70% #2013 - 70% #79 Mы, 17 VIII 2013
Еп. 2013

70% #2013 - 70% #79 Mы, 17 VIII 2013

•

Опис епізоду

Odcinek z 17 sierpnia 2013 roku dotyczy kontaktów między Łemkami w Polsce i w Ukrainie oraz tego, jak granica i powojenne przesiedlenia rozdzieliły rodziny. W rozmowie pojawiają się osobiste wspomnienia o krewnych po obu stronach granicy oraz zachęta, by na nowo odtwarzać te więzi.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Слухайте сим <unk> процент лем Нескрокого а зо Станиславова Для вас будут
глядати ріжного цікавого шылеякого Анна Кырпан і Наталя Асатурян Слухайте сем <unk>
процент а будете мати цілых <unk> Ви том вас мили моі слухаче
при мікрофоні Анна Кырпан нескы буде кус не так як все бож
знате же все оповідам дашто про Лемків в Украіні Але што робите
мі тепер НСК є в Польщы на Лемковині в Ґорлицях бо власні
ту ся зобрали вшыткы люде котры для вас творят Лем фм Но
і што мам робити Як зробити едицию то єду до них буду
з нима бесідувати о тім што думают про Лемків Украіні якы мают
асоцияциі Хто ма родину Лемківску в Украіні Хто може більше оцін Повісти
може был деси на фестівалі на якысых імпрезах культурных Украіні зараз буду
Тото ся звідати І хочу знати тиж кєд не были то чом
не были кєд не контактували то чом не контактували і найблизше до
ня ту сідит Сузанна Яра Малетка котра ся вродила в Краіні і
иду до ней До я ся называм Сусанна Яра Малецка і тіше
працюю в радию ЛЕМ Фм і м першы раз <unk> процент Одповідам
на звіданя Не мам жадной лемківской родины Самы воленякы Галичаны і іщы
інчы але лемківской О перепрашам одразу з простуваня мужів Я єм мужом
Сусанны называм ся Павльо Малецкій Елеку родину мам в Украіні і тым
самым Сузанна тіж уж ма як бы на тото не смотрю но
то так бы оно выходило же як Павля даку родину мано то
Як єст така справа то прошу повісти і ци мате родину Украіні
Знам же мам якы су далекы не якы су близку не такє
перше ци другє третє поколіня і знам же мі мяньо котры зо
своіма родичами парунадцет років тому ци парудесят уж більше як за його
дітинства на тым міняня ма <unk> років но то з <unk> років
тому іздыли щы бесідували туди же до Росиі іхали до Росиі но
іхали очывидно на Украіну чыд Украіну іхали зато якыса родина гын є
але признам щырі же контакты з том родином ся скінчыли забарз так
безпосередні ся скінчыли досдавно хоцкій тота родина якыса была в Польщы остатньо
нале она ся уж нат лем з мойом бабом з моіма дідами
ся лем знают уж тоты тоты што тримали безпосередній контакты ся стрітили
тых парунадцет років тому но то знают у собі А я уж
більше нич не знам Вы іх ниґда не виділи Я іх виділ
хыболи раз Яго ретуз давно было Як як они были і коротко
дост были в бабы мойой Не знам же были але знам же
то бы тост далека родина і они не мают такых близкых контактів
Не повім не памяту не памяту західня Украіны мож єм <unk> Но
якысого не матектим стремліня Ґутому но бо так варю Они ся особисто
знали Пасі тіж не до кінця особисто кореспонденцийні ся знали з мойом
бабом і моі баба з дідом поіхали гын парудесят років тому якысы
там листы од часу до часу ся выміняют але тот контакт ся
скінчыл но з озгляду на тоту барєру котры котрым єст Кордон но
тож тоты молодше поколіня моі родиче взагалі тіж спинут най тыжто я
чы то значынично Яко си так вызложыю што ты діти ся не
стрічали неє тот контакт з оникнучом хочу о тім повісти бы то
єст симптоматичне же власні тот кордон розділят І часто родина была розділена
бо была депортация Украіну была акция Вісла і часто єдна родина цалком
была розділена Выгварити же то далека родина але часто і барз близка
родина была розділена і люде не контактуют І хтіла бы мнеска жебы
може вшыткы хто тепер слухат нас жебы подумали о тім же кєд
мают родину жебы попросту зачали контактувати О іщы єден Чловеты мате родину
в Украіні І си контактуєте кєд контактуєте то як кєд не контактуєте
то чом Витайте Демко Трохановскій в радию Лем фм веду языковий гокус
Покус вертаючы до вашого звіданя Знам же маме якысу родину в Украіні
здає ся мі же деси коло Одесы хыбаль в Миколайови то недалеко
але не знам о што Не знам Зато же не тримаме контактів
з нима Колиси знам же іщы іщы в сімдесятых роках бодай Няньо
там были од дітино а тот то тамты рокы відомо тяжко было
поіхати І може зато зато через тоту границю товды дост добрі пильнувану
яка нас там вшыткых городила тоты контакты ся деси затратили Яка то
родина Близка дальша То значыт з мойого поколіня то уж буде Хыба
л третє поколіня зато зас зато зато ся мі здає же для
мя дальша то были хыба двоюрідны братя ци сестры няня мойого Наче
тройрідны будут ей Моє поколіня уж уж того контакту не тримат може
і няньо даколи там з нима кореспондували або або або ся стрічали
але щыро Вам не повім чом не хотяте одновите контактів і в
цін причына же не контактуєте так близко тяжко повісти бо трудне звіданя
все єст тяжше як бы одновити ци ци ци зачати тот тот
контакт в Моі приміри муш быти зачати контакт Но може то вина
днешнього світа якій той жене За скоро же часом і я до
родичів не мам коли приіхати Хоц і дорогы маме ліпшы хоц з
Явта маме і тото вшытко Здай мі ся же то хы в
тоту сторону іде цікава несподіванка навет може бы вы пізнали люди вашой
ґенерациі і было бы дашто цікаве для каждой стороны Напевно Напевно бы
вас цікаве дам о тото выміти ся поглядами Як нас як вас
правда ци іщы Я ани не знам ци моя родина хоснує лемківскій
язык ци ци іщы памятают Направду не знам тяжко ім поісти в
тым моменті А ту напевно был бы достікам Факт треба найти кус
часу бо часом ся і для себе гонима На найблизшых навет Але
думам же то добра думка може быти А што треба зробити жебы
Тот камін з місця ся зрусил бы одважыти на таку велику подож
повім же же в часах коли самольоты літают коли так єм бесідувал
автом уж дост легше ся выбрати то здає м ся же найнайвекшым
ворогом то вшыткого єст час Значыт тот того што найбаже бракує сут
такы ріжны стереотипы ту в Польщы же ся ся ся ся ся
тичат Лемків в Украіні Я хтіла сой написати і припомнула сой шіст
такых може то не так то лем моя думка єдно же Лемкы
Украіні цалком доцяп засимілюваны другє же цалком не бесідуют по лемківскы третє
же Лемків Украіні більше цікавлят материяльны річы ріжны улькомпенсациі <unk> річ же
вшыткы Лемкы Украіні бесідуют лем отім же оны Украінці І конец А
<unk> же нихто в Лемків Украіні ани не хоче думати жебы ся
вернути на Лемковину ани нихто о тім не бесідує і річ C
тых стереотипів якы мі пришли тепер до головы же вшыткы Лемкы котры
сут в Украіні самы хтіли ся переселити в Украіну же то было
лем іх такє желаня лем добровільно і уж зато же сут такы
і інчы стереотипы о котрых може ту не повіло то хотіло бы
м ся звідати што знате о Лемках Украіні якы вы конкретні мали
з нима контакты ци деси в Польщы ся стрічали ци были може
якысы нагоды може якысы імпрезы і мати якысы у них мати якысы
свою думку я стрітил вельо Лемків ци можу тіж повісти наступны поколіня
якы уж до Лемків ся не признают лем до походжыня правда Стрічал
єм іх на ріжных фестівалях імпрезах акциях концертах бо свого часу єм
дуже З вельом ансамблями тіж концертувал іздил по світі і ту неє
так То не такє чорно біле якы ся дашто додакому дашто здавало
предошыткым предовшыткым як посмо триме на тото што сте повіл о тых
стереотипах Но стеретип тіж м одкальси ся бере дає предовшыткым од того
же стереотипы выдумуют люде якы напримір николи Лемків з Украіны не виділи
А вели діли гей і то нераз Але здає ся мі же
є в тых стеретипах вельо правды і неправды тото напевно правды в
тым же може з якысых політычных ци інчых обставин Лемкы в Украіні
ясно не бесідуют же сут Лемками а не Украінцями бо то Єст
з наме опция такій напрям Лемків якы бесідуют о собі же сут
і Лемками і Украінцями Лемками значыт Украінцями а такой здає ся мі
николи не чул такой ясной деклярациі же хтоси єст Лемком не Украінцьом
Тот стереотип як сте го назвали здає ся мі же має якысе
своє поружыня в реальности што до інчых стереотипів кєд добрі памятам о
тых о о повертаню в горы здає ся мі же то днеска
не єст справа же дахто хоче ци не хоче то єст мало
можливе то я вам повім же же же же же же же
бесідуєме о выселіню в такых ци інчых катеґориях деси тота Лемковина все
є в серці сесе все в душы деси внутрі На моім примірі
Вам можу повісти же же я ся сам з Лемковины выселил быте
перекуратні мешкам В Варшаві охочо там вертам так хотіл бы м там
жыти на штоден але на тот момент де не мам такой можливости
мож так загальні речы бо то вельо ся там на тото складат
нихто інакше нихто мі не заборонит Коли буду хотіл так піду там
Іс цілком інча ситуация як іщы перед <unk> роком де было удже
тяжше дуже тяжше вернути дуже тяжше там приіхати перенести зо вшыткым зо
вшыткым А як іде тамщы сте бесідуваты стереотипах же Лемкы в Украіні
ся інтересуют лем о тым ани не чул щыро повісти николи Николи
Бо лем гарю то іст так кус зай ся мі Лемкы в
Польщы Лемкы Украіні ся ріжнят уж по тых роках по тількох роках
по выселіню зато же жыєме в інчых державах правда не бесідую в
катеґориі ліпшых гіршых інчых Сут два як бы інчы світы Хоц днешній
світ ся барз зглобалізує і уніфікує рюб бы м што тіж має
єй позитивны і неґативны аспекты але тот строты о якым сте бесіджували
же барз же ім ходит о материяльны справы ником ся з ним
не слітил николи Сте Лемків з Украіны они были такы самы якы
Ріжниця была зато же Лемкы в Польщы ся польонізуют а Лемкы в
Украіні ся украінізуют Тоты асиміляцийны процесы проходят і ту і ту проходят
всяди Лем я іщы так ци так наверну до того до досправ
той достоменности о чым єм тіжнісі бесідувал же коли Лемкы в Украіні
бесідуют собі же або ім вшытко єдно або же можут быти Украінцями
і Лемками но то ту ся напевно тым напрямом ріжниме До чого
тото іде же мы барз выразні бесідуєме чом Лемкы то не Украінці
Зато же товды не запераме ся лем в фольклорі в народній музыці
в народным облечыню в скансені як бесідую лем ідеме допереду Коли не
будеме мати почутя той свойой вартости же сме хоц чысленністю маленькій але
великій нарід товды здає ся мі же будеме стояти в місци А
свідит допереду до передовшыткым А кєд мы ясно бесідуєме тым більше же
<unk> років з метым не могли бесідувати не могли выдати книжкы єдной
Не могли выдати ґазеты не было радия не было такой змогы ани
жебы по лемківскы бесідувати могли сме лем перетырвати в обшыри діяльности украіньской
культуры і так дальше слова Богу тото тото ся отілько повело же
сме ся доцяп не затратили але вельом мы людьом ся тото кус
намішало в голові Знаме же тота украіньска опция ци народова лемківска опция
были і Лодовіны але здає ся мі же тот <unk> літній період
того же сме нич не могли як Лемкы як Лемкы як нарід
Быльом люди намішало в головах і днеска бесідуют же вшытко вшытко єднос
девнес же Ріжны русиньскы лемківскы орґанізациі В Польщы в Словациі в Украіні
здає ся же контактуют медже собом Але тоты контакты спорадичны Они не
такы міцны постійны як мали бы быти зато думам же з того
єст дуже проблем переважні Лемкы в Украіні лем в такый спосіб контектуют
ту приходят переважні на фестів Юждыны і якій знаю ватру якій знам
жест штораз меньше лемківскій так але доколи приходят до Вільхівця на Кєрмеш
Доколи іщы на яку імпрезу але то спородичны контакты ну і доколи
люде ідут попри фестівалі ідут іщы до свого села Але якысий проґрамы
системы неє в кім І днеска бесідуєме о тім же люде навет
не контактуют так тісно зо свойом родином а гнеска но єст тота
границя Украіны і Польщі она іщы єст але она цилком не така
як была колиси Гей ту о є вам помім же о навет
на примірах зас кусідка овернул до додостоменности На примірі Лемківской Ватры в
Михалові мож видіти же там дуже меньше Лемкі з Украіны приізджат Може
і далеко Алей принцип але напримір в Бурсі тіж ся то діє
Близку до гриници то было бы там дос так але одповідаючы на
ваше звіданя мі ся здає же тоты контакты они сут лем же
мусиме тіж знати же Лемкы як част русиньского народу карпаторусиньского народу то
як неєдины Русины в Украіні Маме гей дозложену ситуацию на Підкарпатскій Руси
Нижній Закарпатскій области З тамтыма Русинами Але і ту зас навертаня до
достоменносто коли Лемкы в Украіні Лемкы або выселены <unk> рока ци іх
ци ци наступны поколіня не будут мати почутя же приналежат до карпаторусиньского
народу Товды тіж не будут навет в рамках єдной державы Украіны не
будут чути якысой спільноты з Русинами на Підкарпатскій Руси Тото звіданя далам
коли бесідували сме з паном Валерийом Педьоком чом русиньскы орґанізациі Підкарпатя Закарпатской
Области нияк не хотят контактувати з лемківскыма орґанізациями а сут іх дві
то Товариство Лемківщына і Фундация Досліджыня Лемківщыны во Львові Іх дам одповід
Ни І не хотят контактувати треба контактувати навет тыма котры мают кус
інакшы ідеолоґічны настановы але коли належат до єдного народа Мі ся здає
же зато русиньскы орґанізациі з Підкарпатской Руси не хотят спілпрацувати з Стовариства
Лемківщына або з Фундацийом Досліджыня Лемківщыны Зато же тоты дві орґанізациі просто
бесідуют же Лемкы то Украінці а орґанізациі з Підкарпатской Руси бесідуют Ні
мы не Украінці І коли єдны орґанізациі неґуют другы то товды на
тым просторі здає ся мі по по мойому не іде тота спілпраца
зато же З єдной страны маме орґанізиі Підкарпатской Руси якы бесіду собі
мы Русины а орґанізациі як Товариство Лемківщына і Фундация Недосліджыня Лемківщыны неґує
Ні Во Украінці Уж на самым початку в тій сфері достоменности спілраця
не іде Ну і барз шкода бу Я не знам але можу
поповісти барз просто такю як я тото виджу Я жадному Украінцьови не
гварю кым він є а знам вельо Украінців якы хотят гварити мі
гварити і рішати кым як опові Трохановскій Припоминам же мы бесідуєме про
Лемків в Украіні вказало ся же думалам же моя едиция буде Кус
інакше і кус інакше Буду ся о тім бесідувати Але думам же
тоты думкы котры ту прозвучали тиж цікавы і тиж симптоматичны цне мііси
за топом ківскы краю леті лам над море фтопи ламбы горы лем
криц не маю леті лам над море фто пи Ламбы горы крылец
лем Могаю ся не дяку кліт і птиці косиці з лем ківского
лісу зо пах узяли косиці з лем кіівского лісу зо па леві
ся за вами горами за лісами Жемі ся звычают ня і ноцями
Спати мі не даю же мі ся звычают нями і ноцями Спати
мі не дают А тепер зас вертаме до бесіды з Павлом Малецкым
бо зачали сме бесідувати повіл же м далеку Родину тепер не єст
том родином в Украіні сталых контактів Но і пак мы продолжыли нашу
бесіду з Павлом звідам ся гу ци контактувал з Лемками з Украіны
якы мы ци Но і якє мы вражыня І што може о
тім повісти Отси деси вы стрічали Лемків з Украіны ци мали з
ними якысы справы ци знате ци мали з ними якы спра Лемків
з Украіны то знам Вас І для мене барз важна знайоміст бо
робити барз велику справу Вашы програмы сут высокоякістны завдякы тых програмів Вашых
програмів мам можливіст послухати власні тых інчых Лемків То є для мене
важна інформация бо го о ни мі контакт може тілько контакт то
можливіст познаня Лемків з Украіны є през вашы програмы і гын чую
як деякы Лемкы котры Гордили ся на Лемковині бо і з якыма
сте бесідували а остали выселены як бесідуют о чым бесідуют што бесідуют
і чул єм тіж як бесідуют сучасны діяче лемківскы Но є то
для мене барз важне джерело інформациі Но для мене то є головно
стрітил єм може такых Лемків особисті з Украіны Але не задужы Не
поім жебы то было Не мам якых такых особистых знаємости часом на
інтернеті ся з дакым пише часом не знам зо сцены когоси виджут
чы чы чуют на дакых фестівалях але головні в Польщы На Украіні
не был на жадным фестівалю лемківскым Но шкодано тот кордон єст тяжкій
як ш вшыткы знаме і то выпрала є Жебы специяльні пойхати на
на такій фестіваль то треба перше пор нього знати Я знам в
Остиві лем про ватру в монастырисках котра є в тым часі што
ватра в Михалові котра скорше была як в монастых чого не зроблят
товды коли Ватраждыни <unk> іный Ци плещык ся бесідує о лемківскых імпразах
Украіні ци даси чути ци выєдно ци лем в ґазеті наше слово
штоси напише хтоси або не напише Но я не чытам нашого слова
і не знам задуже власні продуци імпрезы знам лем властиві продуцувату в
монастырисках Може м чул о інчых якоси якоси мі ся там вило
там во Львові Сут претіщы місця котре варто зобачыти звязаны з Лемками
там де неґдем был в тій церкви лемківскій в тым музею гей
але тут было направду скоро і символичні за барз Но на жаль
все як єм то я так наскоро боіхам до родины жены мойой
тіжной такто все бракує часу на тоты річы што наступны звіданя Гатых
Лемків з Украіны щы Но до мене напр з Лемкодзвону до програму
єм мал програм боіско і він до мене дзвонил ховчыско был спід
Золочева золотів норвівской области і власні він тлонил єй і бесідувал же
о лемківскій коріня же му барз цикалі нашого радия позухати же кус
тоту бесіду котром його дідове бесідували послухати на жаль його не навчыли
мало тото жальку Стьох так же його не навчыли і тото пішло
Номптоматичне же барз часто од вас тото хочу підкрислити же в вашых
програмах чути тото же ты стары люде в цитувальнику бесідут барз Подібні
як мы ци як моі дідове бесідували кос скорше Іх розумію чысто
і навет часто бесідую ліпше як ми бо не май тых польонізмів
котры нам ся здаряют дост часто І барз тоты програмы голаснівашык в
котрых сте бесідували закысино старшыма людмім ся подабали взгляд на тото же
можна было почути тоту особливо з тыма Лемками зо східньой Украіны то
уж чысто нобоны уж навет не мали тых украінізмів на Ботовіі єз
з лаганьской но тоты были чудовы програмы і чудовы бесіды з котрых
направду можна ся довчыти і істориі і власні того як бесідуют Но
мам великы заувагы до тых тотой молодежын на Украіні лемківского походжыня ци
тых котысячуют з Лемками но не навчены не знам чы до них
мам прецесиючы до когос інчого Той не навчыл той той лемківской як
ся бесідує бесідуют некотры рідной бесіды но Для мене тоты з незрозуміле
як мож на той власні материной бесідыны хоснувати небесідувати тым языком і
не буду бесідувал чого з чого то выникат но якоси так єст
навет діяче лемківскы на Украіні мают з тым лемківскым языком проблем Но
єст для мене неприпадкове не єдноразове а Мало такых дясів лемківскых котры
бесідут по лемківскы можно стрітити так по мойому Довело ся те повісти
же Украіні асиміляция зашла дальше як в Польщы На тото што я
лем чул то такє моя така моя опінія але то єст оцінне
бо за мало знам Украінців Лемків з Украіны А добрі знал Лемків
в Польщы но гей нас єст тіж окропні Діти бесідуют як бесідуют
то бо нешыткы бесідуют але як уж бесідуют то польонізмів єст о
кропечні дуже Кільку люди слухают ЛЕМ фм в Украіні А то єст
яка статистика бо я назнам Є статистика хто і гел мушу похвалити
же не знам хто Лемкы з Украіници то єм ми не можеме
еду генетичны якыси быданя зробити але не біл ся час пемкы Но
і Нон не знатя того Із Украіны сут другыма в колейности як
ходит до статистикы найбільше І певно <unk> процент єст Польскы а на
другым місци власні єст Украіна сут компутеры з Украіны ІІ На <unk>
місци є Америка ЗШы а на тре на четвертым є Русины зо
Словациі Зацу Украінці Лемкы з Украіны барз барзы радийо єст популярний од
от тіло то єст приємне же знам же гын не є так
Тот інтернет не є так доступний як в Америці ген знам же
не аж аж так популярний Власні внеско бесідую лем о Лемках Украіні
о лемківскій родині Украіні і о тім ци сут контакты ци хочете
навязати якысы контакты ци вартат може не вартат Но я думам же
той необхідны треба ся стрічати треба ся підпознавати себе зазнаново на жаль
бо нас розділили без нашой згоды і то не од того не
од одвороту треба спільны акциі спільны подіі реалізувати не лем в фесті
перес фестівали не лем по то жебы раз до рока ся зійти
на фестівалі поспівати хыль і конец того На штоден треба треба тоту
кореспонденцию влас і тото што мы в Лем фм робиме тото же
маме ласк і выжучо новы інформациі од там але нам бесідуєте то
уж єст якыса форма контакту Вы нам приближате тых тых люди І
ты акциі мусят быти штораз веце а не штораз меньше спільны ґранты
медженародовы Украіна мам надію має аспірациі Европейского Союзу і сут тіж спільны
інтеґрацийны проєкты Може коли той границі не буде тото свобіднійшено то мусит
тото быти і то не од того одвороту тоты люде мусят ся
взаємні пізнавати і узуполняти на бо інчого інчого ходу неє неє альтернативы
жебы того не робити лем лем то єст необхідно А я жебы
Вам ближе познати Вашу родину може родину дальша але можно доколи познати
близі і ся вкаже же то ты близкы люди Ножливе но можливе
носниска днес час я єм в тым моменті заанґажуваны вельо проєктів своє
заводове жытя і родинне і соспільне І на жаль певно так як
виджу по інчых старшых людях же то допіро як девеце часу тотовды
ся чловек бере за родину таку тоту дальшу і глядат такых річы
Но така коли річы же то неє в тым моменті для мене
необхідне жебы ся такыма і істориями займувати Но я думам же як
ся стрітименчы нагоді но то напевно більше побесідую і долше побесідую і
скоше тіж ме побесідували коси не было просто часу загалі но може
сме Мали там акурат пят минут як коли сме были в бабы
коли акурат тота родина была а так горіл діжы така близка базудна
што не значыт же не варто ти ся ліпше познати нична Ничымом
ничымом ничом ничнам твом то грами слу Сполнисислом ниси сполнисислом ниси мойоми
спомыси Сполны си спомни си сполны си спомни си спомиси Юж малам
мам малам мавы юс маланю сма три наслом Я ся зову Богдан
Ґамбаль Мешкам тепер жыю в Кракові але барз часто єм на Лемковині
бо так ся складат же єм тіж предсідательом Стоваришыня Руска Бурса в
Ґорлицях Но добрі ся складат бо єм был того рока си місяц
тому невеце на Украіні был єм того рока два разы і виділ
єм тоту мою родину котрой єм ани не знал знал єм лем
тілько знал єм же там жыют де сут они жыют під Львовом
в місточку котре ся зове Пустомиты і знал єм же там сут
але кільо іх єст як ся зовут як выглядают якы бесідуют ани
ани єм не знал того рока єм іх познал А два была
тіж родина в мене но барз далека але родина з Кыйова два
дівчатка котры приіхали бы хтіли видіти на особливі Польщу бо і дідо
то походит з того самого села з котрого повічме і моі родиче
но як сел Село ся зове Чарна єст положене недалеко Устя Руского
Но так же мам родину на Украіні Моли такы дві ріжны Стрічу
жы могли пізнати Лемків з Украіны яка то была стріча то были
праві для вас цалком чуджы люде Повім лем так же сут єднак
ріжниці помедже тыма Лемками котры сут деси на західній Украіні а тыма
котры сідят на східній Украіні Тота дальша родина то были дві дівкы
котры приіхали з Кыйова котры ани слова не знали по лемківскы Не
знали тірше за добрі по украіньскы бо медже собом бесідували по росийскы
Знали лем єдно слово же дідо іл Компери Они выіхали на Украіну
были депортуваны ци там выіхали під луганьскы і жыли деси недалеко села
Переможне А не заховали языка абсолютні а пізнійше поженили ся з Росиянами
ци з Росиянками і пак то перешло вшытко на росийскє Коли они
прошли ту вы бесідували по лемківскы до як інакше а они долас
А они до мене не знам як бесідували Здає ся же по
украіньскы Выдумате Но так собі думам Хыба л не знали вшыткых слів
дакус прібували по польскы Ні Не знали ниякы Прібували але ліпше жебы
не прібувал ліпше жебы не прібували Бо то ся не надавало до
ничого то не был польскій язык моли За Полькы Думали же іх
дідо был з польской родины Полякы Не розуміли того же в Польщы
тіж можут жыти не Полякы То были заскучены коли вы ім представили
тоту справу якуси інокше Я хтіл єм Ім вказати тото што міг
єм так на скоро вказати з лемківской культуры а што то было
передовшыткым материяльна культура Заіхали сме до того села де ся іх дідо
народил і вказал єм церков Вказал єм ім тіж цмонтір І виділи
же там кресты не сут специяльні не мают написів по польскы же
сут трираменны а в церкви єст іконостас іконы же хром його одряду
Не знам ци они Думали же такє ту найдут Церков деревяна очывидно
як на Лемковині векшіст А што выповіли коли вы ім тото указали
Ну приняли то спокійні Но але ниякы было якє здулуваня ци То
приняли нормальні бо до того моменту думали же они Полькы то тепер
ся вказало нараз же штоси інакше Як тото приняли Нормальні то приняли
І я не думам же тепер собі подумали же дашто інакше єст
з нима бо кєд дахто має уґрунтуване такє доглубне почутя того же
єст тым кым єст кым деклярує же єст та ним єст І
навет коли был в церкви хрещений А коли він повіс же єст
Поляком но то єст Поляком на што ж му можна зробити Што
іщы выділи де вы были што выказали своім гостям Они были ту
в своіх справах так они были в своіх справах Тористично были сме
і на Словациі а были сме і на фестівалю в Зындрановій То
така была можливіст видіти ріжны річы і ріжны части Лемковины Та Но
гейно єй они мали тіж нагоду Не часту хыбаль стрітити ся в
векшости з лемківском культуром з проявами лемківской культуры Як зреаґували Критично Ствердили
єднак же в Зындрановій на сцені крім файных добрых ансамблів был тіж
жах Ци не сприняли того Приняли і подабало ся ім Я думам
же єдна опінія была файна єден ансамбль котрый выступлял того рока в
Зындрановій як они повіли хотіли бы жебы на іх весілью грало то
было штоси гей То першый раз они оповіма мале таку стрічу в
лемківском культуром перший і з языком Із языком Но язык як то
было приняте Нормально І цілый час повідали же они розуміют мене же
не мают пробле ниякой Але як думате же будут контактувати далей А
так будут будут будут вы властивіст ся нашли просто на фейсбуку А
так Нашли ся на фейсбуку бо мают такє само назвиско як і
моє і так до мене написали Но нияку адміністрацийну справу там єм
ім завалил дал на єст друга іщы тота родина Власні тепер до
другой ци рад ся першой бо то припадково так ся трафило же
выстріли через Фейсбу ся запізнали а тота родина о котрій вы Знали
давно же єст така родина коло Йвола то лем такы не контактували
і тепер было нагоды піти гвидіти і но што то зо стали
кого Власні тує інче поколіня бо я в тых пустометах єм одвідил
теты і стрыка Так теты істрыка Зас моє поколіня я тіж там
єм стрітил але они были нияк лемківскым не заінтересуваны Не знают лемківской
лемківского языка не знают по лемківскы радити Я думам же не барз
ся інтересуют вшыткым што лемківскє Застеты так Знали бесідувати в тым єдна
барз крашні і барз добрі А зас стрына не знала нияк Хоцкій
А єй родина походит з Ясюнкы ты з середуштой части Лемковины не
знала Уне были на Лемковині де си в теперішнім часі уне контактуют
з родином в Польщы Як в тій справі Признам ся же я
не знам бо родина єст дост велька але бывают на Ватрі в
Ждыни З тым жено навет хыба сут активныма членами того Товариства Лемківщына
Але товариство не не чує обовязку такого жебы членове того товариства мали
бы бесідувати по лемківскы навет медже собом Хыба там неє такого звыку
Ну то уж друга проблема той цім тиж можеме бесідувати Як вас
приняли ци повіли Чос не пришол перше Ци штоси такє ци приняли
добрі і як і Ци будете тепер іщы якусы контактувати ци то
такы єден раз в жытю Но я бым хтіл ся з нима
стрітити не раз зато же некотры з них направду барз цікавы барз
гідні могли бы повісти в тым про мою родину Я лем повім
може же Они фізычні сут барз подібны напрык до мойой бабы котру
памятам А зас тета єдна єст барз подібна до інчой теты котра
зас мешкат деси під Ґлоґовом Так як єй памятам барз подібны сут
хоцкі не сут сестрами самы А языково но но што ж можу
повісти Но но но фатальні Не заховали языка не бесідували дома по
лемківскы бо то чути одраз значыт некотры бесідували бо того языка не
стратили і тоты котры на щестя бесідували так утримали язык А тоты
котры не бесідували не знам з якых причын з якых поводів так
не бесідуют тепер по лемківскы нияк І ба мало не вчат ся
не уважают же може то бы было важне же треба бы было
того тото змінити дає треба одділити так званых пересічных люди простых люди
з села котры медже собом могли бесідувати могли плекати язык і того
не зробили І то єст якыся там проблема котру мож описати і
одділити од так званых соспільных орґанізаций котры того не зробили зато же
мали таку ідеолоґію же то єст не варте же треба язык зы
цілого систему культуры выокремити і плекати вшыткы виды культуры зас язык Ні
Він мал пропасти програмово і ту винна єст Гідні векша На мою
оцін і гріх векший Зы Украіны з вандрівкы до Украіны Якы мате
назагал вражыня што з того мож наповісти найважнійшы річы што можете повісти
назагал о Лемках Украі а може і Русинах з Закарпатской области А
може бы были заскочены же чогоси не чекали а было власні такє
ци добре ци недобре І повім так же за мало єм познал
тых Лемків на Украіні ци цим іхал з даякым наставліньом Ні не
мал єм специяльного наставліня не знал єм кого стрічу але стрітил єм
гідні Лемків о чудо котры знали єднак бесідувати а некотры напр так
паньсо Кыщакы Кыщакове знают по лемківскы бесідувати і то барз красні І
повім же они ся дакус чудували бо виділи мене перший раз но
побесідували сме они хтіли ся запрезентувати я може веце был наставлений на
слуханя і хтіли сме ся познати Нале то не лем так з
паньс Кыщаками сме ся з паньством Кыщаками сме ся стрітили але стрітили
сме ся Гідні то што можу повісти было гідні материяльных як бы
памяток лемківскых во Львові а меньше культуровых культуровых в сенсі культуры духовой
і соспільной Бо не могло быти Та были сте во Львові были
степух так І пак в Закарпатской Области в Мукычеві і Свалялі ІУжгороді
ІУжгороді Ну то во Львові виділи сте быяльно лемківску культуру Не заховану
были єм был єм в музею виділ єм якысы памятникы виділ єм
якысы інституциі то все то єст лем материяльна культура духову барз мало
єм познал Абсолютно абсолютні ні І думам же з ньом єст найвекший
проблем на Украіні Наприком ся не творит якысых творів ци літератскых ци
театральных ци музычных лем вшытко ся затримало на етапі фольклору ци плеканя
фольклористичных співанок народных наприклад а новых форм ся не творит нияк То
сут якысы такы діяня епіґоньскы котры підмуют товариства але без думкы про
розвиток лемківской культуры законсервуваны якысы формы і лем якысы на вшыткы на
вшыткы виділи Тут выділи тоты законсервуваны Форли а новых не было А
Закарпатю А Закарпатя єст жыва Там ся бесідує по русиньскы на улицях
там сут писменникы Но там никого не депортували а то велика ріжниця
На своій землі жыют Так хыбаль то єст основна ріжниця єдна же
мают важы так же мают опертя в своій земли і тіж были
пробы очывидно нищыня той культуры і до гнеска І сконцентруваны на тотій
землі а неросіяны зничыт Не лем же на своій землі але сконцентруваны
конкретні в кім місци но жыют то і проблем не є розсіяны
Не жыют жыют жыют так і розвивают своі прикметы абсолютно так ліпше
то выглядат І оно Пулецінне література вшыткы театр ріжны тоты формы мают
розвинуты такы ну доправды такы Мето все мают добрі розвинуте ци ні
то бы м того не повіл не можу того оцінити Але шак
мают же мают форму і театр мают і літературу і поезию добрі
розвинену і мают співанкы і співанкы котры творят гнеска Авторскы співанкы котры
творят і тексты і музыку і з тыма співанками деси іздят по
світі Што си ся там діє Аы думам же Лемкы на Украіні
они застигли в тых видах в тых форбах в тій подобіка было
до депортациі Ні Обо она єст то єст неможливе жебы она была
законсервувана така яка была до депортациі Она дакус она дакус єст законсервувана
але єст барз змінена єст барз змінена як бы тоты Лемкы не
чуют тото же коли будут насило на силу прібувати реконструкцию то нераз
створят даякы річы котры сут смішны Не можна выбудувати так тепер повім
вежы Айфля в Яремчы бо то буде смішне то буде недоречне знаш
бо то єст інча інчий культуровий простір з інчой культуры то ся
взяло І коли я виджу же сут такы пробы творіня лемківскых церкви
напр будуваня Добрі же ся будуют бо то выникат з того же
тым Лемкам страшні бракує То єднак єст одкликуваня ся до рідной земли
то єст до Лемковины бо наша рідна земля наша Вітчызна то єст
єднак Лемковина І тоты вшыткы виды культуры котры были на Лемковині треба
бы было гейбы плекати і там а не было такой можности не
было такой можливости а часом не было такой охоты Но добрі можна
робити але треба бы было то мудро і з головом робити А
думам же же кєд бы кєд бы жебы лемківскє не пропало то
треба бы было ставляти на новы формы на нову подобу Думам же
Лемкы в Украіні то як бы маленькы такы пазли маленькы такы часткы
чогоси цілого і мі ся здає же не може штоси і істніти
коли неє цілости І зато думам же дуже проблем єст од того
же не лучыт ся зо вшыткыма Лемками Русинами зато в тотім анкляві
но так замкнены но і на долше были замкнены была тота желізна
куртина Але тото іщы долше потырувало так Зато єст Але Алегнеска не
творят цілости і мі ся здає же істнує Товариство Лемківщына Але міся
здає же доднес в Украіні дост дуже Лемків котры ани не знают
же такє єст Ани не знают же сут і кысолемківскы фестівалі ци
інчы річы де си жыют і не дошло до них Інформация не
дошла нич не знают же но теоретичні думают же можна поіхати деси
на Лемковину але то теоретичні і доправды Товариство Лемківщына цалком тоту функцию
не може сполнити ци не хоче жебы вшыткых якуси злучыти інформувати Оно
не робит того і доднес Лемкы не злучены вшыткы якуси структуру вчас
інтернета час <unk>па і так дальше не злучены так жебы якусы то
было єдна структура то не єст то Лем якаси част то єст
в тім товаристві А решта такы якоси жыют деси деси не знатя
де і не знают што ся діє в світі што ся діє
дивне ту час інтернета але так єст І лем припадково такы даколи
кулеси стрічу і так выглядат як бы тепер ся уродил Женич не
зна женич лем тепер зачынат для себе одкрывати тот лемківскій світ і
так барз час Так барз часто я можу лем од себе повісти
же я барз критичні оціням політычну діяльніст Товариства Лемківщы То я бы
м хтіл повісти іщы єдно же єдно товариство на так великій край
як Украіна для Лемків то єст за мало там гейбы могло бы
быти з десят такых товариств Мают реґіональны ріжны осередкы Но добрі Але
што роблят інчого як тото є до тиверсиі Неє конкуренциі Ту сут
конкуренты як бы ту в Польщы А то неє лем товариство Лемківщына
і оно ідеальне бы неє другого жебы конкурувало Но гейбы повинны постати
жебы были інчы напрямы Є інче з чыт інчы акценты розложены на
даяку інчу діяльніст Но постало Фундация досліджыня Лемківщыны Пак они были як
бы опозицийом але пак ся злучыли но як бы то ріжны але
тепер ідеолоґічні і і напрям подібны Зато неє штоси были жебы істніло
штоси цалком інакше жебы дополнити а не повинно быти А што з
молодыма Цо они мают быти такы як копіі як кльоны тых старых
діячы Познал єм лем пару Лемків можна іх вычыслити може на пальцях
двох рук може дакус веце Познал єм іх мало тоты припадкы про
котры сме бесідували но то нечысленны припадкы Я сой думам же тых
Лемків єст веце же сут ріжны тоты Лемкы Зато я не розумію
чом ма быти Єден напрям єдна орґанізация єдна якыса всесвітова єдніст і
так дале кєд люде сут так ріжны Бо сут напевно ріжны і
в нас сут ріжны і в вас напевно сут ріжны Зато думам
же Лемкы Лемків могло бы єднати штоси якыса ідея але для мене
найважнійший єст лемківскій язык Коли буде язык котрий єст основом нашой культуры
так буде можна ся порозуміти медже собом коли го не будеме мати
єдного так мы ся не зрозумієме нияк Коли перше утім не бесідувано
то тепер принаймні в Украіні утім ся бесідує же добре знати лемківскій
язык і на фестівалях ся бесідує же Лемко мал бы знати лемківскій
язык правда неє такой можливости жебы Лемко деси пішол і ся научыл
порядні того бо неє в Украіні такого місця де можна піти і
ся навчыти Але зато я думам же в Польщы гнеска єст система
вчыня лемківского языка єст уж якысы і книжкы і якысы досвідчыня і
я думам же Лемкы з Польщы котры уж знают як то ся
робит легко можут прити Украіну на літны школы На якысы короткы курсы
на тыжден іщы найти якысы формы контакту І я думам же барз
дуже буде такых а найбільше молодых же ім буде тот цікаве і
з того зачне ся дашто нове якыйси ру Но і тиж контактувати
з родином то тиж може дати тиж цікавы якысы результаты іхати єден
до другого в гості Штоси буде моле і штоси буде тиж добре
з того мам надію Но на разі товды вам дєкую дякую і
запрошам і Вас і вшыткых Украін може не вшытко так ідеальні але
думам же буде цікаве То был Богдан Ґамбаль Но і очывидні на
кім буде гнеска Конец нашой такой незвыклой едициі Бо про Лемків в
Украіні ґадали гнеска Лемкы котры жыют в Польщы а конкретні Лемкы котры
творят Лем фм Повім часно не была тота едиция така яка ся
сподівала вказало ся же мало знают Лемкы З Польщы о своіх братях
Украіні мало контактуют навет такы вызначны особы як журналісты Лем фм Хтіла
бы м жебы то были сталы контакты жебы тоты хто мал родину
Часто контактували знали свою родину знали ближей не лем писали на великден
і наріздво якысы витаня І Было може за дуже акцентів ідеолоґічных чого
єм ся не сподівала внесній едициі але дают тото так як оно
было і Думал же днешня едиция буде заохочати вшыткых більшых контактувати прити
Украіну прити до свойой родины прити на ріжны фестівалі прити просто не
на фестівалі не на імпрезы жбы стріти своіх братів Лемків котры были
выселены кус скорше і на схід а не на захід Ны кус
інокше Єст якы певна ріжниця Штоси нас ділит Але думал сой же
більше єст тому што нас лучыт і хотіла бы м жыбы Не
было границ ани языковых ани ідеолоґічных ани жадных границ кєд ходит о
то жебы Лемкы были Лемками жебы были разом жебы были як то
любит полтеряти голова Сфуло Софія Фдына єдном великом родином Но і на
тім конец Дякую Сузанні Демкови Павлови Богданови Дякую вшыткым хто гнеска дал
мій інтервю Но то до стрічы за тыжден Оставайте здоровы Слухайте семка
<unk> процент лем на Скракова а зо Станиславова Для вас будут глядати
ріжного цікавого шелеякого Анна Кырпан і Наталия Асатурян Слухайте сем <unk> процент
а будете мати цілых <unk>