70% #2014 - 70% #147 Василівка (1 част), 20 XIІ 2014
Еп. 2014

70% #2014 - 70% #147 Василівка (1 част), 20 XIІ 2014

•

Опис епізоду

Odcinek poświęcony jest Wasiliwce w obwodzie mikołajowskim i ma formę audycji o poszukiwaniu rodzinnych korzeni Łemków rozproszonych po wysiedleniach. W nagraniu pojawiają się ogłoszenia o krewnych z różnych miejscowości oraz wspomnienia Marii Kurilo z domu Pejko o losach jej rodziny i przymusowych przesiedleniach.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Слухайте сем <unk> процент лем на Скракова а зо Станиславова Для вас
будут глядати ріжного цікавого шелеякого Анна Кырпан і Наталия Асатурян Слухайте сем
<unk> процент а будете мати цілых <unk> Видам вас мали моі слухаче
при мікрофоні Анна Кырпан низка підеме з вами до Лемків же жыют
на полудню Украіны в Миколеєвской области в селі Высилівка Тото село єст
в берзаньскым реґіоні Кєд бы ішли сте з Одесы до Миколаєва ци
з Миколаєва до Одесы Василівка то деси приблизно піл дорогы лежыт село
не при самій дорогі але цалком недалеко од чосе зато легко зашли
ім пати пішы Але зачну з оголошыня Вшыткы знате же Лемкы розшмарены
в цілим світі і доколи кєд стратили вшыткы контакты доглядают єден другого
То найперше зачну з єдного Лемка же просил ня найти в Польщы
його родину Югорені з західньой Лемковины зо села Чарна одколь родину выселили
на схід Украіны ното в Чарній мешкала родина Івана Переґрима В него
было <unk> діти той великой родины походит і Йосиф Переґрим дідо мому
приятеля Йосиф Переґрим вродил ся <unk> січня <unk> рока а помер <unk>
грудня <unk> рока в Лони Дідо вмер і внук тепер юж не
мал кого ся звідати про шыршу дальшу свою родину зато просит Вас
слухаче кєд дахто зна хоц яку інформацию дати нам знати нам значыт
до радия ци конкретно мі ані Кырбан Тепер прослухайте подібне оголошыня але
уж зо села Василівка Мария Курило а з дому Пейко же ся
вродило в <unk> руці в селі Высова глядат родину свого тата Гната
Пейка з Устя Руского ци ґорлицкого Але зараз она сама вшытку вам
повіст є ся розсіяли тоті лянкы подзє світі Є то як Вас
звати Йоне Мария Мария Натівна Моя фамілия Пейко дівоча Пейко Пейко то
А по мужу курило курило А я чытала книжку такого Штефана Курила
же в Америці написал про гору Явір як зявили ся Матір Божа
ну Штефа ну Я знаю бо між ли в Высовій з його
батьками і они Новін же мене не памятає я го мож жебы
він малий хлопец товды был ґуру <unk> жолтня А так через ріку
мі жыли І они потім поіхали до Німечыны і так в Німечыні
ся остали ті курили Поіхали до Німечыни а мы так аж до
переселиня жыли А мы з мамом Еы жыли в Польщы покы нас
аж не выселили а в <unk> році нас выселили з Польщы А
батько блі помер <unk> роци так што о <unk> <unk> проци Німці
напали Тармі з мам так ся переселили на Западню Украіну До цього
тернопільскы области до То монасти рискы а слухайте а потому хлодачкы нас
поізд привіз великый ходачків Я не помню ходачкы бо там были новы
хлодачкы по мойому і великы хлодачкы Бо так з Польщы нас пересиляли
на два туры О один тур як пришла делеґациі самы люде ся
писали обіщали все горы доли а то было в <unk> році Деси
великодню Першый ага першый раз выселяли єдны ся писали і на схід
і на захід а можно было писати ся і хто хотіл на
схід а хто хотіл на захід Е да так так так так
так так так так так так так так так так так так
так так так так так аґітували більшы на схід там дакол госп
там декол оцпи а Нашы люде не привели кри до Колоспів бо
хотіли мати своє а в західній области колоспів не было тай ме
ся переселили до цього до наву Гуту до монастырского району перевезли но
єм в монастыриска сили до <unk> року в районі на Новій Гуті
А в <unk> році мы переіхали бо садіків не было діти мали
не было де воставати і На роботу гнали не ви не за
выробил лем мініму то труднів Таж штрафували Аштрафували Но те ме ся
так переселили на східній Украіні А выж знали же ту сут люде
з Высовы а мыже знали же тут люде з Высовы є Тай
того тай ме ся ту переселили в <unk> році м бо інчы
люди то пришли в <unk> ту О а вы пізнійше А мы
пізнійше А я вышла замуж в <unk> році А моя мама переселяли
ся я в лютым вышла замуж а мама на весну поіхала на
запоріскы области і она жыла на запорізкы области Она вже померла вже
померла А батько померше в Польсці Померы і як то Захворіл захворіл
захворіл захворіл захворіл і він помер в <unk> о ци а в
<unk> Німці напали на Польщы А мій батько Бєлзустя Бі батько пил
з Устя там файне ся лобило Є файне ся лобило та лепер
жыют Лемкы Жыют є жыют Я бы с хотіла знайти свою родину
по батькови то выповіджте кого вы хочете найти а мы мы може
єй найдеме тата мено Гнатку Гна гнатку Гнатейко Батька Пейку фамілиі Гнат
Пейку гна Віжу ст Высовы в Высовій жын помер <unk> році А
він має якусы родину же лишыла ся в Польщы в Польщы Е
там багато пейків был Но він ся оженал на моій мамі І
моя фамилия пейко Мария Гнатівна А в Польщы ся одстали батькова сестра
была Александра Шмайда Але Сандрия так в Польщы звали єй бо батькова
рідна сестра остала ся в Польщы в Устю Александра Шмайда Они жыли
під Ковальовом під Ковальовом В них была хата покрыта железом железом і
они цильно богато добре жыли Мали діти там была Олена Мария і
Костя Костик нас зовут і Павело Четверо діти мали діти Остали ся
всі в Польщы Нє они были выселены вже після нас На зелену
Ґуру были выселены Бо я была в Польщы в <unk> році і
я там єднойы нашой Лемкіні ся звідувала де они А она мі
сказала они выселены на зеленій Ґурі Мамам а батько ім помер а
мама знима ся ну Де пересіляли там она з нима пішы тай
такы Тото мал лем єдну сестру тілько іх было в родині Мал
дві сестры Дві дві другу матя А тота ся остала там в
Польщы а мала двоє дітей тя матка І Мала дарців і владек
Дале як Не знаю Я тото не знаю же тілько оце помню
бы б такы діти были А той владик был маленькій ай то
владка батько строіл хату як до чарной дорога як до чарной дорога
Ном строіли хату з лісу тай хлопи тесали тото дерево ботре было
єдно на другє класти а мы по тых деревах скакали ся бавили
а той Владек плакал ас так батькі на нас єстє кричали жто
ами воєте дітину выглядіти Та тото ся мі памятат Но а По
тому по мойому по мойому по мойому чы они ся не волкы
іх волкы по мойому фамилия Такі ся волкы волкови Но і там
нам єдна бабка казала же ти жы жылил під ковальовым Нє тото
Матка но Матка Хіж жыліл в Лустю Лустю жылі Устю Всю Устю
А Сын як я приіхал як я била там в Польщы в
<unk> році там єдна там казала же волкы жывут они были під
ковальовом там жыли і в них было богато пчол І я мы
там пішли а никого дома не были і мы так я так
і никого більше не спросила бы тілько та єдна устянка так нам
сказала Но як я приіхала пришла там до Польщы Не приіхали бо
я з дочком діла А якы діти Маю села і дві дочкы
то дочкы жыют в Красному жыве коло мене А чловік помер же
<unk> років назад Іван Іван І то є такє Та і жыю
тепер з Русином Мили слухаче кєд дашто конкретно знате о тотых людях
о якы сме пыділи просиме чытати до нас ци буду до будеме
барз ячні за памно депер робиме нас і никы літня болит што
ся порізаба В тім ім гаю денжа зеленім гаю на тім гаю
де єм траву зеленім гаю надівко дарю тім зеленім гаю де єм
траву Як єм траву жава мама сецвідала вытай дівко моя барсиєс долго
спава увітай Жыдівко полич вшыткого видай дідкомо я Барсиєс долгоспава Питай Жыдівкого
поличм вшыткого видай дідкомо я Барсиєс долгогоспава не вид <unk> мала фраірая
ся скоро звыч мама тарана мама фраіра любов Скоро звечера люма тарана
мамая фраіра любов ся або Зеле ім гаю на цін котарю гаю
дебанзеленім гаю на цін котарю Моі милы слухаче НЕСКА бесідуєме о селі
Василівка то березаньскій район Миколеівска Област Кєд бы хотіли сте видіти дашто
цалком неподібне на Лемковину буде то село Высилівкы Як підете на полудне
і перейдете якых пару кілометрів од негу видите море Чорне море Може
не саме море а з початку лиманы а пак такой море Але
Василівка не лежыт на березі Муря а посеред степів на Высоті лем
<unk> метры понад рівньом Муря Мешкают ту окрем яснаріч місцевых мешканців Лемкы
з Высовы Цело Василівка не такє давне як то села на Лемковині
заснували гу в <unk> р яко німецку колонію Товды звали ся оно
інакше Вільхельмс тай Назву змінили на украіньску в <unk> р но і
мат ту історичны і ґеоґрафічны парадоксы Лемкы же были выселены на захід
пришли на землі одкый выгнано Німців Але до дуже Лемків поселеных на
сході і полудню Украіны тыж трафили села одкый выселили Німців Такым селом
як памятате з нашой едициі было село Переможне Кулоганьска такым была і
Выселівка в Березаньскым рейоні Миколаєвской области В <unk> рокы бракло ту люди
в Кульгоспах і специяльны аґітаторы іздили по густо заселеных районах і заохочали
переізджати гев Обіцяли ліпшы умовы жытя Но і то была правда Выселены
Лемкы і Бойкы Яснены вшыткы а тоты котры дос За дуже наіли
ся біды в Галичыні переізджали дніпропетровску херсоньску Миколаєвску области а пак тігали
і свою родину кєд добрі ім ся вело Не чекало на них
турайскє жытя але то была принаймні якафы полигота в порівняню з бідуваньом
Голичыні Но в Голичыні было тиж ріжно дахто трафил на ліпше місце
дахто на гірше но але Было дос дуже такых Лемків тиж і
муй дідо і баба но же была така біда же хотіли хоц
як сой уликшыти жытя і приіхали напр Миколаєвску област Внеска в селі
Василівка мешкат кус більшый як люди Єст ту дос іх лемківскых родин
можна почути і лемківску бесіду правда переважні од старшых люди То доправды
лемківска бесіда хоц даякы слова Высилівскы Лемкы пожычыли місцевых Украінців цивросиян наприк
часто заміст няньо ци тату повідают батьку заміст священник ци єгомост хварят
бетюжка заміст слова великій хоснуют діалектне украіньскє слово здоровий Но не ходит
о тото ци дахто хворий ци здоровий бо слово здоровий мат ту
і такє значыня же барз великій дос великій ци просто великій Галичыну
західню Украіну называют так як місцевы Украінці Западня напрыти на Западні поіхати
на Западі Поснуют і ріжны совітскы слова напр Совітскы жолтневы свята <unk>
листопада В народі ся звали Октрскы без Слова свята просто октябрскы а
доколи навет не октябрскы а октябрскє октябрска ци іщы якы дивно переключены
Наприклад єдно нашых респонданток рече выганяли нас на честного хреста а приіхали
на Западню Юж на октябурску То значыт же з рідного села з
Лемковины выганяли іх <unk> вересня а приіхали в Голичыну <unk> листопада Але
тото річыня само по собі барз символічне видиме ту чысліня часу в
єдній епосі і в другій єднім світі і в другій чесного Хреска
і октявска На покрову чули сте уж єдну передачу Высилівкы бесідували сме
о зявліню Богородиці на горі Явір Высулі Тота передача звучала акурат товды
Як я ся вернула з Миколаєвской области была єм там в кінци
вересня на початку жолтня товды было більше ріжных подій то прозвучала єм
єдна передача о Василівці но то тепер друга стріча з мешканцями села
Василівка Давно хтіли єм ту прити но і трафити до Лемків поміг
мій місцевый священник отец Явослав то віння скєрувал до днешных нашых респондентів
тоты три Лемкыні Дві пришли выстя до ІІ уж чекали на ня
бо його іх попросил Но поте будете слухати нашу бесіду тиже зауважу
же не вшытко могли єм справдити ци уточнити бо он не мали
єм коли особливо в оповіді першой пані Ірины Андреш Кому Ґавдік дашто
в єй оповіди выглядат мі нелоґічным але подаю вшытко так як она
мі оповіли Я по батькови є Андрес по чоловікови є Гавлік Ірина
Семенівна Мама моя з Высовы а батько з Візбы а виднє пода
родила ся в Візбах Й так мы жыли в Візбах і в
Высовій там Высовівці были сестры мами маміні жыли всі брат сестры в
Высовій жыли мама моя тількы о ци батько был Візб то мама
жыла в Візбах жыли а я так Стефановска Стефановска Ольґа Петрівна А
тепер кулик по чоловіку і медже в Высовій рока Звы в <unk>
році народили ся в Высовій В Высові так Фамилия моя была Мскаль
А як я вышла замуж то моя фамилия дуркот дуркот Анна і
дуркот Анна і Лічын Лічна Тоту был Ілько Так был Ільком а
мама была роза Но в Высовій они міжыли в Выслові І з
якого рока <unk> І вы тис родили ся Гешловісу Віслові Хто може
што оповісти што памятат з дому Певник кажда з вас штоси памятат
до того моменту коли вывозили Памятаю но мало памятаю тато З великой
родины тато Андра Семен Филипович іх было одинадцет душ дітей было іх
богато Всі розішли ся брат дес іщы Жыве Івана Франківского його батьківского
мама родила ся в Высовій мама з Высовым маме там сестры і
брат іх четверо три сестрі і єй браты То браты же помірали
же помірали же не має выпамятате ну вашу хыжу Ну хату я
выпамятаю хату была такій был потік така ріцічка такій потік бы ме
такы на ци недалеко од того Зам памятаю якы оты Німци были
в тому селі І братік былы маленькы на вікні стоял вседивиця о
машыну то і коли Німци ту дацю дай мотоциклями і машыном то
вони приходили і конфеты приносили той дитині давали малому давали там шоколаткы
давали І я помню як ішла я а мама а це было
в неділю мама пішли в церкву а я я бігла а в
бі хотіла іти то же маме мене не взяли бы з дітьми
ся од дома ґула та я добігла так ну я знаю недалеко
І Німци пустили пса і мене повели такій великы пес повали в
мене і оце порвал мені геть тіло порвал по мене сильну полпу
Кусало што мене одняли по том діде одняли мене тей та оци
я такє поміл своє оци такє помю біше не помю Біше не
поміл таку А памятате тоту церкву в Ноприво ци церкви Ну такє
як сні в роді знаєте Владо так было в кінці села Такы
села была так як го то вюс Опамятате ви што дома робили
дітям давали на што робити правды Да конеш то сества да Вам
давали дашто роби а я все што вы дома робили штобы нота
іщы там іщы домас ці то має зна гусипас лабо мама ци
та да там сте шмама Казали і так ся было бы нас
было мало поля было мало та мама ходила ся до такых вытішы
Давали землю посадит там ці посіят шуб мама одробляла ходила ся батька
не было в дома в Польщы родила ся я і сестра р
і брат <unk> родил ся во время вны То памятаю якы Німци
пришли оце шо я памятаю такы як пришли як батька заберали до
Німеці неєкы батько втікы першы раз мама заховала його на пості накрыла
периною закрему зостелила так постід якы треба як Німци пришли знайшли бацька
і маму так побили шы Маму чыты годины насилу одлили одсютили так
мама геці ци збили маму геть о зато што мама заховала батька
скрыла оты Німци О чом тото мусіл ся ховати Бо не хотіли
тисє до Германіі не хотіли в Німецін А хотіли на роботу забрати
ци ок Я не помню я не знаю потом такы батько забрали
його Забрали його забрали батькы батько три половины рокы был Оле чкайте
переважні молодых парібків ділок брали на роботу а як ґазда тужы Мол
діти тотуж не брали Ну це же взяли а мы остали ся
так малі діти остали ся і отиж батько втік бы думаєш як
мы будемо жыть Моє потом зобрали батька і три сполны рокы был
батько в Нюмеці Одару А робил на Сирзоводі сиш з Заводі робил
А мы же потым нас уже выселяли уже без батька нас высиляли
нас перше раз завезли луганьскы Ну є вырошли гратранци ци з єм
надавал луганьскым нас завезли перше раз ци перше раз мы нас Сказали
хто выіде самовольно з собою то непримусово в році році выіхали То
о ізбах увідали так же хто хоче може выіхати на Совітскый Союз
і з <unk> перш іщы руйці так то як Іщы зачала ся
війна Тота до то так повіли же мож на выізджати хто хоче
одраз І вы ваша родина хтіла выіхати Да ми выіхали ци в
<unk> році ме выіхали а <unk> вернули т назад Ага тов рік
буда сороковий был рік а мы <unk> першым же вернули ся назад
бо тоже сказали што як теперше хто хло вертати назад знов додому
може вертати Як то людям повіли же хто хло може сой Спокійній
хаты Да си там до Росиі тогда довідали так не говорили Украіны
говорили до хоц мож іхати до Росиі так чом люди хтіли іхати
ну говорили што ровно єси не поідут самовольно так то іх ором
выгонят іх выженут студа То іщы так повідали іщы в сороковым році
на пізнійше Но Я не знаю Но в сороковым році наказали што
Це буде такє што буде такє што будут выганять і хто в
чому буде тотого і такє заберут то такє выганят так вез ничого
Ам товды уповідте То ваша родина уж в соруковім руці іхала деси
ворушыло граднє тернопіль до тернополя Тернопіл є єхали цирнопеді в Копіцінецкым районі
село Клювінці Мы были в районі І тоді сме ци зрік циж
же сказали што може хто хоц може вертат ся назад Но хто
бы не хотіл вертати ся назад Але чекайте як то было вы
як выіхали то кілько вас было Хто іхал Ваша мама мама тато
і яй сестра і <unk> першым році родил ся брат Выіхали в
Тернопівску Област Кус там рік там пожылицків жы рік рік в <unk>
ме выіхали а <unk> ме вернули ся назад А яка была причына
преці лем дакотры люде з села выіхали а решта ся лишыли на
місци Яко бы даякы дюгравда выіхали а деякы остали ся на місця
бо том одак говорили што Єсли выйдут самовольно то буде все добре
Анє то потым повыганяй хто чом был По тым як уже ми
взнали шо батько же взнал шу це не так што люде остали
ся і ничого і мы в <unk> році вернули ся обратно назад
ся на свою да на своє духы да да І прожыли мы
там уже аж по том як на сяли же выганять вывозит же
по том на сяли же знову на Украіну бо сказали што Украінців
на Украіну а Поляків з Украіны в Польщы шл Виділ же так
же хто што брал а хтошой не брал тошы примусово было же
примусово было шол такіже ци та нас єй завезли варшыло Град Коли
выіхали товды другій раз Другій раз мы выіхали <unk> осід была осіды
<unk> руйны То выселяли товды ціле село ци іщы неціле ци перше
а та друга як бы то была Дмитея так все і не
памятаю але так шото людей багато людей сказали обявили сказали багато людей
шоб соберали ся і шоб виіздали по доброму Шобізжали ну конешон не
як собою не взяли то же се нас везли у такых вагонах
го цек скод вызели Скотину такых тых ваґонах нас ввезли як о
то як в скотину і зайшу было холодно дімою бо дімоє таку
глибоку осінь І нас привезли Варшыло Гра у <unk> році а в
<unk> році Была посуха там голодовка была Прошла раді была посуха А
мамина сестра і брат з Западной Тернопольской области іх туди завезли кого
туди кого куди завезли ци на тож куди хто хотіл а кого
куди завезли О і по тым якы знали што вони попали туди
в Западну Та і же потым мы тягнули ся шобкуску до своіх
шоб до своіх тянули ся бо і в батька багато было сестрів
і братынах сетрів было багато Тай тянули ся куцьку та <unk> році
мы поіхали в Западну І ся році была голодовка так же наголодували
ся шу на траві жыли траву єли мама то ло буду соберали
і отоварили такы поправали все батько з Германіі привіз одежы тако єдну
добре там был батько сам бул Сапложник та такой шкуры на віс
такой добро єй робили це все робил О все поприідали все все
замисочку мукы замисочку картоплі оце так все шобы спасти дітей опухли так
брат малейскы было пухшы лопало ся тільце і текло сестра <unk> року
была маленька глодік был єй тоже опухла і ци так сусіды там
Хто принєс там стакан молока не было што ціль кор медь мати
пошыля на смертю же дітям штобы цей не было мене оддали в
наймы цей в школу не пустили бо не было за шодній копійкы
ничого оддали в найме і я была в такых богатіх людей наймых
таш там за зарікя заслужыла пут зерна і вся Оце за рік
і влосла ходила і ой де я можу спомнут бы це все
страшно такє было в кіношо як кажды раз споминаєш лежей і плакат
хоці Цешояк пережыли своє дідство не ну зовсім не знали свойо дідство
зовцім Оце такє дідство пережыли Тото же вы тепер мі уповіли цитуюч
было ту як вы Пришли в закжернопідской Жыту в <unk> р не
было же в тернопідскій обли І там была така біда і так
не было што і не было што єсти голодока было страшно не
было што єсти Конечно богаті люде тово не мали запасти а ми
як циганы ті єздили шум нас было нас ничого не было А
як до Вас ся односили люде місцевы де вышли наприк там ворушыло
градской области ци Тырнопільской як до вас были а нічого Ворушыло градскій
мы были на кварцірі нас там поселили вдовадна была То мы там
он такє добра была людина і таке ну ты бідні такє ну
бідні были і люде то же І но до нас добре односили
ся непогано єй в дармопільскій тоже так само Я шкажу ш така
была біда страшна то як бы не люде не сусіды то бы
помірали бы і обоєй сестра і брат бы попухли з голову што
не было Не было цім кормит не было што єсти і мама
же журили скажут Божы діти та нема де траву соберат не має
де ту Лободу жывы з Воросю дешобу цистрычне І на коли ти
ой техай бы мылици не году згадуват бы душа болиц Але цели
треба і тото оповісти бо наприклад даякы молоды ужы біды не знают
а доколи і треба жебы знали як то было правда Я не
раз кажу своім внукам што не дай Бог бы вам до такого
дожыдят мы своє діство Ну зовсім не знаєм зовсім немякой Ну ні
ничого добрати ниякой нічого служыла я два з половиною рока рокы служыла
я Сестра менша то служыла пілтора рока служ оддали тыч бо не
было не было што єсти не было біда была страшна О та
єй было добре вона была у хазяів такых замоложных вона не <unk>ла
не зоставляли вы напасти одну корову і коня єй было добре А
я попала до такых людей што было дві родины в одным домі
жыли молоді в єдным кінці а старі в другому кінці І была
іх мала дитина і было іх такы три коровы конь ци шя
пасла і ци так тошо пасла влоса в осіню не было мінішов
зуця на стерній поколова ногы по нацялина рывать мене оци підошли всі
злили ся водным мухыром і потом різали мні лізві різали выпускали ту
воду і на коліна мені поробили такій оци Курт од такы ты
рукала понадівала я на коліна ходила і двір замітала і в Сараіці
стала на колінах і сідитину гляділа і обсям і пасла і все
оце я так жыли Я так твоє дідство провела Не мож было
стат ніз різали выпустили воду і через яку годину дві знов набрала
ся вода же знов набрала ся вода та різали різали ци по
то мама пришве тайка дитина як же не можу дивити на тебе
Як будем так будем заберу тебе додому Бы як ты будеш Ну
все то страшне скоро не мож ядро споминаю То душа были ти
не думай Боже як ся дітям добре жыває це ничого не знают
а мы с ничого хорошого не бачли доброго нічого тіль такє од
них Тай о так мы прожыли в Западній прожыли до <unk> року
А по тому приіхали в вербовскі по Петровска приіхали вербували там в
Савхузы в Колхози приіхали То батько завербувал ся бо такє тото робили
с такє то в западні якы не време што там оце різня
вішали різня хто записал ся в колихос того повішали того зарізали то
таке страшне було батько ками будемо страшно Та і завербувал ся тыжні
По Петровскю Ніпо Петровскє нам было дуже добре мы там посом років
мы прожыли ніпорскє а брат мамин тут был новайскій тут жыл та
єй брат писал сереме шоганя Приізжайте сюда што ты там я там
сестры там каже нада нам якы соєдинити хы трохи близє каже мечтей
Шути жодна там і я ту додин Ну і ци мы приіхали
сюди ци в <unk> році Мы приіхали сюди по Петровска і тут
майже до цього время жывем з <unk> року Ре так тут нам
нипствам было то же дуже добре но было дуже добре Але жыли
ме там непогано і не дуже хотіли си єхати сюди ном сюди
приіхали і тут ме так же прожыли Всю же батькы поумірали А
тепер зробиме іщы єдну музичну прав і заклятны рофі Том мнычци Елені
зелені зелені зелені том ся посли єлені є лені Єлені єлені то
міс ой миво ой мима ойми вам ой мило што отво о
ся єм сой жыто Лытоли жытолижыто але жы не еджво незышло нежыжло
не еджло лийо кроснойо Дівчы дієвчы што то мож штомаш што томаш
што то мож же фертушкым окрывашываш ны крывашываш Кого люблю трошечкы трошечкы
трошечкы трошечкы мігжечкы рушечкы горошечка грогошечкы Ко люблю Тардышко Тардышком тердышком тернышком
Домустівым фартышком Артышком Фартышком Фрышком І тепер іду до Вас Што памятате
з дому як было удома Штоси памятате Я памята Міжерфелі селі Між
<unk> Яне сестра били Вона мала сім років як она захлодиє ся
на спаленя мозгів і понеря не <unk> років А потом была конесация
мы пішли з селя на хутор в ліс три кільометы біж села
Між <unk> селом в лісу Батько Выраблял законьом відтягал ліс што мі
поля што бы было більше бы ни та в лісі жыли гет
на хуторі за селом ріжны части села і поля якоси ся называли
правда То як называли ся там де вы были Мы звали Підлазом
таку Підлязом там было пару хат там не было багатьо хата же
я пачытаю дві три тьоты єше пят хат полісів Міжли там нас
біло было я брат был з <unk> року його была Михал я
Анна а потом брили сте в мене брат Орефт сестру яка Юлия
Юлия Юлия Ф року вона была міха <unk> як Кілько Вас было
діти І потом была німецка війна Данжевоя гардянства Яв нашім селі Вислова
Наше село было красиве лідка ся через село село было курортове ротників
богато было а потом Німец заберає на роботу молодіж Німеччыну Выберає мого
брата Михаіла Но він пішол Мечын І двоєрідній брат в Мітро бы
то пішли они радо они хотіли попасти в Мюнхен Вони попали до
Мюнхену Там Німец як сопроштрафил ся наказувал карал посадили єх конрет лягоры
дахав по том Двойорідній брат Дмитро він з <unk> р помертым Дахабу
а мій брат быжыл як на тала Америка Як за няди там
і мій брат попал Михалів Америку американьску зону да Америку попел єдны
Американці дыхал і він попол Америку і пішол до Америкы і пак
уж там остал ся там ся вышто в Америці І як пришли
деліґаты з Тарнополя і робили в Боры на ден по три разы
Хто ся пише на Украіну А одкай знате же они были з
сторнополя Они повідали же они століну А як оні ся єй представили
писати на Украіну Н А хто каже ми не підем як то
має право мене выгнати з мойой хати бо на Колхоців не было
на біліфміній Язном дай так А грамотны люде а мій батько грамотны
люде йому кажут такій як ту кажут Жбацюшка в нашталів кажут так
нада писат ся Хто запише ся первим шалоном то дадут забрати все
што є і вывозят тама аж на місце до поізду там геть
Ага Батько каже так но што нам робити А они кажут так
хто забере може хто хоче ся писати на кохози най ся пише
на кохози А хто хот ся на самостійні писати в господаркы най
пише ся на самостійні а грамотны люде говот так так нада пишати
ся на самостійну господарку бо зо самостійной господаркы може буде перейти До
хлухлозвы скорійше аж хлухвозників на самостійну Не трудно Пишеме ся стали ся
писати грамотны люди Запише ся і мій батько далі нашы далі нам
підводы вывезли нас все до поізда повывезили нас там нас погрузилі заберут
нас на Украіну выбы Тернопільску област Пряшы на послідній станцию выгрузили нас
Так єдте собі шукайте місця де хочете На якє ся ся ся
ся ся охочете якє ітим петуторох так Мы остали сяк як нас
выгрузили батькы пішли шукати місця Там нітували люде што є такє польскы
силы там што самы Полякы тілько том єден Украінец мытнима што они
будут мусят твожыти А тых пару родин богато нашто не дописало а
тых пару родин хотят быти в гурті давайте підеме там де нас
направляют на тоту нову Гуту Бо там є Стара Гута Нова Гута
і ткляна Гута Підем на тоту Нову Гуту Він глядате там місця
Піду там а там Полякы є кажут ім так Полякам кажут так
а ви підете на польску але дайте перше поставку ждайте поставку Но
поставку зверно <unk>ontoно і здати государству Давай батькы кажут ношы запрягами хто
мал коровы што сут аты сутали робити клоня мал те як цигане
внатя єдеме на тоту нову гуту Придеме а там село такє підгорку
трошкы лем нема річкы Рідкы тілько терниці посевут тамты ріківници на сел
І они пішли там Полякы кличут мы ся остаєме занимай тя нашы
хати ґне раз єм потіціти по кєм підеме Ну ми пришли Жыли
з Поляками мі жыли три місяци з Поляками одніхаті мірили ся Миріли
ся разом гісти варили разом говорили разом си по ми ім помагали
то бо ни скорійше ся ждали по зерно позберали мірили три місяці
разы по хорошому міжыли Потом они на саму покробу то было <unk>
жолтня візджают Полякы і ідут на польску А мы так остали ся
мы там прожыли <unk> років на тіны Нові Гуті По тому опят
приходят і пишут хто хоче писати ся на никоівску облаздю Можеме Вас
пописати і забереме Вас тоже Ну те і люде встали писати ся
тых тоже шы Як точы циґанешнате же уж на третій раз підеме
де записеме ся і мы той підеме Пришли ме ту придеме до
села ту де тепер жыве Селы Мури порозваґуване бы ту были Німці
То было німецкє німецкы селы Самы Мурі Мыж нас пішли з вокзалу
нас по раз пришли підвисовы транспорті машыны понад заберали до наш нальці
машыны безут придеме Гоштыну нам зробили дак коставили нас там в кантору
по стадирьом до достіл А не ма де сідити По портірах нашдалекы
то білюют то надалі по портірах Ми пожыли трошкы там скы на
портірі потом каждый каже Ей треба свого куто глядати Ото тотаківы помурували
самі такы хлопі своі зышли ся Давайте будеме ледьондрому помагати раз в
одну хату раз другу не будеме на квартілях сідити буд в своій
хаті Памятавы побудували будяк на глині не на цименті бо не было
з чого тата ті валяют ся і такохати мамило І так сідиме
ту до Чып А ту цалком інакше як было домот те шыр
та і навет такій вітер ж такого певне дома не было вшытко
інакше горять така страшна Як ту было привыкати Но одповідте яком ту
было І ся уж в <unk> рокіту Мі дивно было бо як
сме выіхали на степ то як ся зорвал нероз вітер і піль
тота то така была што нас на машыні сме приіхали до чорни
Зо степу такє было А вышыткы туру были в когоспі ци якту
было Кого з кого Сіроблів в кугос робили на степі Видном хто
на фермі до яркій чужі люди приганяли на роботу бо не хватало
же люди на роботу люде робили І мужы жінківонкы мали на стрепі
бавону міщы того што робили як не пришли бавовно росы дя в
тотым році бавону мі зоберали бато на ферм пішол дояркам як токло
дотерат хто до свинь мали роботу а другі на степів сыпали чужых
жінок присылали на степно садку мужыків твожено струйку Но а повідсте от
на Лемковині болуны не было Як знали што з ньом робити А
як вона так рядочками росла І вона пускала попукала і таят як
вата в Сердині ходили зберати кє фартухы змали і в квартали так
до фартухів до вапаґы Важили нам хто тілько зробил тілько писали а
потому не до мігків такых здорових набивали і одстилали А паца в
бавал лем ті рідкы дбанди мілику ньой ты не робили Но Не
сита лем Немты до дба роківала гонку ви ґнав поробили Яв Лемковым
было і так межыли ти ле наросли на Лемковині так дем не
было ковинів Може першый раз тух виділи Першы раз міту діли єх
і ввачыли і робили кувоню о то такы буду од ґалеви кавуны
дині такы сладкы были а тепер нема такых кавунів як є та
такы кавунчы не мату Али ну влині землі то там вырощуют кавони
такій гарный здорові рва в маґазінах а Што іщы ту в козі
Кім было сяночник ци шточник і пшениця і яцміні кукуруза іну обшым
в себе все сіяли все садили в себе всебу І А што
было найтяжче То же было все было тяжко по тому што То
по тому што было тяжко бы было механізірувано мало а все было
більше вручну То цеж так были ділянка напримір кукурузы ділянка треба было
єй так посадили є потребы обсапаті і убратій руками ци выберали руками
лустіли вывозили на подівый стан потом грузили на машыні потом возили на
ліватор Оци все было вручну Ци нада было важы ци ясіками важыли
ци все переважы але і нада было возили На наділа тот золоти
усе і земло так само і кукурузу і все тако было тяжко
было тяжко было Івіялкы тыж тепер ся механізірували то руками все крутили
руками віяли тілько Та то страшне было тяжко было тяжко Бо кобайна
мі робили вшыткы ретектористами ос чом сме го робили і потіх сут
так робили ходили як в косилі то ганяли ся бо ім треба
было гектарі што найбільше выкосил не так як тепер што блив не
впало дешло то мі ходили на комбайні робили іх з сутками і
нотом і дньом Та мі лем роботы были неде не командували трактаторьом
та падали тіх над землю нераз благаняли ся свірно в лотю робили
в косили і на фермі робили і десят сезонів котракторісти проробила і
ствоюла віром то мі так подружыли з тым за разом робили десят
років тых сезонів проробіли Як пішли як тя нас вялят зелена маса
то робили а до октяберской о кєд быд на октяберску зме зелену
масу посирют по тым же уж Встали зверно косити зверно кусили купрудзю
косили а вшытко на поділі тербити на гарман блютім кукрудю той там
робили І тяжко курван было тяжко лем же мі были привикнути телем
было кругом яку єно перну не ся до цікайте але вы были
кус привыкнути до інчой роботы Може А ту было дакус інак ся
так Привыкали сме треба было робіти та не привыкали Но аже то
же ту так горячо напр вам то ничы як то привикли і
до горядкій до всього і до холоду і до горядку і тело
зимін ходити робо і робити а тепер не ма роботи тепер Тепер
є там пару тых дур тай не мают роботи Но іду тепер
до вас Што вы памятате я памятам як гуси пасло як од
Німців тікала чом треба было тікати од Німців што то было де
ся іх бояло Бо не єшли на границю а я гнала гуси
до води А было попове поле обгороджене колючым дрітом ну і міся
треба было з нима зтолкувати разом мая яка была Іщы мама жыли
то было дай смі сім років можеш істим та я попід тоту
попід тот дріт І втікала а они ту так ся сміяли з
мене сміяли ся як з дітими бо мя знали бы они коли
нас ходили на границю а потім мама юж як померли та і
так уж пішло мама померли як выбыли іщы маленькы іщы віцем років
не было Ой Боже тото і розли сте без мамы Как маме
мено натя на тя была на тя мама а батько Петро кілько
было діти вас Двоє я і брат Прокуп Памятам як сме вікна
закрывали за Німців як пришли Німці якы штрафували бо іш німет мам
повідают закрыі выгляд бло жебы было темно нім я закрыла мама дальси
лямпу засвітили А Німец виділ же блиснуло і зашол фурт ся звідує
мама уж в гори были амі ся звідує же де тишло де
тишло А мама не знали што то такє одповідают та я ниґде
не єш Знате як то в селі люде дзвонили Оди знали што
тот такє понімецкє тишло Авто ся звідувал же де то тишо то
гоблюют Тишлер Тишлер То може поніматкы Поляр же тоты лер Ага А
думал же Ято ся розуміли ниєдну недуры тай платімня пришли тай дале
в якыси там му тоты грошы А то він хлотіл няняня оштрахувал
же чом блиснуло в выгляді же чом выгляды не закрыты І так
на тім остало потім <unk> В <unk> році як ся война кінчыла
тото што Ганя оповідают Ту они поіхали перше а нас выганяли уж
та як тепер воно на честну окреста нас выганяли што не давали
нич єдну фуру підогнали під хыжу і взд А мы жыли уж
в другій хаті в Высовій бо наша хата была така під бляхом
то в нашій хаті жыли Німці тоты Полякы по тім як пригнали
з Німечыны коров там нагнали там были лукы такы понизше на свойой
хыжы І там они жыли в єдній хыжы і в нашій по
тім хыжы то мы нас з другой хыжы выгнали А чом куру
пригнали з Маличыны А єсном чом не гнали куров з Німечыни Я
ват тото не оповім было І як мала была ям в тім
ся не дуже розбрало а потім ріжали тоты куровы же такє было
чудо та є потім як нас выганяли та і няньо продали єдну
корову І Та як на станциі як нас вывезли то нас выгнали
на честну хреста а потім мы уж приіхали на западню аж на
октябрску мы были так долго тото ся тягнуло А я з дідом
была в Ґорлицях а няньо єщы мали корову і коланя тото дес
так політі тото тримали так жо тай платім як ся погрузили а
нас із дідом дідо поіхали і з братом а я ся лишыла
В Ґорлицях А як ту ви ся лишыли Тадя ся лише або
яня ждало Боняю мі повіли же ниґде неєш а поти я не
будуєш жебы же ник завым Ниж ся а я лем та уж
же м ждала тай мы потім так на якым си поізджыют з
якыма ци чужыма людми мыіхали до Тарнупільской области што нас там выгрузили
А де вас по дурах выгру ні нас силы там деганют зовбила
машына та уж нехай буде там як мы платім уж такы няню
поіхали тіж на Гуту тай там а было село іщы і зобеля
так блише такый як хутір мы там ся остали то на октяберску
знам же смы приіхали там Но І забелю шмі там шылим То
якый был район Монастыричкій А близко монастыриско бричко Оповідьте выходили до школы
то як ся учыли по польскы ци як ци поячымало по польскы
Аплатым уж ту кінчало ня В якій руці зачали сте ходити до
школы Я началь та певно <unk> я зачало ходити брячли я маж
і В <unk> певно<unk> началь оходити бо іщы знам же мамо мя
по руках били бо м не знала слово мама з є А
як было по пульскы в школі учыти Ні Я памятам батюка ага
а платім уж манульку Манульку і Штаху то тоты уж были польскы
платім ну а батюх то был Украінц он деси і черевыл А
я не знам одкаль то был бан Він там де сы з
тарнопільской тепанчы з Львова десе б там Яж в <unk> році ту
пришол то ту вербували і вы пришли Та я пришла так Замішл
єйша ту так савдівця та і так был Вы оддали ся ту
до Василівкы А я то так былу жыли ся оддали ту тадок
ся стало Так ся стало Йому померла жінка Йому померла жінка А
я мені вже так тото ся надоіло Вам так скажу по правді
Выгнали м я в Польщы зо свойой хаты Выгнали мя в Западні
зо свойой хаты Шы я не мала де бити точ скажу вам
по правді Італя ся ту опинила Як бы я мала там де
бити я бы николи ту не было А як так ся стало
жы Но то я зато звідую ся ци была мацьоха а ви
міли ж ні Было бычох Ну добра было така шо потім якы
померла того ани дочка мі не дала знати Овсе Ольґенеє Ольґінеє Од
Ольґынеч Жеч я не пишла бурчя не приіхала а онам мі ані
не дало знати аж на сороковий ден якы она помер та оном
і втовды вызлала такій меншы лапоть бумагы як то два жынота і
тай мі написало так Та я поіхала шыраз студенриі в Октяберскы і
більше як люди уже не входили такє бы моє Но як вы
знали же власні треба тоту высилівку ся оддати і як довинаро ле
тут зелева то своіх людей вагали знайде воно за тей так Ну
і до лем было хлопеци щы пурпершій жінкы Да і кажу чевальґа
його не го біды пувальґа в таків выросла та і так же
так змушено было зканчы вийти іти вди І задоволены вижу прис Задоволеной
ні як мчат дорозумійте А вы были там выіхали евной років тількуют
там буде та гет лісами подбаростало і село гет горят ся з
лісом гедесю Коли были сте в своім селі то яж не памятам
тыж давной років то не тілько то лю років баты але не
памятнем і як село выглядало подібным было іщы на тото же вылишыли
ци на рідкы нема рідка заросла люде пішли і рідка бо кажде
мал по своім полі студенткы Та вода втікала річка ішла через село
а тепер кажут што там од стеррічкы немаросло вшытку же на Яві
ріштуют через дорогу там бы то мож нам переходити Люде вышли а
як там Полякы жывут там всі люде вышли Цілы село своє лем
єден там не пару Поляків выставок то был з польского роду то
оставали ся тіж не выгняли а тых всіх выгнали потом тых што
ся остали на ґурні Штоньскы туди німецкы територий І мате там родину
Де якє там сваты якій тамты Было там кулиськой коли была там
два родитю якові было тай соты лісом повертало Мили слухаче на тім
днеско скінчыме стрічу з мешканцями села Василівка же в Миколайовской области про
своє жытя про лемківскы долі оповідали вам Ірина Ґавлік Ольга Кулик з
рока і Анна Дуркот рока Бесідували сме про села Ізбы і Высова
одкаль походят нашы респонденткы напровил ня до своіх парафіянок священник украіньской православной
церкви ківского патріярхата Ярослав Каприян і за тото належыт ся йому велика
подяка Він же пак попровадил ня і до інчых Лемків в селах
Василівкы о котрых пучуєте в люй в новых передачах А вас были
слухаче до Василівкы запровадила Анна Кырпан До стрічы за тыжден Оставайте здоры
Слухайте сем <unk> процент лем Нескалького а зо Станиславова Для вас будут
глядати ріжного цікавого шылеякого Анна Кырпан і Наталия Асатурян Слухайте сем <unk>
процент а будете мати цілых <unk>