70% #2013 - 70% #57 Оля Сьвагла, Тылява (1 част), 23 II 2013
Еп. 2013

70% #2013 - 70% #57 Оля Сьвагла, Тылява (1 част), 23 II 2013

•

Опис епізоду

Odcinek poświęcony jest historii łemkowskiej wsi Tyliwa i wspomnieniom pani Ołgi Cwagły z domu Dohniak. Rozmowa skupia się głównie na jej doświadczeniach z czasu wojny, zniszczeniu wsi, wysiedleniu mieszkańców oraz codziennym życiu w cieniu frontu.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Слухайте сим <unk> процент лем Нескрокого а зо Станиславова Для вас будут
глядати ріжного цікавого шылеякого Анна Кырпан і Наталия Асатурян Слухайте сем <unk>
процент а будете мати цілых <unk> Витам вас моілы слухаче при мікрофоніі
Анн Кырбан Єст на Лемківщыні єдно село котрым знам більше як о
вшыткых інчых Был в тім селі ся вродил мій тато То Тилява
ци як гварят Самы мешканці того села Тильова село лежыт недалеко од
Дуклів центральній Лемковині і барз важне же лежыт при славній дорозі котрым
ся все ходило як то колиси гварили на Мадяр на тоту мадярску
сторону полудньову сторону Карпат тота дорога была все лем не асфельтувана як
тепер то не была як тепер дорога нр <unk> але гварят же
іщы давны продавны люде хоснували тоту другу в такый спосіб было найлегше
перейти через карпатскій хырбат бу лем <unk> метрів ту власні тото найнизше
місце найнизший просмек дукраньскій просмет то лем <unk> метрів Коли будете іхати
автом ани не будете чути же через якій сес Страшний карпатскій хырбат
вой переіхоли То так легко єден момент і юж на Словациі Правда
то буде аж за другым селом бо перед тотым хербатом єст Тыяла
пак Пельмінок а пак граница і Словация Но і зато же тото
село лежало все при такій важній дорозі того был для села Тылява
і даякый хосен і біда Хосен бо ходили на Маяр ся занимали
фурманком возили з Мадяр прекрасны вина Інче Але коли пришол час воєнний
то уж была тиж воєнна дорога і товды власні было найгірше Село
было знищене в часі ІІ Світовой войны і мешканці были выселены в
област Ґрац В Австриі ну о покыло майже знищене в ІІІ Світовій
войні поклюди были выселены це і ся лишыли лем польскы родины ну
і село знане з того же в році мешканці Тыйови зохтіли перейти
з Грекокатолицкой в православну віру Але тепер на тім не буду ся
застановляти то лем такы короткы заувагы Бо колиси може зроблю більшу едицию
о тотім селі бо ясне же мам більше ріжного материялу а тепер
мы в гостях пані Ольгы з дому Дохняк пак по мужу ся
писала цвагла Пані Олю добрі знам знам єй цілу родину пришлом то
ней Будеме бесідувати о ріжных ріцях найбільше бесідували сме о війні і
про коханя но але перше при війні Бо она добрі памятит тото
і може іщы дуже вшыткого оповісти Памятате війну добрі Йой та як
не памятаю Мы тілько мали што на нас нічого не має хачат
згоріла худоба конів побило всю Тілько ні де істи ні ніщо істи
ні ся не перебрати ніцьо пішли в другє село там де вже
всі люде ішли чужы ззаду фрунт До Заваткы до золоткы до заваткы
давні микы та сме тамы Воіску нас рет родин бо то купаций
село в ся туда пішло і так сме там были А потім
же фронт пішол троха дальше мы вернули ся в своє село і
всоткы всьоткы сме были втеты всоткы В хаті быв шпытель тата ся
называла Ганця хлопця і такшы В хаті был шпытель раненых з фронту
привозили так а мы были в стайні в стайні нас было чотри
родины Была корова кінь і такє пріця поробили і там мы там
всі так лежали на тім пліцю Ности не машту Кулі падают бомбы
падают в поли є бульба но але не підеш забрати бо кулю
подают і тым бют Але ті солдаты рускы давали хліба давали жебы
тото все не вымерло Але вже трошкы дальшый фронт пішол а нас
кузню были тато были кувальом Духня Михайлово тато были кувальом а в
зкужні была закопана діжка сыра така на дві відра а там было
полно вояків тых рускых няньо пішли де таты відкопали тайтоси вытягли тай
каждому тому воякови рускому того сыра дали А тоты вы якы єдут
на фронт З фронту там то чоботы принесут то якусь ґімнестьорку то
што не Збетого ся ают де вже няньо выдают бы ся не
было до чого перебрати бы ся бышы кинули хлопы тоа там были
і дівчата рускы сестры то дівчата то гімнєстьорку мені дала Тоц руску
дала ту спідницю дала абы ся было до цього перебрати Оди такє
было прон стоє три місяці в нас пронт стоє Німец ся так
окопо в смерезнім што ніяк Рускы не могли узрушыти то смеречне ціле
село ні одно іх хаты не было все погоріло Худоба бытопсю люде
потікали на Словакы там а нас в хаті была хата новогарна были
тоты німецкы старшы Німецкы старшы были кажут до няня Отале треба втіхати
бо ту така дорож уту дорогу будут сильно бомбити То єдны стильовы
пішли в Дуділя там знайш до ліса а мы пішли до смерчного
бо то такє село было між горами каже іді туда а мо
після то аж там фронт был Там на весі ні одно дерево
ся не розвило все было зрубане з тото гарады І мы з
вітам такы о кулях пала нас всіх присыпала ну тай ся сидимо
та выдыл теняньо кажут та давай будем утіхати тай так на руках
на ногах такій был потісок і мытом потіцьком пішли в ліс пришли
в ліс а то стали бомбити страшне тількы на згіля прикрыло Няньс
стают каже хто з жывет ся тій кє жывий всіми були жывы
там оден пяту был ронены Ой было нас было мы наша родина
была і панцюва дві родин а в панці семеро дітей Тото купа
был Ну і ся і звідтам з того села мы так втікали
прибілі до своє села та ідеме в той ліс до діла Бо
там наше люде є а наша хата як раз гріла тоді є
мы коло хаты біли хата горіл хата горіла одна від другой Коли
нас была друга хата гереця кова Так близко і одна від другы
горіли м най Бог боронит наве ніхто бы не повірил же така
людина може пережыти стріжне по тому а ц яке тіж розкаже як
мы были втеты в цілу зиму там в тім в полі бульба
вымерзла бо не підеш до бугню Садити не было што єсти не
было што голова ґміны каже людам люде ідіт по лісах по поли
і закопуйте трупів тому што на весна приде ся розложы ди ся
тепу скыне я і богато людей ходило з Лопатами Пулісах і тых
і Німци там были і рускы были І мы так все прикопували
вшыткых жемпів якых нашли но Но якы такє было Тай по том
же люде десь десь ага то ко в тельові кому ся корова
лишыла сіна не было не было чым годувати То єхали домшаной на
другє село бо там люде не было выіхали вже в Русию хаты
были кыцьками покрыті то ті кычкы з хаты зеревали і на січканя
різали што корову перезимували От такє было І пришла весна ну же
там хто якы там грядкы посадили троха посіяли пришла осін же Полякы
нас выганяют і то што на поли было все ся лишыло Полякам
а мы пішли без нічого Завезли нас до Вороблека фирами Полякы давали
фир а хто мам своє та своіны там шо мал та наклял
І приіхали мы до Вороблика і нам дале таку жы селу выпалюют
Шо ні стін не ма нічого тілько накрыта то вже оцінь друга
матка біже вже землю і знаєш малы діти І так фира колофір
фіра колофир і так ляли вогні і так гісты варили І так
мы были там три місяці Полякы не давали вагони Не давали вагоны
і знає вони што робили ноцю нападали Хотіли клоні забрати коровы забрати
то глопы хлопы ноцями не спали вартували того бараку абы тоты Полякы
не пришли не забрали А потім тато Свагля і Михал Свагля іщы
хтось третій не памятаю зібрали с тых людей што мы там были
грошы поіхали до Варшавы і в Варшаві дали там грошы і розказали
же нас тримают три місяци Каже люде о і діти голоніт ся
і мерзнут бо то зима і они на другій ден вже нам
дали вагон і мы ся запакували в гоны Хто мал корову в
один ваґон хто мал коні другій вагон і хто был там з
кін бы два хлопы были На карвінь вагоні коло конеі коло коровы
Не памятам де Полякы біды тото відрвали ті коня ту худобу ты
хлопів забыли а тото все собі заберали Од нагляд Но як же
на смерт то на дві раты єхали єхали перше од ній а
мы вже останні єхали сел Води такє было А як то было
як то аґітували і як то люди раду нераду як ся описували
люде хотіли ся описувати періо нихто не хотіл Нихто не хотіл ноя
ты своіх нохто не мал хату то ся так а хто мал
хату поле своє як лише все і сам не знайште А наш
Полякы хотіли няня лишыти бо няньо были в селі кувальом А Полякы
куваля не мали в селі і казали же ся лишали а няньо
каже нє Де моя родина єде де моі люде і дудия ідут
Я ся не буду перед Поляками кланяти І мы поіхали так Одело
вашы хыжы В делю вилю серед села Но але де є там
мурувана така хац были она стоіт в ватральках О лівій стороні ідеш
село О лівій стороні Там мурувана така хата при дорозі При дорозі
І по тому то хата потім бабійова хата і потім наша наша
хата нова была в <unk> році выбудуваня гарна хата была і кузня
была коло ней то хата згоріла а кузня ся лишыла І мы
потім дожывали в кузні Але знаєш ні палити ні вельтиж на каганця
варили ну Новы гниже ваше блиску было єнє хата бы церкви в
нижнім кінци была а мы на середині села были Так але в
нас всі были прославні на дві родено всього што ся не переписали
на прослав то все было прослав Бесідували сме о ріжных баз ріжных
річах моі навет на приклад бокы Звідало м ся єй якы співанкы
найчастійше співали в селі Тыльово Знеженя є так коли співана як ворі
співала О ти голос мама О якым ходити співала в церкви в
обій церкви Ну а по тому што вже старий з рокє Мені
вже віс <unk> рокы Дужы рокы два рокы роблят воє Но яку
співа яку хотятеро яв ся грошы по полю наприк тоту Розсіі яві
ся грошок полю оризмово дою Пішол старий до поля орати амо лода
до курцьмы гуляти і де старий і з поля зораня амолорд і
з курцьмы гуляня Пришла достала на порозі ой ти діду голованя болит
бо пяна была пішол старий Від хаты до хаты для мой лікарства
шукати найшол старий дубового сала так єй Змоастил а скіра відстав То
парадка бушкарила небіжка все тоту співала безмарам поліотекы фы А тепер дівцята
ой ви дівця та ве моі не хоцте за візьмо воді Бо
я молодозам і свишли Нещастна доляня знайшли Єдно пляче хоче єсти другє
пляче хоче спати Цьолови влежы на постелі каже сой люльку погодате Сам
то ся повтрує леятны гон сам мая діти на кормила Сама люльку
подала Самая хлопця полюбила што навет мати не знала А пото пецу
палю на хліб міш Детя пляця я колеш ледвым дітя на короми
курками ску мі розбигы гоя гоя головонько бідна моя А муж водит
бо додругує І кыями по грошу Єгоя выгоя головонько бідна І ся
на стріч коли мі забыл но а ви дівчата вы моі не
хоцте заміж молоді Бо я молода заміж вышла нещастна доля єй найшла
Но тото вже понец тотыкєдні горіжных пришле карта нарокова Став я свого
няня до Шыковы Выняньо миня зробте мені волю ідте занят служыте на
ту войну А вы музиканте заграйте місцярдаш Най цей потанцюю той младыйцес
стали музиканте чардажрати почали ся сльозы зочыляти Нихто не заплят не хоче
знимати лем замол заплачу три дівчата а одна запляче бо я єй
брат а друга запляче бо яй сват А третя за пляця бо
она і мусит бо она од мене не пердень носит А я
чула же співают доколи же оно од мене дітя носит Та і
тежне бо від мене дітя лягте а выпамятате в вашій памяти же
было так же но яка дівка мала діпину не в шлюбі Як
бы не было але было такє рідко рідко дуже рідко Обобы в
Німеци не приходили дівця ді вывезли молодых до Німечыны коли было так
же тамто а собі на хыльну то молодевцю Нові хлопци молоді были
дівчата молоді были та ін ся любили та ся получыли такє Я
ті розкажу ем то мій брат розказувал він бы мі мецень выбрали
молодых хлопців Но і молодых дівчат Но і там де він бы
я забыло де він был І там оден Поляк любил ся з
Украінку Она дуже гарна была мареся ся называла І они ся обидвоє
любили і по тому она стала вже беременна она йому сказала а
він взял вів іх додому То моя цьотка розказувала бо не разом
были мойом цьот Ней слуха далекє інтересне Но і він же пришолы
с ты а там хлопци были з то оселя з ним І
він взял втіх же бы то ся залагодите аж она бідна пережыла
товдите в дівчынку мала Но і тоді щы ся війна кінчыла же
всі додому ся розізджают І тота моя цотка мамина сестра она тыж
была в Дяжы і ім дале фіру Но і чує же ім
позволили єхати фіру такай велика фіре німецка і кінь і на фіри
тота Марися з дитеном І цьотка така водило тяжі тьотка Но і
єхале недалеко того села того хлопця она мала адер звітого хлопця І
стали там недалеко того села і тата з то Маресьом пішли до
того села звідкє то єх хлопец забыла як він ся называл а
дато было му то в Польщы в Польсті же в Польщы В
Польсті До того хлопця она єш лишы дітину она бы нього мала
Тата пришто в жтата більше тым ся займали бо она знає якє
не стриєм же мала а дітину лишыла надвіря з діду Ну і
пришли в село і ся пытают ци такиі такый з Німечыны приіхал
а люде кажут приіхал він ся женит заповіди ідут такі люде кажут
Но і она вже проплакала ся не хоче іти дадже А тоты
тота болязка каже там на другій любудеци винзєме Но і они стато
підішли до той вулиці і як раз його мама выганяє худобу пасти
знаєш А они обідві на дісли А она ся додумала поляцька бо
єй хлопці ся розказали што она він там мав дітину І она
пришла до них они до неі каже Марисю тоты до ней Она
ся розплакала і та полька обіймає єй цілює єй чуєш якы Полякы
єдо Ну і медже нашыма є всякы люде і медже Поляками є
всякы люди ну і вже Зєдкод бы ся дуже тішыла выно мала
два це неа доцькы не мала І каже татам на фірі но
і закликала іх до хаты погостила іх а то єй сын поле
класи взерно там А молодшого сына відправила каже іде най він приде
додому але ничого не кажы же в нас хто зє Він пішол
він приходит до хаты дивит ся а в хаті вона і стет
в обидві А він каже вы ся дету взяли выі тут мене
найшли І недовольний был но і закликал Мама його закликала до друг
хаты і каже і деы поню при візиі а він мамі каже
Маму то но Украінка а маму каже як ти ляга з ней
спати то не была Украінка Мама така Но і так він взял
ту Марисю на роверт свою дівчыну а тету взял другій його колеґа
што были в Німеци ні разом тету на ровері поіхали в то
село і о нефіру приіхали всі до той Полькы До Полькы а
она вже нагріла воды купила бонєнку жебы малуйку покупати бонус дорогы цві
яке добре серце мала полядка і то Ну та вже весіля не
буде бо вже пришла тота вже по весілю Ну та иыы но
та і она лишыла ся там тота Мареся лишыла ся там в
Польсті в них і він з ній вжывіну але такє што в
театра загубили адрес іхній жебы они між собою ся звязом мали знаєш
Но она не знала де тата а тета не могли написати бо
Забули села як ся называтно і такє Місякыма людми всякє буваня А
ся одно розкажут то мині сотка розказувала Мамен сестра бо не разом
там были в ніго мож вам не слуха мій брат вют не
был в Німеціні такы молоде Молодых такых заберали дітей або до рахунку
был І він был в Німецині вабора Но і там помагам што
по господарці треба было но а там одены Поляк любил ся з
ним кєнів а то было строго заказано жебы нашы хлопці не ціпали
дівчат бо чузнаєш бы ся ряса припоминала не хотіли они чужы Но
і теє єй хтось доказал Же він той поля любит ся з
то в дівчыном і што зробили взяли його і всіх тых хлопців
што близко там были вкликали та іх на зібраня і будут його
вішати за то чуєш і підвишыле мышнур на шею і таго підвішувале
Помалу помало і ті хлопци всі ся дивили або вони не не
не не не не не не не не нешли до дівчат а
ту дівчыну обстрегли до гола і водили єй по селі абы виділи
німецкы дівчата што ни не любили ся з чужыми тыма Скаже такый
моли од поляк был Каже такый молодий красивый хлопец повісили так бы
выстрого Так тепер по любові ся женят Ат колись як сказали жениш
ся з то бы она богата і так ся женили Были хлопці
з бідный родины дівчатат богатой мама каже іде там жени ся бы
там Богаті там тобі добры буде і так робили Ты знайшо єщы
ци кам розкажу Моя цьотка мого тата сестра была в Німеці а
они были богаті але поля богато і она так доценягальна была ну
і там хлопец вышол з Німечын но віс другого села І він
ся з нею женит А же одда юж ту гольсті сяк поль
як є вернул повіні Так з Німеци нек ся вертали і я
там была єй за дружку си дружку він дуже гадний был А
од нас жінка мала сына а дуже бідна была знає жі то
єй сынє і такелик роздум не ниткій гарний І вона йому сказала
молодому што ся з ним не жени убона в тяжы від мого
сына Быну одти бідна А тота што ся віддає моя цьотка богата
і той хлопец што пришол з Німеччыны дуже гарний ся они обідвуі
женят А она підійшла до того молодого і каже ты ся з
нюм не жени бо онавтя ходит од мого сына І він прихладе
додому перку скєдає на землю і я ся не женю А тото
кажу дыя шур такє а мені сказали шона в тяжы ходит вітого
віто І по тому він ся женит з нею а той лиш
пішол гетой єдино женил ся з нею Бо шона вже мала робити
А оно было направду тяже Ні гонило Ци гониля Абы віншол від
неі Абы єй сенци женил з неі так і такє было Але
зайже лидвоєн чо то мусіла сте мірити ся на што мала робити
Мала три дівкы з ним Но было так доколи же родиче казали
же того ци ту взяти і пак не могли жыти Бы і
такє бывало они жыли нихто ся не розходил Але він же гулял
цуби він же такой любові до неі не мал Він собі ходил
по жінках по такых што не мали чловіків а такы жінкє дуже
гуляли котры чловікы іх были в Америци Человікы в Америці она што
молода Цловікы грошы высыляют ся ну тай собі гуляли Той такє было
Такі ся си были Гуляли єй жінкы гуляли і хлопы на вид
є така пісня ел Канадо Канады яка ты ціла зможе выспіва Канадо
Канадо яка то зродлива не одного мужа жінку розлюціли По Канаді ходжю
роботы шукаю де дівчы новчую там перенольчую а де молодець ку таж
дві ніць То все такє такым то бы было так же можно
повісти же псулом кус тоты народны добры традициі моралькус псуло тоты Америкы
зарібкы Словакы Америка і Канада і оде моя навет родечка мала двоє
дітей дівчинку і сына а він поіхал в Америку Ну і він
ніби ся старає бы і взяти всьо а по тому Документы і
весем Або она взяла Або она пішла І она пішла в Амереку
на шыфу нихто єй не зустрічає тілько його тату а його нема
А він жыв з другу з нашого села з другу з Бервінка
Він сто вжыві так і жыл до до смерти а она з
тыма дітьми чекає з шыфы же він приде огляду є ся його
нема пришол його тато і тато єй зебрав до себе і она
там была в нього а потом десь яку зроздобула якусь там кватиру
собі найслабшу О оды такє было Такі наші люде Ой такы нашы
люде добры є всякы Є добры і є порядні і непорядні Та
як ты маш двоє діточок і жінка файна ну то най буде
же ся з то влюбил но та і лис ся то іди
до своіх дітей То він навен на вісе не пишул же не
ла доцьку то він на вісіль не пишул І та дочка ся
єй віддала тона там має ресторан в Америци і написано украіньскы пергы
джы пергы і там были села там турковска аня была в ней
робила пергы І там всі нашы заходили на переіздале джере якым то
місці дато якым штаті В Ню Йорку І бо одымаєш Бесідували сме
о ріжных річах може дахто не зна то повім же в <unk>
році село Тылява перешло Майже ціле село на православный обряд а церков
тота мурувана котра стоіт і днес то тепер костюл оно ся лишыла
грекокатолицкым храмом ну і парафіяне кєд хтіли мати православный храм мусіли сой
поставити нову церкву і поставили нову деревяну церкву В <unk> році на
місци той церкви бо єй розобрали повіні стоіт мала каплиц Пані Ольга
ходила до той церкви то ся звідую в пані Ольгы ци памятат
тоту деревяну православну церкв Та гарны церковця я не в неі за
нюм желію а мы выіхали Полякы і розібрали А памятате добрі тоту
церкувцю та памятаю та я ходила такє вже мала <unk> років Як
же памятаю ходила та гарны церкви были выйшо Полякы розібрали все О
деревы было А в нас така мода была што всі шли єдно
за другом цілювати образы і дали онон за другым і то дівча
хлопці ся спемно не тілько з дівчат і жінкы слися то памятай
так было весело на Бентаків Бережку церкви гарны Длишо в нашым селі
были два Полякы сього і ті тілько украіньскы говори польскы не говорили
То што ціле село было Украінці Лемкы Лемкы Дуже дуже файно было
дуже гарно было ну але шыто І ты знаєш што від нас
туд недалеко казали тато свага небіщик што коні стильовы коні до надвірной
вели продавати Вівці вівці но кінь сядеш на нього ідеш так а
вівци пішком попробуй Звідляме горами в надвірну довести або продавати так же
то грами недалеко від нас А в нашы село ми єхали з
братом машыну тот што брат помер тепер рану выіхали а вечером ми
вже был <unk> кілометрів з франківскым в наше село Ты мы єхали
в Тылю окенце остатній раз вели ябела два разы разия была давно
дою же певно же коло того другвіка з ним жыла <unk> років
то же як коло нього не было ся днього єбыле Давном была
дуже Але бым знаєш пришлем дос тамта в Польсці єше примусиш ся
замільдувати што приходиш мусиш ся замільдуват Но то я пішла дослі терду
Дуґміны Дуґміны называли Думіны ся замільдувати І то але там полно Поляків
де є знат та сирота в кутоцку струю нім ся розыйдут всі
Но те цілі Полякы ся розходили бо я шо ся розумію а
бесідувати по польскы не знам тай то голова ґміны каже мені звідкі
пані приіхали по украіньскы домене А я кажу та зо Станіслава си
тоді Станіслав А до кого сте приіхали ти кажу же має ти
дві цоткы дві сестры А він каже мені А вы маєте чыльвіка
Я кажу не маю мож Цюльвік мені помер А діти маєте та
мают трує дітий Е тоді щыму добыл А він каже Ви знаєте
я не Поляк є такый як і вы жінка мені померла а
він з другого села так бы значыл села я бы го знала
Каже мені жінка померла діти не маю може мы бы ся обідвоє
зішли Він мені каже Я кажу та де та вы што Яка
бы мама была як бы я своіх дітей лишыла Ям так кажу
А він каже то діти будут до нас приходити а мы до
дітей будеме єздити Я каж не я бы того николи не зробила
а він каже мені девно таме ту веросли ту ваше поле ту
ваша рідка всє все і вы не хочете Я кажу як бы
я были одинокы я бы ся подумали кажула я мама я маю
діти І такє я мала А то єхали та і ту накупили
вся а там в Польщы продавали те ота Але походила поведіла своіх
людей до того зайшля до того зайшла та ся потішыли одні другы
так два разы я была Но а коли вышли до Дльовы минуло
дос юж років Зостали сте кус інакше як лишыли тоту селу яком
то выглядало вшыты селы село все поворіло там де мы жыли в
тім на половині тек села Німец так доругу наш зведіла На дорогу
пустя сім бомбів жебы дорогу перебыти абы іх рускы не догнали І
ні одна бомба не впала на дуру ні одна Одна впала в
хату рознесла другу студню Ну так же попри дорогу попадали а на
дорогу нихто ся не кєд Не тото не розбумбили другу ани медзуден
Я кажу тишым ті Німці были мудрале і дурні іде і пали
тхаты з флагом бігає І палит хату і дивит ся же та
хата не горит ше ся вертає ся памячым тако іти ну мстили
ся Мстили ся бы оділи што порогравают І тоді выни то же
танкіста был в селі і танкісты выбігы з того останку і за
ними го застрілювали такє было Погоріло наше село дуже погоріло а то
бы вітер тай хату од єдна від другой горила гасити не было
кому бо люде по полісах пішли по горах та і такі были
ся сы Вы уж памятате може якылкы товаришували деси ся зберали може
і якысы танці были А нас был такій великій двохповерховый будин тат
виділ же стоіт він є старий старий але тодіше был то То
там на гори были танци же люде выступали говорили музыку там робили
танцювали то там на ціли село было Забава Забава была што молоді
ся сходила і там танцювали якы выни моли і зограли гудокы Были
гудакы Но як же платили ім Гудахы были на басы были токы
великы басы І скрипкы дві музыкы были Ходили но такы зобавы зви
і были маленькы Я мала была але я была всюди Я любила
знашы Я любила і танці Я бы я ся до школы ходила
а я вже дружціла Я вже была в дружкы Но я была
высока худа але рокы ся мене дитяці были То я з школы
пішла до школы пришла після друсєня то цілий треба зашыт было записати
шкулярам учням не можна ходити не треба ходити по весілях цілий зашыт
треба было списати кара была кара кара Така кара была А хто
вас вчыл школі товды Тоді єм нас В ціл школі патроник ся
він ся называл він был директором школы за Німця Патроник Я ся
дуже добрым вчылам в нашому селі были нас четверо дітейшы ся добрым
вчыли І той патроник пришол до нас дуняня абы мене дале докоросну
до бурсу ся бурсном называл мене дале вчыти а я дуже не
хотіла бы така декащы была думаю Я по польскы не єтнам бесідувати
те мене Полякы забіт Ты є та просила няня маму не давайте
мене зе як бы лем пішло бы лем шы знали хоз такым
бухгалтером робила бы ці тай такє было А хто ісі был з
тотых здібнійшых діти Был Михайло Васенда два хлопці і дві дівціны я
і Ольґа Кукулякува Мого надіного чловіка мамы медвід дівцят А третій і
Фуціла был Іван Тетятє был все было Таж голед виділа по праві
струні ой з той в школи єте Был товды якій сокон бложый
Чи уж находили до школы і ся бесідали і ся молили Два
разы в тыжни приходил священник і новця в дітей реліґія были Так
было было тохт был якій священник украіньскій был То был тот шкільник
Нє є я за булаві ся называл Два разы тіж не была
реліґія І то треба было знати треба было вывчыти то не тепер
знаєш ся не знаєш А коли сто порука били было стыдно кєд
дахто не знал Та бы та діти всякы єну але затепер діти
ся не стидают не вывціл нич а товды но та тоді ся
всты дали Тай дома мама казала все бо то реліґя треба знати
треба чути як <unk> рук то є вже більше мені вже рокы
товджы рокы я вже памятаю а як мене до Німечци не хотіли
забрати нас постерунок знаш де тото куку то там были Німци бы
не Німце Украінці Украінци то язы было называл улітає украіньскы так І
они ходили по селі І они дуже знаш селі они жыли они
знали де дівчата де хлопцы кого можна заберати і робили облаву і
приізджала ся з Дуклі машына рузуваца поверху і кого налапали до той
машыны і все брали в Німечцину Я раз іду там в відбанці
з хаты а єде постерунок ідут той комендант єде і двох тых
а я іду перених теіст ся три су боі ся іх а
вони кажут але то колись буде гарна дівка як єй тацькы не
приідут Цвіж Тацькы Но як ся певно не тото же буде гарна
дівка як дадкін мене не переідут єй треба забрати до Німечын Те
я пришла до хаты они за мну до хаты і кажут мамі
Пані дохняцько мы вашу доньку забераєм до Німеччын А мама плачут пане
коменданта вона не має років та она щы дитина Што она буде
Німецині робити а нам до рахунку треба Нам єй років не треба
до рахунку треба я вже ся ховала Ся люде хували молоді пулісы
ся хували як же облява пришла бо як пришла та облявай німбы
псы дуже гавкли І люди знайш є облавы все ся розходило І
ся втікало Але як люде Но на тото вшытко смотріли же січовикы
ци яксі цілы стрільці так як люде реаґували же то Німці а
праукраінци своі якы пришли імают люди Знаєш та Маруся выціливого Михала она
была така красавеци не ціле сило І той комендент з нею любил
ся ты знаєш він ся з нею любил Ну о то він
су она свою родину же там сказала в тону тым же не
брали ту родину єй Але як же фронт пришол они потіхали тіком
ся розлетіли той постерунок І то є комендан десь был в неякым
селі і потім пришол За маресю Же буде Маресів заберати з собу
пришол до Бенды до Марусиновой родины Пришол до Бенды і му ся
выявити там пуню Кажей діді закличте я пришол за ню же і
заберу з собою А они йому кажут так Ты знаєш што ты
з клопся ми робил як ты бил Як хто ж тебе здріл
та тя вбют каже заберай ся втіхат звідти І він ся забрал
і він пішол І він пішол до Німеччыны попавні не до Німечыны
до Америкы Видиш стильово після пронту він попал до Америкы там в
Америци нашы люди были тай то все знают і він ся оженил
з Нім кыню з таком мім кыню што на мала чоловіка розішли
ся І они обідвыє ся зішли і одного разу она йому каже
Іди Завези машыну в ґраж І він як пішол машыну заганяти більше
не повернул ся І она не давала міліцию знате через два дні
шы його нема а його хтось втопил Втопили го напевно своі Тар
Там были хлопци А Марися выцілова оно доправды любило того комендонта Слухай
його мусіл любити бытя до Німец ся не дас Ну тота жы
але він куменет дуже гай был Добий гарний бывшыны і она Она
была красавицем на ціле село І она ся любила дотых час она
ся любила з фейцьом Біліцувом З села хлопит такой красивой родина Они
ся любили Но і ту вже комендан до неі Івана Він і
кажеш так і та комендантом ты ся любиш о накаженя неправда І
він было вікно відкрыте там віха гарна была то свиділ І він
через вікну зайшол і під ліжку пішол І они обідвоє воляли спати
А він тоді выходит з Ліжка і через вітно І втік Ну
і доказал шы што ты ся любиш з нима оно виділо же
він ся сута виділ ей віно не увиділ а потім його закликал
тикуменным там на кулкун дори тижо так был цю не вбил Но
і хлопці вже всі на нього мали зла но лешы зроблят А
тоє той тоту від кадушы комендант Відкадушы тотже ся писал соломко ци
соломка то Соломка то жыл коли надвірнул майдан і він жыл Приіхал
і Жыв і нашы люде жыли там на Майдані в Стилюви і
знали його і вся на але нихто нічы не касы Сулом кол
коменданци поліцай поліция просто поліцай коменданта я комендо Нуфер Луфер мано його
імено Лур а я ся писал не зном де наєд были А
імен нуфер він туд відкалшыдиць недалеко колу ся дальже де сітил ся
звідти звідти хлопці бы не єдаю поліциянты были індіянта не были Якы
то ріжны нисві але Марися дуже гарны были Я была на похороні
кажу маруся ты дівчыну была гарна і по смерті гарновы державы так
выгляда То зато же было гарно што і душы і командант злокумуют
на Янта А хлопы молоді бабы хотіли а той соломка знаєш Він
такій маленькій розум был оховал до нойой дівчыны з Бервінка з другого
села што дуже высока была і о но нам якку мусіла ся
з ним любити Я знаю як то бывоно досит люде йому кажут
Та як ты такай малея а жінка буде така велика та негарно
так а він каже як я буду малий і жінка мала і
діти будут малі Но такє дурне мені ся памятає чуд А цім
пила цим пила таблятку рану ци не пила не памятай А такє
дурне в ся нагадуй і споминай Нє ой не розказала м розложе
розкажві што таке та виділ лаґрел ним виділ гы показал таты же
ты потеґрафувала там Вівана на літах Він служыл в войску в тім
за Лістіках і він пришол в одпуск і він пришол в одпуз
і радил ся з батьками што хоче ту до Рускы через границю
піде Ну і він приніс оріхы но тых волоскых оріхів нас такых
не было бо нас были лісові і назу густя тыма оріхами І
міні ся то памята я знай тілько є років мало за нього
написал І так похомин він фамілия його была Бышу він описал то
всього З нашого села было такен там далеко старым Краю Прикарпатской Руси
там пасе гриц під дебрею своі білі гуси пасе пасы завертає докулізка
ся крутит бо ся боє до гусята жебы не заснути Вышла надвір
стара мати Греця вызерати Сонце вгору ся піднесло хоц Грецю обідати Греця
знало ціле село Бо хлопцівско был веселий Співал танцювал і свободу всім
вінцюлом Тай выріс гріц великій Взяли його за выяка Дали йому польскій
мундур іконика Тай служыт гриц примусово тай ся задумує Ой чого мій
отец і моя мати та в Польщы бідує Ой коню мій вороненькій
повіл бы м ті дашто не будеме Польсю боронити бо не маме
зазджы Бо мы не паньскы діти то лем панім добре жыти Ахло
мусит бідувати і терпіти Тай прослужыл грец рік ци пілтора тай стязя
камфорсю через Бруць знаєш він так в допонятым ся говорил Ідума же
його прийму там А його порахували зо шпіона І польскій мундур віддали
хвольс з нього і коня відправили а його до тюрмы А в
якым то році было Ю в якій не знаю Не знаю в
якым трудну Я ся мала была дочы давно был І він сиділ
в тюрмі І я не знаю де він си єл ту в
тюрмі тут Але досить того не знаю звідті нашы адрес його мали
бо мы были на Швейцарі та ты то знаєш чым стелю в
<unk> році выіхали на Украіну мы были ту наш в Колотарнополі Село
такє пуцьовы в Швицарє то мы там були І тато написаня ньо
написали йому шому туди він там в тюрмі показал іому вже было
легше В тюрмі вже легше на нього было і няньо мали єхати
до нього но а потым же припоіхали в Польщы Вали мы ся
набідили дитинку Як мы были на тіж Вайцарі ты няньо Небісці там
з другым робили в Тарнополи Ковальом а потім як же ся началь
війна з Рускы Німці і няня заберає до войска бо няньо ся
молоди Забрали іх до войска а мы ся лишыли там в тім
селі і забрали іх до войска і по тому коли Кыєва іх
забрали в плен плен Влений забрали і они же хотіли ся выберати
в то село на Швейцарів і то і о день хлобіх опфіру
від ту фіру внимали з опіру бо німис было іх зы стріли
І такы звідкєє веслепішкомаш там на Швейцарю То пришли борода така худі
бы в плену были істи там не давали вымучыли добрі а потім
пришли до Тивы а потім звідтем пришли до Тивы тайтем жебі на
там там віна фронт Ді знов тото він пішол через Бруд Парашу
пішол до Рыдяньского Союза до Рускы до Рускых А де в якым
то році могло быти Но я ся мала буде я знай Епо
не мож бы такы загрубу як бы Но най буде жем десят
років мала ну а тепер вісемдесят Тоди <unk> років зараз вызімали і
до тюрмы забрали При тюрмі десь Ягрий же в каждым селі люде
мали кус інокшу нотуру од Тыльові яку были добру Добры в Тыльові
были милосердні добрі люде любили ся любов была медже нима Было так
же дахто в селі был такий же кров Єден злодій был На
ціли села єден злодій был і всі знали про нього Ад більше
не было злодій Івал же тот єден Лем мура ші він може
один красти більше ді Той такі знали в якому жы Пропали што
тобі нишли до нього Ідал так же не малы мал же тоты
в гаті Давівы Тоже такє в кров є же хоц ся вкрасти
і в його томучыт бо теренві не в ґроміцо Давніт ся се
то щы были добры люде добры де смали любов ми з собою
та і тепер ся мают Тов же якоси такы три моя нірколи
не думала же я тілько років прожыню Нілоколи не дума Я ся
дуже мулю Я бога люблю бо мене любит Я выховала тройой мені
люде заведуют ты знаєш Донині тройой лишыла м ся три рокы в
дола з троіма дітьми За невістку всяку былу Діти ся вывціли подружыли
ся добрі Малю <unk> онуків і <unk> правнуків і ся не мают
чым тішыти І я ся віддала циловік жылом <unk> руків з ним
переселены сбы з монастырі Дуже добре сме прижыли Моі діти дуже його
любили і він дітей любил І потім зразу з Лопала опіслюнкова зробили
операцию три ні Пожыві помір Продала кватиру там коло Космос няньонь Духняк
ме дали грошы Звідкіль мала грошы Ні він не мал мія Мені
всє жытя помагали моі батькы трує бесіль зробити бы звідкіс зробил всьому
ни Я маю знач ти характер што я ся ні люблю ні
сварити ні нервувати ні так валідно все абы добре было коли ся
придеш а коли бы сте хтіли Конец хочеш Я все в хаті
Види стілько ся богато аж ся богато є мє пісні такы гарны
всякы аж ся мені штось на думку прийде Ну і ся мі
зостивайте Як то ми підемо в нашы горы Карпатыль ану як то
ны підеме в нашы горы Карпаты Там будеме цуке листя грабати награбаме
того листя абоже Котры хлопец нам рабати поможе Возме пили і топоры
до рукы Вы сте нами вшыткы грабы і букы і повезем ды
треба нам ся і удівця старати бо дівчатко не даст отец нимати
Но герна така жытьова не новы не дно ряд Но а ту
жы яку не знаш Мо як я сой за цілом дала коя
ясуй за співом да на коня цю ти Ходими меленькый ходими меленькый
воле навернути волем навернула сама собі сіла Ходиме мянькы Ходиме млянькы чос
бы м ті повіла повіла бы я ті нову новендоньку то ся
подва не мож Жебы сой поглядал жебы сой погляда в другу дівчы
ноньку Жебы сей погляда бо я собі нашла Боятя не буду боятя
не буду лоченька не пасла оценка не пасла за руку водила Жебы
сы жебы с собі нашу вінцю Яті не мила жебы собі нашле
жебы собі наш бо я собі нашла боятя не буду оцінками пасла
Жебы си поглядал Бы я собі наш нє боят Ой мам я
кусу Але ньом не кушу Ворі селом до Лоселом на ремені нушу
Ой як я буду тою людзку косил Ахто жмені ахто жмені буде
істи носил ой вынесем і моя молада жена покулина зарошена гарно заціплена
цьом ся не облуєш лем нароца а ты бо аса здоровлят зі
псуєшо такорна Дякую будут ботком ріже єлі Но колиш ся до кінця
добре подякую Я дякую же спришле ле ся тым цікавиш Корі знайшто
покрові скажут ся людена же ся покров від мамы покрови передає як
мама добра і діти добры А як мамо поганати і діти поане
Але то не все треба То не все треба вірити Бо мій
цулювій михап свага він дуже добрий был мы добрі собі жыли бує
ну а мама пішол до таты до татым до <unk> років мал
є помер такы моди іщы роби прийдеш коли будешя вдома І я
все тебе прийму коли приймешле коли прийдеш добре дякую Як ви юс
ся здогадали малы слухаче не буде то остатня в моім жытю едиция
про село Тыляла Буде іщы неєдна може не тепер може уз пізнійше
бум доз вшыткого материялу і знам дуже мешканців того села Але то
така справа же слухаче більше як годину не годны вытримати ту будеме
ся пращате і буду барз рада стріти ся з вами за тыжден
З Ольгом Звагом з дому Дохня зо села Цияла котра внетка жыє
Івану Тронківску бесідувала Анну Кырпан І буде бесідувати іщы нераз і недба
Но і на тім клонец Оставайте здоры милы слухайце Оставайте здоры Слухайте
<unk> процент лем Нескропова а зо Станиславова Для вас будут глядати ріжного
цікавого ся леякого Анна Кырпан і Наталия Асатурян Слухайте сем <unk> процент
а будете мати цілых <unk>