70% #2014 - 70% #121 Федор Лабик зо Святковы і з Калуша, 14 VI 2014
Еп. 2014

70% #2014 - 70% #121 Федор Лабик зо Святковы і з Калуша, 14 VI 2014

•

Опис епізоду

Odcinek jest rozmową z Fiodorem Labikiem, szefem kaluskiej organizacji łemkowskiej, poświęconą kulturze i historii Łemków oraz jego własnym wspomnieniom z rodzinnej wsi Światkowa. Gość opowiada też o wojennych przesiedleniach, edukacji i pracy zawodowej, a w tle pojawia się działalność jednej z najstarszych organizacji łemkowskich w Ukrainie oraz zespołu „Studenka“.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Слухайте семка <unk> процент лем на Скрикова а зо Станиславова Для вас
будут глядати ріжного цікавого шылеякого Анна Кырпан і Наталя Асатурян Слухайте сем
<unk> процент а будете мати цілых <unk> Видам вас милы слухачы Примікрофоні
Анна Кырпан Неска в Гостях Федір Лабик Голова лемківской орґанізациі міста Калусь
же в Іванофранківской области Знам його уж давно і знам не лем
з того же то головы орґанізациі осередкы але і з того ж
же виджу його все в хорі студенка виджу же даколи провадит концерты
ци лемківскы культурны імпразы Но і може більше як інчы цікавит ся
лемківском культуром історийом і наприклад иде деси сам на якысы фестівалі бо
просто хоче видіти як там єст І власні тепер мы при такій
нагоді ся стріли і хочу спокійні сой побесідувати о ріжных річах но
треба ту повісти же лемківскє товариство в Калюшы єдно з найдавнійшых в
Украіні єдно з першых же створили ся по перебудові І Лемкы там
свідомы і одраз зачали творити свій осередок творити фольклорный ансамбль студенка о
тім ансамблі выж нераз чули в нашым радию ну а тепер у
нас в гостях пан Федір Лабик Хтіло бы м перше жебы вы
повіли пару слів о собі што я народим ся на Лемківщыні в
селі Святкого Велика Повіт Ясло Краківскє воєвудство в <unk> році Потім до
школым не ходил в селі Святкова бо была війна і пішло аж
до першого ґлясы на Донбасів в Донецкій области товде ся называла Сталіньска
было село такє грецкєно з Робышевского району перезимували сме і уж на
другій рік в <unk> році я пішол до Ілясы хлотіньску семірічну шкулю
і там сім клясів закінціл потім закінців В колушы середню школу нр
называли колиси біла школа бы была біла і была червена червена бы
напілукраіньскы были росийскы класы <unk> далі з родином поіхали з Донбасу на
захід Украіны в Голичыну так І нашли ся в селі Хутінь Так
село під Калушом Тепер он уж входит до міста Кавуша Ну б
я был на пілсирота бы мій тато загынул в році при тяжкій
роботі авантажы І нас было троє діти мама в Кугоспі я пішол
працувати зав клубом Соломостищы якы былка ло певні кілометрів з десят Мал
ровері шым ровера не мал єм пожычу і так єм але лем
долго там не проробил а потім мі запропонували піти до школы богалтером
Я робил богалтером рікы Я в тім ся берал поступати в Інститут
бу а так ся з стало што взяли мя до войска і
я <unk> році попал До войска войску прослужыл три рокы <unk> році
м ся вернул тіж з войска не міг єм найти роботу роби
м різноробоцьом помагал все уносити коли будуло ся в колушы Авто гараш
а потім ся влащувал в контуру буріня помічником бурільника а потім єм
так почал роботу же м поступил в Золочну львівску політехніку потім одкрыли
Івано Франківскій Інстит Нафты Ґазу і я ся перевіл на весілнє навчыня
інжынермехані <unk>e Але так ся стало же мій двирный брат хотіл поступити
дістати кусу світу техніку назвыл технікум і я подал документы копію атестата
в технікум єм ся всю в технікумі але было так же сесия
там і там попадала Я кынул ІІ Кінчыл технікум Правда муж ся
похвалити з відзнаку із червоным дипломом потім єм Інститут же закінчыл нафты
і газу дістав дипломін джерел механіка пішу робити робил єм смюсарим потім
через недолгій сям стал майстром потім єм стал м механіком Цеха потім
заступником начальника Цеха і троха єм робил начальником Цеха потім пішол відят
велику Хімічно еонашол підприємств Я робил начальником сектора або ґрупы азбыл <unk>
члові працували занімали ся ремонтами Хімічно облядненя якє Люкыкальскій хімо металюрґійні комбінат
перша назва потім ся міняла назва Бал Холовині буларыяна а тепер ся
назыв Карпатна в Тыхі Нинах А потім так мене было трохи зоздром
лікарі сказали ся перевести найде не інчы роботы Якыну тото механі зголовного
механіка з Заводу Дробництва Ресіл Я пішол в технім на выкладацку роботу
выкладал процесы апараты хімічной технолоґіі а потім єден директор Заводу техмазмін мня
попросил ци я бы не пішол начальникум технічного Віды я пішол начальником
технічны Вды апи там робил троха і головным конувал Больскы тайотам єм
пішол і на пенсию Якы механік выробнице я ся інтересувал науком хот
єм час мі єден пропонувала бы я пішол аспірантуру Але я погано
знал іземну мову німецку і є так Але деякій науковы працы мал
Я є вынехідником дєриячы Є автором Вы Штоси новы вносили тар так
для того нульту булю Выпис є як вынехідником Ну те я гы
рацийоналізувала потразу были рацийоналізация потім подумали што можем подати як назву Як
вынахіда а вельхіду треба перевірти шльмає таку саму одець в розминутых тоді
капіталистичных краінах казали в Америці в Канаді Німечці ні Франциі та принаймні
пят квинтов для то абы отримати свідоство велихідника І власні тот вынехідник
тото єст і такє то не лем же чловек дашто выдумал нове
але той іщы так го зовджы вынехідник Тану нє ну то є
так горобила формуля для то написану шо дане або наприклад в апаратурны
моты Специяльный выпарны апарат для выпаруваня хлору было тогар на русийскым ефімовит
лічаєт ся тым што і треба было то одлічы показати што порівнче
з тым є в аналогів буду в світі багато што не было
чысто новинь видно так буду сканален Вас так признали тану Фактичне мене
в сіті по апаратурному форм по апаратах тів не находил я і
з ними не скорыстал ся потом бым коза з радяньскій світ розпал
ся тияльніст я потом пішол кажу на выглядацку роботу з выклядацкой пишом
на техмажів на пенсі Повіджте Вас не лем техніка цікавила але і
Спорт то правда Так я в спорті так як єм молоды Вчера
медали же в спорті вас ціковило вшытко жывы чым ся занимало мы
так найбільше ме футболом бы мали Діти гыдакы бальон єсти першы бальоны
сме робили з такой губкы то бы воє стихло А потім сме
пошыли бальованы так Выграл я кым футболе і волейбол пляваньом заняют ся
но найвысший мі такій результат спортів Я был чемпіоном калюша по гімнастиц
але то был дуже низкій рівен тому што другій розряду был <unk>
рік тоді наш выклада Сам закінчыл Львівскій Інститут Фізкультуры мал першы розрядна
і не был майстром спорту і кандидато майстры Тосла Рівен Низентій был
на знаты прогрыжах е коротко Но іщы то ся занимали вы і
футболо В якажый вулібу грали вынуштаґы на коньках я навіт як севіто
є мене нихто на коньках не обганял А тепер в нас в
<unk> році одкрыли Людовый паляст Я мал <unk> рокы іщы на Коньках
то ся вшыткы дували же є май не вірили же такля нихто
ня не сфотоґрафувал і не знял нам на камеру та што Тепер
моєй внукы не знам може і сюда коли піду на нага на
каток Як буде здоровля альто драмати здоровля бы ногы были здорова бы
рухати ся так даль Тей лижем занимат ся мал так самы третій
розряд по лыжах там заліну так ну любил я спортспор При тому
спорт такій як професийональту дістну не дає здоровя для людина о такы
фізкультурны так одзаня ты люди єй є корысна Бо професийональ по тім
хворівці штангісты на Хребеці ціли людина вытискає себе вшытко што може для
то результаты для того і награды для тых перемог отак Ну а
в якым році то вас выбрали на голову Товариства Лемківского в Калушы
Мывде де <unk> році Я уж <unk> рокы того року буде головни
я все так пойдем же є не там не наймудріше Леда ся
сказаю до п ставни же так приберают бо і не хотят м
серед молодых минимаме такых люде ініциятивных або тото передати Як бы жем
не міг і не мал здоровляти аби ся одказал бо незаменимых людий
неє так переходит мы богато мимаме приклады головы Областного Товариства Приницку він
тіж найріґут мене старші е Але кіж я не виджу наглі на
тепер заміни єм аж такой Але як уж ся впреже не захлоче
тому ся го перебереме я назав в Ґолу іду кола дуже єст
люди депортуваных з центральной Лемковины так З якых сел люде сут Ну
принаймні тоты же приходят в Лемківскє Товариство То з якых сел Ну
нас найбільше є із тых силь Якына ходили товды Ґорлицкій повіди і
Ясло повіт Но село Явів пойдовязо Святкови ци святковий малый є знезнайови
Граборы грабу є звышываткы є в якы походили родиця ис вывівце Ну
і зо жыдівского перше были а він нас музыкант был скрипаль был
Дмитро Мышковскій з жыдівского Ни і другы там были якы зышли і
одышли ся в другій світ усі гнеє в студенці по правді з
тых хто были студенці то людины якы співали Юж іх ней юж
іх ней І трудний тепер замінити бо ни добрі знали лемківску бесіду
ті были співакы і музиканты Мали сме таке інтервю з Володимиром Ногловскым
і він оповідал як ся зачынала тота студенка тот фольклорний ансамбль і
Зачынали тото люде котры іщы на Лемковині грали на весілях і они
іщы мали тоту культуру яко жыву памятали тото в цілости зо своіх
молодых років А тоты же ну были дідми коли іх депортували они
і більше знали з того што оповідали родиче А тото поколіня уж
одышло шкода же одышло ім не треба было выдумувати бо не знали
тоты вшытко знали Тоты награваня знали вшыткы мельодиі знали но напр як
ціле весіля ішло што за чым мало быти і могли вшыткым вказати
молодшым вказати І зато може і природно то ся створило так же
з горы так а самы люди хтіли Жбы тото не пропало і
передавати Таг новыйшу дісы паняня природно мы зробили коли си такє пущаня
было на За Лемківщыні перед успілпостом ібрало ся багато Лемків Яй штовды
был голова товариства єсли так думам же мы єхали на Ватру і
в Ждыню До Польщы то было такє колективне місто А мы ся
і подумали же а чом мысий мал мати сві колективы так в
<unk> роцях же так в <unk> році была створена наша студенка Арвас
были і інчы ансамблі Правда мяновы піонером першым были всеткы студенка потім
ся створили теркы А гудакы гудакы то само по собі бо они
были сопроводжы нашого хору як шу так вказати хоц мы маме офіцийну
назву што миє фольклорно етноґрафічный Ансамбль Пісні і танців студенка з танцями
нас несты так аж богато єно Але Шкода же не можеме в
радию казати танці бу цікавы традицийны танці і знали Лемкы і тото
і власні ансамбль Студенка выконує барз добрі традицийный танец в духоду І
мі ся барз подабат то як бы як бы і забала е
тот танец Але і як бы робит ся тото барз на поважні
і тота комбінация барз цікава Доправды то єст народна забава така традицийна
як она мала быти Я не єм хороґрафом але я плим же
він є дуже дуже ориґінальний танец бо то так і ідут хлопці
співают до музикантів май тоты купляти потім танцюют І я навіт не
замят серед такых дея виділ навіт такого ориґінально в такому в такой
композициі не виділ танців А мы можеме нашым слухачам тепер влучіти тото
но лем они будут тото чути ани будут видіти Ты просиме послухати
фрай готацу на тонку струнатву най вытанцу свою фраюч вельо мало жебла
черяву фраі серед годат усмішы жа то не захочу жако оповід смакы
гай не года сло як масне зогроти бо не дале звизлом як
отже звороти земля головом Ну а тепер зас вертаме до нашой бесіды
Не тяжко было вшыткым вылчыти тото Было там треба мінятс місцями треба
такий ланцушок зробити як хто за кым має ти хто як співати
котрых было і тяжко боюсь люде не молоды нуй а Бым врити
пят десят років мы были молодчы тіж ну то сме спрималем лем
помагали там з хороґрафів Люди навчыли нас а Майхріц такій стіж небощык
і розказал в хороґрафу як то мало быти што за чым і
як новле як специяли робила композицию досконалила тото і вышло незлі поім
же тото Богатой стіж ты хлопці неякы пише были танцювали і співали
то были хломикы Петро і Антон то были і Гелем Йосиф і
Сипляк Михал од Юзіх тіжний од тых што танцювали Шкоды мі Шкода
мі але мушу повісти же калюш то власні тото місточко де може
не приходят в колектив студенка молоды може то є але сут і
діточы колективы бо все выступают деси на ватрах сядиль деси по концертах
А то рідко де є бо переважні так ріжны тоты фольклорны ансамблі
то переважні люди уж в поважнім віці або або середнім віці а
в калюшы сут все ріжны діту ансамблі і як наприкляд єднім діти
уж выросли То якій другій зас зачынат діяти і ріжны были такы
можете вычыслити Но найбільше такый раз был популярник былой лемчаткы і подійчок
Потіжу то дякуй тішом носока Наталия Борисів Нагуменюк вона з тыми дітьми
працувала і во в свій час тепер она пришла до нас до
студенків головным Кєрівником худозню Так шу передала вже ту працу другій людині
Надім ся же як далься будут тоты діточкы ходити буду тото любити
бо то єтіж ори іграют на сопільках співают і деклямуют І де
ся підтанцют так тото выглядат не злі і была тоте ся мы
найти разом з дітьми тепер была гаівкы так пи діточкы там ся
показали і старшы нашы жінкы то ся была жіноча щастина нашу ансамблю
студенка вара землі ва тра словатива за ва служебі іщы раз ваты
вайром ва раз біщы раз потырва о Уйдецума манды мамо без стари
танци беставай маци ладайыста рі танци преставайбі мандзи ойба сой барба чаша
зобайця трасує бан кантує ця порасує пам тантлює ама мі малю брема
там узубрева весело тіду лосітоже в кожуфу весело діду лусідонже в кожу
суботву крывами сладаку саля царами а сім раз брескона кусам до сладаны
аж сем раз Мали слуха припомином же гнешній Наш гіст Федір Лабик
то голова товариства Лемківщына міського в місті Калуш Калуш хто не знат
тото місто <unk> кілометрів од Іванофранківска і власні там в калушы докола
мешкат барз дуже Лемків Но але тепер хтіла бы м вернути до
самого Лемківского Товариства і до його статуту бо было то для ня
дивне же выстатутівси украіньского Товариства Лемківщына написано яка єст ціль ціль зорґанізуваня
діяльности того товариства но то метою Товариства Лемківщына є етнічне відроджіня Лемківщыны
досліджіня розвиток і популяризация самобутньой культуры Лемків Русинів іх традиций звычаів духовности
Но і я нияк не могла зрозуміти што то єст такє етнічне
відроджіня Лемківщыны што мают на увазі і што єст такє назагал відроджіня
Лемківщыны власні о тім хтіла бы м побесідувати тепер З паном Федором
яка його думка што мали на увазі тоты хто писал тот статут
же діє уж кілько років но то просиме слухати далей нашу бесіду
Колиси прочытали єм статут з Украіньского Товариства Лемківщына в тім статуті єст
написано така річ же єдна з цілей товариства відродити Лемківщыну значы метою
є відроджіня Лемківщыны Не знам што мали на увазі тоты же укладали
тот статут што мали на увазі відродити лемківщыну вшытко лемківскє бо може
такус інакше сформулюване але менті більше так єст в статуті Маме таку
ситуацию же Того лемківского тримат ся найстарше поколіня но і може кус
молодша ґенерация Знуками єст тяжко то єст лем повісти бы рівен памяти
Свідоміст же едіды ци баба або діды прадіды ци пробаба приіхали деси
з Польщы же они были переселены жыли колиси там а тепер жыют
ту Украіні І досрідку же молоды поколіня крім двох трьох лемківскых співанок
зна іщы дашто переважні якы тото <unk> поколіня уж дост далеко од
той лемківскости І было такє ціль товариства одроджыня Лемківщыны Не знам як
плянували одродити Кєд бы я писала такій статут я бы може не
писала не вписувала одраз таку высоку і велику ціль я бы може
писала якуси меньшу більше реальну бо Лемківщына Лемковина то єст місце одкіб
были Лемкы депортуваны жебы жыли якоси в цілости то як бы треба
бы было вшыткых вернути на то місце може якыси інституциі створити жебы
утримувати якоси і розвивати тоту культуру Ну а знаме же єст асиміляция
і она зашла дост далеку Як сой представляти тото як тота ціль
якы іщы цілі ма товариство Лемківщыны і як можете оцінити ци они
реальны ци дашто зреалізувано а дашто неможливе для зреалізуваня По перше злі
же не маме коло себе того статуту бо бы сме тото уточнили
і не можу так твердити же оно так відродити Лемківщыну бо мы
тото зробити не можем Я іщы так повідам же Была лемківщына на
мапі якы были выпущены до війны ІІ Світовой війны А тепер єй
неє на мапы Лемківщыны і не буде То дай бо жебы я
ся помилил якы было так але будеме ся де реально на тото
дивити як мы тото зробили як мы тото зробили якій славосласемля там
є мы вкажеме же то нібы а Лемківщына то як є вже
вічы якій бы то статус бывця автономіі ци якой си области автономной
як было колиси там тото так Ты є Нто складно надто складно
я сой тото наві не проставлям так хотіло бы ся но але
є Ну складні яю жыют на Украіні Ну уж скоро буде сім
<unk> років Но і в якій спосіб вернути ся там Но обжыти
тоты місця тато ну ното не єст реальне Но што є реальне
нашак абы ся памятало же былы такы Лемкы жебы є нарід він
был добрий нарід был реліґійний Такій справедливий Не было злодійства люди цінили
єдных Бо было ну люди є люди сварили ся і може і
на медзі на іщы чымси такым но але такого не было жебы
было жебы аж єден якаут брат братал было якы наприклад од мы
маєм што было на буковині про што написала обліда кобеляньска так Не
памятам принаймні такого абы в нас было Єдине же м нам бытра
зберат ся тоту бесіду лемківску Ну тоты співанкы Я хочу повісти же
так ся стало ну чысто так ну добрі ся стало же ся
нас зібрало тоты два повіты ґорлицкій і так дале І там бесіде
єднакы як в тых так і в тых Мы поіме же і
на Лемківщыни не всяди єднако Лемкы якы жыли близше до Словаків може
і найбільше так тоты шобличе там до горы Новій Санці ноту іш
більше польску о єци там коло Сянока Ясфом до горы де Кросно
де Кросно бы морити Зындроновы тоты Поляны Вільховец І я бы так
поже навіт як ся взято за украіньску літературну мову коли сы так
приняли взяли той діалект якій был на Украіні токівско полтавскій то я
бы по якы ся так старал і ся бы взяти заоснул на
тому робити базуль то бы взяти ґорлицкы ясловскій О така моя думка
Тепер повіли сте же же не можеме одродити Лемковину якы цілий край
якій был в цілости істніл тепер не істніє але можеме бесідувати о
тім як одродити наприк культуру традицийну бесіду як можеме в якій спосіб
одродити бесіду Днеска в Украіні єст така ситуация же з Вашого поколіня
то іщы знам Лемків котры потрафлят бесідувати по свому Але з мого
поколіня значыт такы же мают <unk> років од <unk> до <unk> то
тяжко А іщы молодшы то то цалком тяжко то в якій спосіб
можна бо можна повісти таку можна дати таку одповід же перший спосіб
на тото співаня же можна співати по лемківскы і од того зачне
ся і інтерес до лемківской бесіды можна так повісти Але што видиме
рідку хто може выконати добрі з лемківском вымовом лемківску співанку наприкольклорный гурт
то у вас звертают увагу як заспівати яка ма быти вымова але
такых Мало такых колективів такых выконавців часто співают так же не годен
пак зрозуміти же то лемківскє Оповіли сте же одродити бесіду в якій
спосіб ци мали сте уж досвідчыня бо чули єм же У Вас
тоты діточы ансамблі і діти і вчат не лем пісню але доколи
ім іщы оповідают дашто о бесіді дашто о культурі назад што си
такє прованят у вас Мушыєм познати є прикро я лемківску співанку все
любил Але на превеликій жалищы ся раз повторю же м мало хто
співал по лемківскы навіт вызвеме народну артистку Украіны Мариі Байкой Я плакал
купы м чуже то лемківска співанка але то не было співанок по
лемківскы так бы мало быти Маме є Софі Фидин Я і повіди
я мам зустріч в Гульвові вказал же і я гардий голос мате
і співати приємно Вас видіти і чути але по лемківскы співати Я
бы дашто Вам поправил бо мы кажу маме студенку мы єден друго
поправляме На своіму обробляме співанку то мы перше чытаме звертай ся і
до мене до другых люди хто є там сорсі молодці Но ледз
такого віку мы тото поправляли Я слухал і як співала і Христина
Сольвіі і молоде дівчатко но тіж не єй то як бы мало
быти лемківска бы то ся выділяла бы то был той голи рук
враз Лемків тамден лихо дила ходила ябко яблі одбудеме горити лявди тоты
слова же Юзь мі так не буде як мі было перше або
є такый чысло Южмі так не буде мі было голони Юзь мі
не заквитне квіткы не яблони І од глони не глори не Але
як разо тоты словоль як тото зробити му так співай треба записувати
на диск треба заснімати фільмувати робити тото і так ся збереже она
є цікавий навіт дуже цікаве лемківска таговірка і я помім же я
як бы м я радий єст же так ся стало же я
начал співати і ідешым ся навшыл ліпше співати і помім же лемківска
співалька мала великій такій социяльний зміст не было так дайде є як
співанці переявляє ся Цо з природы деревы птахы і потім людска доля
але змізд є великій як Но і я най ся дивую же
такы люде такы доуково былы Полякы і в горах і зберегы тоту
культурту співанку Ну пораженый єм і тіж тепер є багато написано і
в книжках і выпущеной і істориків і молознавців і є приємно Але
для того абы тото ся запамятало якы то так тото прозвучал то
треба лем такій спосіб выгнеска і я ся старам по лемківскы бесідувати
але мі тіж є складно бо я николи не бесідую іде бо
своми родичами сме не бесідували бы сме ходили до украіньской школы нам
тревовы по украіньскы а сме ся вщыли то сме ся вшыли на
русийскій мові і писали багато по росийскій Но і так і тепер
діти так вчыти Нятіж мам внулкы мам і так думам же може
дайде ну то треба навчыти дитина бо она так На сцені одспівала
та яка приняти з якаж зо основы якысий той діалект я высіжіл
ся другій раз повторює разів тым нас в галушы так є гымназиі
з ґорлицкого і ясловского повіти взяти такє яку ото ся крутити Котру
трудно є доказати бо кажде буде одповідал так і так ведна співали
Ны горили же сорочка а не кушуля і другы слоту такы дискусию
ту мож навести далеко і глубоко Але та дискусия має быти така
жебы то вышло на якыс рівняня аби аби добити ся кавтым ненашым
сому консенсу консенсусу зголоды в том і так далі Товди буде якысий
хосен з того на чым мы тепер працюєме і в студенці і
другых колективах якы єст серед лемківскых громадякы жыт на Украіні А такє
просты звіданя По лемківскы в жытю з кым бесідуєте лем як придете
на репетицию на пробы ансамблю ци іщы з дакым телефонуєте додаково жы
бесідуєте по лемківскы Цікаве наприклад до кого Можете вычыслити тотых люди же
телефонуєте і выдати з ними бесідувати по лемківскы Готы люди телефонуют ты
Лемкы то бесідуют по лемківскы до Креницкы до Вельгыновича до тых Лівянів
вшыткы бо я мам тавпача віз мого села де я ся на
одвін старшы за мене на три рокы Того року юж му минуло
вісемдесят років од і навіт іх тоту жыют дайдеі Дальше Такого знам
же Лемко старам ся по лемківскы витам каждого І тепер ям поль
же навіт де не просят дати інтервю на лемківскій бесіді старам ся
тото оповісти так Ні є трудні ам повідам же трудні од з
вами бесідую ме так є просто бо як уж співанку завцю туж
до мно памят так д Атюсто так одразу є схладно Але виділе
єм як вы проводите проґраму напр коли єст концерт ансамбля студенька Памятам
як вы проводили лемківскій фестіваль в Луганьской области і мі ся здавало
же то Вам легко бесідувати бы выглядало цалком природне коли вы і
вершы чытали і якысы жарты оповідали і іщы штоси А чом так
паня Аня был бы я ся до того готовил я тоты вшыткы
жартил мал голові я іх памятал Я ся не задумал над тым
словом бы яперед знал же так воно є І не зам хто
ня там розуміл бы бы лем розуміли розуміли же бабы плакали то
што вита было супер Я не можу повісти же я так є
Відпертий і такій сміливий то досит мі складно Але Лемкы были смілы
Ламкы были зєны якы гіден Я повідам сцена єст сцена льобрал навдиє
до того та привыкнути до того треба знати Та є неє так
аж просто Я ту Вам повідам щырі по правді же тале як
людина над собом працює так старай ся то і єст того результат
інакше то не буде А хтіла єм звідати ся такє же од
наприклад коли ви в кім колективі студенька выспівате ци і гуляте там
якысы танці І вию сьы сприймате тото но просто як выступ Ци
при тім вы колиси споминате як то было дома ци оно уж
в голові свідомости не звязано нияк То выступ а то а то
што было дома і каси може така співанка она уж з выступами
ся нияк не вязе як то єст так єст у што повім
мы уж тепер стары люде а товды сме были малы ми тото
не памятаме просто просто маме гріх я мам гріх же было ся
родиці запитати більше знати про тото Не думало ся же оно так
ся стане як повім же я не є політиком леє такым великым
аналітиком не думал же коли ся розпаде тот великій Радяньскій Союз што
реліґія приде своі права же будут церкви тамты і не думал же
лемківскє тотово жыє але Єм радий же як раз жыв той час
коли оно ся відроджує выскресат і дай Боже бы ся долго тото
ся потримало будем говорити про державніст трудно повідати а про культуру лемківского
наповинна тото дополнити загальну украіньску культуру серед бойків Гуцурів і інчых люди
якы жыт в Украіні Я найдвоім так мі ся так здає хоц
не знам так мі пришол на думку і я навіт десе переконаний
што тілько співалю тілько має Украіна тілько тых области є То на
плянеті Земля неє другой такой краіны мы є Австрияків і Поляків є
народных співанок але іх так дуже неє ме тоты передачы Надвидсіря і
фоль музик і я ся дивлю і з того роблю той высновок
же Украіны є дуже співоча і італийска молотіст Єст найбіж важат ся
она спіло ся на украіньска мова не уступат і в тому чыслі
і наш той діалект лемківскій тіж ся го стосує до того і
є туже добрі выглядат при співанці Мі выглядат іщы така річ же
лемківску культуру ограничают до співанкы же інчы єй части як бы десы
в кіні а от все ся бесідує як о Лемках то співанках
Якоси мі як бы з єдной стороны посмотріти то мі тото приємне
же люди цінят же самы Лемкы цінят же чужі цінят то приємне
же цінят і направду то великє богатство лемківска співанка А як бы
з другой стороны посмотріти ну то якоси шкода же бесідуют лем про
співанкы і же Лемкы то такы люде же мешкали лем в селах
і в селах про роботі суй співали но і деси іщы при
кєрмешах якых си там при святах і так дальше Но і на
тім конец якыси як бы більше нич неє лем сут лемківскы співанкы
Яка ваша думка о тім Нота лемківскых традиций є дуже Деце мы
можеме повісти за тоты писанкы завышываня ну і колис вышываня і ту
не было тепер Люде ся вдосканналюют вжыткому і в мові Коли си
люде так не мали тілько епітетів тых при розмовля Тепер лішено вчыли
зворотыт од выгляда так людина ну дуже дуже тако так што і
в сільскому господарстві в ґаздівці Мы можем быти прикладом для другых Я
нам ся дилю же нам навіт косу і кіся зєднували з косом
то нас был мудрісте просто фізично як той клиниц забывати внад нав
Не навпакы як тото є так то з нас зверху низи косо
тоты низше і она ся ліпше тримат як же іщак помят Як
ґазда Як ґазда як Михалік чытарю фізично де то єка тото рамену
Не лем тото Я думам же коли вы наприкот музею деси виділи
який млинец в Бойків незграбний великій грубий і якій в Лемків но
то в Лемків тото супер А як выділи Як знате як лем
терли то лиж вшыткы тоты наряды вшыткы господарскы річы Лемків выроблены барз
точно акуратну делікатно навет бы повісти але барз функцийональні А бойківскыє кысы
грубы такы як первізны людибы Правда правды я пойм може язні ся
над тым задумал бо ну мы там ближе в Европі а там
Тіж бы проґрес высший был все был і то реманенты господарскій дуже
такый будем повісти такым абы бато не говорити мудрий выказати в тому
зграбний до роботы дой Серби Іціпы Ну ну і вшытко тото што
людині треба было абы жыти олюбили Яси думам бы нераз а задумал
може де ся і в Австрияків де ся в Европі были люде
тоты брали бы там было перед цивілізация там ся же розвивала при
кінцю од буде <unk> Ной столітя тотам было ми архітектуру яка архітектура
в Европі а яка будем горити в нашій східній Европі де одповідаме
і за Украіну неє Неє такого тых стилів но Але не скінчыли
сме тоту бесіду о бесіді То власні тепер мали сте в руках
книжку Лемківскій говіркы Фонетика і морфолоґія написал іщы достдавно Петро І голова
Лемківского Товариства Івану Франківску але тота книжка більше як <unk> років деси
Лежало в шухляді тепер єй выдрукували і мы тепер смотріли тоту книжку
і повіли сте же з того был бы хло бы было тото
даси практичні куснувати деси упровадити но наприклад мати таку книжку што бы
вы з ньом робили но дома цітали так але іщы даси можна
Я си за той гамі гыняла на таку думку навернули же я
і чытам і тоты выданя якы є іх в Польщы І Польщы
выдала книжкы Я розуміяле выданя ях одрукуване як мыназав засвыма естро інформациі
яка є са Преса і як бы был бы звізу і такій
режым я бы ся ся хотіл долучыти я бы ся старало абы
і в тых было написано тіж по лемківскы так абы ся лишыло
тото і чытати бо не є так добрі тоты Лемкы якы там
от вашы увесникы троха старшорі тіж забыли бо забыли бы Родници погонорали
і ни одкого Полякы де ся навсід і в Закарпаті а бы
в Закарпатю колиси <unk> років тому наза то были Лемкы Я думал
же то з мойой околиці як най ся запытал был в го
Львоі я был з братом Диви ся чысто так бесіду як моі
родиці бесіду Я підкож до них ся іх питам Кажу а ви
де ся родит же Карпаты ся народили я товды не звернул увагу
ни повілы селы і тали і не запомятам сіда барз близ Ам
абсолютне метошол барз за так нашы мі отема мама майже докладні но
так буду так тото стверджувал то такє І тепер в Закаті тіж
люде забыли Лемкы боты буду знатах там єй мадярскє радийо і телевізия
і румыньска і будеме іщы хто там вшыткы там сут вшыткы з
там якы і такє і то є і тоты Лемкы тіж забыли
Я єдиный тепер як єм был два рокы там дострима пострину і
смели і тіж там нам треба было лікаря підходжу до шофера якый
был на цій скорі по помочы і він взял мобілку і чысто
по лемківской каже Марин де лему сте вых ход гев Вынатя чекаль
о то мі ся сподабала ні был старшым може і за мене
можы Молоці бо трудно повісти то мі ся дуже сподабал Марин по
лемківскы хот гев тото як ся на украіньскій літере іди сюди бы
для Тебе чекал Там доправды жыют Лемкы хло даякы Думают же на
Закарпатю не Лемків але доправду тоты ж сут Лемкы в перечіньскым і
великоберезняньскым реґіоні і іх мова доправды лемківска лем они не хоснуют того
слова Лемку Просто традицийні того слова там не было але то доправды
Лемкы і они доднес іщы хоснуют Тот вариянт діалекта лемківского Я повім
же то тепер выдає наше слово і там де было то лемківскы
сріб барз добрі Як важам же было по лемківскы тепер люди Позобывал
тоты моли люде не знайде і то є Проблемы в тым же
не мож написати яка же я мі ся так здайже я бы
ся вытера мати бы сме мали перед собом тепер ци ватру ци
бесіду ци загороду могли бы сме з вами подискувати Я бы вказал
же так бы была ту так неє і так дале Но видите
мы говориме тепер же Е В тотых часописах но неє другого коректы
редаґуваня же неє контролю за за тым яка ма быти мала тотых
публикаций А як зробити жебы так было Но Ты я іщы Вам
повім же треба ся Де се зосередити гы робити єдноє і таку
Як повіде мі ся на тым на становиш моє найбільше бы было
тоту ґорлицкій і ясловскій той повіти і так бы но альто треба
бы ся погодили ті редакторы і ті выдавникы жебы то так был
был Інакше не буде водны повідамяют на Украіні Меланґну взяти Східню Укрыну
центральну Крылю говорят нибы по украіньскы але рускы словом называме же тоты
людом Суржыком говорат то мы може повісти же і тоты Лемкы якы
не знают лемківского диалект лемківскы бесіды лемківскій суржык товіш Дає То але
Але люде гварят часто Лемкы гварят я не буду ґадати по лемківскы
бо то вийде такый суржык єдно слово буде лемківскы другє іщы якєси
то ліпше я не буду по лемківскы бесідувати Як вы думате як
можеме ся навчыти лемківской бесіды як мы не будеме ньом бесідувати Ну
нияк ся не навчыме одви же тепер ґадати ну авґадати то є
уж чысто польскє слово ґада Бо мрем бесідувати повідати ну і так
А ґаданя то вже є гаданя той же чысто польскє ну то
треба так ну треба аг мы днеска з вами сой тепер бесідуєме
то так І треба нови ся через сцену через выступы та В
побуті то трудно бы мы ся так побесідували Робила єм великє інтервю
з редактором нашой ґазеты Дзвоны Лемківщыны Ігором Дудом но і він так
повіл же він робит яко він єст редактором того Но і мы
якоси так бесідували же наприклад як бы він бы захворіл ци не
дай Боже вмер же не знате хто бы міг редаґувати тоту ґазету
Іщы по украіньскы дахто бы написал але по лемківскы ци дахто бы
написал або ци зредаґувал то не знате хто бы потрафил Він тиж
гварил же я бы м леже радо і оддал дакому лем не
знам кому свою роботу Но і Дивний кєси тілько Лемків кілько Лемків
а він не зна хто бы іщы другій міг то потрафил тото
робити Але Дудія Ігору і так повіл ві мы таку дискусию вели
я кажу Ігор Ситуация єст така же лемківской граматикы добрі нихто не
знал не знай не буде знал бы то наша школа не было
мы мали Інституту Лемківского І школы мене мали такых высых жебы были
люде якы бы опрацуввали тоту І я так повідам же треба так
писати як ся горило там де ся то ся ани сябо не
бы николи не буде як буду сята ся а ся там де
вода то вода де был то был а де бил то был
Но по такій тако богато ємо і в тых тых наголосах і
так і ор так Я можу повісти невелику працу зробил він ле
влиців зо собо великій слід і то слуг не він уложіл І
великы вели велика праця велика праця Але я полю же я і
там дашто находжу часом так свойой думкы дата Але яле я не
о тім Я о тім же бесідуєме же наприклад як бы не
хотіл ци не міг Ігор Дуда тото редаґувати дале то не знатя
хто бы міг Ци може я дашто не знам ци може сут
такы люде котры легко бы могли тото робити І чым маме тиж
такы преценденты наприклад в лемківскым календарі же выходит во Львові Доколи пару
сторінок там єст по лемківскы Но і выбачте там тотамова лемківска тыж
не редаґувана повіме так і доколи ганьблю ся коли чытам якысы ковальці
по лемківскы і як той цілий львів і неє Лемкы жебы зредаґувал
Виділи сте такє Виділ ну і є справа тому же тоты люде
якы видают той лемківскій календар тот тіж велику працу тед нима ся
треба кланяти є справозорінены Тоты якы там роблят може десе і не
хотят абы іх дахто єй поправил Они ся вважают же они тото
добрі І так може і хло і серед тых люди і такый
є выял такый за котрым <unk> деся за пят де хто ся
тым інтересує може Лемкы братя Лемкы жлізнами зробили же нас вшыткых Лемків
З Карпат выселили З Карпат выселили та по цілим світі Тепер ся
нам трудні і з каждым видіти Розышли з мезя як дашечкы з
гнізда юж ся не зыйдиме До купочкы ниґда Наша Лемківщына лісом заростає
нихто о тім не зна Єден пан біг знає Нихто о тім
не зна і не хоче знати докай Лемківщына буде зароснати Заросли на
нашы стежкы устыма кряками Кадиль сме ходили осыма ногами Кади сме ходили
більше не будеме Нашы Лемківщыно мы ся тотя ниґда не вернеме золото
Зачало ся з того же бесідуєме о тім же єст тотутій якєси
одроджыня Лемківщыны але тепер бесідуєме о практычных річах Перше то мова пресы
яка она ма быти жебы была взірцьова так лемківскых наприкраматика словник якы
бы мали быти І єст така річ наприк васім товаристві в Калушы
сут люде котры пишут поезиі по лемківскы тиж то рідкіст рідку хто
пише добрі поезиі по лемківскы а уж не бесідую о тім же
ма быти поезия А яварю о тім же по лемківскы Бо поезия
то высший найвысший рівен же то доправды мистецтво Але по лемківскы тот
мате пару такых колеґів же пишут і тым і цікаве ваше товариство
і Ваш гурт студенка был выступати тыж і з поезийом зо сцены
но ріжны участникы гурту выступают з поезийом Як вам ся здає Тота
поезия гварю Не будеме о тім же ци то глубока поезия Але
выглядит Вам же то по лемківскы доправды кого бы могли сте Назвати
вычыслити Хто такы бы выдали юж і книжку книжочка єст така книжочка
Я хтіла бы деколи побесідувати з єй авторами выдана поезия Лемків Колюша
Кого бы могли сте назвати з тотых такых словнійшых Но як разо
тот гни закінчыт ся не твій жытя так разу той дран Володимір
старша вже генерация наша єст Е ну йому єж тіж того року
<unk> липця буде вісемдесят років потім Францку або Шкымба Мария она ведуча
была на концерт проонатізм віршує она рифмує тіж по лемківскы Трояну елька
Боєй дідо был поетом єй там пару версиків єй діде єйо на
основі дідові але маючы зібры А выся ступіст здібности то є Дже
талант буде мовти Но то може колиси може зробиме якуси таку бесіду
о лемківскых поетах калюшах Може бы вартало такє зробити бо досрідко маме
в Івано Франківску Поета то Анатолий Ядловскій і він гварит же пише
не по лемківскы а так надає лемківскы слово Кусцьок Лобы він гварит
же не єст такій досконалий в бесіді і мусиме похвалити же чловек
часно тото пише же недосконалі пише же може быти взірцьови То тишы
добре же чловек частно повістло Але хтіли бы м о вашых поетах
то думам же наша бесіда дос цікава і од того може быти
дашто цікаве бо рідко рідше бесідую о такых річах переважні бесідую старшыма
людми як іх переселяли то перше што они хотят оповісти А мі
Хтіло бы ся власні проводити такы навет дискусийны якысы бесіды жебы для
себе выяснити і для нашых слухачів якысы важны річы жытя Лемків Украіні
зато дякую Вам гнеска за тоту бесіду і думам же може буде
продолжыня Хтіло бы м побесідувати о найважнійшых проблемах котры гнеска сут в
жытю Лемків і як в якій спосіб можеме іх розвязати ци приближыти
іх розвязаня што можеме гнеска зробити мы і тоты старшы і тоты
кусцьок молодшы І наймолодше поколіня што мы можеме в днешніх умовах не
десилкастів байках фантастичны а в днешніх умовах якыми маме што мыжеме гнеска
зробити і думам же дашто можеме Но і на тій оптимістичній ноті
хтіли бы м ся попращати з нашыма Слухачами може дашто хочете про
і кінци повісти Ну іщы раз зо тых поетів Хломих Василь был
поядякій писал але я коли ся выже питав те кажу же в
Василю не вшытко пишете так по лемківскы він каве вызнате мі є
трудні то же тото полемківскына атсом было му трудні бы не бесідувал
тіж жытю так нашы нашы журналисты тіжі якы выступає на телебаці на
радя але ле будяка люде як на кухні бісіют по російскы за
той по украіньскы злі і в свободі зорают такой так самой Богдан
Пастух Поезя досит він веде разом з Лемковином а є і з
ним бесіду же добрі бы дане пишете але тіж бы треба тото
досканювати была бы то выглядало по лемківскій Люд треба бы так даде
си зорґанізували тых люди і так бы подискусували І може бы поправили
ся трохы Но а як я так повім наприклад бы я пришла
до калюшы наприклад я бы повіла же наприклад <unk> червця приду до
вас з учытельом лемківскым і тыжден часу каждый вечір буде лекция лемківской
мовы Ци зобрали сте безу <unk> людациніт Та може бы сме і
зібрали за двадцет люде ци люде то так не так А тридцет
Не знам бы то треба працювати бы Та якы думате Хто скорше
бы пришол Тоты найстаршы ци тоты же <unk> років мают ци тоты
же тридцет од якы вам ся здає же може бы пришли тоты
шыякым <unk> за <unk> може мы так деше Захопили тото ся родиче
бесідували но то і бы бы бы бы бы бы было не
ми мали до того цікавіст Я ся думал Но може я ом
такє зробил Віл такий фокус Аж так наприклад жебы і цілый тижден
люди каждий вечер наприклад на саму приходили дасиві кусы школу і даси
была єдна лекция Може вартало бы такий фокус зробити Берталы Ной добрі
раді інтересу Тар Но і дю дю На тім пращем ся але
не пращем ся Цалком думам же тота бесіда в якійси спосіб буде
продолжена А ту юж ніч заходит пізно то барз щыро дюю за
бесіду за вас част При мікрофоні была Анна Кырпан і з ньом
цілий час так мудро бесідувал Федор Лабык з Калуша Голова Лемківского Товариства
ци добрі повісти Товариства Лемківщына в Калушы Оставайте здоры Слухайте сем <unk>
процент лем наского а зо Станиславова Для вас будут глядати ріжного цікавого
шылеякого Анна Кырпан і Наталя Асатурян Слухайте сем <unk> процент а будете
мати цілых <unk>