70% #2015 - 70% #149 Стефанія Рыджанич з Крениці, Різдво (1 част), 3 І 2015
Еп. 2015

70% #2015 - 70% #149 Стефанія Рыджанич з Крениці, Різдво (1 част), 3 І 2015

•

Опис епізоду

To rozmowa ze Stefanią z Krynicy o jej życiu i wspomnieniach związanych z rodzinne miasto oraz codziennością dawniej. Najwięcej miejsca poświęcono przygotowaniom do Bożego Narodzenia, postowi, świątecznej kuchni i zwyczajom wigilijnym.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Слухайте сем <unk> процент лем Нескракова а зо Станиславова Для вас будут
глядати ріжного цікавого ся леякого Анна Кырпан і Наталия Асатурян Слухайте сем
<unk> процент а будете мати цілых <unk> Видом Вас мили моі слухаче
витом Вас ту засан на Кырпан Зачал ся уж Новый Рік най
буде <unk> рік для вас щестливым найшытко вас Буде добре як найліпше
но і най всяди в світі а найперше в Украіні най запанує
мир Днеска мы в монастырисках монастырисках на місточку Тернопільской области днеска наш
гізд Стефанія Ариджанич з Думу Крегы она вродила ся в <unk> Руці
в Крениці властиві мешкала і в Крениці місті і в Крениці селі
в самим курорті Крениця єй родиче тримали вілу же ся звала Ружа
Дос дуже пані Стефанія оповіла мі о жытю місті в тім курорті
і о жытю селі але внеска мы сконцентруваны на темі Різдва на
темі прирыхтуваня до Різдва на темі тыж повіме кулінарній яка то была
кухня Упіст што ся єй лупіст пили пілку што рыхтували на велию
што рыхтували на Різдво но і якы были інчы традициі зато о
інчых барз цікавых річах котры єм почула од пані Стефаніі пучуєте уж
очывидні якыхси наступных передачах а тепер при дріздвом о прирыхтуваню до того
свята як то выглядало в Креници Моєст домо назвиско Крегель Стефаны Крегль
Стефаны Михаєвны роджены <unk> року <unk> жы грудня хтетай мати Жыла в
Крениці А девы мы школи ту была яка селі бемали ґвілю Віля
наш будинок <unk> покоів называл ся Вілья Ружы Крегель Бенковаль тато ся
бы зывал Мама Хресина Миколай Олюфрийовича было А мама Христина з тіхонів
походила Нас было бамом Моя мама мала <unk> років і над мала
семеродів Доповісти мі про Різдво але так я перше може зачну іщы
як выло перед Різдвом Значыт пред різдвом якыл Дос остру был тот
піст олосил остру Як на вечерю анищы іщы не на Різдвяну але
і нез тім часі жыл в Білипів То як ы выглядало якій
діня было якє Было каждый ден пізнекы лем такіло Не так ішли
сме они налы Вен сіяли сме дуже вену І брали сме то
двен насіня Іщы сме толчы до цапка ся м звал він мал
тоту олі спущали тотого І мы світали і так сме толкли муку
тот лем на олі на олі А він мал то люди было
барз дуже А ях пришал як я Боже Яй я был толкла
Яй я не знам а нашы баба ядают того Іслаш танцювати буде
знала і товчы Єдном ного загнеш а другом при товчы звідак медовина
вчыл ся товчы а потым мукы ся підсіяло вечер ціробив цєд пят
тых кружків на олію знате І давали сте там до пеца там
был то ґазда Сыпал вам тото на тох на макух на маку
дал і вы тото місяли мішали мішаль і він потім до торбы
брал і до того квал та хлопці пришли а закрутили горня было
поставлено і до того горняти ішол Олі На де Олі як пришол
Мы мали на пят макухів то мы зробили а мама все нам
дала з банок а дозбалькя дала нам цибулі Жебы Олі былжы Я
не знам чого жебы был свіжий жебы ся не всю значыт вы
як нарізали цибули мама на реза цибулю або цибулю поставила до того
званка і олід маляли то было неразди два збанкы або яків было
<unk> літер оліво жытьовы лану треба было на такый збонок Но то
до дуже дуже дуже гм то было Но я вам не повим
кілько але торбом ззяве тыркє тото як макят макухів то міло бы
там уж было міряно кільо мате дати і там уж выміряно было
так што было <unk> махукы там дарто на два на три макухы
де зробил собі знате а нас было веце людивцет То якы якє
ідло было в часі полосту в часі липівкы што переважні Были Ялабоі
были Карпели Карпели так і артивты буракы але Карпелі ся не дзбали
такы они были білы Карпели і Карпали бавы звати ном Карпелі І
покряяли воды на молоці зварили а я ні якых се течів з
молоком Карпадиці запражены То зробил запражку доты воды дали і вый діли
а хлопы не хтіли єсти бы то они были голодны голоднаю ся
але они были на та жебы ішол на вечер могли зісти а
так на роботу они не хті бы они Є переважно пірогы ся
робил галушкы ся робил нахлопіл ся бы они ішли ліі за Німци
ішли до ліса або так то жебы тоты яздіздгін і знати а
зіма была Солоніна мусіла быти сілу до ґрібы зве хліба в пекли
што будеме ды маму та хліб єст таробте е ґрібів А ґрібы
были такы єден мішокыл голубінькы розмейте а другій мішок был самы біляке
то было від было жде істи а зварили такє годны з ґрібів
то было жде істи А дізати як діти та лишыли ся жебы
діти мали дополнеск жебы ходил си в Чарпаті Шпіли такє было А
преважні то ціле село ціле село на вечых грубліт з молоком Был
якто з гласным до того а як было малоє мало молока то
давали ту ся воддал і бринців давали Бринців зробили полно так тіжка
была бринді зробили і том дало ште дві лышкы бринді до то
было перше клясы істи Далі а во крулі зо варяли з лупом
Зварили ґрулі з лупом над обупили сте Іх была капуста рідка така
зварена Нарідкы вари капусты і зыма як груди бы вомащены знате ци
бульом были іщы накрияны там і єлы ся так а на вечер
было сце вар ся называ Іди мі принес варом мі хлоп што
вариш на вечер як ям так руліквас не мал звариш мі вару
ти я муся іти до бочкы брати кофельку брати того гросолу і
варити тот бар а до того вару я был квасний ци за
вышытків треба было брати бо вшытко двам не дате бо был квасный
то давай сте блоды валя да сте лаврали листоп перцю сте дала
чыснику сте дали до того І оне ся зварило і зробили сте
засмажку таку на оліі ци на чым Вас зізджал так жебы не
была така пісна вода Дохто сте взяли до горнятка того Жекапуста того
горнятка За капустом нім было же капуста была Взял сте бы вода
была в капусті взяли сте тот родин і тоту Води все зварили
до того росо до той воды сцедали честку перцю сце дали лавровы
місце они ся зварият а ґру і цілы Зварены Окремо окремо зварены
были але был і цілы знате упенны были вшыкы та зварити ґрунителе
Доідлял до того до тых руль то хільохтів до вшытків руль не
свари не дате нікажы собі в червлю ібы і вар был дуже
добрий горні і тераз глядаюч же треба вары єсти заты же в
нім єст дуже вітаміны Як не опустил кряявы або зоакочаня были то
нашы баба дуже любили грізти Тот бо тот кочер о негнадже ба
наліті был то они дуже гріли брали тот коченісти Не зілы щыто
але кус ся накрял ся білий тот кочен Хося в тым кочені
найвеци вітамін сут так А варто был бы в каждій хыжы варіли
А спрібуйте тероз ці зробити ци мадивци Мя любила капусты в Бочеці
єсти зробила модже то а теростаня робит до своіхів дай Ту переважні
в плості то было ґрулі капуста як фасуля горофа соля была горобыл
а гороб была так як мы мама барила гороб І того зварила
а потім збила яйце на де а на темі яйці зробила дводне
додлеваны сям на яйци і зробила техне на осникє але грубше на
де і потім на пательні припекла тото і покрияла на На косткы
і потім не діж ся до варту шмарят до того не мате
як пахло тото єдло не мате пояты до гороховой цюпы до фастольовый
цюп та то вшытко ся не дало бы то было дуже того
Но то це здали там дві лыжкы циґільо і тато вы так
паху не мате пояти як Но то было вшытко зрою такє не
дархє ет А тераз ме тій зварите Ярия танермом тот добре так
пахне шыты Але липілкон то не был такій острий піст Ту Пилипівку
то не было так тыжни посу было Но тот онай веце повсили
понедільок середа і пятниця То тоты дни не брали му лукы Цы
брали Брали мы з молоком ся єло лем же мяса ноль мясо
мяса не єл мяса Ар дає єй жыт вшыткы Як люде рыхтували
ся до різдва Як было єсти гей но наприклад што єсти яка
была велия Што усіло быти на стулі на столі было Мама приносила
а мы гіж сіді вшыткы за столом принс ся найперше была там
честно вдали тото вщытко там была і в фляшечка охосали палюнку і
ґдом ґусія потарговы де было сведя были ґрибы кутя была то не
вшыткы люде кутів там варили Власні Я чула же Лемкы кутю не
рыхтували не вшыткы рыхтували Не лам пошыткє было нас Крега з ціхоня
І там дета Мария Белановича там все была кутя Нас все все
кутя была кутя бы но то пірогы потепы там капуста была там
такє то шыргорищым з капустом были пирогы з капустом передажы з капустом
так як хотіл і ґрулі звариют до пірголів вшыткы так было бы
нас было купа люди тотра было тото А грі бы тай наварили
же ми уж першый ден де мы першый ден свят мы не
єли з мясом На свята ето вы тепер про різдво бесідуєте же
на саме різдво не єли мы не єли Мой крегля не єли
і змязу А нашто чого то я вам не полим Но як
бы можна было єсти де можна было єсти можна было можна люде
єли а в креля было так што на першый ден не єли
Но за што м ся не зідала в бабы чого Жоси было
ті затышоя діда взяли тоты докышы його дідо тат і тато бышом
на дорогы а ішый козакы знате і козакы тот єден козак дай
брати закуріти на діды як то першый Михырины што робили Міхрину зробили
там і дали йому закрытий а виділ носа лем Мой сей і
єден поля І поля певно не оскаржыл лем Мой сей оскаржы же
діды дали мы йому і пришли тоты опі Тоты з Кошыц пришли
за бралы діде і тама його розстріляли в Кошыцях діда і засопел
неділи так бы постили знате іщы тот ден То было в часі
І світовой війны так тото хыбой были з Росиі тоты до росийскы
війзы тай а козакы ґадают же козакы ішы при Скремницю і тот
козак просит Дай сбрате закурити і дідо бым дали тоту Міхырину за
і закурити а моі ся носаль і Поляк виділи Знате то Поля
не оскаржыл а памні тоц або Поляк выпил на Мой ся я
повіл або што жы баба друга хыжа тех тута стодола му того
не вм Баба його дує не любили його не любили бо пітіл
скржыти баба мали с <unk> років його залишыл ся доло і присвіто
шірцуци януцивали зо стого і в кошыцях забрали тел кошыш і там
розстріляли а за дві годины пришол жебы не стріляли а они жы
раз розстріляли іх ся Баба маві <unk> грошів єй іхляли Ваш діду
згынул невинний Дав так было не єли То вціхоня не єлий тіж
на свечы но не знам чого то єщы бы так выглядало пісні
вечы Знате до велиі находило то зоніли Мы о бы зо сестром
тото што вперла сестро знате а пришли не як на свята різвянам
то пришліґали заграли вам польку або што а мы стали обі а
то знам зра на так приходили Стані жы і давай ме танцювати
так во знате дід і бы ся так навцюй за піл годины
зміше навчыли танцювати Циґали приходили і гын на єздло На лісо грали
Похыжы ходило в похыжа приходили дохыж На святый вечір по вечери мыж
повечеряли принести солопоту дохіж соломы посіли на тем і мама нам вечерю
подала до столу Достолу а місі на шесеро діти было ній бабця
была мама дер І такє пасты был што коровы пасты тіж был
десятеро людам нас было як бы слуго было ге ге коровы паст
бо міщы діти не пастя а понимуєш пасы Ебо такє был формаль
што може іхати за тата офякрувати або што то такє бы был
Но і повечалялой ме і зараз пришли циґан з циґанком і грали
Анґел пастыря мо Христося нам народил выпеє мі містечку Богы рода Видоґы
з прачыстой Мариі Уж то ся сполнил што пророка было а роно
вас за ден зацвіла світ зо себе пустила і обы зродилы Так
они выграли і выдавали Ці там булкы єм ци там грошы давали
і так они вызберали і так ходили похыжа Ангель по стырьом по
місточку і в роді пречыстой морі дивноє рожде гест великоє торжество Пычова
діва Синовра дости Породила вчыстысти і здідства свого єгыгу Пастирієві і ригили
До него поспішыли з охото мило йому співали дітя в Яслах витыли
марів з його сигіпы ся то сповнигіло Щол пророка людска аронова Зацвиля
квіток себе пустило і выч здрого дило Бугу буде чест хвові квікістловы
Як оцю так і його си нови і Святому Духови трем Моли
слухачах співала для вас Лесия Ґорлицка з бучацях Тернопільской области а мы
тепер в місточку Монастыриска тиж Тернопільской области в густях Стефаніі Риджанич з
дому Крегіль з Креници і бесідуєме о прирыхтуваню до Різдва і о
самім Різдві як оно выглядало в Крениці місті в Криниці селі то
вертаме ся зас до нашой бесіды Панаризло Денеснарислов ци на новый рік
то певно на новый рік пришли циґаны і заграли то польку то
вальце заграли зати а ме діти скєкали То може хыба Был то
Йоный рік на новый рік Різдво так люде сідили по хыжах і
думал жебы принимали ня надань на тода то на новы рік грали
Але они заграли задали ся заплатити і заплати здеся Іґаны знали кольодувати
не лем грати але Кольодувати кольовано коливати та Так было весело то
Явинка была тото ту циґами люва Явичка была вылубрана і там сіділи
в Лековичі як то діти де урвал дащы де тото де сме
по тым весє быти сме тото шанували не тарголи сме ге але
приходили што на Ялисті ґлоркы даякы візы цукєркы цукєркы былы ябка были
і такы о вінці оріхы тото вшыткы в бло злотю повыване та
так тото гарне было гарне было а на стрикоплінців выдвойска То при
чум такы принюс такє нам цикєкы ґмловы такє якы з того Ага
а він бєльску служыл при войску і принюс нам де сме іщы
повішалы і знати так з ґума была те знати такы уповітом дуже
гады было сяну то дастрыкы служыл В Бєльску закопаным кого закопаного было
бєльскы то было тому служыл при войску а тато служыл в Кракові
при войску і такы якы было весело Зачали бесідувати што было на
велию на столі Мы мали та ствул на середині а на столі
были і три хлібы поставлены Як ся ве черяз кінчыла то мы
ходили три разів кот хліб мы тілували што был на столі А
то были три хлібы єднакы єднакы єднакы хлібы такю все пеклит буде
бо то потимали кошычкы до кошычы хліб давали потым на лопаты і
до пеци знате і тако або на вісткы тоті зопалали Там в
тым я іщы мам тоту наподі мад мала тым не знам цита
не має такого палка быт специяльні на хлібы запалале і запекли і
дали ту три хлібы на столі на кінці бы там тато сіділ
там Баба од такєвило зрібне при солі были але таль а мама
нам подавала то виджаня і мы стали три разы но не знаме
не сяде так было ци лем в крайлях было так три разы
обышли з никого того тот ме хліпывал і помовою візме ся Як
не інци кінці найперше як сме пішли Діти ішли не бы ішла
річка новласні зачнеме од пыця Ноч як ішли ся мыти Перед того
вшытко было прошыткій ішли мама бра дений то што корову доєли на
де чатина была Коли торку ся потам ліз дойкачынок і мишы до
річы ся це мыти ріці сме ся помили пішлі сме домів очами
сме выварили і засме сіділи зо стою Помили ся лице помилий рукы
помили і вы тоту воду набрали пішлі до стані покропили коровы В
стайни І тот хлопец владен был принюс снопка ня снопо юж был
снопо єден принюс а другій брат принюс солому поселили сме солому на
лавкы вшыткы жебы сідили на соломі І сідили на лавках на соломі
на соломі Не просто на лавці ня вшыткы на соломі сіділо І
на землі была солома І была першый ден свят ця не замітат
А в другій ден першы ден ночы на другій ден стали і
замітали А чом ночы тото робили Є ве рану завчас рано та
завсемно было темно было бы то стали жы того і І того
пішы і піші дерева Зробили повереса і піші дерева вязати то іщы
прадвелийом Да уж в другій ден па третій ден наш выхочы ля
тре на другій ден то вечер пішы позамітали хату повереса зробили в
того з того в ту і лы ся оми пішы дерева повязати
А тоту солому сховали жебы а курап некликал жебы на тій соломі
сідил Нотажы то было А першый ден хватыв ся не замітат На
жебы сте знали жебы николи не треба замітати єй Першый ден свято
Хоц якто пришол до злоці жебы выне ся то не замітали то
вертаме до вылиі Вшыткы ішли мити ся дахто лишыл ся хя вшыткійший
нихти ся не лишыл Хыби бы был хворий так хыба бы хворий
был а такто то вшыткы ішы з хыжы Мыти ся на річку
річкы іше таст так же дост далекє Та не было те вот
нам певно до склепу До річкы знате ішли сме А мы мали
в стме ішла річка за стодолом Томы ся там мили А так
заяздрой то має ся до того до той воды ся мати І
сідали сме за стым но нихто зо стола не выходил Єдна мама
вшытко подавала жебы дале ходил тот і тот похлясти ся не наі
ты це не пішы поглядшы ся не дішу Не єло тото Каждий
хто хтіл єс і то єли Ні І так поцювали хліб і
так змысалы поклекалы і засмеішы Зачынала ся вечера з то вшыткы пришли
до стола то якы было Вшыткы стали докола і молили ся Я
ци было може так же наприклад тато принюс тот сніб і лобів
дашто ся повінця настя наздратя над Боже народжы Жебы ся родили быть
кєтелічкы як полю явичкы Жебы были здравым веселям небі а не Христес
рождає Не Христос жебы сте никови не гадали Хрисусай де так тото
слово сяде записаный єст і так приходил зо снопу і тото повіл
вшыткым і так смы вшыткы сідали а мама нихто не стало Жебы
то не хтіл си дальше взяти нихт мусіл сідіти покля вечерня не
скінчыла Потім зас поклякали На стулі было сіно Давали сіну а нас
не давали нас давали під стіл Там сокыра барытязка так оддавали а
на ст нас не было но люде давали сіно А нас чогоси
не давали было ту автар поселено і вся просто бы был Новрусі
просто давали мыскы є з єдной Мыскы так было часів єдной Мыскы
тіжо та вшытко бы Повісті побрали та не будут черпати каждо мні
Но до свята было і такє І зачынало ся з молитвы Отче
нашона жебы родите дівкы вшыткы стали то вшытко клячало клякнули клякнули вчыд
образами так образ был і вышыты клякнули помолили ся і так поставали
і так іщы сідіти Каждий в своім місци мал Оченыш быгородици діло
ци іщы якуси молитву може іщы може або достойня може гварили або
жаданя то найважнійше о чержа є богородителів А не гварили Рождество твоіх
народ зратя ся тото ся співат Новте ся в церкви ся тото
Але Рождество твоє Христе Боже наш Лосия мірови світразма нем высвішращы свізоюча
ху ся тобі каняти ся правдо сонты ду в церкви ся співам
доман а дома коляды співали бограждаєт ся бо придвічні співали і за
Милы слухаче хто лем тепер донесет улучу повім же вшытко о кім
як святкували різну Криници оповідат Стефанія Рыджанич в дому Креген тепер она
мешканка місточка монастыриско Тырнопівской области власні в тім місточку єст діточий ансамбль
же ним рядит віры курыляк зови ся ґречны фриіркы то послухаме тотых
фриів З чого зачынала ся вечера Новя найперше як дале то честно
бы зубчыка дали і потім было сведзя так давали было дны ґрібы
потім давали пірогы а потем дали там ці капусту ґрулі так аж
дже было аж дванадцеты може іде ботом хліб рахує тото вшыт то
може і было бо може там іщы борчю зварили а борщ такє
был поліваний тоты ту не варіме тото такым То такє борщ такє
был жебы взяли влоду або том або буракы жебы был вчелений то
цет далеку ся відсту Або на тій воді звару дало сте там
брате зварило ся але не был жебы не было квасне базнати тайтя
о звари і потім взяли або сметалькы аніта мукы на воду доли
руского тиви І до того в лявы і по бастили там волійом
ци масом ци булі на краяв дате побастил і был поліваный борщ
То был барз добрий борщ То был такє добре згрибаный поліваный борщ
мамо поліваны борщ бате поліваны Ах не было так як ту роблят
влож ужкы Ня того не было Такого не бы ним такого не
было Но і што і увас было кутя Кутя была Всяка была
така як ту Новы пшениця была Пшеницю ся сіяло пшеницю было дому
о товли пшеницю токли і з двери давали Меду купували або цукру
давали прилежну цукру не купували меду але цукру дали до того і
што то ґы дали оріхів дали там но то так робили куцю
тото было дашто зы наприк сушеных сливук о Ґрузі єли зудженыма свіками
Та ямий товарилме Так хоц піз Я сме мали по то трохы
мали сме злкы сушены ані то ядка сушене і грулі ціли зробити
такє акомпот і дати ґрулі до того або рыжу я раду бы
ме з рыжом рызварити на густо І потім дати єй і тоты
Ком по такі зробити бы го посуклите бо не дете такє зяво
жы полити по по рыжло рыжу будете видіти якій добрі а ніты
ґрубі цілы былы і так перше кляста не такє солодкє аж то
бы мусите мати смак жебы сте до тот зробили м Но барз
до ґрудів давали сливу до е свинкы были то нераз хлопці дай
бабо малем кіскы дайте до кіскы дат бо не толку єй істи
дальжа то могли быти кысы сушены сушены сливкы были ябка зушы дальшы
ну а робили такый як бы кломпот Но компот зварили компот і
тото было і внали до тых руль до місківляли і вымалий коферкы
взяли ся сий в черплюй кєд цетів істи Кєселицю варили з лісяном
муком но нас но не знам може варили а Крегля не было
Томто жебы єли Ту была качыканя тея дес єй вісяной мукы она
нам тоту кєсовіцю зробила то было барз добре іду барз добре іду
было Ты з ґрулями єли апену подзямили ґруліта подуз іде так Каждий
мал своє іду знате кажде село ма своє істим і каждый кажда
хазал іначым кажда хыжа мала своє І як давали мама страву то
был диник і три разы вышкы давали до того стой трав до
того деника і давали коровам Кажду страву давали до того диника І
потым дали до січкы і давали корова місце Но а пред тым
ішли духу до обы пред тым як сі до адовы ісі до
стані як зловоды покропи в стайни коровы колоня покропили вщыткы тото в
покропилі та іші дохы І так товды мы сідали за стил і
так мы вечеряли Але было так же як уж по вечери і
казали нам іти надвір І мы тріскы зґерали мате до фатуха таво
крисли мыральці до суґінькы як зембы і шонесете ґрібыл Нате жебы ся
ґрібы навродиют жебы сме мали ґрібы то такє был звычай Но та
дерварубали ся тото были придати док до поту сім А кєд нас
было та меньшы єдна сестер друга тай третя нас было ся меншеро
діти то здати же было мы малы та стіл был на середині
а на столі был і три хлібы поставлены Як ся вече чердя
кінчыла то мы ходили три разыв кого і тот хліб метілували што
был І мы стали три разы но не знаме не всяде так
был ци лем в крайлях было так три разы обышли сме кого
тот ме хліб поцювал і помовю візме ся Як не інци кінцы
і сідали сме за стым но нихто зо стола не выходил Єдна
мама вшытко подавала жебы дале ходил тот і тот похлясти ся не
наіл ци це не пішы поґляшы ся не дішу Не зіло тото
Каждий хто хтіл єс і тоілы Ні І так поцювали хліб і
так змысалы поклекалы і засмеішы То а замикайте зачынали ся вечера з
то вшыткы пришли до стола то як было Вшыткы стали докола і
молили ся Я ци было може так же напр татом принюс тот
сніп і дашто ся подвінця лювали на щестя наздраня на добоже народжы
жебы ся родили быть кєтелічкы як полю явицкы жебы сте были здравы
веселя в небі а не Христес рождаєт ся Не Христос родил ся
жебы сте никови не кадали Христесдай ся тото слово сяд записаны віста
і так приходил зо снопу і тото повіл вшыткым і одышыт Лесни
вдал дорудокута солома была по лавках і на землі была снопа і
так мы вшыткы сідали а мама нихто не ставал Жебы в там
хтівці дальше взяти нихт мусіл сідіти покля ся вечеря не скінчыла потім
зас поклякали цікайте тепер іщы такє на стулі было сіно Но для
сілю а нас не давали нас давали під стіл Там сокыра барытязка
так оддавали а на сели нас не было но люде давали сіно
а нас чогоси не давали было ту автар был поселено і вся
просто бы был новрусі просто давали мыскы є з єдной мыскы Е
так было часів єдной мыскы Кы <unk>on<unk>ePта вшытко бы повісті поправите Тай
того та не будут черпати каждо мні Но бо до свята были
зає і зачынало ся з молитвы Отченаш очена жебы жыкы вшыткы стали
і то вшытко клячало клякнули клякнули вчыня образами Так образ был і
вышыткы клякнули помолили ся і так поставали і так іщы сідити Каждий
своє місце мал Оча наш богородицило ци іщы якусы молитву може іщы
што сут набы достаня може гварили або жаданя то найважнійше очаня є
богородицилів Ани гворили Рождество твоє народ ци зрате ся тото ся співат
Ну тото товды ся в церкви ся Але Торждество твоє Христе Боже
наш лосияміровий світ раз нем во свіжой свізоюча ху ся тобі кляняти
ся правда сонт і слава тобі отовто жыбе Так дво в церкви
ся співам доман а дома коляды співали бограждаєт ся бо в предвічні
співали і там коляды співали уж потім як тото зіли Яі теж
сіли до вечері до веці з чого зачынала ся вечера Новя найперше
як дали то честно был Вшыткы брали честю по каркы зубы быц
єден ци якы Но та зубчыкы веце было Ні так як дахто
был ек того зубчыка дале і поти было святя так давали было
тоты ґрібы Потім уж давали пірогы а потем дали там ті капусту
ґрули так аж джебы бы было аж дванадцетых то може іде ботом
хліб рахуют тото вшыт то боже і было може там іщы борчы
зварили а борш так і был поліваний тоты бы ту не варіме
тото такым То такє борщ такє был штобы взяли воду або або
братя жебы были вчелений тот далеку ся відсту або на тій воді
звару дале там браты зварило ся і І але не был жебы
не было квасне барзнати тайтя озвори і потім взяли авосметалькы аніта мукы
на воду доли руского пили і до того гляли і побастили там
олійом ци масом цибулі на креяв тате побастил і был поліваний борщ
То был барз добрий борщ То бы такє добре згрябы поліваны борч
мамо поліваны борч бате поліваны Ах не было так як ту роблят
борсужко Ня того не было Такого не было Но і што і
у вас было кутя кутя была Весяка была така як ту оды
пшениця была Пшеницю ся сіяло пшеницю было дому о токли пшеницю токли
і з дварів давали Меду купували або цукру давали прилежну цукру Не
купували меду але цукру дали до того і дали оріхів дали там
но то такы робили культю тоты Дошытку мы уж спомнули но рано
єст лезіли то звестят ся з уставы пірогы ґрібы тото вшытко мы
поіли і вісітме до церкви Декотры тоты значыт гече зіли зіли сте
тоту вшытку кажду страву спрібували ага екайте І як давали мама страву
то был диник і три разы вышкы давали стой дав до того
деника і давали коровам Кажду страву давали до того деника І потім
дали до січкы і давали корова місце но а в ред тым
ішли до худобы пред тым як сідав ісі до стані Я зловоды
покропи в стайни коровы коня покропили вщыткы тото покропили та іси дохыж
І так товды мы сідали за Стил і так мы вечеряли бесідували
вас такє В тот вечір худоба може ґадати гей пак не знам
Але было так што як уж по вечери і казали нам іти
надвір І мы тріскы зберали на те до фантуха таво крискли мы
зберальці до суґєнкы і шоне се те грібил На де жебы ся
грібы навродиют жебы сме малы ґрібы то такє был звычай набрали сте
тоты тріскы Но да дерварубали ся тота сел тріскы были той придати
доктусі а тіж до нас было тат меньсю єдна сестра друга те
третє нас был семшестер діти тоты знати же было Лемкі Ясна звііздві
тоснвож і псюдоль Для нас іх принт Того син блогожылі і псудолю
для нациі при носи А мы братця легымкы буде мигилі ниісткій поклінитву
не сме муко фіірі нисткій поклі молитву не сме муко ірі Найдитьотко
боже зобы лем з нами дмут куще на вікнай пребы ле мс
знами взмут кущ на вікнай прева найсе згля не нас З неба
выіз окной поможе в тяжкій біді хыжы ной поможе в ты хыжы
лука ждо ой ти Божый цину забуд нашовину Дай бы світ лостьо
правда Зішли в Лемківщыну дай бы світ лоствя то правда зішли в
Лемківщыну вірме вшыткы твердо майме се рыпєст лей правдасі Зопану єс вітлей
правдоі Зінчыли ся вечера і вшыткы што кольодували Колядой по колядой бесідали
сме поклядували сме і пішли сме спати О <unk> <unk> годині ци
об <unk> годині ночы ішіме до церкви Там ся одправляло в ночы
вшытко Ночы друга година было одно же до церкви было Рождество А
по Рождестві не присіл домів о <unk> <unk> годині была судба Божа
І по тым чекайте то выіли вечеру пішли суй оддыхнути а егнойци
стали іберали ся ішли до дзеркли вшыткы дах то в селі ци
мі зділити зо з міста і свій на Рождество вшыткы на Рождество
і ся дотер Но хто як был но так і то о
пілночі пришли сте до церкви і там што одправляла ся Рождество так
Рождество было одправля ся Рождество то удня такя было Рождество Утра Рождество
было то за То Рождество співали з нами Бог бо знали Бог
розуміте языч і тераз штом погрозуміте язык і покаряйте ся яко з
нами Бог І засвертали ся додому і доблю домів І сме сніданя
зас як то было бояще в о пілночы то сте не єли
Пішли сте до сніданя зіли і на <unk> годину і шісто до
церкви І в церкви было од права юж сумба Божа велика была
в десят ци псти то так што до полудня Было тото ся
претім было вечірня Вечер Ісустийшы іш люде декотрыішы декотры лишыл ся коровы
кормити в зим а декотры ішы на виджын І днас было так
шо вшыткє ішы діти хлопців вшыткы ішы не было так розпущене як
теразы Них так не было розпущены діти не были розпущены діті Я
не знам діти бы бы мы были барс В скрепах жыли сме
в склепах жыли Пришых хлопців была той за ним на занімці была
музика де Была музика і Пришли хлопці і ґанадно малько пусти дівчата
Дівчата на музыку долго не будеме але пусти єй Але тато ґатаяк
ален в очы нашій Я єй не пущам ниґде Юж вечер не
пішл до та не было там година молоджа была або як Нов
мыдам бабу ґадайте татови ґадайте татови а то хлопы пришли посідали собі
жебы но то оповісти мі інщю проріздву Были якысы вертапы Тай одходили
ходили хыта А коли они ходили Они другій ден ся сходили Преважні
Доважніл як то вертет шобкы жолкы были а приші такы е то
было на новый рік то были е з того з Бігнаркы ци
ота зо села Там треба іх церкви побудувати то пришли такы хлопі
высокы аж іх памята і вшытко было і в різах То было
обниза такы як священны має такы різебы і они колядували співали коляде
і по штыньох хлопів было так велькє но і люде і в
котры бы хтіли церков будувати то люде давали ім грошы платилі за
тоту Тота ходили колядувати ходил і циґаник ходил і грати і вшыткой
як повечеряли сме на велию Пришвеци ґанка і хлопеци Заграл і співа
Виджу жебы сыґонавы добрі шыли Добри добрі То были кысы порядны циґаны
там бы і циґаны они ходили по хыжах де котры тайде ґрули
ся бы ім давало вци што ци хліба ся мі завдали поварувати
а преважні заґрулями в они ходил а были такы циґаниш до малы
ци Было взяли і робили дем повызади а забыли такы што ходили
Але жебы крівду мам робил ти ни они были і ковалі том
то бы зробили плугы бы давали там чысти ти чорто они так
робили і так але так жебы были брали даш жебы абы крал
і то такого не было І они в переважно мешкали коло воды
коло воды Я не знам чого Циґане вшыткы коло воды мешкали будували
ся коло воды Но Но а тоты Циґане они самы святкували різдву
Звязы святкували то они мали тіж сіди буде бя пришол белиє та
ходиві тоты дівчата хлопці грали І співалий колядиіж на самы різдво ишли
сте до церкви і уж не ішли до никого на самы різбы
ня поперт девят дігтры ходил по хыжах а наприклад другій ци третій
ци было такє же ходили кульодувати хлопці ци было такє кольодуваня як
то якту слугу Доходили там з церкви люде нихто не ходил колядувати
як з церкви то там нихто не ходил колядувати нихто а діти
приходили колядували там співали коляды співали то сцендавали грошы ім і такы
были А окрему были і верта шопкы так были душо входили тых
де были перебрали нациґана нациґана на того жыли а так і якых
царів ци кого ци молоды бы дачы хлопці молоды ходили пребраны і
ізве Жыды жол зніма І того співали присіт до хаты та співали
коляды запівали і того і род был надде то вшытко тако Ци
святкували якусы новый рікы Новосильо так мала <unk>o<unk> січня І якы выглядал
Новый рік тот бо я не знам якым тот першого січня святкували
га нас бы як доглядали польскій Новы рік нас ґадали польскы то
полярий то был <unk> січня Як ґляд Рускій был <unk> січня І
вы яклоси святкували то в якыйси спосіб обходили ци лем ішли на
Василя до церкви ци я До церкви ходили До церкви ходили Окрім
того было так же так як ту засівали якысы волонтария котри было
было бы Было ходивы мало пшеницю і высыпали то быхо радовали Хлопці
він так вінчували На щестя наздрадят на тот новый рік Жебы сте
были здоравы выселы як небі ангелы Тоталь вінчували єй Але рік новости
А свята я пришіл вінчувати другій ден ся або першы ден такрано
і до родины свойой Не ходили та похата а породині свой то
тіж на щестя не здраня то добоже народжыня жебы ся наробили родили
біткє та вічкы як полю явит же в цебы дравы веселя в
небі ангел Христы з Рыждельци А на щедрий вечер ци были даякы
щедракы ци были тыжы же Щедрували вінчували нащедрий вечер перед перед Йорданом
як повідали Вас Йордан ци як як свято ся звало бы уявліня
То тотах ішіль до церкви нейордены мну до Байорда ісілме до церкви
дівчата і было оберали образы і свободу святити Ма зробили з того
зведу келикрес Іде ішы доры до річкы і тайша процесия тіла до
річкы ішла Інци одправил тото што малыі люде наберали то воды і
приходили домів і постаня похыжо вшытко кропил ся чедоводом І дали ся
вам напити і но бы ся прехстили і так жобы ішы похыжа
нигте не ходил Милы слухаче неска бесідували сме зо Стефанійом Риджанич з
дому Крегіль котра мешкала в Крениці селі в Крениці місті в Крениці
місті Єй родиче тримали вілу же ся звали Ружы Желям пані Стефаніі
жебы все она квитнула як ружа і умаю і в січні Т
як посмотриш на ню то не одраз потрафиш угадати же она з
<unk> рока іщы ся тримат і была барз рада вшытко тото Вам
оповісти Но тепер лем жысю Вам щестливу дочекати різдва святкувати в мирі
спокою радости спомнули сме нескы стары традициі заохочам вшыткых практикувати тото і
нескы Товды наше жытя принаймні буде кус цікавшым кус більше кольоровым і
повіє на нас духом давных часів наше різдво буде може кустьок більше
різдвяне Мушу прощати ся з вами але не прощам ся з паньом
Стефаном бо будеме іщы з ньом ся стрічати в радию бо оповіла
мі барз барз дуже цікавого Мам надію же і Вам буде тото
цікаво послухати но а на разі жычу як найліпше прирыхтувати вшыткы хыжы
і самого себе і свою душу до різдвяных свят і щестливо святкувати
Запровадила гвас до монастыркы Анна Кырпан стрінеме ся уж в різдвянім Цяхі
веселых світлых кольоровых теплых і родинных вам свят Слухайте <unk> процент лем
не скова а зо Станиславова Для вас будут глядати ріжного цікавого ся
леякого Анна Кырпан і Наталия Асатурян Слухайте сем <unk> процент а будете
мати цілых <unk>