70% #2015 - 70% #155 Орест Чабан (3 част), 14 ІI 2015
Еп. 2015

70% #2015 - 70% #155 Орест Чабан (3 част), 14 ІI 2015

Опис епізоду

Odcinek jest archiwalną rozmową Anny Kyrpan z Orestem Chabanem o początkach działalności Towarzystwa Łemków we Lwowie oraz o Światowej Federacji Łemków. W nagraniu pojawia się też osobista opowieść prowadzącej o pracy w teatrze, która służy jako wprowadzenie do refleksji nad sytuacją, w jakiej znalazł się Chaban po wyborze na prezesa Towarzystwa Łemków w 1990 roku.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Слухайте <unk> процент лем на Скракова а зо Станиславова Для вас будут
глядати ріжного цікавого шылеякого Анна Кырпан і Натали Асатурян Слухайте сем <unk>
процент а будете мати цілых <unk> Видам Вас милы слухаче при мікрофоні
Анна Кырпан днеска іщы єдна бесіда з літных запасів бесіда з орестом
Цьобаном але то така бесіда де певной більше говарю я а не
мій гіст Гнеска бесідуєме о початках діяльности Товариства Лемківщына во Львові а
тіж о Світовой Федерациі Лемків же гнеска злови ся Сфуло была єм
на Першым конґресі Світовой Федерациі Лемків але Была лем простым глядачом Не
знам дуже вшыткого і зато мам ціл купу ріжных загадок в голові
На даякы з них достали ем одповіди тотій бесіді а на даякы
іщы ніт Але тепер може кус одыйду од Товариства Лемківщыны хтіла бы
м оповісти історию з мого жытя Тото ся діяло в <unk> році
Мынали остатні місяці штудиі Львівской Академіі Мистецтв дипломна робота уж ішла до
завершыня товды думала єм лем о тім як найліпше єй докінчыти Але
іщы не думала єм конкретні де пак піти робити Коли стріла єм
свою знаєму она Здівували ся же я іщы з никым не добесідувала
ся о роботі та тото неможливе А она была сценоґрафом робила в
ріжных театрах і тепер тиж іхала в якійси провінцийний театр Товды там
не было сталого свого сценоґрафа і каждий раз Кликали якыхси театральных художників
до робліня каждого окремого спектаклю Моя знаєма одраз зачала ня переконувати жебы
я ішла там робити же тото для ня єст найліпше жебы ани
о ничым інчым не думала жебы не было глупо а я Не
была ім певна себе бо ниґде не мали єм справы з театром
повіла єм же она штудіювала власні сценоґрафію і має досвідчыня а я
ся вчыла до чого інчого моделюваня Не мам понятя як то робити
в театрі Но моя старша і барз мудра приятелька повіла же то
дурниці же я барз здібна і всядинь легко дам сой раду Она
так ня атакувала і переконувала же робит вшытко для мого добра же
я вкінци ся згодила так є ся дала намовити і пак пошкудувала
Одраз повім же люблю театр і театральне мистецтво але сідити в партері
і смутріти што ся діє на сцені то єдна річ а творити
тото што там видиме то цалком інше Не мали єм зеленого понятя
з чого треба зачынати чым кінцяти не знала єм праві вшыткого і
найгірше не мала єм в кого ся навчыти а з першого дня
треба было досконало робити вшытко што належыт до роботы сценоґрафа Мусіла єм
і рядити вшыткыма людми же рыхтували театральны постановкы як то столяры кравці
монтувальникы костюмеры пастижеры бутафоры і інчы Можете сой представити же мали єм
товды лем <unk> літ а дакотры з тотых майстрів проробили в театрі
ціле своє жытя а я мала нима рядити В театрі сут своі
вивіме так Театральны стосункы все дахто з дакым конкурує творчы люди часто
дос заздросны то тыжни просто То были трудны варункы нихто мі нич
не підповіл не поміг часто мали сме ріжны недорозумліня А за рік
навчылам ся того вшыткого потоваришувала м з тыма майстрами але нашла м
ся в такых обставинах же мусіла єм лишыти театр лишыти свою роботу
і ялам ся чогоси другого Але то уж друга істория А гнеска
никому бы м не радила зачынати робити в театрі і одраз чымси
рядити Ліпше спочатку пізнавати світ театру знизу быти якысым підмайстром помічником учеником
кусцьок ся підлучыти зрозуміти як што діє і як діє ціла система
но і ясне знати історию ТА тру сценоґрафію і інчы необхідны річы
теоретичны і практичны Но але якій высновок з того театрального епізода мого
жытя же я барз добрі розумію обставины в якых нашол ся Орест
Чабан коли го выбрали головом Товариства Лемківщына в девдесятім році Моя знаєма
добрий сценоґраф щыро сой подумала же я можу робити єй роботу хоц
не штудиювала м того як она ани ся не практикувала в тім
ниґда і переконала ня а я ся піддала Подібно переконали і Ореста
Сябана же зробит добру справу же потрафит же буде добре рядити же
даст сой раду был мудрий і здібний і ма досвідчыня як науковец
професор громадскій діяч Але він не знал того театру Не знал ани
єдного чловека з заряду Товариства не знал досконало істориі культуры Лемків і
інчых важных річі але выглядало так же Лемком котры просили професора Чапана
быти головом товариства власні залежало на тім жебы чловек меньше знал о
Лемковині Оцілы дні ім ся тіж розходило на тым жебы был то
порядний честний чловек і непросто чловек жебы можна было повісти а тепер
выступит Голова Товариства Лемківщына доктор технічных наук професор львівской політехнікы віцепрезидент Науково
Технічной Спількы Енерґетиків і Електроенерґетиків Украіны Орест чабан но і додати іщы
купу інчых титулів Тото робило на люди вразіня Фактичні люде жебы брали
головом чабана скорыстали з то тых титулів бо доктор технічных наук то
велика рыба Скорыстали і з того же Орест Чабан был активным членом
перший товды в Украіні загальной чысельной демократичной орґанізациі же ся звала Народний
Рух Скорыстали ся його добрым честным іменом очывидні діяли гейбы для Добра
справы Але ци честно вчынили зо самым тотым чловеком А того уж
не Маєран Маєран Делленний має ран Маєран Має ран Деленний маєн повідай
Повід дай повіддай повід дай же я собі видже я собі випи
рак питаль як питаль іщы раз ни брати як питаль як питаль
іщы раз ви браты зналам ти Я зналам ти знавам ти я
знавам ти якому вічку дати комувічку дати Бльох порозпарчовано ся зачолове жытя
кус подібне домого в театрі Він звык ся вчыти ціле жытя ся
вчыл і тепер щыро зачал ся вчыти вшыткого лемківского бо сам признає
же коли зачал рядити праві нич не знал Коли вас обрали голубою
львівской орґанізациі Товариство Лемків Інчых в той час не было Вы самі
для себе вызначыли найперші звдані якы маєте особисто ци Тувариство Радєс сам
початку Я не знал тых <unk>ій дурній ситуациі был а чыдовариства Вы
знали в двомо стумуці што має роботу Товариство Лемківщыны як вас выброли
Я ж былся пєннины пієны дячы мі знал то я бы ся
в тых першых штырых років то што зосвоювати Добре А вроці коли
вы конґрес орґанізували і так вызнали што найперше має роблетні я не
знал є чого хтіл ся даз І тут можу признати же тіж
неолюваню Кошма Ті люди є был в Русі активным дієт ся м
же был в привірані рухы на двох зіздах руху был і в
них же з мали характеристикым єй пускала по ліфянці котры знал ходити
ты люди цікавис ім не рекомендували так выяснили ся што в тых
рекомендациях не врахували шокєм ся інчого єший др Нову єшы є переіздил
Кудискам мя призділ першыраз Радн Франківскій там было дуже мало люди на
зворах а є был жужваз якысовест буде третый тоді бул А коли
пришли з театра в театрі мала співати сей Лемковина а підказу ґупу
людиє А выто вышол ся нейдмі Завканы Рескше є гор не мало
значіня так витай Але Вы ті люди зрозуміли ше я з своім
титулом і тым шемя не спомюжыл єй є Я помагаю товариству А
дальше то скінчыло ся Вынні были нові людми і знов пішол серева
там доктор Тож Ален Фізик Але того не розвинули так я не
знаю чому І от тепер дальше вымугє шынь вхід ти в нашы
управліня наші буде науковці нима тобі дає В ньому мало робити фактичну
фізычну але певні бывают люди коли ся прошуют наконт на раду ци
до міністра ци жытяку як шы приходит титулюваний ты ге Мария Бай
а Мария Байка професор тамта заслужный єст пут нут та подному влюває
Тего тепер то страшен Адверті фінансис якыл досліджыня неприємності буду Великы пня
то Фундация тут найдіє выступ до потом зробил тут собі Іван Косовскій
шрошы приходили прямо ділок тошол в Украіні то окрема орґанізация ци тота
сама шол в Америці Ци зареструма на окрему юридичны Шыткы єдужы заріструвал
товариство Лішы были незаріструваны в Косольску Актом листы на Лодикі в Львові
або тому мы зробили по Украіні або тому до нас приіздів Ґузда
Мы то украіньскє товариство всіли в ту світу Федерацию юридично Але після
першой тіж то Конґресу Власты Розі Президенту в Америці то суправляні є
після чого рышало ся в Америці діже коли відбудеш єст за черекы
ся наступный Конґрес тіє добре памятайте му што выходила заміж моя Донькы
Я не міг быти на конґресів як бысіли раз підютак Чы тоді
рішыли шстал головою туристы Старак він же в Сводикаші знале його так
верце має быти Микола Горбель з Кыєва Світовой Федерациі феразі І того
же післошы набуде в Украіні рокы тишыр стала і стал назвати світова
федерация украіньскых лемківскых обєк Нітот не будова єдж інчым Тол аж Словацкых
Кострева Лемків Укремы Мадярскє Укремы Руньскій Кремль віс і коли штана Федерация
г Одє материялы другій міжнародной науковой конференціі яка называла ся Актуальні проблемы
етнічного відроджіня Лемківщыны Дві крапкы Рудовід Лемків іхнє минуле сучасне і майбутнє
Це было до той річы від дня народжыня Юлияна Турновича ци одбувало
ся <unk> листопада Третього року одбувало си це на Закарпаті в місті
причын доколи цього міста теж жыют Лемкы але закарпатскє І от я
переглядала материялы той конференциі і вна як не дивно вна называє ся
Проблемы відроджіня Лемківщыны але про відроджіня і які при цьому выникают проблемы
тут ничо не мало майбуднє нема і тут є підзагуло звучыть Рудвід
Лемків іхні минуле сучасне і майбуднє Знач про майбутнє нема Тут є
багато тем было про минуле про фольклор особливо писенний про ландшафт про
природні умовы якых жыли Лемкы про звычайно Юлияна Тарновича про ріжні речі
але утут нема што будемо робити завтра і як і от є
на початку выступ професора Івана Щербы бо то было вітаня президиі з
Фулу і він каже нас запитуют чому не гасне туга за батьківскым
краєм як жыти Лемкам як самобутньому сут в етносу і чы маєм
мимо і буднє І він не дає цітклой відповіді Власне він тут
відповідає на це питаня але фактичной відповіди не ма Він каже так
Відповід на перше запитаня дал Юлий Антарнович цитата Я горджусь моіми рідными
лемківскыми сторонами знаходил у лемківскій хєжіч ці великі скарбы ци були народна
чест кристальный характер незламна тверда воля змагати ся імя великой правды кінат
цитати та шукати відповід на другє запитаня на багато власті другє запитаня
ці жыти Лемкам якы самобутньому субетносу і чы маймоме майбутнє оце другє
запитаня Але як писало Грушевскій під попло минулого підсвілю сучасного тиіли ся
здорові могучі зерна народного жытя внис кільчыли ся і зазеленіли пишным руном
нацийонального відроджыня як тікє по украіньскых полях повіял І весняный легір Як
най цитати є не дія і на його позитивны вырішыня тобто петаня
ци будут далі жыти Лемків І далі він каже што світова Федерация
Украіньскых Лемківскій обєднань докладає ци мало зусиль абы відновити справедливіст Наші делеґациі
были офіцийно Прийніті найвыс песудовцями влады Украіны котрі нібы зрозумліньом ставили си
до нашых роками невырішеных проблем але час мну Лемкі входили з ціло
світу такє не дочыкал ся спішкуваня моральных та материяльных збытків завданых тоталітарным
комуністичным режімом Лемка в продолж сторіч тримала в духу віры і маємо
надію што і тепер дочыкайме з торжества справедливисти про што іде ся
конкретно як про справедливіст іде ся про материяльне відшкодуваня ци є абстрактне
цілком абстрактне формулюваня А коли мы вернем ся до конґресу ІІ Світового
конґресу Світовой Федерациі Лемків што одбул ся за десят років до того
в <unk> руйці то тут были высловлені при заверсіні было сформулювано основні
тезы основні вымогы добывати ся до Уряді Польщы і Украіны добывати з
це того што було депортацию было вчынено насправедливу Акцию Вісла ци несправедливіст
і цю несправедливіст направити Од є резолюциі Конґресу Доречі тут ідете што
Конґрес відзначыт річницю Акциі Вісло <unk> року і весь час ідете часто
про акциі Вісль зысудити Акцию Вісло а од депортацию на Украіну Лемків
Ну якось найдеся але це були дві симметричні акциі просто дна депортация
было скорше На схід іншы на захід і на пілніч топтувны абсолютно
были процесом якій просто тривал часі одно за другым Послідовно одна хвиля
депортациі потім інча але весь час акцентуют ся само на акциі якойту
депортацию Украіну яка было несправедливо так само якусь обходит ся Ну і
іде ся протошу Конґрес домагаєц од Уряду Республикы Польщы створіня можливости для
повернінь на рідні землі депортуваных на підставі гоневной акциі Вісла і відшкодуваня
ім материяльных і моральных втрат Значыт ідеся тілько про тых депортуваных якы
были на підставі акциі Вісла щебы вони повернули ся а кіщы були
почынаючы <unk> вересня так і то тіні бы не мают повертати ся
тобто такосі питаня выникає Але і то не було вырішено до сьогоднішній
ден і конґрес вертає до Президента Верховной Рады Украіны закон констаты на
захід прав украіньскых меншын в Польщі Словаці і інчых краінах то вызначыте
статус депортованых з украіньскых етнічных земель у Польсті в <unk> роках не
знают це було зроблено Ну тут че участникы Світового конґресу засуджуют політичны
русинство як шкідливы і небажают што будю то зарахувал уроджінців найзахіднійшой украіньской
етнічной землі Лемківщыны до надуманой окремой нациі Лемків ци Карпаторусів і катеґорично
заперечуют протис проб інтриганів од політичного русиньства выступати од імні всіх Лемків
Тут як ст дивно сформулювано щу участникы конґресу не бажаючы будь хто
зараху Лемків до окремой нациі Ну але від іхнього бажаня нічого не
залежыт тут трошкі юридичну мініст дає ци наций Ну і Конґрес схвалює
зверненя до Президента Верховной Рады Украіны до Президента І Саймо Республикы Польщы
і заяву з приводу політичного русиньства Ну там буду ся щы до
Церкви Я ту зараз упускаю і Конґрес Друча і Президиі Світовой Федерациі
Лемків звернути ся в Комісию УН Справ Людины Комітат Рады Европы в
справ Нацийональных Меншын то інчых аналоґічных медженародных орґанізациі з вымою дати оцінку
акциі Вісла у одповідності з нормом міжнародного права зну што кє про
Депортациі в Украіну не дає ся ничого тобто іде ци тілько про
акцию Вісло топту тешы діяли ся почынаючы з квітня <unk> р Од
до того нібы ті драматичні подіі ци як называют добровільным переселеньом ци
якыхо так там по документах Щось цього з цих од резолюций што
было реалізувано реально Ят рокы єма до того відносиня Так я активно
працювал но неівно але активно працювал щыро Тому шя высівал поклик рідного
краю Але пришли після того <unk> р Я побачыл в перспективы шо
буду шыє Я не має претензий до уряду Украіны найде уряду Польсі
Має претензі до нас самых сму мы самі не сформували чым тіж
лізы і кіми по крыл жі треба то бы бє моє повинна
было робити ны я дістал высшы у світу є стал там демене
буду зроблено І установы были принятны в Польщыни не так знайвых Были
примали президенты постановы были зборы все нас туди кликы лем ель приізды
туди Но але не мали видер Татары в Крыму маєт свій не
зліз мат свій а іх <unk> тисячым чого мали Так торіельне знаме
так ничого не маймо Мы не створили своіх механізму ішов чыма Мы
не маємо свойой влады Ни утворили влады лемківску і які приряднуладны будули
в нашій справі Поіхати на ватрох буде кєдку буду трудно то было
геройство лешы другы трет і <unk> раз А тепер єх <unk> раз
єди ж геройство то же рутинна робота Спочатку было геройством Куди співали
наші Мария Байко співали хуристы Лемковины куди были <unk>ыкы а ся перед
ним были музкы гізбє ріга ся гізбє взі архітектуры то тіперсі бєріславы
дали Лемківсціні Але не мож єй был най співати в том співали
в тому почали говорити датрож буду дальше рухити ся так выте того
дальше рухити ся мусі Мабуть зове сіли Привстили всю Украіну до себе
недбати Не майме то гурты в лемківскій є То і покрыєте сама
ситуация Ми не маймо створной дослідує як ту державу як бы не
придержало тридиту лемківску державу та было пару місяців ся о <unk> р
Але мени створили што усві товід было не тіль спіл не тіль
наука Влада промысловіст туризм ци іште орґанізовувати то і мусит собе посвячувати
За тых <unk> літ станіх ничого минулого Не напреся ниша дальше робити
Вын желіте ся можна на минуле там говорити але ж робите мой
глупі Я мал жітьевый досвід так на жытя не был ні комсомольцем
ні членом партиі жодной і перед тым Але лем не по світі
кєдалоґусіл наплясювати так ся я мусіл з бригадую при там в Узбекістані
в Азербайджані в Молдові різвалю ту рубы Знес того там нихто не
зробил Писі мы робили критику тій електростанці швидто зле не наплетили гроші
што ме критикували і не пропонували ам што треба зробити але і
самі Выконували як то треба зробити Не прости покритикуйте на знам дак
того не треба Покритикуйте пыгань війт але покажіте як то може зробити
і сами включайте ся в ту роботу Рій О того мы не
моймо І отіпер в жолтні буде знову і материялях якє не готуют
ся єні ся они чую што чы треба гутувати ріжны ґрупы людей
май буде в козі самосибовой жытя не самосиб художникы самосу бойов своємосовікы
тоту про політику треба гори Мусі політика сформульована і шыты політика і
як наведе буде сформувана на з того ни вчат в Украіні вчатым
кіші Резолюциі того Світового Конґресу Світовой Федерациі Лемків ну і тут написано
Мы будеме візничати Голоду Мор річницю ми будемо визничати річницю Акциі Вісло
<unk> р мы будемо вымагати від Уряду Польщы і Украіны якой справедливости
мы зосуджуєм русинство А што мы будем робити Робити што мы будем
робити утут цього як бы ну не будем подавати до Верховной Рады
проєкт документів але робити утут не має Маледця дікщыйно пуснули ся туда
Мі добре шыпутово говорили не треба тіж Але я не мал яку
Я має тім Я мал і перед тым дожіт але в техніці
в енергетиці то я мал дусід што треба робити на майбутнє то
меціли думати але той того мы не мали То на цілы етапі
земну достатня програма так Мож прирахувати ше документы вшыткого же выготували і
тіше приіхали з Америкы з Кана А ниж відз лювал світі низ
початку першый ден першыдні маледикы што ми одден дум не розуміли невы
інчы як же тейкій копромис выходиба Але послід того шуб тей конґрес
провести в Юри треба ж было погодти в адміністрациі власні всюди вызисляти
по всіх то Так выт ті люди ся там орґанізували ту сю
штуку як бы головар комітету ді то вміли зробити і мы то
зробили а від нас ся вымагати штоб мы теоретика были то будут
тізыску До того часу Світова Федерация Лемків была на американьскым контераді тобто
внихні управы за штаб рігли сме сквиз Украіны Словацины з Німецны люди
тре Після Радяньскуй Союзу обержыти шоб то приіхали всі то не так
просто вымуше рішыли штот кошт варто знати Рішыли ме на попередньому Ватрі
Лемківскій В Палці де коли быдні стоял і то буте в другій
старак дуже не поміг в тому выдносню він же было бы радником
было ачі Пусовы писом важны представником Украіны в Варшаві Першым так рішыл
шы треба дикій конервати ну бажан єй А де його робити Як
же робити його в Польсі то його затиснут буде польнізуваний Так і
ци дозволят то не зви Словаці Ніє Украіню десятов везду жде збыти
на Украіні Прішня також было вежливым што бы роби му то там
де то мож зробити найбільш вільно і шырокы думшы зробити то в
Польсі трудно было быти так шыроко як мы то зробили тут Те
першый раз робити треба першы раз на ватрі єздити першый раз горы
співали першый раз Ци вычатку был той етап а потім пришол етап
ангра Але тоді выходили казы Дай ся я зрозуміл шу пусніт мною
кєруват люди єм то розказу Не подивили ся сплятку Нихто не дивил
ся по тому дівили ся службы Безпольскы Руска Найружнійше американьска цікавля ся
але в якым венку мета буду смішых та территория перестала цікавит Спечатку
я ничого не знал По тому є знал людей тамтых А по
тому єст зміл по посередніх знаках што хтось тым цікавит муш жебы
не приіхали на конґрес до нас до ций конґрес ни серед з
Варшавы летіли депізод скажу не летіли через Варшав Ну і сказали зустріте
нас ну далегко сказате орґанізую Тобы з там зріте то вышли што
з <unk> годины прилітятні ті з Канады выпусали автобус і мы попустили
іх там якым людз Почыкай іх три годины хай підсядут і Канадці
Нє ми самы мам приіхати Іслати під заканадцы Н іншы характер має
в тій люди майте на увазі але я зрозумікы інчы Тым шы
там стрічал іх старак і його дружына Його дружына сіле в автобус
і тым автобусу тому сме попередили на намитниці што треба штобы іх
пропустили в тым я з шофром горил тым шывізд Недобрибус підрахде Тышры
мі поєс не для приґур Вызнаєте як багато ізупых закудных рейсах А
так як мене міліция польска вела ну він не гамувала його Слідкувала
свін акі той автобус єдиціні мушы з аропорту же поперели шы автобус
автой автобус з тине деліґациі Або то бы я зрозуміш і згод
чы переставала ся златно мушы є і тут попереди свій мытниці упередли
свіцию людли Шытам американьскых громадяне літіли хай бы полякы оціпили а громадяньскых
вордан мали неприємності бы там мали Мушыт высли і тут також справа
коли буду треба было знати што писляєм тоди автобус ци списов не
сконструяту польску присвідну роботу а кій там автобус приіде А то єм
тре буду знатс пилювати автос Єд мушу шкодити о ни што не
стали ся ничого з Американцями Я жем ті рокы всіх поляків не
запрошыли на декій был річні Сте Готы Лістер приґом польска делеґация давала
комунічні В ним не знали Яй знал тых Так што в писольстві
в консуляті якшыл По тому там было такы від шытя А пото
наступил венше штырых років чы є знал там ты люди тых з
них сут там ліпшы ніж нашых улюґів Тых встих людей там є
знал же были в Формліні лемківскым ры є был і не запрошы
ся был на зізд Украінців в Варшаві в Польщы были там не
де кожде там знали нич сме знали такых Я іх знал ним
не знал Яві сіл Шы но вплывали в ни што тут написати
я не міг хто што редигувати чули тамты описом Шпонісме тому редигувати
я буду підписувати але мі буду знали што правильно так А ты
єм бісіл што є хто жто захоче провести через мене рішыня якє
підвине шкоду А я того бым абі люди жевіли не люди знайти
там і тут буду думати што я щыры роблю а то выходит
я щыр роблю але не ты І є сказал што я не
буду більше головою Ям тулю векы неприємності смія не хошы мат сміші
головы Мигы братя припомнуло м жему во Львові і уж третій раз
стріли сме ся з Орестом Чобаном ІІ Головом Товариства Лемківщыны Він рядил
том орґанізацийом од <unk> до <unk> р власні бесідуєме о тім же
на його каденцию припало з орґанізуваня І Світового Конґреса Світовой Федерациі Лемків
до якой ся влило і Товариство Лемківщыны Тота федерация хоц ся звала
Світова але до девятдесятых років діяла головні в Канаді і Америці Ідея
якысой подібной орґанізациі ся зродила іщы в <unk> році во Львові в
Товаристві Присвіта Створили там товды лемківску комісию же мало контактувати з Лемками
зо вельком Млаком Чом в присвіті так ся трапили як жыют лемківскы
еміґранты в Америці Но бо в тым часі там уж активно діял
Лемко Союз орґанізация цалком інчой орієнтациі О тім вшыткым мож найти інформацию
і в інтернеті і всяди в літературі зато не буду шырше оповідати
лем повім же діяльніст лемківской комісиі спричынила ся до того же в
жолтню <unk> р в Ню Йорку было заложено Комітет Обороны Лемків а
о два рокы ту уж выросло в орґанізацию обороны Лемківщыны зас в
Канаді зробили штоси подібне аж в <unk> році і оно ся звало
Обєднаня Лемків Канады Товды власні тоты дві орґанізациі были поєднаны Світову Федерацию
Лемків В діяльности тотых орґанізаций єст тиж дос дуже загадок Певне найбільша
загадка для ня чом Орґанізация Обороны Лемківщыны в сороковых роках не боронила
ани Лемків ани Лемківщыны І не знам доднес на чім полігат тота
оборона і од кого Лемків треба боронити Но істория єст така же
чысленний колиси Лемко Союз фактичні уж не істніє а Світова Федерация Лемків
єст лем она на Другім Конґресі взяла сой нову назву Сфуло Світова
Федерация украіньскых лемківскых обєднань Але мыска бесідуєме о першым конґресі же ся
одбыл <unk> жолтня во Львові в Салі львівской Політехнікы А Чом власні
ту Но бы ту робил голова Товариства Лемківщына Гнешній Наш гізд Орест
Чабан Десят років він турядил Катедрум Теплоенерґетикы і ту орґанізувал Конґрес Світовой
Федерациі Лемків Днеска мы тиж пришли до львівской політехнікы сідиме ту Сідиме
ту споминаме бесідуєме о подіях деведесятых років но то зас вертаме до
нашой бесіды Цікаво дурай ці буду міні прочытати материял выступе на цьому
конґресі так уж цікавый бы порівняти сьогоднішнім днем Од на початку конґресу
выступає Іван Гвоздо Іван Гвоздо Це Гулова Світовой Федерациі Лемків на той
час на <unk> рік І ось вертаю ся знов до того питаня
О <unk> він каже початок його выступу Щыро дякую Ористу Чыбону і
його помічникам за зрозколу підготовку Першу Высвітового Конґресу Світовой Федерациі Лемків і
далі каже такє Для нас для Лемків Конґрес це надзвычайна подія прикру
што Конґрес не міг відбути ся на Лемківщыні Конґрес це віддзеркалиня великой
несправедливой кары яка выпала на долю Лемків Що так любили свій нарід
свою церкву Клянемо ся што будемо бороти ся штобы побороти кривду штоб
вернути ся на Лемківщыну Ци ми побороли кривду і ци вернули си
на Лемківщыну што зроблено зробил ян голи Але выбороти така была програма
джере гвозда говорит то це програмы Світовой Федерациі ту в іхній проґрамі
Было на той момент при чому на той час почынає ся в
Східній Европі ци єй процес краіны одна за одну краіны Варшавску дуру
тепер же навіт не гводит буду Варша А то краіны варшавского договору
одна за одною стают демократичными одбувают ся нові выборы все змінют выходят
спід того комуністичного ярма вході Отже змінюют ся умовы вже тут всюда
наголошуют ци всіх выступах што змінили ся умовы і цих умовах мы
можеме значно більше зробити ніж дотепер І до речі як раз тіж
выступали з Америкы з Канады они теж на тому акцентуют Украіна незалежна
і ты можемо тепер стілько зробити От выступ гвозды Іде це про
те шубы направити ту несправедливу кару Клянеме ся што будеме бороти ся
шубы бороти кривду шуб вернути ся на Лемківщыну значіть дві реці вказуну
кривду знач направити несправедливіст очывидно юридичным шляхом Очывидно добывати си юридично як
не признали нас участників Віны участників Віны Верховна Рада нас приміла і
выслішне від є мі та всі Вказал што наєд ся мамі Татвій
ґід выбусі а не мі Кіпільы на поізд на ся Я же
діставы світу єст сам вен себе забезпечний дбати про мамы діда і
бабусь Так я в самоописві свідомо неврой тату долгу не хотіл брати
то уписвіня а потім взял але говорили си ще про ін Про
материяльне відшкодуваня але на сьогодні того не ма але говорили стато казал
де бы я за рідну землю брал гроші Говорили си ся што
мало бы быти ся якєс материяльне відшкодуваня якому властиво не было бо
то ні бы было такє щы переселяют ся на Украіну то там
якій Украіні мают се відшкудувати стікі землі стікі худобы чыстікы І там
комусь дали то комусь недали комусь нічом заглілі не дали коли худобу
забрали до Колгоспу і ты порізну і была та ситуация што люди
записували чы в них меньше землі меньше площы будівель бо вказали што
потім будут проблемы в Радяньскому Союзі ту було і тыкє Але тепер
іде ся про тоту зараз наприк Лемком якій бут в Украіні выплатили
бы якіс ну нехай навіт великі сумы то значыт што ім же
все відшкудували все в порядку Уєвому субішу зараз в Украіні нема війны
і што уряд маєзничні кошты з буджету Нокє Ну порахували вправді на
прикількісти діє цілым одне нико тым не зиму ся друзы але знає
пису іх силово сте мы дістали хату тут дістали не гроші клиж
дале мы бысли більшу хату але по тому там куштували біжы хата
наш нас пришли меньшу хату тому жы ты грошы шме нам заплатили
там лікы неменшы хату Так же дістали героі дістала ме поле корову
молил станю мали тут А по тому коли го спіробили в селі
і дізнашме куль семеншы то же было разом з всіми інчыми так
же так были знов свій махінациі так люди привыкли по правді жыти
так што шымірка тарівляна а там деякы записували великы куміркы в тых
тых документах Мурово Нівсекы дістали великы тут примісіня з окількыацию Украіны выплачує
компенсациі наприклад чы маєм документы скількє там хто мал на Лемківщыні Морґів
Поля так ну скількє там арів які там будівді були ся вышли
пролем на ніку а мола ся про будівлю жвас мали лісы там
ся людива тот были ліси Ну і вмус більш зараз компенсовуют ся
в грошах і кажут мы вам дали Але вы більше ну не
приділяйте ниякых претанций Вже вы більше все Вы вже одержали за тото
што вы там покєнули на Лемківскій же не машу плакати вы там
дали Уємуация Украіна так наприклад Украіно дала тку компенсацию Як вы думаєте
лемківскє питаня на том кризи грішме та не вырішыт Но длеску мужбу
може теж буде зложыват лем до другу справы Але головнеє шберегла ся
памят то рідный край і то не просто памят пасивна а памят
активна <unk> орґанізувати Самоорґанізувати ксовы могла самоорґанізувати быжежну команду з самоборунду тым
не можу провати свій владу шыб на та влада тримала лад А
той лад має взяти ся і шыб у світа было шеб наука
было і шыбы церкви было шеб ся было хоц Мистецтво шыбы то
мы сами полні орґанізувати як раз <unk> щубы Лемкє створили якій з
себе лад істуресті тувариств Не створили структуры певны чыризику Лемків І соспільны
культурны туристы і най той музеі наштут вес ся так прикрубу другали
што музея нема ж і грів Кут Вы говорите зараз про тощу
в тій хаті в Сканси Ні так што там зробили таку невелику
експозицию сулі для Львова для Західньой Уґры справжній музеі велісну стриску зробили
музей може не треба скікє музею такос єн є самодіяльні так бы
мовити тому шыне науковці робили там а науковця ани близко не было
Але люди позносили хто што мал і також добре щыє такє там
богато чімнаты і богато експонатів бы Так Ям вказу про Юхновску Він
мал ідею штворити Інститутскій до реці вернул собітаня Оджы Юхновскій в свій
час запропонувал створити наукову структуру Академіі Центрі <unk>eara При Академіі наукы ріжні
науковій установый є в структурі Академіі наукы іщы бул такій Інститут лемкознавства
бо єй ріжні інчы інституты істнуют успішно і цій інститут не был
створений Не был створений через різні причыны Отже як бы была тока
воля Юхновского він был тоді депутатом Юхновскій был тоді депутатом Верховной Рады
і він хотіл щю бы Лемкє жыбы вза проблематика вывця Лес ся
шбы был центр од де З єдном у єст структура Яз в
тым Центрі был страхіднього Центру Енґенців жыты та мусі быти докториновы Там
хто з них має стати академікы а нас в надді Галя Щерба
мали дістати захисти мам было перешля туди Нале нам в ній галі
Академічні Інститут твердити то єднез Люб Я м казал Дайте зробим так
взяти по кожному хоцудного недям доктора в Любецівщы в Холщыні Надсяні в
Лемківшній же мам там пят є і ключыков не лют єдикій протокол
Мы почали діяти тей Тым ся якій пішли перепеті настуристы аж Муюхновскій
знами поголю на ся правліня Но і так де але в тым
злиж ся є один під нашой туристы і вшы Ясні не звільны
ся свойой руґлоты і буду в туристи займати туристом Лемківщы В інститі
треба перше бы мал професийну лютовку не по ентергелиці а по етно
ціпучыме ся там археоґрафіі Тавід видно бынови там з тых кто з
любоцівшыт якій вдил з музею декує на архів нулівску вы село Та
ідея не была реізґо підкріплена хоц єй не зберали коли квітковскій был
квітков не знал любити квітковску тезнанхімі кумуват В серді під Нивёсны Руків
А по тому як Мускій чуже перестал тут быти він был дикі
в Кыівзи а його донькы тут были та і його донька влющыли
ся в туру ву там наєм нам далештатну удиничы лом ті полаборанда
ся інжынера загынулсели Не выпустили кілька такых выпусків выпуст выпускы наштуристу довели
світу выдрукувал насєнці дикій Нє ну мы почал злізны Засідня провели нас
там <unk> є Ти маєш написати про Лемківщыну ти про Холщы не
псал чому то надрукувал Ни а по тому там де одказ єм
єздил в Словаци на той зіздру і Русинів Я написал рото Кресля
Но ним ни бружурка на яхли публика А то най не журналі
о тот было богато стоінок але просто сыту то і все на
нутню колистуваня Тобт вы почали факты робити глото і на тому стало
тым стают І Представникы Товариства Лемківщыны думали што вниє в лумнівкій справі
і іх має слухати си Академік Юхноловскій Дак тобто з ніхну голову
Не будут жалювати ся решы не так штовнокы Єше так роблят ся
тоты сві люди роблены так не юхновскій етнішы і септичну А жебы
на тіж найдикє тивых міг быти наприклад голошко так мал св іншым
слідівал приходил муз інститутів шулю ету роботу Думати про лаберандів прозерпляту проше
інчы уже старшому чловіку і такєш так шыто А што бы было
зараз пофантизуйму як што бы зараз такій інститут діял Все повинно народжувати
ся природно Як шовно мало народити си му надалек зробили або річы
де то уж робили ты мушеш мати шесільне де працувати ме Не
говорю про тых оліґархів Але як што я працувал якше я был
активна у слова в Руси то лем півшы справы рухали ся тым
мушы рух то підтримувал Як ся мі треба быти власну адміністрацию не
там знали поліні руху мы не знали в Академіі нук мы не
знали то як выхос рухувати Лемківшыну то я мушу мати іше якій
в тосікі гроші А там буває і просто Де зібрати треба приміры
сме дово там засідали там де тідаєте юристы там проти Лонского тамты
там тамкунком і там салітиме засідали дуже просто як нам требам І
світи што сте козале велика была нам там новы рух перенял ту
штуку нам трав родити в ликій з буры Фєбан казал же треба
робикам Я проблемы з тым не мал Але по тома для віку
бесідую діж бывают же такы штукы то я мал тіє з кільма
років вызнаєте Новдже <unk> р не жбайці в Німікы то це одно
<unk> рокы тоді є мал Найблі грішы мож дикато Як же не
та усоба на яку може ся покладати Яним не міг і сам
зжербит Мени внукі повіли Я ж так гладо єздил і так активно
діял єш пізно дружыл ся так шы я не мож тіх еслів
рік задати так друга справ і тым певні решым дуже не подумало
єс Але мусти в сяльшый рукы орґанізувати товариств шы треба мати што
бракує бы там перед люде писал Жоґдан В то тым земля же
хто здає ту ініциятива мусіт быти никає От отут є <unk> столінка
так тут ставили ся отікіс питаня От якась мета од як до
ней іти як з чом нас є мета на посену шом нас
є мета в етнічным одроджіню Лемківщыны То як до неі мы маєм
му іти якым чыном значыт для того шубы усягнути цю мету мы
маєм му робити А б де од Ото Я не чую того
ніде што мы маєм робити Етнічне відроджыня то што мы маєм му
відроджувати як Мы маєм што конкретно робити мы маємо зробити сказів лекторі
в кождому областному товаристві шбы было освіта якась чы мы маємо зробити
факультативы шытити ся по лемківскы чы мы маємо зробити наприклады Майстер класы
навчаня наприклад зіму выплитиня з бісру Прекрас лемківскых нині завтрычы сєчюсь шмы
протягом року навчыли ся шось там псі Чым ми маємо робити презентациі
книжок лемківскых Чым ми маємо робити ся якіс реці Але думно має
быти не просто і кістом Заходы А мы маємо за о такій
то час осягнути тоту або мы маємо вылчыти тоту зробити высновкы проаналізувати
зробити Но о того Ян не байдус є бы хотіл Я мушу
знати обєкт прикраш Лемківщы то што ж є вформулювал то і такы
обєкты І Лемків хто ты є Лемкє то што є етнос нация
цивілізация Путін сказал шускій народ є то цивілізация Лемкі мы хочем св
державу створы Же і де в Хорваті на базі Хорватів ци на
базі Чыхо Та от Як май выглядате май быти світоглядні безписні основы
формуваня той політикы загальных засад спрямувань і прав розвитку не відрожня а
розвитку врожнят тыкту сусід розвитку ін тут сут другоціны а відникні Так
але тут всюди стоіт слово відроджыня знат відроджіня то є відновліня чого
того щы зникло Была територия на тій териториі жыли люди ті мали
певну культуру були цілістно жыли на певній териториі в певным ландшафті в
певных умовах на протіз істориі склала ся якась культура сформувала си якась
мова якась ментальніст і якщо мы маємо це відтворити то мы маємо
це повтурити то нібы довести до того рівня чыбы воно далі было
так як было Ну то як нашы навітворювати Вытикут стерутинє Ходят істери
то і то треба же має быти збережна самобутніст має быти гармонійный
розвиток Лемківщыны і зміцнє зміцнюваня його самобутности Я муж дам сап отошли
свтовле Я такыш наполегаю же треба ся дес териториі Таритория єй природний
штам лісици горе чы море і клімат і повода породжуют певный тип
жывых істот І я мі подобає ся тошо Коблюх запинувал што в
тий зоні Карпаты шле не были знисті ті жыві істоты людикова періода
майпотовыше буду Ті звіздоты протягом десятків тисячлів зберігали ся та територия Я
присвятний якє там поколіня сотыч як не най до той териториі та
територия ці та держава тепер є австрийска ся дар заряд польска то
не має значне Не від хорматів ме походил а від той териториі
Ож я хочу жебы світ привыкал до того знач то тверджыня што
та територия то є наша територия неважна як і державо надпочатковы Та
територия што єт в Словаці в Закарпаті в Польщі в Украіні не
є называєме Лемкішын то <unk> років наперше была назва то не є
залеж кєм Хорватів хыбаль семошой там але то є преміна сяткы тых
первинных істот які там зберігли ся в після світлых путок і мы
хосімо шыб та територия зберегла ся і на тій териториі дуже характерний
ґеоґрафічно і сама Звичєєві і одяг і музыка ты куш Є та
самобутніст той териториі Нас як мают зберегти і розвивати Треба його перше
знати перше знати Наприклад є внуків же не знают як не мают
знати Я мажаю же тепер мусит быти створна та влады Влада мусит
быти несутной особы За скілько Лемківскы Ямківскы Знаня потрібні є тоє подівні
знаня то недостатня єміня міня іх дикоєс застосовувати Потрібні навыкє Не просто
там раз вмі потраху зробити і всє навык є і потрібный досвід
треба єй навсіти быти владою Так але мы підходим мырили што вы
были орґанізатором Першу Світового Конґресу Федерациі тоді стояли питаня більше орґанізацийного пляну
я бы сказала зорґанізувати всі структуры обєднати іх функцийонувати всі разом чы
Так злавудзю буду Світова Федерация Лемків Бісів на американьскому континенті діяла І
мы говорили што на тому етапі буду можливо задеклярувати што то лже
дійснує світова Федерация писати проєкты документів щыбы было везнано депорта незаконну але
далі пішол новый етап як дієти мы щыйно говорили про створіня науковой
інституциі То што пропонувал Юхновскій Новконеі гуртували ся бы по перше науковці
по другє З нею спілдіяло бы Товариство Лемківщына Фундация Досліджыня Лемківщыны разом
бы спілдіяли і такым чыном цілком інчий рів мало бы та вседіяльніст
Але можливо при такому закладі могли бы діяти якіс курсы і семінари
кісків шатя Ні нє провадили науковы досліджыня але при ньому глибы ы
не при академі нок то повинны быти при творист при владі Ну
Академія з ланоктикі То може має быти ся освіте нормальна штиосі заль
ся мают быти якій туристичні якіс структуры мой бы таку выписан кєд
дех шо хто смішнає те робити чек от там перехвале там <unk>
цім проблем чыты і проблемы те от назвір сміх то шлытельскє лешы
там самы для себе смі <unk> сі сміхе дны єн два ти
кожны коза проблем проблем якых істнуєт в моі власни одзыває ся лемківсм
Я думаю што однає дуже велико проблем а мы уже про це
говорили Не вызначно сті термінів і невызначености што власне є Лемкє Лемківщына
і што мы з цим хоціму робити Невызначено як що Украіні постійно
кричат про те якой несправедливістю была акция Візла Переселеня з рідных земель
по дві родины по цілій Польщі Лемків на пілніч і на захід
а аналоґічна акциі яка в рыдяньску Украіну відбували ся з громадянами Польсті
якыми были Лемкы циж были громадяне Польсті якых незаконну фактичну було облудну
в пучатку аґітациі опотім ци буду переселю Про це не ідеся одже
як щы Лемкы ци і всі Лемкы і тіж были пересельні на
Украіну і были на териториі Польщы Русині якщо унили пересельні то было
завдано однаку кривду і чул ни всі Лемкє Як шони не Лемкі
якшы тіж были присельні на Украіну ци Украінці і вни потрапили на
свою Батківщыну злучыли ся з єдинокровныма братами тоді ім не треба вішкудовувати
тоді в них все в порядку тоді не треба нічым відру оджувати
в ним лили ся і як уряньскій часы казали внехня культура розквітає
юрдняньску епоху Тоді не мом уж чув вворити Ах ті як шому
не там Лемкы то в не мают проблему што іх выселили і
не хочут підшкудувати і тсе од нас проблем і такє в проблем
што до Лемківщыны є дуже богато реці не называют соспільными іменами І
відповідно так як нас в Украіні не было назво ношу нас єде
віна і не было принято заходів якій робит ся коли почынає ся
війна І так само тут не было цітко сказано што то було
дертация геноцид было сказано дублінне переселіня коли не сказно было і зо
цих термінів тепер є Проблемы Тош Лемків в Украіні не знают мні
здає ся як правильно сформулювати мі здає ся што выни єд бы
сказали што буду зроблену кривду при тому што як переселено з рідных
земель в Украіну Як выници выразно скажут це было бы не кажут
од нас переселили все але выразно не кажут ся це было формально
Формально евакуация так формально Алеция Це так было формально вправді це будеш
то Але тоє Але то є насправді было не так было пордяньскых
документах І якщо бы сьогодні Украіні было вызнано Явно што все было
зроблене кривда Але я вызна наприклад тоді є підставы для яку відроводжіня
очыт віддайте нам Лів хыте быти дуже бережны мішы Мы вам зробили
кривды там Шыбры то русадяньскы звізвил ту саму кривду Пуляком звідси выселил
в Сибір дуже богаты были богаті люди Але фактично нихто бы не
мал права мінятикы ладлят Місия но призначыня Влады Лат чыслісті то не
на стулі не шеф ЛББезпека Лемківщыны яку мыдкувало низ Шы было в
порядково ночы шыб не веся звили ш було а ти кіша і
буде то є і выступ што был проґрес бати што треба зробити
дальше Но і нарешті гармонійніст внутрішня і зовнішня Ішыдно Вгляда має так
жытя дві основні функциі перше функция це кєруваня другу функцию управліня Тат
ці не маємо взгляду кєрівну і управліньску в лемківсці Ну і ми
мож сказати што наприклад в товаристві Лемківщыны Дю не вырішльні што внин
выріжні і цеє причыны богатьох богатьох лем якій подіі Я пристаю до
кєрівника ти кєрівник перел директор Кєрівника За шыты відповідаєш тому што людина
на певній посаді повинна мати певні убойскы певні права і певну відповідальніст
о відшы відповіда перша особа в <unk> завезе ся ніс політиків так
Везніст загальных настанов жыті діянь загальных настов Але шоле то він має
зробити він повинен замовити в професийоналів што вни засады тых настанов выпрацували
Сви специлісты штатні громадскій специялисты він має рушыти кому што зробити другы
маєт рішыти привести експертиз з областу шыпорити куволи Піше той експертизы зробити
выснов што зібрати нишы за основу приняты зі шызой середни то перше
дати завданя експертизу і узагальните Альто узгальне передати свій орґан якій вміє
звердити затвердити Іде свій выде шбы сфорґувати выконавчу структуру яка ту выконує
Том то зробити в Лемківщыні Шы перша особа песиє Ти знаш куди
ми маєм ся рухити Істнує напр Найбуде веді доктрины тамто мож быти
кільной фразою мовли стратеі каше мож быти і програма ті є доктрина
є стратеґія є програмы Тот я іх не бачу Але ни ми
ни в ціло нашых людей ні в товаристві ні в ладі Не
знаю то дес можу позволити розміст повіку по всякых ресіда мож думе
днай ґубернатора ци найдміністратьо міністрів новый справ смут так сирокы не розглядали
лем вказал Я прову одведем ніх кобінет Міністер займе своім ділом Тому
што тій вшымк за тошто го не знай Завдиня поставити Владі якє
бы єй поставили завданя Владі Лемківскы Гайн престіж гето сувік Хай пят
напрямків якы не мают ви Хто має а то потрібной зробити Влада
лемківска Вона має по перше сконцентрувати ся на конкретных залданях і кєй
выконувати а не підписы там допустили достал на поіздку і т автобустим
то вшы потрібне єй купити треба інструменты то ся домім Яш раз
повтурю треба шбых хтоси сказал Для того штоб то розвивало ся потрібно
пят пунктів зробити інформациі потрібна музик потрібна А замітати потрібно треба замітати
куле тых глуных темне звати <unk> курткы дужі тяжку написати <unk>ше плямі
ні зовсім нетяжко Яраз зараз жено в Луті ці речі ті першу
чергову треба зробити Яну звало першу перше Ци є дати ляд з
терміном і всім шубы знати про шо мы всі говоримо взаглі шо
ми всі робимо розставити крапкінок і перше другє запровадити можливіст вчыти ся
і пізнавати конкретну для тых хто потребує Вы кажете што потрібне навчаня
і потрібны кєд для тых хто є лідерами хто є кєрівниками навчаня
лідрів Має быти школа лідрів ле з початку лідер є не лідер
медже Так але в початку є просто люди а не головы товариств
З початку є просто люди І ті просто люди мают знаты певні
реці Я на своіх тых зустрічах дивішаю мапу вод бо нихто не
знає де Лемківщыны є такє окремі люди Мы почынаєм з того што
я показую де то є на мапі бо люди не знают навіт
де то є Я мушу перше і а тепер лиска ся хто
окрислюю предмет выстикнули си шынима проводу і кій має быти так Але
провед є выжыма так выстикнули ся шынима бо то ж є то
монету А я стыкаю ся жы тоже не мам проводу анима людей
той інформациі якой взагалі на низчым рівні Вы були же в лемківскому
товаристві ужекі часу ци можна сказати што хтос з товариства це был
приклад лідера прик З тых хто ці у Львові ци може в
інчых лемківскых громадскых орґанізациях Були тикістю лебы сказало што він знає што
рубиє тиж він на свому міс Нем на привикы же не Цішы
най были дикіше знаш што вшыварто робити але мы наштукнути о мене
примусити мнем што рубил то были Але він сам фізичны дісти не
міг того зробити Але знав ш як я є голювую то я
повинен бы то А тому не были шукувані ся такі дурникы в
Норбуті тых же дістал завдяти я мусіл збынач на грошы зробити ледак
то з є рубил і в товані ся дороблю Ай буде ся
меднали Ой вертаєме ся до лемківского товариства што найважливійше треба буду зробити
В лемківскым товаристві бы зараз тепер уже знаєте не бум скаже так
Де я не стану але та встав є перше бы заборонил фляшку
не смію в товаристви нияках сесідних быти як што тых і алкогольшы
кінец робот Не смію быти ту псю а твер Всі сесін закінчыли
ся выя торпіти не можу лапа лем ватку rorn лапа лем матку
си по <unk> а моза доброго не бу мам за доброго не
буде няти А не яє ани я непеня де ає ани ня
безеня наґрадо пемле наґрадо пемє А щат што ща такі єщу од
вызарзбы Яж привику тож Я не был вождем нікули Я был кєруником
ани вождем не лідер Ардан вюл всю документацию так нерон Федоренко він
альпініст він міг орґанізувати всі альпініскій справы Чувек мал своіх сынів том
юристів лем через ірзовы Я дігал вірный ліс Ну і я вмілж
дати роботу тем да тым людям якых є серед них войсковы Дусі
Сміт я мусіл пізнати што з людиє Маєст ся жытьове правды Я
не буду пресвяти з непорядной людиною вредкы думу што дуже делікатне з
того Непорядной сташна людина Шя єй не вірю Ішы тым людям не
вірю а там мене врагай мігін быти пянецию былок не было дикы
іх забіяка будтих іншы не може другым бы кєрувати може тыкті само
веде Мо я мусіл пристосувати туру влоту під нього Я вміл то
рубити пристосували сил <unk> ял не всі пристусили ся взаємно Не пристосувал
ся з Км Крисовскы Ну він утворил то стан тесує і ми
і го выклиці справліня а фактичну гміня роботи роботу міл гуту так
ниж як розвідник міл і в тій в вінтуристів Він нормально з
ними працувал він не самы кінц якой ресікы я помилял ся він
мене выправлял дуже доречны в ролютах Він плянувань ресі буде рікі спустили
люди лемківшні заняло до другой справы А він робил то сюботу щыро
і я йому міг вірити так він знал зрубіжным ся далеко так
є знал што він там інайде і так хложен з них Арден
він преслал в тому самым відіє ліде гыва Высной Рады предсвіл так
він і го знал те Як ся будешливе я постараю ся написати
я помалю то дуже думю ся забываю і мало дум Япущу сказали
шыбула бы Нам бракує в Лемківщыні влады свойой влады Туристы Лемківщына Люда
Лемківшна Товариство Не тыкі то істо є цистиною той Але наєк што
як же тористо спільно кулькультурно зване повинен быти дним з емєнтів якым
командує Влада то влада може быти єм окрема від товариства І выжаєш
мето нашы туристы спочатку были честиною Цімс при хори Лемковины Лемковина было
важнійше чым товариству на більше куры ся давали шыку інчыт дрібна влада
Томуше бы не має ся вляд з нами нихто гурити не буде
Мусит хто сіти в як влада А не тисти хорной хорной співайте
та дальше доваднуй ся а тым муси ся будити хтось в тым
горі про владу Уєвому субіщу Уєвому субіщу в Товаристві Лемківщыны тепер влада
є така як бы бы хотіли Щобы она была така як бы
бы хотіли то Що бы она робила Зас як бы та влада
была така выхотят то были ріжні рівні были тіжю розробляюты Стратеґію были
тіжю выконуют конкретні завданя то были в сіті што діє як бы
там было в Товаристві Лемківщына бы дольше груби якто в них шомі
робити Я під них бы дал дал завдиня так Але наприклад напр
там бы вся структура діяла добре был хтось тым хто вызначає напрям
были інчы што роблят штос на певных ділянках тіж роблят дрібні завданя
і так Як бы це все діяло то што бы ту ді
а вы бы наприкляд тым кєрували наприклад Ну з самоверху з чого
бы то дівы могли зробити зреалізувати што Як бы внов ся діяло
так як вых хочете ні бы будує То долгый період Але тепер
треба зафіксувати в світі шымы єм тобто держава наша сусіді шыєдикі Лемкы
і мы тото робит то треба ся фіксувати І што тота є
іхня територия предківска то також треба зафіксувати Ну зафіксували напр зафіксували што
не видент момент рови ся тот о наверат ся до взглядом І
під тіриториі під ті зміны я звертаю не я ся хто звертає
ся до ріжных орґанів Влады Біскє Обласных Міністерства ци там Кабінет міністрівчы
ци Верховну Раду єш мал трьох неприснигів змест фемякі депутатом Верховной ці
триков єст Вам дале мі поспішне діти консультанта Явных кут згодны ходити
по верховє має цену увазы Я бужы відповісти сим можеме лемківску державу
одперт Ні ні Не можем приставити Мы не маєме тепер лиш ми
не має влады про яку державу можеме говорити так Лемків той шолни
є цивілізация так і рускій народ Цє етнс цвятниця ґрупы як писал
Кресовскій Святісор місу ґрупу не будувал ся дуже етны шовниє цімсти такым
самым як Войкы Гуцувы Пліщукы Волинякі кожный єствє спіц ріжный але вний
єдине шос Тепер По тому можливо після того коли влада сильно розвилис
з лемківской можливо створит свою державы а то не тепер то дне
перше завданяє недержаву творити Але якше ме хотіл тіль себе творити не
тепер одразу треба і з Румунами і з Мадярами і з Пуляками
і Словаком Ци кєд найліпше упурят перебуло вседикі так як до Украіны
Європа так для лемківскій лезиків Украіны то є найлегше розумліня Але што
то не може быти м неможна зробитивскых звыча як Лемків не рвит
під полтовшынве стусовы Пултовшы не має сує там не треба Были някы
тыж інакше ся чымліня І відходит то лемківскє І відходит нормальні мініт
не є нормально но не має відходити тому шумают діти внукє якось
то не має Відходити значыт Ну не май то мій природный презен
Сірбів Горы Чорнувію Сітіж Весвирстюк той же самый Юхновскій Ниж тверды діходят
так ниж рівноцінных і не зістаєме то природно <unk>atiну є Лемківщын Лемківшне
Якщы я наполягаю на тому што для мене Лемківшне то є та
зона Карпаты то для мене неважы шты люди нормально не відійдут Але
лем мезали ся предспідскіл краєм Але чысну тут край слово І край
Украіна тут походжыт ся Як недивно можу то яв дивно звычі там
чуму Украіна і чуму є край Краіна Украіна Коринтує рай Як недивно
кхы додаток є рай то рай мій рай там там появили што
Словакы А з того краю аже потом Украі на втом Украі то
же путом Я Вам дякую слухаче пришли сме до кінця нашой передачы
може За дуже гнескє єм плеяла вшыткого мож вышла гнеска кус дивна
бесіда одбыла ся она іщы в літі а пустили сме єй тепер
до зимового ефіру Але тото нич не пошкодило бо бесідували сме о
всеактуальных річах Нашым гостом был Лемко Отьсянука же ся вродил в році
в селі Долина другій голова Товариства Лемківщына Орест Чабан Окрім того він
єст теплоенерґетыком доктором технічных наук професором долгы рокы выкладал львівской політехніці а
тиж рядил науково технічній спільці енерґетыків і електроенерґетыків Украіны но і єст
віцьом трьох ділок і дідом шестьох внуків А найважнійше же єст то
барз скромний і порядний чловек Як то переважні сут Лемкы Не будеме
бесідувати о вынятках Щыро дякую Пану аресту за бесіду і пращам ся
з вами При мікрофоні была Анна Кырпан Оставайте здоры до стрічы за
тыжден Слухайте сем <unk> процент лем наскыркого а зо Станиславова Для вас
будут глядати ріжного цікавого шылеякого Анна Кырпан і Наталия Асатурян Слухайте сем
<unk> процент а будете мати цілых <unk>