70% #2013 - 70% #88 Лев Мончак, Лабова (1 част), 12 X 2013
Еп. 2013

70% #2013 - 70% #88 Лев Мончак, Лабова (1 част), 12 X 2013

•

Опис епізоду

Odcinek to rozmowa z Leonem Monczakiem z Łabowej, wieloletnim działaczem łemkowskim, śpiewakiem chóru Beskid i współautorem książki o swojej rodzinnej wsi. Gość opowiada o swoim życiu, dzieciństwie, wojennych losach rodziny, przesiedleniach na Ukrainę i powrocie na Łemkowszczyznę.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Слухайте <unk> процент лем не Скракова а зо Станиславова Для вас будут
глядати ріжного цікавого ся леякого Анна Кырпан і Наталия Асатурян Слухайте сем
<unk> процент а будете макы цілых <unk> Ви тым Вас дорогы слухаче
при мікрофоні Анна Кырпан гнеска Маме гостя то пан Лев Монцяк котрого
виджу барз часто бо співат в хорі Бескід бо все приходит на
лемківску службу Божу бо активні бере участ в лемківскым товаристві од самого
початку вывано Франківску все деси вандрує по лемківскых фестівалях з хором Бескід
і найважнійша річ же він і Івана Полиняк і Надія Юськів написали
книжку про рідне село пана Лева то село Лабова на заході Лемковины
Тепер пан Лев у мене в гостях і зараз Будеме бесідувати Добрий
ден Вшыткым хто нас чує Варз мі приємно же мам ся мож
звернути до вшыткых Лемків цілого світу так якы можут нас слухати тото
трохы ми ся серце забіло бо штоси як си зразу Спладня перенізне
в рідну Лемківщыну своє рідне село Лебовы але то такы спладзіприємны Треба
повісти же пан Лев то не простий чловек то кандидат геолоґічных наук
доцент У нас в Іванофранківскым Нацийональнім Технічнім Університеті нафты і газу і
кус в такым поважнім віці але іщы матам выклады і єст доправды
науковцьом але гнеска не будеме так о тотых науковых ріцях бесідувати лем
попрошу коротко повісти о собі Як уклало ся жытя коротку жебы слухаче
знали што за чловек гнеска єст гостю на сім родию Жодил ся
я в Селі Левова <unk> маці тато мал невелику ґаздівку і ты
занял ся краяство він был професийональным кравцьом бо закінчыл специяльны курсы Кравецтва
Тато ся занимал іщы всякой громадской роботы же в сели вчытальні орґанізувал
оркєстры там якысы лекциі чытали вчыли ся і так тото орґанізували Правда
тато скоро залишю в <unk> році на початку войны віншыл на Захворюл
на важку хоробу і залиш нас так І повіл мами Юля як
буде пересыляти на Украіну то єд на Украіну бо буде переслідувати Тебе
за мою діяльніст і треба повісти же поліция пришла за татом в
вересню на початку війны в <unk> році хтіли єй заарештувати але із
был присмертіл Они коли пішли то через дві годины тато вмерли Жыды
арештували джбатьох іх ковязли одразу картузку хто вцілкіщы з поізди та не
почала ся вина веце ся вернуло дохоз І мама послухала татой парады
і в цірковым році мы переіхали на Украіну казали ся Тырнопільскы области
такых нас было десикуват чловеч забовы <unk> десятак люди Перехали оселили ся
в Підгаєдскым районі і переважно в Підаєдскым районі Тернопівской области і Копицинецкому
районі Мы тут прожыли спочатку в єдным селі по тым в другым
сели коли самых підгайскых Лендри і в <unk> році ся вернули зас
до обовы Такым чыном я почал ходити до школы в Лабові а
з трыко Тримал насі коровы якыма ім лісили засіла в землю так
шмы приіхали весном серед роті тото нам стерку ся поднол і мы
так могли жыти нормально дале Но <unk> році партизантка яка была реце
десанты якы были скінуты в недалеко од Лабова Совітскій совітскє Уж повіли
они ходили по хыжах перше дніза хлібом і повіли же підписаны договір
мы маме ся вернути вшыткы і вшыткых Лемків выселят на Украіны так
в <unk> році іж сме знов Поіхали назад хотя мамо моя гадала
же николи ж ся од тых з хыжів не рушыт ся пришли
рішыти і перше поіздом з Льбовы в берездню <unk> році мы приіхали
на Украіну і не просто наіхали мы там пару тыжнів і си
нас завезли в хырів кляштор там де был пересильный пункт Фільтры фільтрисильный
пункт присильны Ясні в своій книжці выпишете і о тім пункті же
там штоси хотіли справдити хто підозрілий хто нітый Як то там перевіряли
што то там было вшыткы документы провірали бы то был закрытый ляґєр
закрыты мылягры там провіряли вшыткы документы жебы ся сами даякы втікачы або
інчы не потрафили до то жебы мы доглядали всякых якы нашкодили союзу
або якы могли быти шпіонами ци т за тым вшыткым глядали Но
слава Богу серед нас никого не было так же вшыткых выпустили Ци
вшыткых люди котры іхали завели до того яґру вшыткых Ты в тым
тым поіздим в кым мы єхали ты вшыткых героє на станциі зупинили
бо нас бо нас были з нами єхали по краях вагонах озброєны
аты то бы Н якы сы ту хороняли і тоді де як
выпустили нас з хырова з того Еляжы тоді нас нихто не провадил
мы єхали уж сами і приходило ся там доплацю тодеси жебы дали
вагоны жебы мы доіхали до Міст но і вертали ме ся в
тоте місце де мы мешкали І треба повісти же тото і стало
по тым тоты першы фемкы кы приіхали на Украіну стали тым центром
по тым Тоты же в <unk> році былиж депортуваны то ониж приізджали
до деякых знаймых своіх місц і до своіх родин і такым чыном
ся на Львівщын Тернопільщыні Івано Франківщыні веци люди поперізали затримали свой створи
свою родину глядали для них де є де є жытло де є
то тым веце коли Полякы выіхали то і тото было такым же
гуртом же то єдны другым допомагали траповісти што ся Лемкы добры купы
тримали втеды в ты часы і то облегшыли тоту справу Прада вшыткы
сме ся надіяли же можеме ся вернути до Сви выболи ся раз
Но рокы слі стали зрозуміло же тиж є неможливо для батьох і
земли тут стала рідна Ну і уж было така ситуация же мусіли
сте жыти в Украіні і треба было жыти в такых обставинах якы
были і в такых ся вчыти і так дальше Вы зачали в
школі ся учыти в Лыбові Кілько там походили сте до школы Кілько
то было часу деси В Лабави я два рокы ходил третій почал
як ся почала вина і школу закрыли бы Не почала ся війна
а війна ся наближала до фронт роз до Лабовой там зробили воєнный
шпитель так і нас уж до школы не пускали потым в <unk>
розыкли і пришли св Дотеды одкрыли школу але уже не з украіньской
мовы на вчаня а з польской то Мыхы я ходил два тижні
то сме вывчыли абецальо польскы так і поіхали сме іжно до Украіны
і тудя сте з <unk> класу ходил до школы спочатку в Гринові
коли питаєст недалекы село такы а потым пизаєску середню школу і в
<unk> році де за кінцю Пра закінцю єст вецірну школу неденно бо
ни хтіл єм поступити до Комсомолю і мы выганяли два разы по
два тижні В <unk> класі мож як я ся вернум і не
наставлят двійок і і везєнс за неуспішніст але я приходит зольды добр
підготуваны то мене не выгнал а потым я зрозумім ся так мі
закінцити школу не дадут то я пішол же быти В ты <unk>r<unk>ara
і обліковцом тракторну бригаду в селах так Я был обліковцем і закінцю
віцірньой школы а потім стояла думка депіти Но і так романтист на
книжкы про геолоґів завели мене до львівской політехнікы негельорозвидный факультет якій замає
ся пошырений розвиткой нафы і ґазу І так я го і за
кінців стал професийным гірницьом з енерґіолом з розвиткы натых ґязы родили Думам
же власні тепер такы специялісты тыж іх барз треба Ігнаско Украіні а
може і на Лемковині бы то то то то то то то
то то то тот край де тепер актуальне тот сланцевый ґаз глядают
а не шкудуєте же выбрали сой власні такый фах Наую бо я
хоц з початку был прикладым мусіл робити з початку робітником по тым
местами інцийнером А потім поступил в аспірантуру што во Львові так закінчыл
аспіранту захыстил дисертацию і же разом факультет коли переводили Івана Франківскы то
є приіхал Окрем того то дозволило мі м обіхати зі студентами векшы
половины Совітского Союзу Но і поціли Украіні примати безпосередню участ в одкрытє
окрем рыдовств нафты ґазу так ся я не жалую бо то бы
была цікава і є цікава робота до днеска і неды днизка Найде
ся розмова про гасуслансовых породах То теж мы ведеме певні досліджыня в
тому напрямку можливости выкорыстаня цього газу Більше дякшынни ци приниде окремы фірмы
Хотят в Карпатах дійсности є газ уцінных них сланцевых породах де іх
його можна всесом буде выдовувати Я лем повім же то гнеско така
барз актуальна проблема і в Польщы і в Украіні в Польщы уж
тепер тото рішыня приняли же будут добывати тоты гас і сут такы
підписаны документы в якым то уж Почали тоту роботу в Украіні власні
тепер о тім Еди Бесіда і недавно нас в Івано Франківску наша
областна Рада тіж рішала мала дати такє позволіня на такы роботы американьскых
компаній нас вы Івано Франківской Области ну і вшыткых то цікавило Ци
буде даяка шкода як то еколоґія Як то буде в кім місци
де будут іти тоты роботы ци буде шкодити людям котры там мешкают
власні близку Ци буде іщы даяка шкода може не днеска а Для
новых ґенераций так дальше то вшыткы вцікавило і очывидні тепер приняли такє
рішыня же уж зачынают принаймні тото глядати і видіти якы перспектывы А
тепер послухаме Хор Бескід з Івана Франківска де певне од самого початку
співат і наш гіст Лев Монцяк Вы село домосало Про гірі і
модлия модли Вы уж чули же пан Лев Монцяк і іщы сут
два спілавторы написали книжку про Лобову але што цікаве При початку де
автор пише якє то село де оно єст то видно же штоси
ма до геолоґіі бо пише так безкєди лемківскій є частиною великой смугы
гірской системы Карпат яка дугою тягнет ся від Відня до Дунаю по
Кордоні між Румунію та Сербію Гірскі породы дуже деформувані зімятті у ріжні
складкы та насунені в пімічному напрямку Система Карпат выникла в наслідок альпійскых
горотворчых процесів што проходили в період од крей долгого до неогенового віку
Гірскі породы утворили ся переважно в мурскых умовах і мают велику тущынущю
іноді сягає <unk> кілометрів безкєди сандецкій і низкій належыт до маґурской плящовины
зоны або Носуву якій переважає маґурска серия порід полоценов віку ци струкато
барвисті сланці Мерглі і піскувикы Самы з цих порід складні околи цільовы
іх добре видно в берегах річкы Камениці і єй приток скіпороды дуже
деформувані у антиклінальні та циклінальні складкє што безумовно милує око людей і
выкликає зацікавленіст у геолоґів Ну і дальше про природу Але видно же
якый си геолоґ написал про тоті складкы може дахто не памятат зо
школы то значыт же тот камін не лежыт рівно а так єдно
зашло на другы бо колиси коли оно ся формувало так то то
то то то то то то то то тот пляцук тот Творт
кус так його перемісило так і ге як бы повісти ге і
так єдны зашли такы на другы Так єдны єхали з горы на
другых і так оно такє фалисты стало камені тоты власні при берегах
річкы часто як одслонены тоты породы то добрі барз можна видіти І
они іщы кольорови так коли єст такый наприк берег річкы ци гора
така же тамтото одцлоніня а в воді то ліпше іщы видно кольоры
добрі власні в Лобові видной а якы кольоры мают тоты городы Як
шо іх іхы має зеленкувати кольор Але вела ты зима синій кольор
Дуже гарды і якы выкорыстовували як циганьскы мило Же ся брало тот
камен рукы ся лем цем милилы то они має такы синехо А
також є такы же мают вышневый коляр такы як вы якы в
білой вышні Значеты коляр такы ваты кус червены Агы котры зчервенуваты тамты
оды загарденуі они бы бы пывают быти тріщыныма а та місце заполнене
кальцетом і такым чыном они лістє там по тых місцях є білий
кольор метах треба тре Як бы вы повіли саме село лобуло Я
там не было Не знам як там єст А оно ым такє
мно як цікаве просто цікаве рельєф і так дальше бо даякы наприклад
я повім так я барз хотіла ім видіти село Новийця бы там
ся вродил Антонич І так в Антониці тото описано так прекрасні як
є то село І я думала же там не знайте што Колиси
пришла я Тадиль а такіхала автостопом І пришла м тадиль і думала
же там што су такє незвычайне Ей бо може тота поезия така
а може він был іщы маленькій і йому іщы выглядало інакше як
у дітині Но мі тото село повіме то было просте село як
бы так повісти Я думала же там не знатя якы тоты горы
тото вшытко тот потік А оно сут лемківскы села котры бы може
більше цікавы не для ня як для маляркы може може і чымс
більше цікавы так на як як мальовничы ну А там не было
штоси такого ектра Но но но гарде шытко ну ну так гарде
Но але же я сой може такє выдумале же то мало бы
быти якєси незнатя што тиж тото село одклаль мій тато село Тыльоло
Оно тиж не єст якєси барз незвычайне просто долина но то просто
дорога де приступту долину Но не єст може такє може інчы села
сут нецікавшы Як яка іх природа якы краєвиды о то а яка
єст лобова Там тижы єст якыйси рельєф чым цікава лобова Треба повісти
з Лобова Находит ся в посередині між Креницьом і Новым Санцьом то
є село якє мало ґміну Але то колиси было місто то ґміны
а ґміну мали містецка або місто так якє мало своі дні де
торгове дні де пражный четвер ярмак Ярмарк На ярмарку продавали там уці
коровы і так І посередні села деци камениця річка і З правой
стороны є той річкы то є Бескід низкій з лівой стороны то
Бескід сандецкій І надзвычайно не як ся смотрити з даякых піднятых цестин
тот оно дуже гардо выглядат і має звычайно верхню обобову і нижню
обову по тесі річкы То там верхня частина тото што є высєпотеци
та низня бнисі потеци та ісі было такы гарны же были щавы
мінеральны воды на окутому і был чортів камінь На Біскєді Синдецкому на
якым далеко од села тамцет кілометрів доходили Смотрили ся дуже одбыстых такій
оберваный камін з єдной стороны днього было легко вийти а з другой
стороны то стіна велькой высоты тото ну і поля Відповідно коли хыстом
были і сады А чом тот камін был чортів Ну то всяди
по цілых Карпатах розповідає дакы байкы та не тико по Карпатах як
камінверкы же чорт ніс камін кугуты за кукырікали і камін шмарил і
не донєс бо там хтосих на косин хтіл тот камін шмирити знак
там ся зостано цисты з геолоґіі то так природо зроблены же там
выступаєт тоты велькы каміня такы якы ся тяжко піддают дружми водом і
вітром ся з зберегя такы такы породи же не могли воно ся
світрити ци водом знищыти так і такы такым островом остают Зостают такых
іх по вшыткых Карпатах іх є сяди Дузя Властиві вы в самім
селі Лова жыли дост недолго зато же выіхали на Украіну зас ся
вертали і в самім селі то вы быликів веце <unk> років Ноюся
Ґордізо то є мал десят В <unk> році был мем <unk> років
то я уж так Дос вшытко добре памятам нудне вшытко то пятоте
з дітячых руків Я бы памятам дуже добре же робили обжынкы святкували
же по селі ішол пара вшыткы были одягнены Нацийональны костюмы ояхы О
троях так ішли тото і святкували несли там снопы поверасла і так
Іщы памятам же такє шым я выразіло то памятам добри коли были
на шкільному по падвірку з кого были спортивны змаганя зносити Кєди там
перескакували через высоту е іс з палицьом ся перескакували то было вы
тото в разі так Но были такы інчы ты звязаны з тыма
ся як бомбували лабову бомба впала коли недалеко од нашой хыжы на
Тартак і осколок пробіл вікно рамы вікна так і попри маму прилетів
дарил ся Впєц так щастя же нас не зачепило Во тото страшне
іщы было таке з войно звязане як мы робіли в Поли што
ся там же не памятам што ся того робило так але надіхал
самольот і почал стріляти по насметме м про тоту было самольот был
якый німецкій цик Совєтскій ту был совітскый вже тоді Самольо бо то
уж был під кінец вельны Новды втекли до лісу іщы бы дос
добре памятам же од Німців ся ховали бо Німці приходили брати на
роботу Знаци деси роздобывали тоту інформацию же они можут прийти і теди
тікали вшыткы дорослы жебы Німці не забрали на роботу то то під
лісом на возах в потоці то на камінцях кулерічкы кулерікы так мы
ся бояли сестрым ся залишати то же самы нас мамом брала з
собом То от я то памятам но як то в такым страсі
люди ся жертуют і почынают ся сміяти А в ґазды не в
як блішы уніли сте бы почул же же ту хто сіє те
як раз бы зобрал цілу купу люди якы втекли од нибы од
ня такы од ся з тых дивных часів памятит Я бы повіла
же то така лемківска натура же Лемку все суі дає раду І
навет яка небезпека то жартує Были барз драматичны і страшны обставины але
Лемкы якоси так ся тримали на дусі і власні і знали і
пожартувати жебы в тяжкый час єден другого якоси підтримати вы своій книжці
барз добрі повіли Яку мешканці Лабовы а може і назагал Лемкы мали
натуру Ту я бы прочытала бы ту дост коротку але добрі повіджену
Це лагідні добрі кмітливі вытрывалі працовиті люди з твердым характером стійкым темпераментом
Досит вперті недовірливі до чужых з высокым почутям чести повагы досіменых і
соспільных традиций глибоко віруючі здібні у навчані Но і так коротку повіджено
але може найважнійшы річы был якій тот можна повісти лемківскій характер яка
така ментальніст но і навет тот факт же от люди навит была
така страшна ситуация же ховали ся в лісі і треба было напевно
тихо сідити але якоси хотіли єден другого підтримати і ци жартували Значыт
были сміли єк жартували Як си повісти як шо ґадати про науку
прочыня то коли я до школы входил то відплути м в інституті
вчал ся то треба повісти што Лемкы вчыли ся навет ліпше за
середні рівни вчыли ся ліпше І в школах вшыткы хвалили чывыт мы
іщы не знали сме добры мовы а там арифметику вшыткы інчы мы
добры знали так хотя часами змовы были проблемы докы ся навчыли добре
по украіньскы чытати і писати тым близійше по росийскы тешы І характер
до Выжытя вы тоты горы люди зыставляют змушуют для того жебы він
робіл і выжывал в якы бы ситуациі ни потрапил жебы выжыти І
тото в характеры вкладаны Лемках дост добри І треба повісти же то
для Лемків ту методу Ґадамета То майже для вшыткых гірскых люди тото
є характерне такы такезы то в специфічных умовах треба вежыти і зробити
но най жебы тоты святи пшеницю в обові то треба было наробити
то жыділа не родила але же то родилы ліпше а тото Нас
од того ся выроблял характер ну окрем того ся тримали свого от
то триманя свого было важливе для гуртуваня людей жебы то досягти якой
чогось доброго здобути себе роду Вальты воли дроту Валкуры фольку і спилю
зо ровоту зік тозом сой до Ходил родар од горцит роду годи
Олецо під пар ролды дівчотны позер кричов горціт ротовы часом собі спійо
кричов горці часом собі спій Та чудці і валькы і поли Горці
дроту гони Не смутьте ся дівчо вам та чудо горного то годрота
горці з дротує іщый пожартує Водил дродорого рота скогобы горці дроду го
зывоку носил торбинку звидок роду мерду на рогах удіґерці дуган в табакерці
Водилы др ротар вогоды білой до чорной вогоды в горці дроту вылькі
голи дроту волкурил фойку і сплюгувал за роботу під газіт казол сой
до води лаґуры файкуриспа за роботу пита зіка за сойдама Моле про
то лаґуры файку роботу пи зітка за сойба Тепер по маленькій музычній
перві вертаме зас до бесіды припоминам же несКУ Стьох в радию Лем
фм лев Монцьок же мешкат в Івану Франківску співат в Лемківскым Хорі
Бескід Єст членом товариства Лемківщына Івану Франківску тот чловек барз любит рідне
село Лобова де ся вродил барз дуже зна о тім селі і
власні тепер нам оповідит він єст спілавтором книжкы котра ся зове Лабова
Лемківскє село нашой памяті Книжка выдана по украіньскы і жай же барз
малым накладом мам надію же тот тираш можна іщы повторити бо Село
было великє лабовяны депортуваны в Украіну депортуваны на захід Польщы і єст
іх дост дуже же можна бы было тоту книжку выдати цалком більшым
порядным тиражом і мам надію же тото іщы буде Но тепер вертаме
до нашой бесіды з паном Левом Монцяком Про книжку То книжка зове
ся Лабова і книжка вышла в Івану Франківску в <unk> році написали
Гіст наш Лев Мончак Іванна Полиняк Надія Юськів ну і перше звіданя
котре хочу ту дати як пришли сте вшыткы троє до думкы же
мате такій повіме обовязок написати о своім селі і зараз же і
другы звіданя ци чытали сте дашто до того о селі Лу і
ци тепер може выходят даякы Книжкы ци інчы материялы про тото село
його історию село тото барз цікаве книжка не єст барз груба мат
кус більше <unk> стрінок Але так честно повісти то про тото село
можна і дост грубу певну книжку писати бо історию марз цікаву село
барз барз давне там мешкали і Полякы мешкали і Жыды Доколи там
ходили і якысы збійникы Кєд бы хотіл то може не єден фільм
бы наточіл на тім материялі історичным котрий маме про тото село Но
і тепер вертаме до того першого звіданя як Пришло до думкы написати
книжку про своє село Хто дал таку ідею першій Фундация Досліджынь Лемківщыны
коли почало выдавати серию книжок доднесня выдає по окремых селах Я запитал
ся тых Лабовян якы жыли дулюю ци они бы то не зробили
они нібы ся згодили доробити так але Просил рід два они ніц
не робили А жыє дост дуже во Львовій людиі з Ломови з
Львови дос дваякы родины Хрущы Каленякы Вслицкы ты якыс раду як жыє
колю Львова або самому Львовита А потім ы Іванка Поленяк показала мі
коли я был в копычницях показала ми што она мала деше написане
так Я прочытал троха того но там на початку не было такой
ошыбы з ней думал і вона зні бы ся зберала то писати
дале і зокрема про історию Потім чысто выпадково на ватры здибал ся
і з надію в юйсків тых каленяків на з родины і она
мі показала своє І я зрозуміл же то як што кажде з
окрема взяти то є троха недобрі тобто за мало і нема цілости
то ета І теди я ся взял до роботы і стал зберати
даны особливо в архівах бо я хтіл найти вшыткых перепис вшыткых лебовяникы
были переселены туд ну і навіт тых хто ся лишыл в Лабові
Правда ся мед не вдало Бо шос пару поіздів якы єхали нема
в архіві материялю львівскому А тоты шыв сішы єнесю тоты в списку
нашнуй дехто хто там воювал хы хто был в Німеци на роботі
веси мы зобрали даных знайомых питали хто там были то деся так
сут тоты На тім хочу акцентувати же книжка не барз груба але
барз цінны ту сут інформациі при кінци вычыслены вшытко хто коли был
війтом што было наприклад Тартак ци Корчма ци кооператива што было в
селі дали цілий список Лабовіяне котры были в Ляґрі Талерґофі в часі
ІІ світовой войны А такых было аж <unk> І Лабовяны котры в
сороковім році поіхали в Тернопільску област такых ту вычыслено ґаздів <unk> а
ту каждий іщы його діти ци там жены діти Пак лабовяне котрых
заарештувала німецка поліция в часі войны і котры были в концентрацийных Ляґрах
переважні в Ляґрі Освєнцім такых ту єст <unk> і З них пятеро
там згынуло То вшыткы вшыткы вычыслено і сут і Лабовіяны котры котрых
забрали до Німец были в Німеччыні в часі войны такых <unk> вычыслено
навет тоты котрых замордували польскы банды ту уж при кінци війны в
<unk> році Сут і такы такых было барз дуже котрых коли пришла
Червена Армія зараз іх мобілізували і воювали пак деси на Чехах і
дошли до Прагы <unk> такых єст мешканців села Лабова і цікаве же
трьох мобілізували мешканців Лобовы котры в тым часі уж мешкали в Украіні
то іщы такых было тиж мобілізували а на териториі Галичыны Было і
такы же НВБ в селі Льбова зараз заарештувало і деси далеко в
Ляґры іх звезли аж деси до Якуті так і аж до Кавказу
до котры ся вернули не знам ци вшыткы Ну і пак уж
вычыслены вшыткы хто в <unk> році был депуртуваний в Украіну То уж
і ґазда і ціла родина ту вычыслены вшыткы і рік каждого коли
ся уродил і тым та книжка барз цінна Бо каждий може справдити
мено назвиско рікы вшытку інформацию і то барз цінно Я правда не
знам ци деси тоту книжку іщы можна купити ци лабовяне розкупили І
ниє Якый то был наклад тисяча ци більше <unk> Но то ганьба
то лобово было такє великє село Думам же мусите іщы єден наклад
зробити конче А може іщы штоси і додати бо думам же часто
так єст як книжка уж выдрукувана то нараз ся вкаже кілько іщы
єст документів і вшыткого же там іщы бы додати Можна бы бы
ся дуже додати так можна было деси поглядати в архівах тым веце
же єм метрична книга Львові можна бы было выбрати тотами дати народжя
і дати смерти на тых люди котрых нема котры не знают і
не мают справжньох метрыкы Ло і то єше треба бы было выберати
в архівах в Новому Санчы так бы Іх нема тых даякых документів
ме не маме іх тяжко найти аклем то вшыткы порошмаряны в ріжных
місцях і ми наєдні знаме де вшыткы Лобовяне мешкают тотам ся на
ватрах мыздыбаме А вы ме іщы питали ци хтоси іщы пишы в
Лабові выдают Там є цилина кампа такых взглядамі мілийоных віяків о Лобуло
такы а тепер она і інчы з ньом выдали тамєціла ґрупа Мілосніків
Лабовы і Лабовского Краю такы выдали Нову книжку яка мы прислали єй
з Польщы передали ми на ватры ґе был передалены про ле было
написано веце книжок кроме тоше я написал Думам же то барз цікаве
село борз дуже там ся діяло і барз цікавы люде вышли з
того села може Єден з такых єден з найбільше знаных мешканців села
Лабова то Ванюнянка або Дмитро Выслоцкій знана а дост дивна особа бо
был діячом журналістом юристом так і В <unk> році В Новім Санчы
зачала выходити перша лемківска ґазета Лемку мала такий кусмускуфільскій напрям і там
писал робил тоту Ваню Гунянка Редагувал Ваню Гунянка як він себе мал
такий псевдонім так себе назвал был такым ячом же пак і в
Пряшові Мешков Словациі і коли тота была Фльориньска Республика то тиж активні
діял пак в Пряшові пак в Америці Канайці в Талерґофі Е він
был в Талерґофі арестуваны прада його потім звільнили посуду там ґрупу цілу
його звільнили так він бы робил в Америці выдавал там такла шмаґа
зем Карпатску Русь а потім десил <unk> на памят <unk> або <unk>
році ся повернул в Украіну і я мал пару раз можливіст з
ним гадати І то він пак жыл во Львові в Львові Пописул
ся в теці журнах а потім мене знає ся перестали друкувати новин
єж был старш старші і былжна на пенси пенсиі а іщы бы
він в часі війны американьскы Лемкы но і там де тілько Лемкы
зробили допомогою комітет якій допомагал купувал зброю передавал для Радзаньского Союзу по
цілый фасистом Тотанк якій си купує Лемглядя до той юряно правды было
так але такым чыном його тут приняли нормально і він ци так
можу повісти ціка я мал з ним кілька розмовіл бо він приходил
до мойой цьоці в Любіт там был часто ни іни коли студентом
єздибыл якыси яз запитал Де ся ліпше жыє в Америці ци тут
в Рузеньскым Союзі То він не повіл так Левку Я там єл
білий хліб і чуєм ся зле тоді єм чорный але сичує ліпше
Но што ін хто хотіл повісти листы то не зняте но але
повім так же він певно думал же найліпше Лемком єст в Сибірі
бо аґітувал зато написал таку статю і аґітувал же Лемком найліпше буде
на Сибірі же там дос місця а Лемком все медже тыма Горами
бракувало місця Но він такы описал же то там барз добрі же
Лемкам бы было найліпше до Сибіру Але якос він не хотіл до
Сибіру якоси зосту во Львові такє дивне же такій был дієць а
покє кусы Нич з того не было пак тихо же в своі
остатны рокы во Львові уж і тотаряньска влада не признала йому же
такы аґітувал і такы преці тягнул ся до того Лада вшытко признавал
з підозрі а самы Ванього Янка троха проздріл Бо я кілька разів
тытым ся здібальме но там на протязі років зо пят то так
было тако першы рокы коли є ся был студентом тото было часкы
я до приходів а потім яз якосий раз здибыл там так то
мене такє было вражіня шы Дащы йому ся оці відкрыли на реальніст
жытя тут і він такє як было в нього майне такє вражіня
ся выробило же в нього было якє незадоволіня тым всім што він
робил і іщы насправді єден што можете повісти о тім чловеку якій
він был о тім вы бесідували коли си стрічали Ну про різны
мы ґадали Я уж так бы те конкретно і зараз недуже памятан
про вшытку мы ґадали Згадували сме лем Лемківщыну він было в Лабові
был на тій дудрівці для наша была хызя І шо в якых
тридцятых роках він приізджыл ні бы то был ні был тата бо
він мі повіл же нібы він тата знал та А тато ну
як фотоґрафіі глядат то він такій гарний пристійний і вельо до розумного
чловекали ся при Лемківщыны ся ґадали про тысы Тодівніст ся до того
чысу продолжыл прав тоді вже москофіство то же <unk> років при тому
мала не ішла Як же ся в Львові істнували ты істнували жусофілы
так якы трохо собі уявляли вжытя по інакшому і інакшу імперію під
інчым выглядом під інцій столици так але вза котли на загальному такому
спільноты так то дешыте але жебы уж такых якыс аґітацийных гасил то
він уж на тотчас того не промовил Ци мал страх ци тают
ци просто він зрозуміл же не все добры прошылины колиси робіл так
дано але я хчу поповісти што для того духу лемківского він зробил
бога дуже богато так свій час Выдаючы той єст журналь по тому
той сатиричні журналю не выдавали так же то з тым Русенком так
зроблена што было зроблено добре тоты ємы трашанувати А так а останні
рокы я З ним ся не здебыл воєз нежы в Львови так
Він вмер <unk> рук ме одтіж додал як бы бы был льовит
я бы бы был на похоры бы мі бы выповіли є не
бы знат я та бынскыкого А як там в Америці як там
жыют што там роблят як товот отовин де ся оповідал там Мончакы
Родина далека жыла в Америці він іх знал так і про то
орґанізацию то Лемківско Товариство ціло шо там было значыт Лемко Союз Лемко
Союз был презорітый Лемко пар той цілий шотам выбыл то протода ся
він так оповідал Ну і такы оповідкы загальне про Америку розмова часто
пару раз якы з ним так єдны на єдне розмовляли а такто
бесідували а такту был це былы вко ся при столі сідило ґадало
тотам так розмова з одного на другу перескакувала Вы просите просити твердого
вас просите спросити ци медово спосиб диспозиі просити просити ци медо мам
спосиб диспосити медово спосибы диспозиі Весме в стризнут мозалено дивто заручено зелена
зелено Ледико і орико Лемко Думам же буде може іщы бесіда Бо
якоси не змістили ся мі тото вшытко о цім хтіла вас звідати
Но і такє на конец звіданя Кєд бы было так жебы была
така можливіст внескы Вам бы повіли же можете тепер хоц коли прити
до село Лобуло і там замешкати та як давно же дают Вам
таку можливіст а може навет дают якуси хыжу і можете там прити
бы вы отамаль вывезены депуртуваны Ци тепер вы бы На такє ся
згодили і ци тепер вы бы тадиль пішли хотіли бы там мешкати
бо наприкляд бы такый єден ден оголосили для Лемків же можут вшыткы
вертати о тамой одкой были вывезены Почули бы наприклад в родию такє
же оголосили з выбы но такы ся згодили ци хотіли бы тепер
там піти Повіл вам так же десят років десят може Троховеце я
приіхал в своє село а на нашій хыжы якій тату будувал не
до кінців докінцила полька наша сусідка Ліда і она там оддала ся
за мешкали і они там і хыжы єднес ся бо на той
час іщы было стодола бо терез стайны стайны студ ім так і
не побудували ся то нам і повіла Левку верте ся в Яжыю
ты хыжы новы збудуваня ты Маш хыжы збудуваны Я тобі вертам по
інститу Я повіл єй так ся Дужыні файны діжмі мали горы з
одного боку і з другого боку най ходил єм над ґрібытом в
те приіхал і так ся Але діти уж тут внукы я уж
і окрем того Я мам роботу яку селі роботы я не можу
мати выявы мам выклады в університеті носити такым цином практично треба відповісти
же я бы особисто я бы ся не верну напевно там бо
на як бы я ся сам хтіл вернути мі дуже ся было
подабати І мі там легко дыхати легко жыти легко те але уж
вернути ся же тоты коріня пущене тут то і же зробити є
так так же самы трудно як было оте тоты коріня обрубати з
Лобы Бо деякы вказали Ой я бы пішкыд там пішол так як
ям так як є реальне бы то міло но але Але сут
люди котры ся вернули тепер тодиль Сут такы же мешканці Лобовы котры
ся вернули до того нема Там Полякы жыют тепер жыют Полякы Лабові
жыют Полякы тамтіко залишыла ся была єдна яка прислугою у Поляків то
на Лемкыня так і єден Лемко ся залишыл ся оженил з Полькой
то там а так веце там Лемків нема і нескілько я знам
нихто ся там не повернул бо вшыткы хыжы заселене полніст Лебо з
тых навколишніх сел позіздало ся і там такым цином вшытко то заселено
Інчы села як Лабілец Угрін і т є пуст кы де там
спалены хыжы де неспалены де ся залишыли але але была заселена в
шыткы і дуб стоіт три <unk>літнє там в тым селю Колишко природы
Памятка природы в селі Клишколы так Желам Вам жебы вы были як
тот дуб лембівскій Дякую Так ся тримали і іщы співали в хворі
І на тім буде гнеско клонец бо мі уж долгу Бесідуєме мусит
быти клонец гнеско нашым гостюм был Лев Мунцьок З Лобовы котрий з
спілавторами написал книжку о своім селі книжка котра так і зове ся
Лобова Лемківскє село Нашой памяті єст тепер раритетом выдана В <unk> році
тепер не мож єй нияк найти Думам же буде іщы стріча і
може буде іщы бесіда бо такє то цікаве Село Такы цікавы долі
мешканців того села Мы днеска побесідували коротко лем про Дмитра Высловского Ваня
Гунянку але сут дуже цікавых усіб котры ся вродили або жыли в
селі Лоболо же вартало бы побесідувати ну і внеско Прощаме ся Тым
вшыткого доброго найліпшого бы сме жыли были здравы і нам щастіло жытя
При мікрофоні была Анна Кырпан До стрічы за тыжден Оставайте здравы Слухайте
<unk> процент лем не Скракова а зо Станиславова Для вас будут глядати
ріжного цікавого ся леякого Анна Кырпан і Наталя Асатурян Слухайте сем <unk>
процент а будете макы цілых <unk>