70% #2013 - 70% #52 Іван Красовскій (2 част), 09 II 2013
Еп. 2013

70% #2013 - 70% #52 Іван Красовскій (2 част), 09 II 2013

•

Опис епізоду

Odcinek jest rozmową z Iwanem Krasowskim, badaczem historii i kultury Łemków, o roli Lwowa jako miejsca rywalizacji wpływów na łemkowską tożsamość. Wspomina się działalność różnych środowisk, publikacje i spory o to, czy Łemków wiązać z Rosją czy Ukrainą, a także o późniejszych deportacjach i współczesnym łemkowskim życiu intelektualnym we Lwowie.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Слухайте сет процент лем не Зкакова а зо Станиславова Для вас будут
глядати ріжного цікавого шелеякого Анна Кырпан і Наталя Сатыран слухайте семка процент
а будете мати цілых <unk> Видам вас мили моі слухаче при мікрофоні
Анна Кырпан Мы зас во Львові і підеме іщы раз в гості
до Дослідника Лемківской Істориі Культуры Івана Красовского Іщы не раз будеме во
Львові ґдеме ходити по Львові лемківскым по лемківскых адресах Львів Давне і
Прекрасне місто Я люблю Львів преці тує ся уродила і част мого
жытя минуло во Львові Але кєд родиме о Лемках то Львів для
ня неоднозначне місто Власні ту выховували аґітаторів котры підут в лемківскы села
і будут вчыти темных несвідомых Лемків Ту друкували літературу часописы котры они
возьмут зо собом Была медже нима лем маленька ріжниця Єдны оповідали Лемкам
же они такы самы рускі є як і мешканці Москвы ци Санкт
Петербурга і они все памятат Рускій цар они орґанізували всядиль Общества Міхаіла
Кацковского Інчы аґітаторе зо Львова оповідали темным несвідомым Лемкам же они не
Русины не Руснакы лем Украінці зато най бы ся вчыли покус нормальні
по украіньскы бесідувати і забывали вімашній зупсутий язык униґанізували Товариства Просвіта Ту
во Львові пакували чысленны пацькы з книжками ґазетами і почта везла іх
в лемківскы село В єдных пачках єхал до Лемків Пушкін Достоєвскій Тумстой
інчых Котляревскій Шевченко Франко В єдных часописах ся писало же найгіршы люде
то Украінці Як товды образливо писали Мазепинці а о Лемках дбают лем
в Росиі В інчых часописах Лемків чыли жыдля них найгіршы то тоты
рускы і тоты Москвыфільы а по першій світовій війні іх звали образливо
москыфільскы недобиткы бо іх гейбы не добили в Талергофі Трасні высмівали проклинали
паскудили єдны другых а найдивнійше же лідеры єдных і другых тоты діяче
Сідили суй выгідні на мягкых канапах во Львові і з того місця
з того міста ци рядили Лемковином бо они ліпше знали што Лемкам
треба врядили вказували кым мают ся чути Лемкы што любити што проклинати
Яку книжку чытати а яку спалити так тоты діяче зачали велику війну
за душу Лемкы При круж і в тотій війні ся забабрали дост
мудры і славны діяче а навет священникы нихто товды не думал як
вшытко ся оберне А скінчыло ся депортацийом І тепер во Львові де
довійнеме Школо Кількоро Лемків жыє іх дост але неє Лемковины В кін
місті Лева єст дуже лемківской інтеліґенциі Але тота лемківска сметанка бесідує тепер
юж по украіньскы Ту ся друкуют книжкы о Лемках і Лемкы тото
фінансуют а книжкы тиж по украіньскы І навет найсловнійшы в Украіні лемківскій
історик дає тото інтервю Мігнеска по украіньскы Але нам юж час ити
до него пан Красовскій уж чекат ой ном кус далеко добрі жыєт
тромвы лапальта ам ам парафам ам арафам ам ты Коли літо приходит
гаряча ора і на сіромы каменій хвалит ся тій Колез він покричыт
наслідника ни твора оморити ходити і думати лі Сонце розшарене над віздом
біт і відшаном машын друго іде голова Я згадаю про головный озер
блакіт буде і Старені трамвай але сий мене буди рода сама Олезрімене
заліз до яснайом неба ле зріме на люди деселена права оле зрімо
назы крам парафан <unk> буста уж оні а дале зима Я стараю
сме не видіти на смале і час І мороз Івані поты нема
Які люди жывут в Республича Ехочувам артино Коз мидвемори во чыла ціти
залива ота про клоны орблати Туди єзде коли Старені транвай повезиме мене
туди де года сама Повезиме мене заміст то асфальту нема Полезиме на
туди де зелена трава полези повези полезима на туди на природа само
полезиме не заміс до нас памо полезиме де люди зелена поле зимоязы
стареді том байф поле зиморызем байф поле зиморызи старекі том байком Доіхали
сме в трамваю зо знаным львівскым гуртом Пікардійска Правда трамвай нам ся
трафил як ліси літний а тепер іщы злыма летит сніг але при
ціє понці все кєд сідят і пют свою гарбату В специяльно призначеным
місци токонома звісят сой якій образ і кєд на дворі єй тоту
звісят нарисувану на шолку зиму а коли зима товтоконома буде на єд
<unk> біліту то так і мы ся переіхали в зимі літнім трамваєм
Не знам ци зауважыли сте по дорозі славну львівску фабрыку Світува коли
суряньскій Союзі вшыткы знали же найліпшу чоколяду роблят власні там а директором
был Лемко Зусвятковий Андрий Толпыш Пак не раз давал грошы на выданя
книжок лемківскы темы і на книжкы Красовского Тыш Але мы іж близко
дому де мешкат пан Іван зато мусиме припомнути на чім ся скінчыло
вшытко тыжден тому Бесідували сме о барз давных подіях о тім як
в <unk> році кыівскій князь Володимир долучыл до свойой державы білых Хорватів
а в тім і лемківскы землі Точно через тисячу років Лемкы в
львівскым скансені поставили церков Мы тиж о тім оповідали тыжден тому церкву
скопіювану з храму в Котани і ясна річ назвали святыню церков святых
Володимира і Ольгы В своій книжці выданій кусти в <unk> році Красовскій
коротко выкладат цілу історию Лемків і ясна річ не оминул і того
факту цитую в <unk> році кыівскій князь Володимір приєднал білых Хорватів до
Ківской Руси За тото речыня мал навет конфлікты з товаришами даякы повіли
же о тім не треба было споминати чом но бо акцентуєме же
Лемковина не все была єдным цілим з Украіном і навет не все
належала до Кыівской Русі А то буде шкодити Лемкам в Украіні Но
і назагал ся дискутувало ци треба святкувати тото долучыня ци то добре
ци може недобре но то слухайте дале нашу бесіду Я сой припомнула
же в <unk> році была в Лемківскій товаристві така дискусия ци треба
шырше святкувати тоту річницю товды в товаристві была така дискусия же треба
святкувати шыроко же прилучыли Лемківщыну До Руси была така бесіда якысы мали
своі арґументы в тотій дискусиі і повіли же тото єст факт але
святкувати шыроко тот рік як рік долучыня лемківскых земель не вартит рік
<unk> Ци треба в такым році святкувати денавит свімусь мій колега Хюкыкій
цього цього то што жыт загарбаня загарбаня то загарба Ну ну но
люди не розуміют што то было зовсім інчий характер тоді і інчы
відносины між людми і інчі границі і інчі державы і інча система
державна жодно тут загарбаня не было а было добровільне приєднаня ци в
земель які дійсне уже были Рускым і рахували з Рускым Чехы не
запересювали вони не претендували А сут докладны документы де єст написане же
было цалком добровільне Це сут документы Можна знайти безперечно є але сама
сама ся справа што то однецілий рік трохи <unk> року трохи <unk>
року і вшто было домовлено жодной боротьбы не было жодной війны не
было Не тілько было домовлене але ту же Володимір Великій выступил на
великому віцю і там де тепер сяник каже тут ме збудуєм фортесю
нашу Руську західньоруску фортесю і нихто з Чехів не заперечыл і цю
абсолютно были зовсім інакші соспільні відносины Зовсім на добровільных нацялях зовсім інакшій
Інся справа што завойовників завоювали Татары заберали нас Полякі завойовували Москвитяне нас
Андрій Буголюбскій Інці і Цякіци але між собою Русь і Західня Європа
дуже были в дружных відносинах там же ж Анна Королево поіхала і
все Все жытя цитало в Руску Біблю і Уруліна ці Біблю присягали
ся были зовсім зовсім інці такі соспільні відносины Тому жу схід был
більше дикій біж воєвничій зовсім был інакший Я в своіх штатях дуже
шыроко відображал сей всетисялітя і сей факт Я тіж і знаюшу Шывик
зі мною сперечал ся трохі што дійсно выглядає як як захоплиня і
то святкувати нема потребы як захоплиня я был як раз проте я
вважал і писал своіх стягшых це было приєднаня што Володимір приєднал Лемківсин
Правда тоді Лемківсины не было Значну тоту тоты землі найціл бло Лемця
як бы того што Новашій мапі нарисувано же то лемківщына ча пілнічной
лемківскале але задупряшыл бо было была час і Словаці неприєдна на доківской
Руси та было бу правдо вони менше были по тому по тому
гортє на ты сы завоювала ле было коротку буду Но пілнічна Лемківсня
была до <unk> року досыт долга Хтіло бы ся більше о тім
знати бо то ріжны дискусиі хтіло бы ся знати як оно было
направду бо но нихто не буде нич бесідувати наприклад волиньскы землі ясне
же то была руста ци іщы даякы землі там Чернігів но ясны
А ту з Лемками кус не так кусы з Лемками вшытко так
ясне Добріл жебы было документы і іщы так повім Я бы м
хтіла мати кусы добру нормальну загальну книжку де бы была тіло Істория
Лемків Бо як я заплянувал такы маю навет плян написаны але як
раз тоді коли я си плянувал зо фурів на оці так тото
ци від найдавнійшіс часів дотепер зробити таку популярну але ґрунтовну наукову уґрунтуваньом
істориі Лемківщыны Не суху наукову для академіків а таку для народу Шоб
дісы там были одповід на всі питаня Влодимира Велику Приналежност Лемківщыны тому
жыс тоді были і інакшы ці Я бы хтіли мати таку книжку
де бы мі написали нормальні жебы не было ідеолоґічных якыхси пасажів жебы
было написано нормальні Бо коли я наприклад беру книжку же єст автором
Лемкы то я виджу же там написано не вшытко так обєктивні а
же автор был москофілом і тоты факты котры муднійшы жебы я огледим
він тото ліпше описує хвалит а дашто другє што му ся не
хоче похвалити то він ци не повіст Лайтім ци є коси повіст
неґативні Ну і зато книжка цінна Але тото перша часот перша перша
частина його цінна є ци яка стосує си істориі лемківщыны тому шу
він был кєрівнику мку вышематизму зберали материялы єшематизму інує колису материялы то
ціна А друга частина Біліберда Оце выдносины з фашыстом і там проти
нацийоналістів украіньскых пострашне діло другого частины Лемків Но а смо те товариство
Лемківщына перевидало книжка Тарновича добрі Но інчытам наприклад я што пише Тарнович
чыя бы хтіла обєктивні Я чытам і наприклад пише Перша війна світова
Написано што было на Балканах і вшытку а не пише же Лемків
гнали до Талегофу Нияк А чловек жыл то авденцу не напише же
тото было Він пише му нас ся бізашо не однобічно то што
нам подобає си то не пише не реєструєм а то ж не
подовси то не замолчує А треба быти налетарно знал знал Я дуже
добре жыл з його родиною особливо з сынами дуже дуже зы аж
ту дивувати знимацьов Але цом так зробил Писє є і яку ся
історичну книжку для кого пише для діти для внуків жебы знали як
было А то была іщы Дост недалека недалекій час бы він тото
іщы знал і памятал бы то при його жытю ся діяло тото
было недавно так вшытко памятал мал факты мал літературу Чом так ся
стало же не пише нич о Талерґофі Од яка ваша версия Де
я не дивую стуты Ту тому што тут вині з одного зрубоку
і самій му скупіли Тому сівони Талергоф зробили суєі святині сут тількі
гімны іхы а там буду Украінців багато а Лисян талергофі Але вони
зробили сут тількій ім тіхі выни перетерпіли і унисякі выстівкі видавали в
кій якій обурювали і Тарновича і всых украіньскій свідомости істориків і писменників
Так же я ту особливо не дивую ся о што такій реці
Тарнович замовчал Окрім того він очывидно в глибині не знал істориц єй
і він не хотіл ціпати його до того шу по тому тому
выникнут якій непорозуміня великі йому цього теж не хотіли Ту він так
дивил ся Полякі шос там написали про Лемків він выкорыстал це відоме
уже той той Франц Куковскій шой написал з єдным меджем Лемківском про
Лемківском і він теж Давал такій бы близкій його душі знайомі йому
материялы і выйшла така істория же то компіляция ріж тепер бы він
тепер бы він шырше написал Тепер бы йому не дали так написати
Тепер як бы він жыл досито тепер бы уже уже люди знают
більбоку історию ци всю і бы зробили Наприклад мій преґіду был там
в ґлофі І я знам о тім кваті І был дідо не
зато же аґітувал то был простий чловек там Більшіст было там дуже
мало было такых політиків Но то было А то а більшіст было
запроси люди Я наприклад хотіл більше знати про свого преіза і про
тоту ситуацию котра была в тот час і я смотрю в тотій
книжці што поважный автор темя песия писал кілька статей про талергоф язиброві
ци материялы талергофскій ельмена гіхні іхні материяли выкорыстов і цитувал я написал
тык тык Алеправда в найвысі уж час жебы была нормальна книжку і
обєктивні повісти о істориі Лемків Як бы Я не захвуріл на оці
і прожывше з десят пятнадцет років я бы постарал ся зробити наявже
не можы Я єдине єдине шо тішу ся што виде енциклопедичний словник
Там буде дуже багато тошы і Талергові і інче і то все
буде дуже багато буде там материялу і з той ґрупы істоі все
мене тішыт Буде джерело для майбутніх поколінь зробити шыршу історию о то
і добре што єстріят а більше я не ва тот словник уж
давно мал бы в Варшаві быти надрукувану мал быти ношто зробити Добре
што тепер уже справа зрушыла ся І такі материялы як в Талергофу
не старіют які були такі є і они приходят ся і коли
ведуты то вже скоро же через два три місяцим має вийти Буде
іти туды шістомів Енциклопедиі Ото першым Оцы сему і моі надсім я
працувал <unk> років слі материяли які тепер ввішли сей суми о і
добре шони мене тут зберели ся зато же Варшава скапітулювала то Бог
лем ту не тут видому А де буде выдоне А якє выдавництво
Янеце не знаю А якє то буде то єдна книжка си Віт
материялу материяло вагу не веді материял Лутце це не вішла бібліоґрафія не
вісли мінці ці поясня і то на прошу і це за два
тому Я не маю охоты два тому Як бы м ківш будин
то взяти такій більш тонкій материялизм выто одному том але я чуй
донесу служыт ватоми файну І то бы была праца цілого вашого жытя
така концентрувана Та це головна моя робота выва ну і окрім того
я товлю жем на половину материялу пригутувал треба тій кіпі редагувати історию
церкви за <unk> літя Істория лемківской цараркы Володимира і Ольгы а уж
было выдано і двадцет років <unk> років тіж статі буде <unk> рок
на <unk> рок не тепер буде сулідна книжкы Тепер буде більша Документы
всякы будут там крім фотоґрафій буде субідны Вы хотіли таку зробити дисертацию
Материяльна культура модовона надрукувана з цьому двох томнику шо Америці выйшол Лемків
сіно в двох тут десерчаты выішли ты материялы а по тому я
робил докторску дисертацию Украіньскій джерела лемківскых прізвиска книжка прізвиска ґалицкых Лемків ХІХ
столітя Но але чекайте Вам товды надали захіс де не дали мні
тоциі дали мні пропонували же тепер коли розплал ся Радянскій Союз але
мні жев <unk> років минуло <unk> років шо є буду тепер дес
тас робити Так я надрукувал ци материяли і одмовил ся ниху не
захвитіл Міні признал ся науковий кєрівник Гошко чы його кілька разів выкликали
в кагеі І він дал підписку і му заборунили допускати мене до
дисертац О то він не міг Йому так порады лиш зоборунити мы
не може Ты всє робиш віне захыстил ту він А це треба
надрукувати тампер несли си там я передрукувую материялы Це великій Кушты коштує
то раз другій третій Подомні назів я відмовил ся десі пару місців
перед смертю Ложку міністер Каже тепер я вже можу тобі розказати же
Рыдянско Союз не має о такы такє было все мін розказа мож
бы повісти же Лошко был тиж історик котрий ся цікавил лемківскум тему
Носліків Скійків цікавил ся видувцими Лемківскы на Академіі наукы триды два два
два томи значыт треті приготували теж што може не выйшли третій явлены
памята О він не был солідний як у історик Він цікавил ся
і Прокарпаты він написал ряд книжок Прокарпаты в залі Карпат А про
саму лемківсю він не любил Він такы помагал мі нідесь о трохій
роботу міні Він кєрувал він мені помагал дзереля заходити але аж В
кінці признал ся перед смертю шурунили допускати мене до дисертациі Ходеты тор
сеп апір сам се лопті под хлопці дігом діго сніго западя Маліцка
горе Собора собора А тепер уж побесідуєме о лемківскых робін вудах Памятам
портрет єдного такого героя то Василь Баюз з Ліщын Аномалювал го кузяк
і як намалювал то сідит пред вами правдивий інтеліґєнт філософ чістіцкій красні
позбераний Все приду Зындронову в Музей долгу в Ґалериі смотрю на тот
образ Кузяка Лемкы тыж люде Мали своіх порядных збійників і по пілнічнім
і по пілденнім боці Карпат добры были специялісты фахлово робили свою справу
А пак од богатых брали бідным давали Но маме вшытку порядку як
і учых народів Не мусиме ся гыти Лемківусы Лемкы ся не тішыли
так зо своіх робін гудів не пошанували так як ся належыт Неє
фольклору о збійниках неє літературы неє фільмів Не диво же Лемкы заздросны
же наприкляд гуцули наскладали цілу купу співанок про свого найсловнійшого збійника ци
як ту гварят опришка він ся зове Олекса Долбуш Час уж творити
своє а на разі як приклад послухайме найбільше знану співанку о Долбусі
Ту ся оповідат як Долбус нашол свою смерт і то была здрада
його любаскы коханкы зінкы а забыл словного героя Єниш Штефа Но Косматє
ай до зінкы дожда паной зінкє дожда пано оєзінкы Ци спашлю того
ойцецю є дошлю того ойцецю є Янес ньоі я все ою <unk>o<unk>e
Мацяра єма всєма Дел дама Дел Матяй та гымлю Што не мож
Вас пустите што не мож Вас пустите што ко на се од
надію Яку вызна бете Як знал бете своє <unk> на дварите сові
мож ты санкє двогі Як тиложу плятісвоі Як тиложу плятіс своі Судосв
штафаны споды три лем Штафаль з воду Ой теразы звіл чыпусні зрады
чераз пусні з рады раз червона лісаль росе Аоля са хлопців просе
Аоляса хлопців просит о хлопці ой делоі Оснитня то дітля на Сватеє
смет на єм а то понеслі дні сині горе занесідны злопом єс
єм о своєце А саме лжага о сво дієце роздерску овцюскувате люска
про ци гінци Пролевате гы се прос де Іщы студентом взяли тему
диплому про Андрия Савку тавіни Везвольный рухы на Лемківскій Найда і музика
не было дуже такых тем котры можно бы было опрацувати дже ходило
о Лемках в Раньскым Союзі І може тота тема была єдна набыла
темы не выкликала проти рістривсингеры збійны кєкулис за феудалізму за то воно
не выкликало жодных бо як бы як бы писал до чеперішній сясия
ат бы ся І місяц дає же тото бійництво лемківскє то не
были аж такы опришкы як гуцули і міся дає то моложе субєктивне
же коли гуцули успівали якій тот наприк Алексо Долбус такій тот был
романтичний образ тот ебіник то в Лемків може была докаментальніст Кус інакше
і не было так популярну Е Лемківскы збійникє не было писменників і
кібей гуспівали Так як гуцульы се зробили як гусули фольклору теж в
Лемків пру збійників не має але самы але але самый машштабы борутби
лемківскы збійників вышырці на багато як гуцульск Андрий Савкові скійкі вісемнадцет зи
скількій там років кєрувал цым Він піднял половину лемківщыны на допомогу му
Хмельницкому зєднал ся з цым польскым косткой на перскым і з Наперского
зрубил Лемка і тосьовла в них дуже обшырній дікішы треба це было
все Я написал і выйшло в Чехословациі выйшла кіносценарий Андрий Савка Цо
повіст кіноповіст про нього І в Кыєві вже приняли што зроблят єй
шу дадуть до веровництва це звял ся за цекулик Лемку Але тото
боляга по тому та не знаю <unk> осімдесятых роках А по тому
коли в помері тото та за затихло ємене єце книжочка мічыт ся
в кіло кустоту таму розвинути бо не так ця то пишут о
тотім зміни дві а был іщы такій чепец і были іщы выдяківатель
чепециі Были были бы та было багато я іх там де цілий
рубил список іх і я мал намір зробити обшырну роботу прузбіників але
в жытя короткы То треба зробити то треба церкву треба розбудувати поіхати
треба грошы зібрати там якій якій сі рады якій конференци Можно повіти
жы знали одзвінит ся лем Чоловік думал жу вічно буде жыти вісно
буде молодым вісном будемосым всо зроблю і то зроблі тот роблю Новите
не вс тых ся де выглядали документів в збійництві были судовы якысы
та як і всі судові книє присєталі прохас скы документы прухаскій рукописный
віділ я познайомил ся вивців ну і тепер Полякє про своіх збійників
богату писали але справо в тому што дуже багато там было в
лемківскій істориі в іхніх збійниках на Подгалю і тотам Лемкы примали участ
Тахшы Яту всю зберал зберал зберал і багато в мен записыв є
багато А може бы выдати є вкусы нижодку лем у тотім здійництві
якій Яносі там носят ся на татар якым назває а Януры Яносік
на багато слабшы біднійшы від Андрия Савкы Андрий Салко был справжній узнай
якій был тот Андрий Салко Но де я дес навід маю портреты
Йовеличку зробил портрет Андрия Салків ді Петро Ліниньскій зрубил Фантазували ци было
з чого зробити такых безпосередніх рисунків немає Новіцювали Мож вы памятате в
Глоця там кузяк нарысувал знай Е там в ґалереі глоця То такий
рисунок ви Андрий Савка Юрці Шынхудожник в Кыєві зробил гравюру Ідеякі ілюстрациі
О це портреты Савхі величко зробил портрет його і Петро Ліниньскій Оция
книжка што є казал кіну сценарий Пішлові вышли в <unk> р Андрий
Солкоп тот Андрий Солкоп тікал ся як дар дуже долго кєрувал сым
єй за якій бу Дійс є багато приклик коли він добрі справы
робил роздавал єйс бідным людям тоты ся мину Ну і все такій
всетакій це його лице повстаня на допомогу хмельницкому це великє діло то
жоден жодных збіників і долгу та долгу уж далеко до Люму Сал
Кыньскій кє там два рокы ся скількі було цен отаманом з бійників
гуцульскых але про нього напису зробил То цікова тема чы неє доброго
фільму доднес Такы обіцяли обіцяли мнішы зробит треба было все допрацувати багато
зробити етноґрафі дати багато Перше жыєшка яку є чытала нормальна книжка про
Лемків то была книжка Хто ми Лемківже То было перша така книжка
популярна Перше така як бы нормальна книжка же я могла сой взяти
і перечытати і мати якєси понятя бо были факты історичны і ґеоґрафічні
і ріжны ріжны інформация же в цілости можно было сой представити бортвы
о ріжных ріцях писали Ріжны досліджыня робили і зато мі цікавит ріжны
річы навет деякы цитаты Я бы хтіла жбы прокоментувати напр така цитата
о ту єст цитата в Книжці Біляджерелийной культуры Унес приятельых умова ґрупа
активістів Лемків што быселили ся во Львові зуміла відродити писменницку та журналістку
діяльніст Чытам тото і думам сой же правда бо была при кінци
осемдесятых при початку девятдесятых років было такий рух шырокій до свого одроджыня
зачали ся друкувати ріжны книжкы і Вашы книжкы тіж о Лемках написаной
на іх было А кєд опису найде маю маю на увал на
увазы ту дітешу мне десяткы разів выкликали в кагі і показу вым
німу істи цього ти там таке написал цього там мазепу задал цього
ти тамты то найте ну дуже несправливі і як бы я трохі
бым боял ся я м просто Махнул рукою кажу більше буде выкликати
я більше буду писати О то я бы бы замовцял і цього
бы не было ніг нічого жодных слідів бы не был А так
я все такі был впертый в сьому і хоч умовы бы несприятливі
міні забороняли Ну вони дішли до того што написали в Варшаву шуб
му іх свытей не друкували нашым слові Ту один я по тому
мі признал ся процівника м за Відуйці видів А в Варшаві они
теж не дурні Раз ім Красовскій не подобає ци ту Зялий душнянскій
Моє жахта Ісьо і під прізвисім душнянскій Я вырішылшу шту так треба
і і в ґазеті шуп шуб не было пряму прізвися Псевдонім та
нехай буде і сьо ідут досит долго кілька років тому в Душнянстві
Душнянскій душнянскій А по тому мині редактор кажеш нам заборонили Ваше прізвисє
жыла вы писали м наше слово барз часто є о якымси резонанті
Ци Вам писали же ся ся ся ся ся ся подабыт ци
не подабыт ци до мене призяли ви ся така розмова была бо
они были задоволені дуже шя пишу ба тому Я оцілу енциклопедию некы
друкувал в першому вариянті такому наівному ст з десят років оддрукували ся
пізау з істориі та культуры Лемків Вони були цым задоволенні сприяли Вартом
до той цитати унесприятливы умова ґрупа активістів Лемків што поселили ся во
Львові зуміли відродити писменницьку та журналістку діяльніст направду было одроджыня бо выняньскы
тоты часы то не можна было цалком о Лемках Нормальні бесідувати лем
так потиху і в кухні медже своіма нормальні не было же не
можеме лем на як поцявил оце боротьбу за Лемковину хту теж спочатку
так вороже з оцього поставили ся неохотя старали нас відсторунити від цих
проблем розвитку культуры а по тому Штораз векше было штораз вегше літа
Але уж незалежно Украіны новы умовы приятливы якых перше не было Мы
можеме вшытко днес говориме уже в несприятливых умовах Лемкы зміны відродити писменницку
та журналістку діяльніст Але тепер уж маме незалежну Украіну і маме вшытко
свобідні ну і наприклад Істнує Товариство Лемківщыны Істнує Фундация Досліджыня Лемківщыны і
выходит єдно по другій книжкы Выходит істория є <unk> села другого села
<unk> Выходят співаникы ріжны лемківскы співанкы зноты і так дальше і так
дальше І цікаве же цю голосы в Украіні більше спрятили умовы а
не выходит поезия наприклад лемківскы желем Русенко Іванофранківску Жыл Гуловцяк і інчы
ани фундация Ани товариство не зробило якуси таку книжку напр лемківска поезия
ципру а зану дивне такє ройкрасє найкрасє в сям видноосиній світлі выглядає
Антони Добрі Антониця маме Слава Боґу Юсь выданы і перевыданы Но але
в Украіні было тиж дост авторів може змінка може там не на
десяткы рахувати але были і сут тепер іщы даякы же лемківскы поеты
не было выдане нормальну ікусы та не были збірник што подивит ся
подивит ся в давнину за того Хыляка Володимра Хылика Скількін <unk> повісти
написал видол по тому туронскій Кінці ой а зараз так досит навіт
сам Іван Франко Карпаторуска література пишеш стількі богато друкували Лемкі на диялекті
літературну а тепер зали замолклы замолкли і то затиху Но не мам
незалежну Украіну Чом тепер в Украіні Коли неє Сталіна комуністичных тотила лідерів
цьом гнеска Фундация ци Товариство Лемківщына не выдає нормальні лемківску поезию напр
наприкляд тот сам Гуловцьок з силов нашым слово поезию Ци інчы мам
ісы знате самы яку вызых голову Луця кадрунуло желем друкує хломка мі
ся подабат найбільше же лем такы поетичны метафуричны направду Кодашо такішом є
циж писали лемкы не лем поезию писали прозу были даякы публицистичны тексты
того не выдали доднес Не знам чом в Словациі в Польщы тіж
асиміляция пішла далеку юсь але прібували робити даякы курсы лемківского языка в
Украіні я бы на такы пішла на такы курсы бо я не
барз добрі бесідую по лемківскы і нич углас наприклад Е такых на
Іванов на того тото трудно Азы я теже про все думал але
це трудно зробити бо кожному силіі є інчы діалект і особливости А
фронтиі жебы зробити зробити єдиний то треба мати державу шуб зробити єдину
державну лемківску мову А хтіли бысте жебы была лемківска держава Я не
проти Певнш было цікаво але зараз се не зіснима млі Фемкы Русияні
Рускєны і та як думате кєд не были бы депортуваны Номале мали
можливіст <unk> Росі што зробити хор як якусь якусь таку автономію не
зробило одну республику а дві давай быти з Міс а Полякам це
виєдну властиві три кєд говориме о тім же было на Прясівщынів властиві
три та шу зараз зараз це ідеє нездіснима державности Лемків Навіт навіт
як бы Маґочі вдало ся відірувати Русинів то все одно вынрускы ні
такшы жодны державы ніхто бы хто підпустит територию для державы Словакі Чехі
Австрия Польща нихто не да Але днес нихто не повіл жебы была
дака автономія окрема Е автономію могли зробити в <unk> році як автономію
бы зробили одну республику тотоді автономія бы была Тоді бы зробили автономію
Ну але вхід не хтіли жебы Лемкы тото мали што зробиш Што
я сой думала што бы я хтіла оцім ся звідати наприклад такє
Вы ся вчыли в Тереболні на бібліотечнім віці і за путім пішли
сте в тоту школу міліциі юридичну в моій голові ся не змістит
в єдній особі бібліотека і ефя думаю як Чловек це трицены міліцейскы
школы <unk>em судово прокурорскій е чловек ся учыл Семінариі учытельскій в Креници
па чловек ся учыл в теребовлі в культусвітне учылистя як бы бібліотека
і ту тоту тут было таке під Свідоме стремліня міні хотілось вырвати
ся і з цієй білоборници з цієй бібліотекы цього болота вырвати з
дез у світ є можливе зюридишю школу Давай попробую Пішол попробу і
приняли взял Хтіл выіхати і так выіхал Любів і так присіпил ся
до Львова Лем вапо была така головным ціном той част така таке
стремліня шуб вырвати ся о то несейозна робота сиди в бібліотеці музиця
і людям книжкы коли пахви ціле жытя цідили в бібліотеках і архівах
яку історию а по тому музикам раяти ціле жытя бібліотека <unk> а
по тому я так привик до бібліотекі до Выжы ж мені все
дуже пригодило ся Но видите як тот жытя може повернути Та ґнайте
людина як мудату о то подумал то подумал а то а давай
попробує не брал ся жоде на налі Тепер то я аналізую подіі
І думаю варто ци новарту доділ не было О є можливіст вырвати
зырво поіхали Але был васім жытю момент же вы пошкодували правда Чи
выступили в тоту юридичну уколу Можливо бо я не міг ніяк стерпіти
того што за пятку лусків зыс людину є мал цілый час м
суперечкі непорозумліня з ци оприводу Як бы може і не поступили нає
історичні факультеты ґубя немов тых стиків гострых стиків з юриспруденцию думушу в
той час быти юристом то треба выключыти з себе всі стремліня хороші
думкы хороші треба треба быти автоматом Мій дідо гварил своім дітям мал
трьох сынів єдну дівку і гварил же можут выберати кым бы хтіли
быти ту ту в Ридяньскым Союзі але наприклад же не хтіл бы
жебы дахто был з них міліцийонером повіл Вы выберайте Што бы сте
хтіли я не буду ниц ворити лем наприклад тоту ніт а ваша
родина нормальні сприняла же пішли сте на того юриста но бо Лемкы
тиж мали своі понятя родины може не дуже і надзвычайно радістно сприняли
це батку бы уліл як бы я на священника пішол всєти ся
ніж на юристи Але я особисто не желію я задоволены цим бо
я і там пізнал і там пізнал і там де щю для
практикы жытьовой взял і там взял і мні легко по тому было
орієнтувати ся в тых тире питіях всякых Але пак вывыбрали для себе
лем історичны інте я вершю же там уже осягнул на істориі Доколи
чловек зробит карєру ци барз дуже зробит в якымси напрямі наприк історичнім
ци мистецкым культурнім іщы даякым науці і в тім його щастя Але
доколи Тото щастя лем в тотій справі же чловек робил ціле своє
жытя Вы можете повісти же вы щестливий чловек не лем в тотій
справі котру выробили а і в цілим жытю В особистім шытю В
особистым жытю я щестливый шу мене батькы хорошы были Дуже дуже на
мене негативно вплынула моі відносины з дружыною Ялі дуже высоко цінил і
хороше з лемкынь але так выйшол шму жыли двадцет років іс більше
не могли жыти Ты трошкы трохи мені збило з пантилику ци вожя
нікови не як кажут не Сердил ся не кричал не сварил ся
але вышол не так Ну і зрештою в кінец кінцем загальне задовольнял
мене теж і я все такы прожыл покы што досит багато років
і ворогів такых не маюш я жалівшы якомусь зле зробившы якогось вдарилшы
яку якомусь што вкравшы якозю вызурило бы жо не маю О я
не кажу што я дуже такій честний дуже реліґійний в залі фанатик
нє але зла стараюсь не робити І задоволений я тымшу пружыл досит
богато і не надаремну все такій слід залишыл за собою шкодуюшу В
третім році мені такє зстало ся в мене од неоко тілько залишыл
з Пісовіны і це око захворіло мене Я десят років майже ніцього
не робил так дуже мало Но шуж кінескінсым кажу Дай славу Бошу
так бачу трохі чы можу іти пройти ся і бачу жто перед
і мною хто зо мною Ой ну не можу процивати ту ні
ся о не зроблю Але все такє тіж усебы тым шо я
даремно не прожыв І в родині в нас дуже і з братом
з сестроми дуже добре з батьками особливо дуже добры мене дуже хорошы
баткєвы Склало ся родинне жытя як бы не цей родин выняток але
зате маю доцьку яку я люблю на мне любит она зараз Віталі
выс мою пригід Маю внука гарну правну кашекрацю од такого Батяра зараз
прийдут Вдыте ви ціле жытя посвятили лемківскій темі Да все все таке
доросле жытя то якы посвятил лемківскє темы Вы ся вродили в Лемковині
вы там росли вы там ся вчыли Но пак в Украіні жыли
то тым вшыткым припоминали а новы молоды покуліня Як наприкорити внук ци
правнук як они Они ся чуют Лемками Оповідати ім дашто о тім
Рыхтує тото томе же вышытко написали о лемковині лемківскых селах місточках о
вшыткым лемківскым жытю як реаґуют Знай ну і прав правну кше в
сьому не розумієце кілько років мар А внух він гарно до мене
відносит ся він не юрист є економіст О Ну доцька більше доцька
то же такы старає ся Близє бути моіх поглядів ну до мене
реально відносит ся а Лі Лемкум не буде Ну і як і
хот не буде Лемків цалком як бы моли Лемкы вшыткы ся стратити
Це хочем мычы не хоч але це така Злытя мусит быти не
тількі Лемків але і інчых ґруп і інчых народів навіт то особливо
тепер коли м повикрывают границі хоціны ґрацы підут то не машо то
нічого нихто не зробит Ном не шкода Но і вышто з того
жы шкода Певно жы шкода Але я знаю ж я ничого не
зроблю І Моі настяткі там через выце не буде через <unk> років
хай це буде через <unk> років Але ну і стоне небагато Ци
теж секунда вічноси Але Зміны в соспільстві мусят быти Нема нічого постійну
Нема нічого постійну нам треба треба скільхі мож треба старати ся зберегти
як найдолше і як найкрасє силу працувати як найкрасє си закріпити технічно
шубло шыбшу шуб спокійно відійти і быти в певным шубшы за мене
нічого погану не стало ся в цьому іноші Але як же дивит
ся майвутнє то ницього не зробит Докусит ся не хоче кінчати на
такій ноті мінорні хе ге то все залежыт від Вас теж О
давайте побільше будем працувати я вже небагато зроблю Але шуму зможу шы
зробишы вийде книжкы про церкву чы вийде слугнивций енциклопедичний ци буде гарний
подерунок Лемкым О і якшу шему зможу є шуможе може підлікуючы трохи
осібу зараз мені трохи кращы од найгіршых моментів Ци го десятилітям моменты
шя дуже погано бачіл навіт двох процентів не бачюл тепер <unk> процентів
бачюл Я як был ранений то і праве око был ранений ліве
ліве было зовсім розбите што абсолютно там мі ся не залишыли такого
доброго А праве я лікувал фету гівлю по госпіталі ліді дікували воєнному
Выдві оці оно же тоді было порушене по тому была близу Рукос
по тому я носил окулярий так добре ж уж єй сет років
я прикрасну на нього базіл А осе вже десят років з давых
позиси зовоперували дали штучний кышто стали трохи покрасілы і міні вже лікарі
пряму кажут чувас роті а по другышу спо хворобстві кістий кіты гоцьо
шолы хочете і тобы товаришу Вас залишыл ся так шомовите задоволе Пані
Ілоне зничыт моє гневко Ябія рады Яра я задовольный шмы познаюми спобідували
і я дуже радо Я думаю шу буду може здоровшым майбутньому протишым
приго Залі дуже е як кажут такій товарискій Я дуже люблю коли
до мене підходят колиже спитає та не николи не гордым не был
як і всякім підособленым Так і на чым думаю не раз зустрінем
ся Дякую мусиме на потім кінчати на разі Вам бар дялкую Вам
Добрі муй тездоровенькій Мили моі слухаче на тімнецко мусиме завершыти нашу бесіду
бесіду зо славным лемківскым вченым Іваном Красовскым До пана Івана і до
Львова вас запровадила Анна Кырпан Іщы не раз будеме во Львові Мам
надію і у пана Івана підеме в гості і до інчых славных
львівскых Лемків а на разі чотюж ся прощати недолго на тыжден Оставайте
здорови Слухайте <unk> процент лем на Скаркова а зо Станиславова Для вас
будут глядати ріжного цікавого шелеякого Анна Кырпан і Наталия Асатырян слухайте семка
<unk> процент а будете мати цілых <unk>