна то власні мама пані Любы
з котром ту бесідуєме Дідо жалувал Ситральню лишыл Батьків батьку хоц мати
лишыла оливнярню оливярню а они мали олію робили є ну оливярню ємо
не казали Моіх батьків батькы непогано жыли мал ситральну тот малу оливярню
як то цитрольну што ситру робили цитрусовы цитру ж єм казали А
як іх было вати як іх были менок Явохна Іван Спиридонович Ваш
дід был маміц його мамі а по няню ци был кузмич Динис
был кузмич Динис Днозю Жыли в Сіници Другого свого діда по няньови
Кузмича Дениса ци Денозия тиж доброго ґазду Пані Люба не зна бо
гмер іщы на Лемковині в Снітниці депортувана была лем його жена Меланія
з дітьми Ваньом і Пелагійом Іван то власніняню пані Любы Властиві пелеґія
была товды уж дана а пак мала ож <unk>ро діти Ваню Кузмич
ся оженил Юж на Чужыні в <unk> році рік по депортациі Взял
сой тацю Богну Татяну очывидні добрі знал іщы з дому за рік
мали уж дівочку Любу а пак іщы двох сынів Патра і Александра
а далей оповідат Люба Кузмич а помужови Люба Новицка бо як сме
повіли ся оддала за Василя Новицкого в Чарной село Перемужне дід з
бабом і Но там в Зєници батькы жыли там авже Сього мого
мужа тако не жыли в Чарли Новицкы Жечы жыли в Чарни Но
там іщы єст Вы родице мужу пишете нове Новецка а дівоча моя
Кузмид Вы мали двох братів Да і я Вас было тру єдна
Петя і Саша Старший Петро а меншый Александер Іщы повідте як вашых
діти звалит самы старшы мене Серліі потом свята Таня Наташа і Іра
Вашы діду баба можно повісти же были такы ґазды порядны да ся
діды Вмер споминал як єм бы бы был тамта як ушытко мал
а ту каженичы А пору вмер в якым то році бо є
не памята венці більше такы Я не знам впамятате Но та добре
памятам Та я же замужом была діла вмер Но якій том міг
быти рікым десят ІІ мал свою сытральню был як дяком во они
привезли з Польщы і різы І тоты короны і чашы Мали же
од причасці якій час они приіхали Сюдану долго дома іх тримали а
потом оддали в призванивску черву ризы чашы тотой шу на голову дівай
ся віншают вшытко пооддавали в церкву єст тото в тоті церкви То
я не знаю Алем батюшкы ся міняют то його знам Ян тото
же не знал і мали велику ікону так уж ося ім дома
обновила Ну тота ікона на калоні єст там як в дністкы Выіхали
ну діды з дідми дідо з дідми значыт є мамин нь ньою
Богна Іван Спередонович і был дяком тетажы оце луйко былту Це іжній
сын і дочка шы ся остала і єдна го Львові це іх
ся остало шестеро іх было Остало ся ті котроє Сама старша тета
ся з <unk> рока на другомечы обшы Львовскє Област а уйкому до
Гварєскы жыют мін з <unk> Нє з дета любка з накалоні жыє
Там де іх поселили там они жыют А так і пришол дідо
і дідо з родилим хтоісті з дідом Як приіхали паісті Ну была
сама старша тета Марина Зры выгорите же його жена вмерла вмерла да
іщы в Польщы Іщы там він з дітьми тоты приіхал да Він
ся по тым женил на з Польщы тиж пришла єй сестра другій
раз єй сестра Но це сона пішла на пятеро діти она мала
єдну цештету Марину саму старшу Взял сой сестру свойой жаны да Пришол
ту і з бабом Мільом Жінка мервану а сестра была з нима
жыва разом І Не є він ся такой ожени на тіж сестрі
Ну да мале кажу Шестеро діти першу Думали кільку діти Ну кільку
мал тета Оля тета Паша мама моя і тета Любка Пятеро і
Луйкославко Пятеро мал єдном з том першом жінком мал пятеро і тота
тета Марина сама старша што мала сестра Ну шестеро пшемів вшытку Вашу
маму його было звати Таня Та І де вас дали нас выселили
на Карля Лібны Карміл Лікнахта А чом тото село так ся якоси
называт Карля Оно імени Карля Ліпкнахта ци як то не віме я
тоту тиж не знам Ну уж там першы Жнівці были там німецкы
калонош о ту німецка калонаш о там німецка калона А вы ся
родили в якым році <unk> Привезли ту <unk> Привезли ту <unk> да
ся родила через На дна чез два рокы бо нашы батькы ся
поженили <unk>ту да Оповіджте кус о родині Вашого няня няня як было
мено Іван Денисович І была тета іщы пелеґія Тут воє Повіджте да
што о родині няньо іды тиж вмерли в Польщы Я діда не
памятам Діда я не памятам фотоґрафіі <unk>ea кузмич Денис а <unk> была
Мелания Баба вмерла в <unk> году Таба буря была я добре Памятнує
мі же было певно шіст років єм мож до школы мала іти
іх бабуся вмерла Кажу така была заверюха уй на быках іх на
цмунтер вез Ранше быкы были клоні і быкы тото іщы памятам што
она мала двоє діти Внутыжы при гану в Польщы они мали оливнярню
і <unk> гектари ліса бабуся моя мала Шо є веце скажу тета
замож вышла тоже О найшых Польщы замож але з нима приіхали в
місці Пелегія о то же мала денадцет дітей мала <unk> мала Іже
всі сі шытає ся остало тітроє вшытко померали началь ґадалек была голодовка
та повідали же Чоз нас одтуда выселили там ме такы ґаздыство полишале
ту не маме нич Тото ґадали Шом пришлебы не приіхали ту кохузбы
а на дале трудо ден тре было здати і яйце як куры
тримал і молоко тре было здати на государству Аж нушо потом на
тот турден давали кільо зерна Тото кільо зерно повю на базал продал
о томі жыли вайто розорой то зорой то розорой Што оповідали о
тім як было дома Ци были о тім дакы бесіди ту было
бесідувано што вы як дітина памятате та закажу чо сме ту приіхали
хтіли назад іхати іх назад не пустили Но доіхали назад якы пришли
сюди іх лишыли Они доіхали до Львовы вернули ся опід сюда а
тета так ся остали во Львові А они приіхали сюда назад вы
іх до Польщы не пустили што ґадали чознутивку Ану хоц бы дашу
ім дали за тото што як переселенци што ся там лишыло нич
Тож гадали же да за землі ім заплатят за землю за тато
там ім платил нич не платины Но Уйко єздил по запрошлым году
Польшу туда смотрити в якым селі был в Сіници там де ни
жыли Каже цитральна так і стоіт а нашы де баба жыли з
бабком сцизняньом Там нема нич Ліс скаже крас каже ліс а о
той оливяні ней розобрана каже А дідів тот цитрозавод стоіт цитрусови Я
так зрозуміла же з єдной стороны бабу памятати а з другой стороны
діда быы Но баба вмерла в Польщы і Гниматі дідо няні Роне
таже вмер дідо там Но я тоту памятам бабу Мелькушу же Была
з дідом о тото я добре іщы памятам бо она вмерла тиж
є не зну Она была по тым последньо ремя паралізувану нову ногу
І прилізувала лежали та і уходили ґо них найсоншы Она нас любила
бесідаме ґо о ній выд на плості і она знами она сяде
си так під пруд єй до ну добріця мы посідаме а мы
з кым з бабом ст моя вже вмерла тотайше жыла Нід мамо
одвезет ту днес нас ту да а мыш нас было двоє был
средній брати я меньший тошо ту был то ін же ся родин
<unk> не застал Ни єдну бабцю ни другу бабцю бы моя бабця
вмерла Павню няньова А дідова бабця вмерла вже <unk> раз Саші было
рік Не тота друга вмерла дідуся Баба А так мушує між любила
нас ходила ґо на сходці мыґуні ходили сідили з ньом бавили ся
То нам дакы стіжкы польскы розказувала то як по Польщы як в
Польщы жыли ну ну нияк ду добре не жыли они непланні жыли
в Польщы І бо сы ходили по знізді кажме босы ходили Як
купили нам каже тоты керпці якысы каже ну єдна в ділах друга
нема і так деси ся міняли каже Ткали самы си полотно каже
лем садили болотно ткали нас прядка недодавна была а я музея ддала
лютугіно А нашого м є прясти не вмію то оддавам Добры были
бабы Вєнц кажды з нас злостили ся не нич хоці хоц коли
мы надоідали но знам сни Хоц коли Патичок силу мала Я вам
дам я вам давно дашво находити не мого те сідила прикувано Мали
паличок си мала тета ім принесе паличку лез не слухаме жебы в
будупі била Цы другій добысте мі кусу та жон дідо значала робил
Як пришол ту того выбрали предсідаті номнуя колгоспу Да Він был грамотний
гло Він робил значаля предсідательом по тым уж не міг зняли постали
го бриґадиром же был другій пресідати Нові так робил аж попри не
зміг робити тай пішол на пенсию та і всю І так якы
о нім говорили як был голова колгоспу і вшыткы хвалили бо він
никого ни не здавал ни не продавал ни се людям вкрасти дал
Красти долбу было тяжко бо треба было да хот род ранше былу
хоц ду принесеш В Кышенці пшеничкы прогорнувал на млинци якій ранче был
нас млинец а принесли сособом з Лемковины і Млинниц тата сусідка не
додам на мали млиниц ту як ся захтіло дут путньом же тоты
ружкы зробили Топом то же тото вышмарили Еден камін щы певно там
під стіном і єст ззаді тут верхніш на такым млинци ямували да
Кіселичыв сме з того робили як жыто сын змоло жыта Жыдна кіслиця
ла кісленька добра ласком підправы а звів си они робили Нє нас
вісен тым дак ним ту не было Да єсы овес мало нас
оса мало садят нас я пшеницю робили жытну а тепер робиме пшеницю
жытно тоже нема А то хліб печу і квасок оставлю скысне підкрисне
підночыт ся посушыт ся потом до горнятка та розмочу підбіляк на оляді
мішы прокысне ебном Вода кыпит лію і кіслиця ся получыт Ну але
повід мі іщы про діда Діда зараз выбрали головом колгос путак да
одразу як пройшол цикус пізній пізнійше певне через рік А то такий
тот колвас был же самы Лемкы были то мусіл Лемками рядити ци
были і даякы інчы люде Ну в нас сел был нас єден
єдно село самы Лемкы А того добрі злі было же голова але
добрі бы было же лем Лемками мусіл рядити же інчых не было
та не было такых новы рускы жыли же Другы села ясно то
лемківскій колгос был так Но як не Лемкы єдно но ядал же
росийскы было но так так але самы Лемкы были в тотім тагос
так можна повісти же село єдно было но як село єдно Но
так так так так так так так так так так так можна
повісти же вшыткы Лемкы были в тотім кольго анда то добрі было
же хоц зо своіма людми Добре ся односили до небы ся одзывали
він Він до не добры то і они до не добры були
Но як же другого поставили то же был чернянскій то же было
хлудо А одкаль тот чернянскій товку цинят Він то Лемко был єден
зо Львівен Не знає Ну а то были тяжкы рокы власні товды
барз тяжко было де Голодовка была <unk> ци сама голодовка было то
бар тяжко было товды было быти головом бы тепер ци коли то
іщы не так а товды Просто просто така біда і я кажду
нас як моя се мама каже та ты дитино ани єдной волочкы
не зіла хоц тепер ся наіш Я кажу та тепер наім ся
уж жей не хоче бо і дома ся на печу добры сметнійше
як тоты печу Я си дума як на пекла было чутно єси
тудай маслечка і всож разпец єси мож зізючыком з печы єси можу
з вареньом з печы м ашокати Ни перше Добрі а як ваша
мама Вас мала та пришла на світ дітины а было направду тяж
голодны рокы Як си єй но та так давали Купили си потом
тиличку горову мали то на своім молоці то куры зда о такє
жыли Батько принюс літрове відеречко пшениці дали му сім років Як то
было Нічды Но то пришли здали годай пришли Тоты міліция тай забрали
та і вшы Но він не сідил його заслали він ту красну
лучы сідил потом заслали аж в Сибір не был сім років значыт
<unk> скуль скульгваспу принюс даси пшыниці взял сою звіранду были відречку ну
як не відро а тоты што Меншыну такє было літорове За тоту
літру посадили го дали му сім років А хтоси до нього не
овіл же ну там же жы нуяк він си взял нуяк Дяку
Баба му обід вывезны так робили нас был потік наша хата і
же як раз ту так плотік через потік і ту косили Пішол
баба но і дал бабі довідеречка таке был маленькє динерочка Ну видно
хто си бачыл то ж пришли з другых колыну з другого села
а были чуджы чужы люди здали го І што было пришло сме
міліциі лаґну пришле міліциі єдею де тоту земжы жы вам дал з
поля Ев баба розплакала ся ну тешы ну ашы ну далем Він
поткажын одсідил і в <unk> зобрали жы петі было шытай рік як
зобрали гонняня а в <unk> має ся вернул тыл бысідил Робил добрыт
Я тепер зрозуміло Значыты то было Захрущова ся го одпустили домів же
вернул бы Захрущова была амністия для такых радия так но в <unk>
маю він пришол Значали был в Красным Люці певно <unk> місяци мы
з малым сили уч то <unk>ко <unk> умітну м ту был а
потому зазнул на лісы го зосвали а датоты лісы А в Сібірі
деси є не знаю в Сібір зосвалил го Ну і там в
Сібірі він не робил на лісосвалі а його Ну там ся злюбил
врач был зубник ну і він того зубника робил там Віншы одтуда
з леты злота принюс трошкы дал му тот тот врач як зубы
ставыл злото ну і дал му трошкы омотолог да Трошкы му злота
дан потом тото одсюда приіхал тото злото продал тя лодів данас трошкы
приводів і так мыли потом сме да дальше жыли Ну але то
было такє драматичне же малы діти і ту заберают Вам няня Вам
кільку років было Щыри певно да самом братом было лем річок він
з <unk> з <unk> а брат з <unk> а о <unk> няня
зобрали Мы жыли з бабусьом А мама робила уложыл в кульхлозі Робила
молоко принимала од людя і возила на Етот завод Перезвану культуру Завод
перезвану кємучний Ото што люде познают што долго оддавали колхлозу якы сы
там раньше были є не знає шокажы куру триму треба тивко здати
яєц Ету корову треба тырко треба здати молока тылко здати масла Масло
дома топили мы то так барзы не годували но але вже ся
той піны на як масло ся топит до басні се піна тота
єси сету треба пін зберати там ся той пін найлише і дотепер
масла не може єсти нушы леч такого ниж не памятам Было так
же робили же збывали так маслу ту тібну одеж бы десят давили
маслу сметану зберали буде пришыєс Як бы данька позда в терте на
калоні А тепер якы як трошкы дака сметана цюк цюх цюк бути
раз до то ше ся сколоти Бо буденкы ждати я його нико
бодай не было выгідні а потім зробили такы Мене як я досежме
же тужыли з якым же замуж вышли сме ся поструіли новаций мі
зробил вычечку Ну таке з сайтьом зубру ту таке І такы в
середині были три еті Ляпасы ляпасы ага і ручка ін так на
шару ту шару подшыпник поставы так было файн раз раз раз раз
раздла ся зґо Я виділа таку музею Знам та бы честня было
в середині у три ляпосты были такы ну Якоты як вінтилятор три
ляпосты вену там тікут деревяны Ну а як вы як дітины што
для вас было як зобрали ньоє як то было Тужы шымаленькє витеме
то ґазну та шты Мама якы ту был в Краснучы берала мене
нам давали свіданя на Судкы там дали некаку кімнату єдна койка стояла
і стіл і дві стулкы в ся там ходили провідувати А та
мушы єшы то іщы не розуміли іщы мушу там другы да шытам
Може товдже як пришол но та товды же тож більша была тото
же то іщы щастя же вернул так незо долго было знати як
тото было в тоты рокы була жытя точыли якы такє жылешка жыкаже
людей ногы дмаражували кажей рукы ногы на Сибірі тує ґу то і
ничого та На Сибірі каже страшне каже нам давали такы лушанкы каже
тут сме ся завязували і на мордик брали Ано <unk> градусів морозу
было каже Ой Боже як то Лемкы вшытко мусіли вытримати Повіджте кус
про вашу гоніонє де робил ту він робил потом робил трактористом Послід
того він робил трактористом Но та він пришол та робил тож на
комбайны раньше бы ни не так жебы самы єздили а треба тракторы
комбає Ну і він робил трактори сну мама принес ним обідум дам
Горнятко того зерна ну і за зерно і зо А потом робил
на свинофермі бриґадиром Втофермы де было Данна Карма Лібно Карльо Лібно Да
там она і єст до днешнього дня робит Він до посліднього робил
а потом як жызны Інсульд мал то же потом пішол на ніс
з тожкы сторожом робил а потом же неє зміг і так бы
інсульт дань такы был А трошкы поробил допевно іщы зрік поробил все
дома сідня то был добрий Для нас добрий был Він нас не
был нини ганял нины Машыну самы першы на селі купили якому то
яка помоч была вночы приходили за ним жебы до добыльниці для себе
бонича Лютуіні але купил сой авто а даси в якій році Во
як ті кожыгулі ся появили я не знам які Не бно вам
кілько років было та я вже замужом была гал зміг жей купити
авто значыт был такій ґазда же ся доробил і купил нашы селі
машыны сой машыны Ну як єму колхос поміг яку сы давали товды
хорошым робочым выділяли в якы машыны тікы ся появили вы тоты жыгулі
награждали ци Ну не знам гмя не поліпшым Ліпшым такым для роли
на так він был такым ліпшым Єно та на так пару было
такых бо веце дале три машыны товды выділили на наше село Но
і товды як мал тото авто то люде гошыткы просили його зо
треба і помагал танешно Вшыткых уважал вшыткых принимал то хлопці молоды на
улиці єздили до нас туда на село од суда туда Та тиж
як придут ты Бо я же ту замужом была тото бацаныш меньше
мен вшыткых принимал Добры были моі родны дичы добры были Я знам
же пришли сте ту І ту была тота реяньска лада і вшытко
было інакше і мусіли так робити як рияньска лада в гварит робити
Але ня інтересує як было в вашій родині Ци вашы дідо баба
ходили деси до церкви ци вдома ся молили ци мали образы Сідали
єсти хоц коли оча не гварили а хоц коли ніє не мали
коли то не гварили а так і клонил нас каждого і мени
ту і там і меникых онесяди Яж вкажы нашого діда ся ікона
обявила чы привезли з Польщы така товста ікона най зараз существує тот
ваш дід котрый был дяком за діда привюз зо собою ту ікону
тот образ Аж тото Матір Божя Матір блуз з Ісусом Христом Матір
Божа така точна якы сатік здоровенна тота більше чым оце більше і
велька Ну оты дідо спали см бабу і каже зачало ся свіркати
свіркати она была такы ж притемнена А як рано встали то Ікона
як бы гнескы єй нолю намалювали ага ну пішли в перезвановку привезли
священника батюшку і привюз нони же посвящали єй опад по новой Од
молитву гварили Коли то было тото коли те ям не памятам не
буду сказан не буду брехала не зли Ци нем не тута было
на Калоні та А де он єст тепер тота якона єст жебы
ся было звідати Ани Ци в ней дома єст Ци в дочкы
Лону фін Не знає Баба не знам кому лишыла ци Ана Анам
може себе цікаво бы бы бы бы бы бы было знати Но
і вернеме до того Так тот образ зачал ся світити і зробил
ся як новый а не такій тамний як был Юрия Старий а
так як бы Тепер было намалювано то так Но і што діду
і баба робили Но та нич не робили Нєсли єж кажу приіхал
дідо до церкви Но пойтому священнику ся пришу він пришол виділ то
як вытвердил так да і началь тоту чытати службу Вычытали службу тиз
бо обідали як того бідця здає выіхал до церкви пять священника а
ґона ся остала а другым людям повіли же такы но та люде
вшыткы были пришли каня шпіли нода бы о ціле село ся зышли
А вы памятате Тот образ я вісіл на стіні перше і пак
якій был вывіділи тоту ріжни тужени жыли діли же він был туздлий
А як ся одмовил він святлиста Ну і што і люде приходили
до того ся молити ну це Батюшко одчытал были на службі дай
всю веце хто там входил нихто не приходил такы і сіла си
на стіні в Кутику святів куці тай всю Но як было выхованя
і реліґійне в родині Было такє же ся вчыли діти ся молити
Мене баба навчыла Молити ся і братів навчыла ся готы Баварано встал
ся не ногы упустити шкаже очена жвар сусідай ґомене вчыю оченаш Ну
оченаш гордит циділи вірую вчыли Як то люде ходят до церкви то
як зничыт поставели ту церкву якім році люпят років Пемку Ну це
оцю А то нас была церква по ці улици там нанизу хаті
была цер Ну то был приіздий Батюшка а тепер то приіжый ну
Тепер жыє ту нас Ксондз то была православна і то православно <unk>
нас униятців неаньскій области не священників неє лем тот єден же пришол
на фестіваль Жы правил ту коло коплиц Да І тоту церкву нову
ту люде самы поставили Самы своім силеным грошы зберали сме з каждого
двору там покажут по десяці по десяці по двадцяткы по двадцеткы і
тепер строятме то же там для вже для батюшкы крестільню жебы діти
крестили там Можно повісти же ваше село же то такє лемківскє Уж
пізніше зачали ся люде селити даякы інчы реалида улиця лемківска де мы
сідиме ту вшыткы были Лемкы дали ся і одтаулиця о тачы іде
поптам Да ну і тепер молодьож ся построіло самы Лемкы ля молоды
оцем о церкви Оце наша улиця оця буку мы ге то же
сами молоді Лемкы там жыла тота улиця як ся называт на котрій
мы тепер темитрува А як можна повісти як Лемкы ту ґаздуют так
бы сте повіли вкы добры ґазды важдого всеє Ту мате тиж і
своіх підприємців лемківскых тиж даякы ся доробили кус більше так дану од
нас самы лучы фермер ци Петя Мадяк Лемок то Петро Мадяк Саме
лучый фермер фермер якій ма ту і кусы землю берет наце в
нас мы маме своі паі напримір я мам девят гектарів свойой землі
вшыткым дали ту тот ґваль землі Коли коли гос бы розпущали то
дам даспущали і вшыткым вшыткым дали стати землі Спаівали землі паіда І
вшыткы достали і вы достали девят гектарів Давет магетарів мам пашні і
да і не угоді мам <unk> Косовиця куси там ліст там куси
балкы нас балкы посадка балка Што робите зо свойом земльом Е оддала
тоже Вы оддали орендум датиш до фермера Фермер дажнам куци ніт Нєт
да І оддали оренду а він штоси вам дає зерном ци нагадува
тамтого року я брала піл зерном а піл грошами <unk> грошами м
получыла і <unk> кілоґрам зерна І вызодували ну мало конечно Бо ту
Петя Мадяк я друм ферму оддала бо моя земля дачы Но Петя
дає по тоні зерна Значыт він ліпшый ґазда Но він дає бє
двере дале о ранду свою дам єст і поливна земля у мене
половной не має А то якы ниполити ту і не выросне там
Но тут поливна єст треба тоты дощувальны установкы ціяк той вас ба
О ну венілі ліє нич не треба полива Но цераз цівени то
ден дожву і тота літы по крапат прячку тошкы прибє і всю
каждий ма якуси так воду жебы поливати правда має кысы калонкы нас
Нас так великайма воду жебы поливати в своій загороді ци як мусит
полити бо невыросны Нич не выросне огороды поливає городы все полимате жебы
полива шляна одеку шлопу шлянгай выйну дождувалкы полива утром рано стаєш ты
часа поляєш трошкы не полиєш то нише нагороды высухо Чым ся люде
ту занимают в селі деякы выіхали з села правда деси до місты
Пой та дун Малк Хто поіхал до міста Они діка што робити
єздят дало а вечер да да да Нас больщынство робит в рапорту
і самы больс робит в обласній лікарні тота лікарня кормит село і
можна повісти же аеропорт тиж такы а залежыт вшыткы што з того
села мают робота бо в селі неє такой роботы то не мам
тепер Раньше хоц был когос то пішли там бабы тяпати до сме
ходили напр я суткы одробила троє дома та єси суткы дома поробила
двоє могла іти до Сухож даку підчыну і там зробити Тепер хыба
до Кореі До Корейців ходят туди а ту все мают кореі рядом
лота Нас два поля корейскы поливны значыт пришли Корейці і ту ґаздуют
да І маю девят сімей нас Корейці Маренду берут Ґаздуют добры ту
у нас ченщыны І чорны сут африканці жолты і Румуны і Грекы
якы дікуне І Вєтнамці і Лемкы сут тиж Як то было што
то было де село коли зробили тот перший фестіваль Як то люде
на то реаґували седе дале Чого того ранше не было Як старыкы
нашы таже батькы жыли чого например ту такы Од дідо наш Русин
Як раз Третя Ватра была вмер мал <unk> років вмер там ся
ся за тоту Польщы розказал це придут до няня ту долину як
його свекра жыла Ну та ся сядут ци том ся погаркси возмут
то ранше Я мала таку подругу в обласній Больници Ям принесу кропель
котры видо кроплю принесу ім Лемкы робили там шпиталю і было кроплю
Ні Тотеше ранше не было того шпиталя Ну це веде бы я
лежала в Быльници чы єм батьків на Нагрыжу Ном В батькє был
там хірург знакомый такій был Іван Іванович Він был сам то же
переселене збыл з Польщы В ни батько тоже лежал на операций так
ся з ним то знакомил был батько яку по свому ґадал ну
а потім до же зробил пришол на перевязко ци там на осмотр
на тото Новы Каравы Одкаль Звідуєн каже та яж з Польщы одказ
зо Сіниці Ай не знам і одкаль вин но тоже з Польщы
Даш да Пареселене было тоды двадцет років Но так сме ся познакомили
з ядномін сестром І так ме дружыли дружыли по тому оно мене
за куму взяла замуж вышла І так мы остали ся дружыти Но
і дотепер дружыме Но придум ріменя каляєв нушу кроплю будеме пити а
тепер жены макро більше всю Знали з реализациі жыней кроплі Єст тепер
Люккаін для мікы оно приносило кропль гыбыльну а потомлена потомлена місцестрана потом
Пішла приняла а по совіту єй приняти аптеку Ну як в аптеку
пішла дам на складах ранше кроплю не чытали Кілько там єтых флаконів
аж была тако фляшечка <unk> грамова червена оранж <unk> копійкы Я піду
Возму десят єм флаконів та ім хватало Я ся навчыл тут же
Я зо жулюдка было є кропльом вылічыла Я оце вышыкрухами навчыла по
пару капель выдичкы ота выє о так пару выдичкы і пару капель
туда кроплі І я выпила ті треба зразды вас Выдых бы юнозі
і борода была значала аж біла Кропля пішла по вороді не туд
подім ся пошы навче а кілько воды треба доводи Не скажу владило
таку І кропок да три штырі Но та три <unk> для началя
жебы ся навчыло а потом же трошкы та кропля наливали сяла ґылтла
Ні знов было пишом то сме ся жывут докы жылу до того
Зімогурка жылу докім кусуш сілюткы я о шырибу люблю ріже не годен
так буріло не буду ґадало Мену вже дкы для же буде скоро
пропадна язва Боже донесенька е така же была До ренген робила то
ле тот зонт лытали никілько раз Боже Товешыткым приносили ту кропку і
люяту куліжанку Но якому я тіко свекрухів принесу а свекруга то Шваґру
як го на каждо шваґру дамто по сусідству тамто такым своім давали
То гості хто приде погости Я каже мы перше в Польщы то
по кропльом каже сме мали фляшку спир та то весіля гуляли А
то веце каже кропльом каже таго нас в Польщы ся продавало піллітровы
фляшкы каже кроплі Ну а як ту было же выдали Вы жыли
там в Ґарлалі кнехто далі Да Ну і вы говорите же Лемкы
перше своіми ся сходили своімы оджыли зо своіх ся оддавали ци женили
так а уж пізнійше як оси вырожати даякых інчых даля дас такых
мало оце шо наша родина наша родина нас родина велика то самы
своімам напримір розсвоі своіх да Оце же моі діти вже чужы мают
Было якоси так заведено жебы своіх брали Ци люди просто сами ся
тримали в своім селі і днас напримя там на калоні вшыткы жы
зо своіма фурцями ходили зо своіми оддавали зо своіх напримір мен тиж
там был женых Ноташо як я учыліще кінчыла прислали мя ся дала
рапорт поваром Но я поваром прорвила в ресторані <unk> років а по
тым м перешла на самольоты Бо в ресторані мало ти минуты кошо
шест сумку можно было ідла додому для ото жы сумкы токо Ну
а там нада было іти мі каждый ден І треба вшыт згоден
быти уже там жебы мя на осем води жем знуткы стан жебы
вшытко готове был Требы мі ставати дома і вчетвертым вставала Діти тоже
дітам треба дас зрыхтувати бы іх жебыло слава было троє Ну і
так Ваше каже мій мужка же розчыту ся і ліся перевет Я
ся перевела то на Пєрон на самольотнує мой щыпарали сме в середині
треба было прятати да в середині токо самольота выберали а другым же
зверхы мили а мы токо В середині Ґуры тето на середині самим
Салоє Оце наша кабіна з хвостита вес вшытку в середині в середині
треба выпрятати друга роботы <unk> го проробила на етым <unk> го з
рестораном з гаґом зна мну але вертам ся до вашых молодых років
ту вы говорите же мали сте хлопця в акалох та жыли значы
то село близку ту та <unk> кілометрів а пак вы пішли ся
вчыти лугань об Щыпиті чыли ся Но на кухаря Пак зачали сте
робити в тотім ресторані А як добили мали хлопця Як проважыла в
армію провела його в армія Він в три раншы потыропил рукы Паша
но покы він пришол є замужло ліпшого Він тамтым непоганий был но
нищыме А це мо были він трошкы высшы Добрий был для діти
был добрий для мене він добрий Дан же сме слава было прожыли
А як ту робили колиси весіля іщы были тоты давны звычаі як
выся оддавали то як то было Мене якы Но якы Мене пришли
засватали Перше ж жынкы не ходили бабы сватати то кому хлопы Пришли
хлопы засватали женых і там батько был фаґєр был пришло іх пятеро
хлопів засватали Казал мі тій прозрізатен розлижали сме ліпшы потак як положен
ну потом на другій ден пришли сме ту до него приіхали Оглядны
як то кажут были ту были неудомо якнул та енлюзи Як стрічали
то приглашали же вказал же ся буде жены то жы нашли іх
од до мене тых од мен маме тя хце видіти та пішлом
тых Ци не так зараз Пришол раз всю уж жыют усіди не
вже дешу з хаты а ранше ся сту дало то де такє
было є Ак свадю нашу гуляли ну як так по старому обычыю
мене Першы ден мене гуляли бо Яйшла та як до него жыти
Набвечено было і тоты канапкы робили Хлібці запыкали в духловці серединну як
осеяк Хліб ну як хлібці В середині з яйом запыкали кобасы коптили
домашні шынку домашню робину ну все по домашньому по старовинному все было
так і так сме ну якы Прапеорец роблят гілкы і є там
сосне ся нас бы смерекы то не єм на сососну Він ціль
на клянти квіткы на ну як це має староста робити Ходит літай
дни трясут днев не весіля іде дале о тото якы ік ідут
молоды вшыткы то несут тото да да ну а староста має тото
нестароста нас носил в тот дни прапорец прапорец насвали А дружбы ішли
з палицями та мальверзбуваны паличкы ін привязаны тыжленты і басонункы Но і
давали квіток на тоту палицю отож ходят дружбы з палицями дружкы діты
корсеты вышываны кофты ґорсаты ґорсеты ґосаты вышываны кофты і юбкы были такы
З Польщы то были батісто вычыякы чышышяны вінкы з Лєнтами дво дружбы
беде ситрати сут Як ішли кадри ішли з низбы і як до
розпису ішли ся розписали товдашовєті Мусід радіт розписали сме ся потом пішы
гуляти гуляли сме нудно Добрі а не был дружбивскій танец был вечер
наприм в суботу неділю весіля богран ся в неділю назвиля а в
суботу был дружбівскій танец тож танцували цієра вальсы коломейку Ци ранше было
такє а тепер того не Іщы я замуж выходит бы в <unk>
році то щы так робили як по нашому і з дружбы з
палицями скажу і ішли з хат выводили нас через драбу через палиці
типали на хрест палиці на дверях Стукали ах рекбили били І братся
мі жены оце самы меншы то же спа І оце вже як
мали сме ся на другій ден ок на другій ден сме мали
ихати в понедільок сюда до стільця мі ішла ішла і співали бабы
то ся мажу мило выберати костану Ж ішым на колінах кілько нас
родичів театы Уйкы сідали до стола клали подушкын сы сідали я вже
ішла на колінах ішым ся з нима прощати же ідут сюда На
кулінах та Кулина І як і зо вшыткым ся прощали Зо свойом
родином да Были ідати до молодого оце мы молодята поіхали неділю сме
ся оце В неділю сме гуляли мыранше ходили до шлюбу у спятку
наіздили леж до шлюбу Повінчали ся аж по тым ішли гуляти Вінчали
ся дату одну успянку ту дат церкву Нуспянкы нас ту не было
тепер церкви аж успянківа Ном тако <unk> машынами сме єздив машыном котры
повінчалихал до Дужыны Посідали же гуляли до раня На рано на є
<unk> годину то ся посідали похмылили ся позавтрыкали і же тоды мали
сме ся выберати о я нашы тош го ся повыходили нашы вшыткы
сідают бо о што ва такло і Кладут подушкы на подушкы сідают
я дожы на колінах вшытко пройти він і я обує на коліна
і попрощате ся з тым домом же ідеме в другу А при
данці шумают за весільюміхати через годину пізнійше мают приіхати як нашы Не
молода поіхала Ну приданців же ну пришли сме ту ну ту приняли
якы не вшытко нормально сідаме гуляме А потім аж приданами співайт же
приданці пришли якоси ци люд же нас найтят дя то забывала же
і пісню же пак не співате котры шы знаш а котрый же
не зна Ну і приносят перше качку напоіли є влотком ленту привязали
пушкают першу качку на подвіря Том де мают молоды жыти Да дасвы
кругы жыла там на тым краі далеко та цілый Аж в кінці
села нашого Ны бы тож пустили і я здолжна з хлопом стояти
і кажде ся здоровка цюпат ня і каждый мі дає грошы ранчы
давали пору Вы стояли зо своім молодым Уж уж векруж в тім
домі дежны в дворі стояли так як нуда Ну жда мы сіли
мене приняли сіли як положено гуд купити Алже як чути же приданя
не пришли началь співати оддати з годину даж приданы привезли што мали
таме главне было всі подушкы і там матрасы одіяло чыпори на чышу
Ложен тумат быти А тото останн привезли І они з тым приіхали
за годину за годину да А выж ту сідите же выпивали же
ну як нас приняли жы і його родиче вшыткы ту сідят в
одкупют А вже чули же вшыткы выходит на вышы на двіри так
і вы стояли до своім мужда і выстоіте і они вшыткы вас
мают выта вытати даждый іде ціпат каждий рубель кладе кышені каждый даст
Цюпают ся так так было ґадальше обычно я не знам но потом
то вшыткы посідали буде гуляли а потім треба молоду роздіти Роздівали молоду
стали відро кладут подушку відро з водом Подушку Варили подушку ци за
голову на голово Відро кладит за головы леды ставлят на дворі бо
назві На на назліді было на дворі ставлят ы Відро ідит водом
і за головы за головом На заголов сідит ґін потім яєму на
рукы а потым і дайшы хлопчыка дітину дитину там зродили когосы Да
да да ну там як свого з такого маленького ну я своє
тримала Васильовой сестры хлопчыка ну іджы дайт ми друє тот дощечку задзеркало
Граблицю зачысало і свазкы залывают дякы дущечку єм зазертало же м ся
смотрила чымы фами Але то не дзеркалю Ні ні То антака дущець
ґрес чецгати в руці Не я тримам ашваска тримат жебы м смотрила
цим як добры юначе Она так тримат а направду то не дзеркало
лем так гейбы гейбы достєчка лем така достєчка о я то тримат
а друга чешше тя ся але яле цым граблицьом што порову чысали
радым не доправды такым гримен лем якым граблиця Ножы Я не даю
знимати онисе ісе так што спікыдуют придкедают по том Фусткы не же
чепинка нам хустку кыдают два разы майте і хто шмарит да да
і хто вінет з ми Зімат тот буде скоро за муж выходил
Ванет зняти вінец і завязати тоту хустя Ярода А я не даю
знімати мі так пойли да раз не дає Еда А потім третій
раз завязали хустину і тиж хустку потім завязали звязали лас чы давате
звязати одразу раз на третій раз да Но а вінец десяту ну
а яке сы вытримати руком Івінец Нє Слашка помсейшо зняла сме злабро
і шмарила хто далы даже перше занишлы то дівкота Три ґружкы мала
два дружбы жязали вас Звязали што ся діє в тот момент што
си сміваю не співає Товды виджу ся завды жена другы дальше гуляют
І до ся гуляйпа но уж молодого дав молодого на другы ден
нас молодого гуляли А тоты прапор весільний тота хоругулка де оно ся
товды дато дают принес Но пришли до двору ну а не гона
дома гнас ся долгы дерево Тома сме тримали выци право два Бо
де єст неба реба Бото де єст неба реба прибалі Ну і
як новій родині як вас приняли Та добре Пят років прожыло покы
хату выстриіли Нормально су сыкругы Сестром рядном жыли сестром он так через
дорогу тайле до теты Рузый <unk>э з сестром його сеста ду Він
был в них Семій муж і сестра старша была ониж хату выстроіли
жыли в своім домя я зо своіма свекрами жыла Його сестра жыла
то же тута то почерез дорогу Дак оце од мене ту дотел
Зо мі барз інтересне же мали сте такє вісіля Іщы як быстте
постары дару муда я кажу нас наприм шолпаті так по старому робили
шосаси по старому робили тоже по старому з дружбами з сетым стрепрапорцями
зошыткы Ну а тепер уж так не роблю А тепер ні Тепер
не ґажы ны прапор цінне нич Я сама і можу вышывати ну
я ся нич не вышыла Ну нишлепа то мене были занавезкы вышываны
выдушкы мала вшыткы вышываны Ну на є нич вшытко ся подерло Боже
старе Де ся дівка вышывала тепер я же як замуж вышол мам
коли вышывати то треба час мати жебы гляды і хресты ком богатскым
хрестом і ансамбль Тоташ як я не вышылам бы до того треба
робота Тота коли в зимі мож вышывати Вже жыли неєколи тож зимі
неєколи Та ну час што мі робити выіхали до єдной другій мати
ґаздівку я вийду же мати ґаздівку Зыме то сама ґаздівка тыко што
зимі городу неє Город бач якы вам здоровенный м аж то само
людас сотых найот сотых тувалец доблепис што самы робити ци помагают огы
діти приходят садят Діти ходят садян Посадити горы то ниха А і
тяпати мушу коли самы Коли они при ну помагают конеш же помагают
а так бойшество цепер то з тым то з тым тота має
маленькы тота ма тота робота тото ну то на нимо такы сут
алташышы наняла пороблят там По двадцеткы вказут чы чы чы там курити
ім купити то фляшкі зроблят і зроблят да як так назав люди
в селі пют Ой нас сут такы бабы молоды Не так пют
страшне але кашы настоящі Ну а то Лемкы так ся спили ци
тоты же приіхали ци шыны такє Нас такых ну Лемків такых неє
жбы пили так А то пришли уж же ту до села пришли
повіме так інчы люди да Туже ж вшытко змішане тепер на нашы
улици же рускых єст багато не Руска Украінці ну але же Росияне
Може же буде Лемкы же по рускы бесідуют ну не Лемкы же
вже дувала і дураня Так і інтересне то зашытко што вым мі
оповідате ж дякую за красны сніданя смачны барз допрі з вами аго
треба єхати дале Та так де добре Але дома самы так але
є добре Не лем дома але і вшыткыма добрыма людми Добрых люди
добрых Дюю баставайте здравы Тримай ся Но а тепер мили моі слухаче
обіцюю же наразі більше не буду оповідати о луганьскых Лемках най они
од нас кус оддыхнут Бо стоіт ціла черга інчых Лемків з ріжных
реґіонів Украіны і вшыткы терпеливо чекают коли уж дам і іх до
Лем фм Дякую за поміч в прирыхтуваню того луганьского циклу Луганьскому Областному
Товариству Украінців Депортуваных в Польщі котре си зове Ватра а конкретні голові
Товариства Петру Ясінчаку Світлані Журавльовій Дмитру Байкєнічу Павлу Падуховичу А тыж а
тиш Львівскому Осередку Товариства Лемківщына котре фінансувало Подорож до Луганьска Бог заплат
На тім будеме ся пращати Дякую же сте нас слухали з Любом
Новецком зо села Переможны лутуіньского рейону луганьской области бесідувала Днеска при цілий
тот час Анна Кырпан До стрічы за тыжден Оставайте здравы Слухайте <unk>
процент лем на Скракова а зо Станиславова Для вас будут глядати ріжного
цікавого шылеякого Анна Кырпан і Наталия Асатурян Слухайте <unk> процент а будете
мати цілых <unk>