70% #2013 - 70% #92 Богдан Коваль, Щавне (2 част), 16 XI 2013
Еп. 2013

70% #2013 - 70% #92 Богдан Коваль, Щавне (2 част), 16 XI 2013

•

Опис епізоду

To druga część rozmowy z rzeźbiarzem Bogdanem Kowalem z Kołomyi, w której wraca on do wspomnień o rodzinnej wsi Szczawne i początkach swojej drogi z rzeźbą. Opowiada też o pracy przy kamiennych figurkach zwierząt w zakładowym warsztacie, o tym że była ciekawa, ale ciężka, oraz o późniejszej służbie wojskowej.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Слухайте сим <unk> процент лем Нескрокого а зо Станиславова Для вас будут
глядати ріжного цікавого шылеякого Анна Кырпан і Наталя Асатурян Слухайте сем <unk>
процент а будете мати цілых <unk> В тым вас мили моі слухаче
при мікрофоні Онна Кырпан гнеска друга част бесіды з Різбаром Богданом Ковальом
же мешкат в місточку Колюсь Івано Франківской области В першой части Он
Богдан оповіл кус про село Щовне де ся вродил в <unk> році
а тиж о тім шого ся зачало в його жытю різьбарство Нараз
виділ фиґуркы звірів выріблены з каменя Знал же роблят такы майстры на
заводі в особливім різьбарскым цеху а тот завод был недалеко од села
Луковец рогатиньского реґіона де были депортуваны мешканці села Щолне Дібний парібок роду
взял ся різьбити з анґідриду фиґуркы з слонів медведів і інчы річы
котры выраблял тот цех Робота была цікава ну дост тяжка і зато
Богдан тіж ся втішыл Коли прошол час ыти на війскову службу А
што было далей ци дознате в нашій бесіди То были цікавы роботы
то было гарны роботы Ям по імправду просто мі надііло ж я
ся присидил то тяжкой праці знайте Бо там было треба штоси робити
треба были якій си плян давати тяжкы роботы то каждый ден тото
каміня треба было грізати Тай бы жедал Тобі ткєд рукы жем ся
бавил шпортил бы але жебы шпортити то ся треба норбити Пак мі
так вшмарило тото знате же є тото різбарство же є уж думал
же іш не буду хытів неси лем тото пішо лем на курсы
бусвинку Мата наберали на шыфері в якыхо сду войска і мене тото
романтично думало Ох буду навці знати іха Я пішол з той роботы
пішол мем гет єпшол Івану Франківскій на піл року як раз під
дармою закінціл той дустав року ціли шофротоплю о Запрошы Літикы заправляти тамціли
як там тішла крутыти вінціля то всякі штукы В арміі пришол шофер
видітель А ви так стало ся жєд желізени здале ж мают десятку
машыну а страшном тупи до того технікы Нєй не любіл І я
того і в войску Боже то машына мана тота бєє єй космі
то тяжко было Але так ся стало ся той кумендіроти Косня поседили
авто шыє мало єздил де він як усєсмі видно треба было золучывня
заполняти формуляры пробіг машын тамткєвы А подвишся ся я з тым ся
добре справляю двисіш мене почерп добрі і Я вже практично вісі сідів
в його канцелярі цім на тім ся єст Драваті нас дабаль Товариш
Сташыля товариш Сташыня підат солдат бар Пані Стаковай Ульциіва світуваня біжай де
солдата лавна єла солдаты од ску купите скіло Никуто ні парадас прийд
дис в запасы Ні Астанет запоня астанет за поня ід солдат паря
смаркова і <unk> біжальці з Деж то солдата лавнає што виділ окея
любіва ци любіва жыстя і саті Русин особа по другій єм селян
сама наслома насво іде соба А в штабі шукали як раз заміну
і нас ґрупетийону обслову любоньску частину і в нас было тис солдатнох
вомульств І <unk> тис солдат єли в стульові ту убі треба было
<unk> тис войскы на курмити Писеляйте мы обслужывали полкы Ішукали людей хто
там має кіс вышы світу і кісло знайте бы тоты кару боту
треба кажду стульову треба было роту на злот кажд треба было подати
струйовку абы його накорми до пусім в роті є скажем <unk> Але
так получає ся што сьодні то іде Хто світ пус тискумендіровку то
дні выдізвают і на поліґоні ци на поліґоні Значыт треба было його
з сього зняти З того кутлового удовольствя я вдавал стріо тиснева струйовы
Я мал подати розміти на кажды койк на обід кого напосадили на
гуплату ся як там арміі кажут я мал з його підібрати роты
і горці а приставити єй туда до той голаті То была м
барз А то тис люди треба было вшыткы рахувати треба рахувати Та
порядок вам І не шукали постійно того колисти кого знайти зубліного а
былів то бы тому не дасі істи то біда розум І так
ся стало вшыткых накормили І так ся стало Там был якій ден
другій третій четвертый Є не надавал Іслас копхали Но Но знате я
што ся мурдувал ци якысь сам ся притримал притримал а там як
бы то тіто Было <unk> діл в войньскій частині Там воєва служба
там згым всякы штукы Каждый ден проходил якым війску выбы Авяці Мы
обслужували пок і кєд літає обслуговыли Не літали але великору была так
назвы В нас було в нашій частині было дуже богато людей вільно
неємных <unk> члові то все ішло через три все ішло через єю
ту службу де я писаром служы А до реци та служба мені
дуже приводили ся бо я был <unk> років кулваспі бригадіром в Сувірницегу
Явту всякі писмы всякі тіж туркі всяку вділю роботу Я знал досконало
Я всі калькуляциі спісикациі всякі тіво я сам рубим Бесідували ся звідкы
мене ткі познав служыли дато были яс же в Туркмені Зпочатку Вас
завезли до Туркменста Але власні війску стало ся так же вы нашли
того же был у художник я же был так бы опитний же
писар не знам з зажебаржана присилают на дослужуваня Ґаврило Тыкій художникы в
Фурмітя Він спыл років старший в тісті видно долгу в вісрочках будків
ликів з Ґілдяньс діневідкій ся не хтіл робити діл а был начальник
службы капітан Сенко є кажды кіптаны Ми гою в вердромну списону роту
кажу Пуставем там зо штатом кажу я там чыслі зо штатом кажу
зопхаєм там штабы служым а грошы будут ся в роті там хто
ся не причыслены де был і в той за мене выконувал в
служы роботы а я был штабланы Бы мі не дали там там
была нібы писата старші пісни выділили до себе як бы того маляря
того рекляміста Горите ж же вы од нього дашто переняли Так я
від нього принял Бо я не был знайомий з плакатным шрифтом я
го по суті не видер А в тых часах было барз важне
о тото рекляма ідеолоґічна рівно така так так так так так так
так так так так такы транспаранты то страшні было важне і дужі
люди в тым Е тій справі было заняте І коли я обвернул
ся бо я єж певний срок іслужыл ішол за міну і ішол
дослужувати там де я получал десі другы І він там был і
він робил стенди Я ся посматрил то барз гарду тоты гарду написано
такє тото Я ся так закухал тото писаня його знате До його
были специяльны плакатны пер Р шырокы і музенькы на два на три
наєкіны а вшы а были і пензлі тыж такы шырокы же ними
тиж можна было писати Ны я Так скоро ся научыл писати Ірублены
шрифты ток сам мене раз засіда прихал в Монголию Милы слухаче припоминаме
же Мыгнеска в гостях різьбара Богдана Колая в Кавушы Оповідат нам не
лем про різьбу але і про своє жытя Зараз по школі пішол
робити із баром в Заводі де різьбыли сувеніры і інчы ужытковы річы
з каменя Потім служба в арміі в Туркменистані вин вказало ся же
парібок дос мудрий зато не мусіл заєдно лем на пляці маршырувати Взяли
го до штабу проводити ріжну документацию там ся запознал з єдным як
товды называли реклямістом од котрого навтіл ся робити транспаранты писати совітскы гасла
высімалювати І тото барз му ся придало пізнійше коли Богдан вернул війска
замешкал юж в калюшы оженил ся родил ся сын і ту ся
трафила нагода кус більше заробити Приятелі го закликали як товды повідали в
Братну Монголию Як знате Совітскій Союз вся не пхал ся помагал будувати
офіциялізм і мло помагал тиж поіхал помагати і Богдан Коваль з Рыдином
А при тім мортало бы зауважыти бо днешня молода ґенерация того юж
не зна же тот Социялистичний порядок нияк не міг бы істніти кєд
бы не тырвала аґітация за социялізм Ідеолоґічна машына діяла всяди і все
і потрібувала тиж і візуальной аґітациі Результатом того было же каждий чловек
виділ докола чысленны аґітацийны плякаты ріжны написы як то мы на мир
в цілим світі Ци Вєнін все жывый ци такє наша ціль комунізм
і десяткы інчых Было того тілку як тепер реклямы Но і в
каждім заводі ци фабриці шпиталю ци домі культуры мусіл робити чловек котрий
знал тото писати і малюва Такым чловеком был і Богдан Коваль І
і іщы єдна ремарка Скоро по війні в Совітскій Союзі не было
культу перемогы побіды по русийскы нихто навет не святкувал тот дінь пебєды
Солдаты ІІ Світовой войны котры примогли фашызм не были належні пошануваны радяньскым
режімом одраз по війні Сяди ходили і просили фронтовикы жебы были страшныма
каліками Якомуси з совітскых лідерів тото ся не сподабало бо парз неестетычне
і інвалідів войны зобрали де си одвезли і постріляли Вшыткых забили жебы
не псули своім выглядом прекрасне социялістычне жытя Але проминал час і ідеолоґічна
машына потребувала новых міфів новых героівдесятых сімдесятых роках коли Ґенеральным секретарьом был
Ялоєт Бряжнів нараз зачали бесідувати о героізмі совітскых солдатів рокы війны єдно
за другым ся зявляли книжкы фільмы памятникы новый культ активні ся шырил
Ден Перемовы уж товды был свобідным од роботы і пас уручысто ся
обходил Рядил тым сам Бряжнів котрий воювал на Кавказі кырвавы боі там
ся точыли на березі Чорного Моря і в Цемаскій бухті коло міста
Новоросийска Дрязню описал тоту вшытку в книжойці Малеє зімля котру вывчали в
школах Была єм там в сімдесятых роках і виділи єм тот цілый
монументальный комплекс Малає зємля же постал на місци тых пудій А найбільшы
масштабный монументальный комплекс в тостым місті де одбыл ся перелом війні де
перший раз совітска армія перемогла німецку в Сталінґраді Правда товды уж культ
Сталіна ся скінчыл і місто уж ся звало не Сталінградом але Волгоградом
а преці місто і лежыт при ріці Волзі Ту постал ту огромний
монументальний комплекс а на горі на Мамайовім кульґані одставили на тот час
найбільший в світі памятник родіна мать То жена в античнім струі же
підняло до горы меч і кличе вшыткых зо собом цілий памятник мал
<unk> метрі а меч <unk> метрів Памятник стал не лем памятником але
такым символом міста зато і шеф пана Богдана якій пришол з Волгорада
хотіл дарувати высшому чайству такы патріотичны презенты з символом свого міста Правда
през якійси час війскова символіка ім ся сприкрыла і заміст різьбити заєдно
родін Мадь лемківскій майстер твору Юж баб цалком інакшім в стилю по
перше без меців безгрецкых тунік і ного Без ничого другы цалком не
мілітарных блозах в права пішла іщы ліпше такы неідеолоґічны презенты іщы більше
ся подабали ріжным совітскым блом А в такій спосіб Здібний Лемку вказал
же вшытко потрафит зробити Недавно навет вырізбил огромну статую Буды але отім
тепер не будеме бесідувати вернеме ся <unk> рокы і ідеме в далекый
монгольскій край людея пандире диґто были диґыду з тобой Іваю то як
до вас там одкумандерували уж ся вековскы Я поіхал на три рокы
і там так ся стало же займал ся наглядом аґітацийом А як
то вас аж падит за насло В то кус здалеку од кому
ся знате яку не будзусіст Нє то так ся стало То так
ся стало же наші люди єхали бо товды там посылали специялістів розмаітых
переважно механізаторів розмаітых там дрыстів скаватыльщык змаітых тых Но Совєтскій Союзы товаришувал
тай молы Мій єден коляґа якым як коли при войску был мі
каже ты знаш як бы с мал можливіст ся првати каже по
туты кєжы то бы треба было штоси Малювати такы писати сякыстандык но
і был начальник такы нашой механізациі там покій робил Булванцік Ґжнібісік файниткій
симпатичний чловік тіж пересиланий Якаже Романы ся бым мал хоту поіхати Може
бы не відпустили што придумали колий специялистом ци як Каже бы што
ся доробил Може мі ся кус зробил А тото был <unk> рік
Но а він каже то што єд гід те і Кыдровичку вызвал
темно там шыспуварили то короче мене посыла слюсар з трицінных мышынці як
пец мешыня вже не памятал звали по <unk> розряду єду я туда
Приіждам буломбатор там приізджал новы специісты приіж гуни Миханік Ґруз Березль Питай
ся кій знаіт техніку а я навіт не чул як ся А
він ми там каже якій знаш там Ей кій з тамсот віс
<unk> видит жести диліґан Каже на што умієш Но єм кажу я
занімал ся нарядну гаітацию моя жінка діс прецувала В бібліотеці там был
дент Кім Мусквіч художник дуже врядний і не хтіли то його забрати
і мны на заміны Не так стало ся ту знала для мне
покаду ся була Одна пані наколись приходила замовляли мене Лозуны і потім
я вже стал малювати єздил єм накідали на статочні обєкты Здают обєкт
Я за три дні венен уписати де шол включыти дека кнопкы Я
так навсіл ся різати трафераты Пишмань я єхал електрыкы обєкт треба было
знати деяка девінцияциі на систем <unk> на тото што Я мал за
три дні все то позначыти обызначыти і на закуску є мал зробити
уформити трибуны десят метрів лозун до страдстві совітско монгольской дружбы і другій
монгольскій дуслик монґлин Манту монгольскы нас І усе єм бусарпі молит і
то я за тридні мом то вшто зробити І мене за триднє
кідают я практично не сплю і так от я робили най ці
два лозы не написати скількы треба было часу бы то былих часены
Як долго были сте там років четеры років міг быти десиме але
м не так замуціли же думал вру А як там вам было
наприклад клімат Там был тяжкій надзвычайно тяжкій колинбаты <unk> <unk> метрів над
рівным морем а єз там скажем на Лайх там єздил шахто нармают
<unk> тис над морем крысівашку так але якый угоде якыну якы Різку
континентальні літым жарку майже в тріці зимой до <unk> градусів Ні та
што дуже цікавын голі дуже багато пізнал художників Но а як бы
ішло так стало ся знайти што потім як пісе тых наглядной аґітациі
не залучыли до тых мусіл задати што я рубил колісками ні найти
різб бы треба было робити начальство і кіс признані Я памятаю першы
рубевяка з кіми всякым імплюсами закручны тото А ся перше по мойму
я рубил мене был начальник з Волоградай полишынец Літкы высокы під два
метры І він подарок а што сам придумал єси бы охороше він
такій креативний чловік він там дескусок чого надис відумели він доказал што
є усколок слугорады привезеным там нотку Пудушечку Хто там зліпил орстікла тку
коробочку тамто кырыпуют клочы великі спіставочкі кришычкі а мні сказал тис не
рісуй Мадгі яіню Но там ся вылоградят ті всякій тем сранаты маленкы
Но перше пушлі малювати фарту зато Я прикєну же то недобры маньовы
но куда тото Ятепер кєнул то ми якы покє з каменя міркє
бы злюбил Я тоді од першы раз ся взял з удар Ята
мал пару сітків де сміт привіз з косла єщы сме маневляли ся
в тому мойому творчому Я ото наче першый раз зробил в дереві
матєриіню мініцюрне ткєрець матєриіню зробил том сіті Яір кульптуры є іх покликляв
на цер стікло підмалювал іх зробил тику трошкы піддал золоты бронзыкоє быты
быле тото Нему приніс він тым меньы тиж молодец ты служый нашого
выщо інчы знайте а потім купашых лусковків дорвовці Усковкє Но потім ні
же наєкни пач може мы си зміним квіс тематику жескєкє рывити папскы
звині а бабскы суменіры взайтем выданы сяльством Хлопіт абы ся з подавил
зробиш єму курізбубне він навіт дів ся не хоче на тоты Но
а тоту під Сталінградом тонушы ся з прикрилу Кустат уж было нецікаве
Но такє І со і хто подал першу ідею дашто інакше зробити
Іци нудно сам я придружыл бы то міні вже то не діли
то пішло пішло пішли тім я нашы рубыти а потім я знову
залишым на десят років як ріхых пісе Монголі я полністю покінул Малярство
Номівал нияк не мам ниякы обрі А што вы товды робили А
я занімал ся В підсобных промыслах робили в мене всякі і різьбарі
і ті но я вже был начальником і я єст Зыкличал не
Але о то офіцийно єст Сувінірный схеры были як бы начальни в
Кулоспі то ся назвал Бригадір Сувінірного Серату єсмил богату кус і длині
Зміневі тот былкалишык раці багатоый Был такій сувенірниц А потім коли вже
мі ті сувініры пашко пішнеме пришли на шылку гра А якы были
сувеніры сувеніры были розмаіті Шкатулок переважне більше любил то ішло із цього
де мож найти людей якій можут любити такій специялистів не ма Робити
то можна а де то специялиста найти Влій різбіт Я знал тілько
одного о зубу якє высилюют Він был такій анімаліст сильний што мож
сказати я дес перед ним приклинял ся Він так з людми взагалі
практичні так мало пресивал як прецювал товедно што капнетка дилетантскы робота Але
в някшем зробил якой тамт оленя ци шо ци тамтахо ци волка
то треба было ся подибати прекрасным Евробесіреці А такє бісі не зустрічал
людей якій спосібны для округлой різбы Дуже практично людей тыкіх нема по
перше то дуже важко Треба багато з тым працувати Алже шкатулочку там
відбив трафаретом по тых діручкых провівтам через красыл через малювалту вловнеше добру
локовку зробит та всі діла Алкі багато было з тым Бы думу
ся нитого не плодят як не будь По тім треба здати приідиш
на базу А тамті прийомці кє приде буде віт сидистам но не
див ся як там різбачо девят силак там <unk> слово паро речей
забракує ся пишіт реклямацию Реклямация то повернут шляфы лекі дают треба было
мати грошы зразу што <unk> девати нашы не прийму І кільку часу
так вы робили с любили а інчым повідали як Но то я
так має десят років А потім коли затиснули тут ті писобні промыслим
і вже не было де сі діти треба тишы і тут в
тыкій родовый цехвін рбив всякі ті бурви установкы вудкі тож більшы корпоны
якыс так мало будеш стал ся краче мене взяли в далек художны
кыпы наглядні аґітац Ну і я щыро взял ся з роботу а
я робил всякі реці Ішо де є то кого не буду ся
бя не робил І я начал я по перше сухокісю начомлювати портреты
всіх перед віків Отакі великі портреты я всі на бязі білі сухою
кісю Сама нам лемсі подібні Я зробил станд тут началь єздити всі
тут буде директор кєд дуже любил ту всі пуказухі коросім разу ці
зыбрали в той завод же мі зробили як мне назвали там якыс
авыкунавес художных робіт Я вже там дали мі тут бумавя майстерню то
купрямы тут на териториі зараз тоты зобрали і я там же там
же была мене творця кухня я же там собі робил шохтім нихто
мене не контролювал нихто до мене не вхал ся кромі директора директор
Яру бевці кісувінір Дес кулис іхо мусемовшы здати Так я присла шохвытів
Я тоді в мене был дуже злутий тикій пірівд Я все был
дібы на роботі робил собі шохтів што сня висол о тіло реці
великій о тіто як раз я то собі там в майстерні тотворил
то дал бы ся ся ся ся ся ся богато маткых великых
робітків материял брати все то был мі такій як експеримент Но я
правды не ставил собі за ціль там шысіти кійсам так зробити відте
є то не мал такых великых як кажут планів а начальством мнец
нело высоко вне рахували што досит достайне для іх подарка І тоты
ріжны фиґуркы вшыткы тоты дівчата тоты были товды зачали прібувати жебы дата
То было розраховано на то бы т мышы розуміти переважну насільсу мушыны
Но мушыны хотят там в десятці пят років переважницкі насникі не як
раз ім дуже подобит ся шы як так доситі Така сексуальна фиґурка
гарно зроблене то цінили бы ся єхали в Москву На сердви єхало
жебы то кажым той залонета образно спідумай То єхали Лон може там
штоси і привіз може і кєз і конверт а попри конверт він
дал є бы той кіс незначну річ абы так око помилювало а
головне тото было штоси там они хотіли золотвити якысы своі справы щебы
ім якысы грошы дали на якысы проєкты на якысы штоси такє но
і так ся іхало і везли штоси в конверті але штоси мало
бы быти і на десерт родзинка якас і тота родзинка то было
власні тоту што робили вы ну і я в того потому ся
з кінців же ся то на сяльсо пішло то я перекусил ся
некєрав Я пят років робил макітры вазы А де ди тото І
як ме до того дошли Дошл до того же треба были ся
мыс люди заняти Было пару чловек кєкыр были там то же вшыс
там такі был як бы сувінірнице хто скурити не було Делу На
моім тому заводі родите як ся звало <unk> Ярпатна в Томаш Карпатна
в Томашыскы Я от жебы тых людей заняти придумал кєрамі Я тут
і глену нейшол тут єм на стамбули і то было складно але
я не шол по перше ча кєрамі ци твоє дусит технолоґію треба
досконало знати Глена накаже тебе не досушыл трісне богату нюансів треба температуру
знати режымы температуру знати наприклад для выпалюваня треба было знати глену яку
зробити Як візьмеш ты глею богату даш найгу при температуры може повести
як пластирін як богату кварцу Великій мож не вытримати температуру але він
потріска єй повинно быти то страшні важне так тото вазы то я
выпола ся та і де ж была молода на такы великы вазы
Та не великій лірикраз дую ся піду зітку на так гарну природу
а зі всякі кригі всякы квіты кульоры а коля як домітівка До
того не туже так мірі ся тым высоко через то яка жывоты
ліпшый манері ґіях землі Вейґуйте в Зындронові Я там маю три трил
моіх уберзиє церкви в Зындроновій Пальво Мас Я там роби вірізбу там
єси пан Суленьку был такій мадер лімківшы зна Соли з Львово Знал
митро Сулену а уж воне є І він ся взял малювати Апостоліл
Обіцял Ґоцю а мене взял як резьбара абы я зробил там турізму
іконостас коностасу так Я ся звидил же ми нихто не буде нич
по тим Я так зроблю як той я был в два тижні
ци сме там зробили турізму Я любил різбу кругом тых і зробил
я Сандовича номалювал образ ліла образ Сондовича то вашта Памятам добрі тот
образ і мам І єс моі два образы і ся якій ся
другій немалювал то передав я ім то намилювал Бо як колись проктукувал
в своім справі то я рубил ся шотравыль си малювал цірізал ціліпил
ци макітры рубил шатравы Но вите єси ішолку ґрафів скількы ся занімал
то майже дес долго робил єм беме прав Новы Сама самы цікава
роботы было на шагыся і скоро можна было заробити Бы тамтыко цла
тиківця грошы тивуты і до вачку Явір похылений на нім сіди то
сопримилены слух ох тота Шокспі же з любови нич добрі не было
Жы з любови же з Любови нич добрі не было Ци ти
любу єло двога доны ци може дьоглом пішептоно Хоц бы с не
хтіл тому сиш любити Хоц бы с не хтіл про тому штер
піти го хоц бы се хтіл Хоц бы с не хтіл прото
маштер піти мило мило Три покусо єдно любил ємі гыне дво ци
змідово зільо ся напи Не можме выяк быстя жыти не мож межме
нияк быстя жыти і циґанко так наворожыло Женя здури дівко чорну приво
Же не буду віділ соньом світо аж проминут моі моды літо аж
проминут моі моды літо під облачку Явір зеленіє Осмутми як тым вітер
хвіє Може його верре скоріньоми ми ми ми ми ми мива моя
што то буде з ними мива моя што то буде з намичте
Вы шкоджуєте же взяли сой такову ґазду ламкы за мужых як розвлекаме
Всяков буває трохи на цілих але не шкодуєте Нє ні дай ся
для мене гуси та ґаденец Трохі вперты такы стоячы зо буде клам
і цілянкы А мі чо скоро відходит вся нормальна є ся може
скоре скоро зыл так ся скорок ся родил разы тут кєва де
переважытна Долго думай ци туда ци туда Ні нам і помагала шікотурити
што мы любили Стенды робили При радяньскій владі ся то было графіты
што тым графіты робили во ліци Оно годно гарно щікотурку класти клала
мі три четре слуі такна Во я там верезалшы сліпку Розмаіті роботы
любили жено зактуда зовы ся всяка была ткана Закордоном булеты была помічником
<unk> Монголі <unk> Монголіі Но ме было Монголі ром Монголі Він переважно
сувеніры робил Але то было управліня механізациі там же треба обслугов машыны
там писати якійс тым тін робі помагала м і трафераты робила поце
а він переважно на сувенірах сиділ тому скувсе робили сувеніры для начальства
того ден народжыня і язы посут на затіс то всякій Но якы
в тотій Монголіі як там ну а тотых Монголів выділи як же
те жыли серед них Новыма явныма бесідувало а єм росийску всі пзнали
російскы Алек і хотіл не хотіл тыкты звал як не хотіли куй
спілкувати ся казав же не розумію не розумі екнимат ся багку ся
влюхуляла ся так знали основні ті но але то назв ло своє
были своі школыкі преважно ті своік дес проці слів знали ся пришолп
ансамбайну самбайну зразу питали ся нашы шыферабы як іхали на рыбу нараз
Кампан кумис же казавшы бы кумезєту казал кумыс байна по нашому мєсиє
приносил ціли ткі великій великутку кыструлю може дес відро коструля бано мали
ся ся то деякій купили да І пють кумис брудя як підняла
таж рукы трисує ся бы то великы а грязы того егы дак
пили пил але Та зразу не міг очы закрывал бы плавили всякы
там чорні штукы што звірі там были Нє ге Не было такі
такы акуратне непросіджене вшыкы всякы нотє А як они діли там специяльні
якы выглядало тоє куместо яку были ся молоков не госовывают тык бурдюк
бурдюры друга шкіра же веначы звірці перевернуты в середну Вывернута вывернута та
но там ся бродит якы квасит ся то молокой Но як ся
збродит і дивит пити Оно подібне до нашого квасного молока лібненкы як
трошти не так бы тамтоты бактерию нало і такы кусы смак но
я то домашня не полає ходила на ухо золот прос Там появнівыка
ним отам А молоко было хыби одкупили такы вышовы не марблю Нє
Ашы там привозили з Росиі привозили уж всі продукты на своі маґаны
а од верблюда пили молоко тишу од верблюды є мясували мяс і
молоко ні мясо купляли най ме купили ти не єли быну жедне
з такым писой Ну а як вам было там жыти Но як
там наприклад но я не знам тота природа цалком інакше цалком інакы
том реалі є том барсам файні травы такы квіты як біоны нашы
тота літом высною Выснує ту тото то там русту так пустит поле
мож нетипаны гарде а літом топтам так пілнічна сторона від лісы так
дес тампер і ліс русте і травы гарниє а пілдены там якось
поворяє ниткі пусті Не маты літи і Снігу нема а морозы сильні
аж зміяло поєдцити кєд А сонце там завжди сонце світ Як літом
так зимою але яком было же то інакша природа як было привыкате
природи знают Мали Все мали своє алейс мали там і діти зо
собом А так не смали выколу навіть ходил там першый клас за
кінцю там школы был ряды шкількы мікрорайон был жыли ні рускій ну
рускє был то высока руску Луно і садікы садік ходил в школу
ходил Ну є по суді трошкы старал ся вылжыти думал чыс може
поможыл для лемківской культуры Там як він той памятник робил коли дорогу
не дчыпал тамтых вшытк оць Ну алил камінь такы великы саты Той
воєнный вієный воєнный ну ам нико ся в тумата найшол ту зачыпил
Він Того всього не чыпали гельмів купы всього того Не той камін
не вішел Я кажу што недобре буде каже вам зроблю такій малюнок
на камени замися автомата были той жывы автомат чыпали не вер чы
я Вам кажу зроблю графічний малюночок зробил то автоматы кіс лавровый листок
Зверху номерювал фан нотам фанка кам польскє ци украіньскє нофаны і внимал
я відговорил зняти то автомата єм указавшы то ни до чого то
не треба Я не мал часу є мал іхати Вільховце але товды
мы так не так Тримали не так переважно тошы приспати мігте єсти
дали нешту тикєвий гос дал все так шыс випити то был дячне
сяткы трохі та скідє там кєдішы Але ж все Но хочу сказати
што мали ме робити різьбу але ме різьбу тамты два Лемкы шости
єді Зыкарпатя зробили во а Поіхали Віхівец і пан Ґоць Пубачів Смирисів
той тых Лемків што я зробил Мирися каже видиш фе не маш
нієдной різьбы такой а потім то я зробил і одмовил го тых
автоматів всякых познімати то найліпшы цимву відкі вперти і нияк не хотіл
слухати але Марися його підгуврила робто шыбо хотіл зробити то Я ґо
чы виказал Вас є музей Лемкы приізджали вызберати всякы тыхло різьбарів і
топы насклидати Але же то не знати хто тото зробил Тота як
бы понезберал тых сувінірів по не поздал через хыжы Як жебы маєте
то якій дешто свам там циклю в трускавци давці ци страм свидкій
здал другы най бы было нехтось приіде з тых теренів ци з
трускы вшыли бы было неписане же то А так вновете лямкы роблят
а хто тото робит зжедкє тото взял ся може то не лямкы
робит же вам треба одмаіти там од ци Суленька бы він тоді
там понадцілю ту понавішыло в своій кімнаты там тых полотнів треба было
кажушы на тых хто є автор тых полотнив бы то знал же
то не пришол же там якій там не знаты хто тото робил
музей музей треба знати треба Навіт як ся охочете на то треба
прославляти того чловека якого там тримати в тому музеі ци як є
спі так уж ліпшій поряд уж ліпшійові хыжі ліпшій пиятя Пришол Я
там не знал там така невеличка кімнатка як ся посмотріл писинкы бізподобне
Я такє виділ ну так дрібно розписал якє то я ся всюдувал
што не знату хто ты робил звідкі то взял ся то я
А я каже но той мотолоґі то Видо не примал Він терхувал
Лунешы то є Вы о тотім селі Сйолни вы фактичні м самы
вы того не знате лем з оповіди бабы мамы лем з оповіди
Вашой родины А ваша родина шырше Ваша родино тиж была переселена ту
Єнека родин мене было де ни мене не было ті зараз то
ся мене ні Я приіхал лем з мамом і з бабсьом Та
ашыршой родины не было Были там якысы там тюткы тамты і си
ан то такє оно што там тьотка там якыси а такы Не
были такы бы переселены были в Тернопільску облис А там жели сме
на кумірнєм приіхали до своіх люди А по тому ся потягнули до
того села де зараз на Лукавци ту пішкы скуровы сме пішли через
Галиц до Завалів Галиц і тудано Луковиц тіж пришли хыжы не было
грошы не было і тіж по кумірнах жыли так дехто до свойой
куморы пустил те сме там поліпили поліпили те так жыли А покупили
ту хыжу тамту кустару під лісом і там яверс під тым лісом
Было добре грибы зберал попід хату файно были нас родиці в Тернопільскій
Облисці з Гулгоц село там де сєли сели якіс там были бабні
там де рідне ся там кістіло А ту такых не было такых
близкых Так же практи было выселене село Переважно нас найбільше люди є
там де жыє зараз де того села Луковиций то район Ратеньскій Іднес
там жыют так там ся є пілсели такого пілнедсяня бо тоє Полякы
жыли там і Полякы выселили а на тото місце пригнали присыланых з
Польщы Но я знаю повідала бабы Нибіжкам повідала так є то з
памятам же як наступили Німці то пришол Німец перед фронтом казал жебы
ся забрати гет до ліса бо завтры буде ійти в фронт же
може быти всякым І так як нас не было некого бо уж
хлопів не было і не было ґаздів ту Німці самы вывезли до
ліса самы Німці бо казали ся як буде іти фронт то уж
не ґарантувано же може быти нитово і вывезли до ліса жебы освободити
Ево О таккы справы Знає ште сме переіхали в Ґолгоці якє то
было цкєтаня ци мордуваня ци як Вы не памятате бы вы товды
іщы были мали маликі Іпак люде з вашого села пришли туты люде
якы в селі не зразу заіхали а то ми ся може хто
ся звидкіс сягнул але так не знаме як то было як тото
мновейшло І мате тиж родину в Польщы Мам родину Мавуйка уж два
рокы як помер прижывіл <unk> років А вы як был засуджений відсидів
в криміналі был в Сибірі в Магадані на золоті в сусуманьскым рейоні
Так выйопі кы был видно займо же десь при публици мі здає
ся так то дуже то не хотіли ся выєк то не любил
розказувати Але жывиков зловили Лівскій області і одправили в Сибір підсиділ там
потім Польщы домагали ся тых якій были заключ і нібы іх жытелів
якій были на теренах в Польщы швимагали што повернули ся в підпустинну
кроче повернул ся до Польщы Не схотіл вернути ся на Украіну а
поіхал до Польщы Польси не уіхал там де з Дольштена там женив
ся версти штырьох дітей всі Хороше харні хлопці ден на Ґазівсці два
в Америці ден монах Василиянец зараз як казал і вумен в Варшаві
Ну так по можливости Де споздоровляєм святы Фактычні вы перешли від якыхси
простых річый што можна назвати ремеслом вы перешли дом річый цалком мистецкых
На ціт на якымси етапі вы перешли од просто ремесло до Мистецкых
творів по польскы сказати Віткідс Нє нє ні нє просто От просто
річы якы выробы просто были но на ріжны потре бы так наріжны
вы перешли до мистецкых творів і перешли навет до Но тото найвысший
рівен же зробили сте такий памятник ту коло мінералу же тоту в
Лупусні то треба быти і дос смілым жебы за такє ся взяти
і смілым і за місяц зробит І за місяц робити так тото
за місяц было зроблене поколи мінералу Ен то я не знам як
то мож о так потрафити А в тому А в тому в
Лупушні З Я два місяці бы мі сказали же диметры треба зробити
Но я Скількі писане вывиділи там скількі скілько є то высал на
границі то є все зо два місяци робіт Тото цілу роботу не
лем рельєф але цілу роботу там треба было там на границю написала
же вшыткы же дали грошы на памятник і з якого села і
так так ся не рушайте Тоє є се два місці то зробил
Я як привіз той камінь наше ніна двеле ся і казала хіба
ты з нього што зробиш то было теказ то был такій знайте
безформний обризок такій там самы Цікаве же посередині была така яма але
вкінці то был такій великій выперало Но і я як раз так
мі ся вдало же є о тоту лоту оплахту куб бінувал дальше
ту яму вліз і ґазы Личыли ся так шыя тотам зішло міно
тому практично камін был непригожый до той роботы і пригожій был садіж
зо стороны тсіку треба было відкулоти вышмирити А якы іщы такы подібны
бо я летім повіла што я знам а мож выіщы што су
такє робили же я не знам Такє подібны што єш шыстикы подібны
робит м Я робил што траба Мене ся жено все коли звід
як ти то будеш робити Тыто же не знаш як ся робит
Сам мі ты ставило питаня Но але Лемку все Лемку впертый І
бери ся робит і рот до смо ці вышли Но так мене
постійно выходили же я брав ся зо всє Тоше треба было я
роби в мене все то выходи І скоро выходил долго не робил
Но цікавы тоты річы Юж ніч і мушы додому на тым буде
на разі клонец я Вам дякую Кус інакше направду я хотіла більше
бесідувати про Вашу творчіст але вышло так як вышло вышло то цікаво
цікаво вышло І я більше знам о вас і вы вказали мі
ріжнишкій ци іс кізы Я як бы виділа як то од самого
початку якого уной ся робило і як як тото то цікаве вышно
з того Дякуютворці люде Драківскы Добрі Ой пізно юж пізно добре А
я забувал ся то інтервю співо в рыдків ся Забувал Ой Я
до того не прирекла ясцеме мало не такых великістві Дякую дякую за
бісоту Дякую файно Милы слухаче Пришли сме уж до самого кінця нашой
едициі Припомином же бесідували сме з Богданом Ковальом і збаром з Калуша
є ся вродил Щовнім на східній Лемковині Тот унікальний чловек властиві не
учыл ся різьбарства яко мистецтва лем технічных річі і то лем кус
Але як можете видіти на знимках котры ту замістилом ма творы дост
высокого рівню Коло пана Івара сідила його муза його жена Ніны то
єй голос бы чули в днешньой едициі а тепер щырою же тепли
ня приняли і видуєш домів Докалуша вас допровадила гнеска Анна Кырпан Оставайте
здоровы до стрічы за тыжден Слухайте сим <unk> процент лем наскракого Азо
Станиславова Для вас будут глядати ріжного цікавого шелеякого Анна Кырпан і Наталя
Асатурян Слухайте сем <unk> процент а будете мати цілых <unk>