70% #2015 - 70% #161 Мария Хробак з Высовы (1 част), 28 ІІI 2015
Еп. 2015

70% #2015 - 70% #161 Мария Хробак з Высовы (1 част), 28 ІІI 2015

•

Опис епізоду

To rozmowa z Marią Chrobak z Wysowej, mieszkającą w Wasiłówce na południu Ukrainy, gdzie żyje wielu Łemków wysiedlonych z rodzinnych stron. Odcinek łączy wspomnienia o Wysowej i Górze Jawir z opowieściami o życiu na nowym miejscu, lemkowskich pieśniach oraz losie zapisanej przez nią książeczki ze starymi utworami.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Слухайте <unk> процент лем Нескрокого азо Станиславова Для вас будут глядати ріжного
цікавого шелеякого Анна Кырпан і Наталия Асатурян Слухайте сем <unk> процент а
будете мати цілых <unk> Видом вас мили моі слухаче при мікрофоні Анна
Кырпан і Гнеска ідеме зас бо уж колиси вышли сме На полудне
Украіны до Миколаєвской области до села Василівка жы в березаньскым районі села
же так неподібне на Лемковину же лежыт в степах близко берега Чорного
Моря але мешкат там днеска дос дуже Лемків і переважні то Лемкы
з Высовы ци іх діти і внукы Давно хотіли єм трафити до
тотого села якоси все не было нагоды хоц мам Миколеєві родину але
тот Миколаю од Івано Франківскы до здалеку свідчыт о тім навет тото
же гнескы ту Івано Франківску Верба іщы лем зачынат зеленіти і тот
барз іщы слабенькый зелений димок а інчы дерева іщы не зеленіют но
а там на полудню вшытко цалком інакше Дост дуже дарив квітне видно
же то ж доправды яр цалком інакший клімат як бы і теплійший
і яр приходит скорше але дуют там страшны вітры суховіі якых на
Лемковині ниґда не знали То думала як я мам трафити до того
села і дали мі телефон єкомусця єст ту православний священник отец Ярослав
Капріян і власні тот отец ярослав поміг мі найти моіх респондентів і
найперше власні рекомендувал піти до пані Мариі Хробок запрашыл ня іщы на
першу матку біжу бо акурат товды сполнило ся тотій пані девятдесят літ
Мушу повісти же она доднес барз активна іщы і тепер все ходит
до церкви співат в хворі і вшыткы єй барз цінят і шануют
Пані Мария Хробак а з дому Дошна родила ся в Высовій в
році но і барз добрі памятат своє рідне село жытя удома і
зато было нам оцін побесідувати Хочу припомнути слухачам же чули сте уж
голос ані Мариі Хробок бо на покрову были уж передача о горі
Явір Товды бесідували сме з мешканцями село Василівка і з паньом Марийом
о Горі Явір о тім як ся зявила Матір Божа у Фіриі
Демянчык Яка в сні могла бесідувати з пречыстым ділом То была перша
едиция про село Высилівку но і тиж про село Высову пакы <unk>
процент звучала іщы друга передача то была бесіда з мешканцями ци рад
ся повісти мешканками села Высилівка были то три пані Анна Дуркот же
з дому Москаль Ольга Кулик же з дому Стефановска і Ірина Ґавлік
же з дому Андраш єй тато походит зо села Ізбы а мама
тиж з Высовы Бесіда была переважні о тім як выселяли люди з
Высовы як уж приіхали они в Ґоличыну і ту до Высилівкы де
тепер мешкают Пакы уж при кінци <unk> рока была іщы єдна бесіда
зо села Василівкы котру можеме назвати містычном о ріжных таємничых річах ріжны
цікавы уповідкы но а тепер зас вертаме до того села але вертаме
власні до Мариі Хробок Она барз радо ня приняла барз радо зо
мном бесідувала стрічали сме ся два раз днеска власні почуєте продолжыня той
бесіды бо спочатку бесідували сме про Гору Явір Бесідували сме тиж о
ріжных річах же власні з Высовы походит Орест Ґыжа то был стоматолог
але він зберал записувал лемківскы пісні І пак пізнійше уж в році
в Кыйові они были выданы звали ся тоты Украіньскы народні пісні з
Лемківщыны і єдну таку книжку пан Орест спрезентувал пані Мариі бо од
ней записал дві пісні же влошли в тоту книжку Стало ся так
же коли Совітска влада глядала якых си украіньскых нацийоналістів і кажда украіньска
книжка могла быти підозріла бідна пані Мария спалила тоту книжочку яку так
любила і яка была для ней цінна Но а тепер зас придеме
Гостинну хыжу пані Мариі і кусцьок побесідуєме А з кым мешкате Вы
самы мешка І самы даєте той рады А як же на городі
собі высапало там як А уж якє там кусочок мараболькы посадили Два
лідер бараболькы посадивали Вас не повідали бараболькы як компері ци якеі Комє
видите но тото мі так повідайте як дома хы компері Мене не
называли бараболіва компелі Но ну выдере тота теє і так повідайте мі
Нось бы я одвас ся навчыла як то на бесідувальнє Компелі наша
бесіда одбыла ся голосене А тепер яр о тота част бесіды котру
тепер будете чути то бесіды О зимі о морузі Якоси так было
же бесідували сме о ріжных річах і зачала ся якоси бесіда як
то колиси люде давали сой рады в зимі Коли был такій мороз
і Было тільку сніга же тепер рідко такє ся притрафит і зато
не дівуйте ся же гейбы чекаме на велиґдан а бесіда о морозах
і снігах Но просиме слухати А было сту ін товды як товды
товды зимы были остры Уй были зиму осце хустку ся брало хустку
а просту хустку ся брало Не было на голову та так вельо
холодно што ну так де там хто зутя мал товды сопог не
было іщы так А може били та ме іх не купляли бо
ме не мали грошы няню помер міло років Мама была сама там
мама не мала Одкаль купити є сама не мала шы Но цілы
черевікы такє Цілы черевікы купляли не дивы со а черевікы такы были
на шнуркы черевікы а на туфлі свали пілбудкы піл будкы а на
цілы черевікы звали черевікы Ну они не были бас высокы ани не
были высокы понадкіскы понадкіскє ту оно не было діж ту Ціси была
єдна пончышка то так было студено в листу з шону А не
носили жадны майкы нич такых де там З початку насликту майкы тотам
іх куплят або за што было купляти потім уж сєли Зо свого
полотна того Пряли Да то і пізля ся ліж І злям з
дівком Ябила та іж товды такє я іж носила такє зо свого
полотна майткє як то кажут До колін так До колін тіль до
колін да але зо свого полотна потім уж наж куплятиш готу Да
я то не было студеано як то люде наприклад ходили на річку
жмыкати і безток і на якысы пунчошкы за куліно о так пончошка
є черевідка черевіка тота была і пончоха і так ходили діникы были
та тешоко коруву єли діни кєбыли там до того діника брали як
кіпятку воды і брали такє грубе политенце або і дірся по тім
мотували там выклали там нальот такє прали а як мачали до пролюбы
бо каждый лах оддільно треба выполокати там патємрукы пхали до того кіпятку
литак а дома нихто не пра Но на річку носили полокаты лахы
прали на річкє прайниками прайниками прали выполокали на воді Настілец прайниками токли
прайниками пару раз тади і потін таґаш дома нищы не стірали Якы
тоты прайникы были О така была так а то была ручка така
до тоту ручку мі ся право Але спочатку вшытку перед тым іщы
в дума ли ся дома ыл звалярен такы звалярен до того звалярня
кляле лахы Параверха Вселили таку тряпку грубу жебы не переходило сыпали пупіль
попыли а потім кыпяток воду а каміня кєдале до пефа єбі ся
тот камін на грідале для воду ту дот кєпяток до тых лахів
над до того зваляня а потім тот камін кынули а тот камін
так кыпіль знате горяти та глуді І так ся тоты лахы так
кілька раз тых камені кєдали жебы ся вызваляло і потім так на
лізку протишли Но і то през якійси час оно было там в
тім люзі Но тако так было трошкы жебы ся выпарило там да
значыт ту выглядало так я ну я Вам нарисую а ви мі
бы повіли ци то так было то не так ложкє ногы а
там де си мала діла мала діж а ся поділці раз можно
было выпішли де си такє такє а табла тоту якєси рядя чысте
Мали жы постелили і клопілкє дали ту ту ту на тото Постелили
застеліли ся ту зостелили покляли пелували покляли а потім кєпятку выды туляли
уляли І каміня тото горяче кєдали то є оно так кєпілокє дали
Е каміня му каміня туке далі огм доводе Каміня кєдалі оно там
кєпіло іщы близ да кєпіло потім накрывали єсти ж би ся попарило
добр долго іщы стояло в тім они зарадне сыпрати як Нехай іщі
постоі пупетит ся там кільку треба было жебы постояло жебы добрі Не
те так через дент є рано начали тай до обіду але з
обіду попрал тай все до полудня І они од того были білійшы
ну білійшы были і там Там были даже в лоші ся находили
цілоси ся поздвихали як в кого были выни во всіх были Нас
я не помню же бы были в Лосяну але а все ровно
ся зваряло все ровно зваряла мама хоц в Лоси не было але
зваря зваряти кажде зварял Так жебы а потім як выпрали ляхы до
дому взяли та і дома потім дішали потім колохати там на дворі
дішали потім уж котре протряхло та в сінях де де шнур протягли
де было сусід А як было од тоты кабаты Они были так
поскладаны Но то іх може якоси інакше жмыкали кабаты Но было они
такы знати як бада є каваты кабаты ся не жмыкало Всели як
го поскладали так та лем в неділю до церкви і назад з
церкви зняла на стіл прицерла поскладали звели до катулькы і до скрині
бо там шаф не было гардіропів не было там до скрині склали
до другой неділі а на другу неділю звытяли знову росы Взяли на
себе До церкви єст нас церкви так само вилисти Не бы прало
ся не правло ся решта вшытку ту треба было жмыкати рашта вшы
треба ж мыкати а я А і кругмали тыж так кругмали лекоты
ту бо были уплічата такє не было оплічата были а ту были
колосиі лекоты а тоты ґекоты сме плели самы А і выкоты якы
викоты сме плели самы зниток і потім пришывали ту коло шеі тоты
лекоты были так шы кус нас берано было же ту так і
потім та так тоты выкоты стыяли пак ту як іх покрох малили
така была мода Было позберане бо як выкоти ся пляло та ся
пляло так більше жебы ся зберали жебы збы было кус позберане кругом
коло шыі Так ся выпляло выкоти ся пришыло ту Присіли ся ту
облічате сте Зниток збіли гниток Лем тоты выкоти ся крухма одсело е
Та за мойой памяти недолгу паж выкоты носили вый в Перещы наблювскє
а наблівскє выковыкотів не трапил Лоблюска была без выклотів люска вшыта было
таґе і ту коміры вшеле ту так під тото засібнуло ся є
не трапило Но о ду назнимці то ансамбль Лемківскій типа О такє
білил Вас носили такє окре на те такє по тым як блівскє
были татакє носили о такы смо тели біли майданы На так подбараны
люди подібно як в васім селі Та ні Запасы на запаскы такы
запаскы кабаты а задні там не бачу кабады Запаскы Такы вайбикы Паклицы
такє такє русаты Дакы ґурсаты Лайбик нас звали Лайбик то ы такє
такє лайбик такє лейбик рафы хлопы позберали менці бых хлопе хлопе так
нас ся не зберали выселана рубачка то могла быти але не носили
такє роси Дяркє носили Но то в неділю зберали ся в неділю
Як літо было танед не брат ґєрок до терпля кошелю а як
земниту кошелю і дєрок брал такого лайбика на нихто не мали хлопіску
Ґєрокы ґярок был такє Як зякя дякя дося ранізували заслібом А такого
не носили моє старшы люде носили не носили такы а бабы Е
носили такы хусткы його был бабы завязаны двалітом Літом носит та трошкы
не такых выносили нат МАБа далух а дівце на Лапереді тю підбороту
малахузку і О было та аль а літом гыт літом до церкви
дівця без хусток ходили тіль зимою сепа А дружкы мали якы си
вінці ци якы были бы збераны а дружкы та дружка мала специяльно
букєт А на голові вінет зо на голові мала вінет а як
дружка е невістця мала Невіста мала біли вінок а дружкы мали потім
радны А з чого робили тоту Ну дідом то може такє Тепер
то може іщы квітя якє такє же купляли такє же купляли так
же самы не роблю Памятате даси іщы в дома якє вісілє в
сусідстві ци ды памятате Люто памятам ниці в сусідство але в своім
селі по міді дівку Била Томіш Ну владні вы уж ходили помєте
іх Вісіль да памятам Файне было товды вісільоса Мой в нас дуже
весельы весілями насильно співали разны пісні Але я всях вам казала же
ани єдной пісні не памятам вірите Ани єдной пісні не памятам шыя
скєкє пісень нас часто просили на весіры бо я співала гарно персє
голос был в мене гарне співала пісень богато знала та ме так
ходили богато по весілях А тепер забим ня хоц коли ляжу прини
єдну ся не нагаду Не нагадам ани єдну кєдсє аси ся зробило
понятя не мам так мож ся запомнути Но доколи так єст выж
дуже кільку років вы ту пружыли і зато як бы ту тепер
іщы то было то вы бы тепер памятали а то бы пришли
о ту інакше Яс неділе же бытала Але в нас весіля нас
дуже гарно ви сілям на весілі ся забавляли Дуже гарно і слід
Ду молодой Ци там напримір я ешла по по чоловіка там бу
я його до себе брала то я по його до його додому
а до його дому Єсли мы не самераньс дома я ставляли серед
хати стілет сідала мама там баба і дядько будка матька не было
та дядько я дожебыла клякнути пу поцілювати всіх рукы ногы Іцей так
жебы поблагословили мя до слюбы а після тамты його так само пристерили
тото він наперед А я за ним же тамтых батьків тоже І
так мы єсли поблагословили нас де шлюбує шли дошлюбує шли оддільно єс
ля самы рань ся єшла Як невіста Єст дружбами наперед А з
невістом єст як жених єст дружками Тако а підзвіниці як приходили же
ставали жених з невістцым ставали рядом бобацівска вже виходил в церкви іх
выводил там не передпресті а перед Столик перед дотроплоном Да перед там
присягу треба Співали потім клякало ся рукы на Євангелию лікінка клала на
спід мужык на верх тай на Євангелиі присягу склядали Я Мария беру
себе тебе семен за мужы і сілую Тобі честніст вірніст Супружеску Що
не залишу тебе аж до смерті треба так сказати А потім він
так само А так гет поблагословил батюшка поблагословил потім мы вставали же
дале співали ся на голову він кєклял такы віночкє Ну в нас
ничол на голову нас дружба і дружка тримали на Жон зарусиного Мы
слухацю хоцю припомнути же днеско мы в Миколеєвской области в селі Василівка
в жуберзаньскым реґіоні пришли сме гев бо ту жыют Лемкы мешкают ту
переважні тоты же ся вродили в селі Высово іх діти і внукы
Гнеско мы В устях певне в найстаршій мешканкы того села то Мария
Хробак Хробак бы ся оддала за семана Хробака а з дому з
ХХ рока бесідуєме о ріжных річах і переважні о давных часах о
ріднім єй селі Высова А жебы якоси тото музичні проілюструвати попросили сме
заграти і заспівати родинный ансамбль з міста долина Іванофранківской Области родинный Ансамбль
Курилів і власні Гриц Курило же для вас співат його родиче тыж
з Высовы і тыж ма родину і в тім селі Василівка То
просиме слухати зас А вы добрі памятате Вашы весіля як бы м
не памятала В якым році то было <unk> В <unk> році да
Війну Згінну не справляли великы весіля війну борз кромно Но Такє вісіля
били шо в хаті яка хата бела наз векш нас дощ а
был стіл гет через цілу хату но іскі люди приглашали сут Змісти
Свіже ся на то такє білові сіля Здає же втовды за Німців
я возила зерно на здацю там мала денадцет літів горілкы Тато тых
<unk> літів горілкы было на весіля Не тели люде так як тепер
кєдну від <unk> єдно відрові то богато было Ней ся палило самогунку
Ня напалила самогонкы богато де там хто пили Але як там так
пилил Кайта а з Німців можно было самогунку робити Мі ся здає
же не можно было были зле робили Не позваляли Тілько ем треба
крутити бы з картышкы та пригорялу та треба кругы робили самогунку з
компери З компери робили пакіж варили з пшениці змукы азначала з комперит
а так ме ся ніщыта водка вышла там треба крутити бо пригоряли
компері на плиті а та треба всевремя крутити так і зробили што
така сітка бела нанезу Побетоні там твухало ає жебы не пригоряла карточка
бо водка пак в мерділа гмперяно было горілком перяна але комперяна была
добра Якперяна куперяна да бы так прит Ну і аж з чого
си іщы робили полюмку Да з ничого я не робила веце з
ничого лем з кумпери і потім зупшеници тай ничого веце я не
робила двобили деси Езыз тых то яблок то з того Я такым
ся не занимала бы ме не пили Но заго яку люде не
привыкне было так весю Де там хто пил павета на весілью подам
то так вляло каждому приклал до губіл але ципил а дале єшол
дале слі то єден был кєлішук і передаваны єдным кєлішком Єдным кєлішком
нон по цілим столі не ішл єден кєлішок є так розприділили напримір
од тамаль доты кєлішы єм на панім тади пішол на них а
тот пішол дале там за тыхомышов Так не было так же каждому
кєлішло ґем а такє істи істи з початку то так давали як
то вказали комперіі повідали Я не памятам за мойой памяти той уж
не было жео Мундірах карил ком передавали на стіль а на столі
потім дружба лупил І так тото Єлен за мойом памяти того дуже
не было О новесі было вубох кумпері Дабры бы повісти же норвисію
могло такю быти не повідайте а тоді было де Я не памятам
то она на ся ве Люди повіли шта было Але такє было
Не тож оповідали а такє было А як ме ся вже женили
то же компері не давали же не дали комперіже Якы были якы
весільны ідло Ниякє ріж картошка была з мясом і шлякє было та
як так тепер уж кухарка варила ся питально брало кухарку Што іщы
было каси капуста капуста з мясом капуста з мясом А было дашто
солодкє Солодкого тіж не было Солодкого тіж не было нич Як колисы
весіля было могло быти І такій ден і в неділю як то
колисы было Та такы робили віторок в четвер в суботу могло быти
Коли набыл піст Коли не бы піза як піс тых пластів же
не робили Но так але такы дни Могло быти люторок аби на
середу жебы на середу і нили в середу пятницю не робили а
віторок в четвер в свыту тюкуча сутырвало весіля Но прад тым певне
данто Выли вінці Рыхтували ся до весіля а то саме весіля то
туків то но перше ішли до Шлюбута в Десівы до церкви Но
коли зрана ся уж дешы та не з рана єсли а єсли
на еслі деси так як знам полудну могли на <unk> могли на
першу годину іти Де си прад полудньом так Но стояло до вечера
тоты весіля там было три раза за стіль сідали Выходили люде трошкы
а потім же перед мертм же єсли до салі в нас грати
танцювати єсли было специяльно на фара так мысль до той салі там
танцювали Я знам до десятой ветір або або або до пілєд наций
переважно до десятой а потім єсновечерів Весільні весільны люде ішли на ветєрю
а тоты парубкы там і дівкы оставали ся танцували грали дале а
музыкантам приносили ветів там Де грали Но потім весільнє ці гості приходили
грали До ну я не помім жебы долго грали дой самы більше
до першой годины Окули ужы Туты здоймали і віны внимали влатім як
Післі на на уж з салі як пішли там додому А тоді
же завити не казали Тылже Брали кресло на кресло ставили подушку на
подушку сідал жених Но чекайте А хыба вас не повідали за голу
Заголок Ну ну ты ну я і же забыла за мати девятдесят
років і я вас могти ци не ганьбо Заголовок Новали заголовокы сідал
же негы брали же не єсю на коліна та єй чепили Зняли
вінокі а накляли платок а тот пляток все зрывали не давали там
хто там все зорло платой зорво там долго чепили тоту бабу і
співали там разны пі Але потім на цілю завязали назад платоґі всьо
ділже чепецно ложыли чепця не бело вісілю лем Е было гварит же
черплят але чепце не дают нам хуздя чепця не бело было бы
за мойой памяти чес чепці не носили Цемило є ся як моя
бабушка жыла та Чепці носили але так не было Лем хузку завязали
хузку назад Сйозначы тоді вже казали же на річку мети ся лем
мы не ходили нерічку мети ся Хто майти на рідку Но тоты
женигы не вістеш мали бы ся гмети так умети ся а не
ходили ме А колиси был такый ил ле ся традиция семел такє
Ек почепили бабу та є уж на річку потім ся там гнели
єшли додому ещы за стіль посідали поіли розходили ся подома тай ся
тей тілько было весіля на другій ден же нихто не ішол ся
там похмеляти те як ту на другій ден же весіля не было
было аж в неділю через тыжден ци лже сходили ся ті сваты
Батькє приходили туди як його батькє приходили до назви же там погостили
ся А знаме же колиси давно родиче рішали за кого ґілку оддати
ци з кым сын мал бы ся женити А як было в
вашых часах ци мусіли лем слухати ся родиців зы выберали своіх токухтів
як де там за моє ся было так як ся єдно другому
сподабало то так не Моли такы родиче не заставляли тодівся Никого никого
Ци давно было такє якя си казали же родиче заставляли такого як
богатый тадза богача Ці ся нарадило ци ся не наравило бо моя
сусідка іщы така была уж богато старша за мене та подала же
оддале мія мама Бо богаты были та оддала мя жебы м ся
наробила та і ся так тота жінка наробила богаты были та тебы
мали по пят коров по десят овец то треба війці диіти коровы
диіти такы богаты были Но але што означыло богатше же бівшы землі
мали же більшу господарку Більше треба было робити но більше треба робити
да на тілько богаты были же більше треба робити Ну може даколи
брали дакого слугу але і самы цілый час робили слугу а слугі
треба платити те Зато тоты богаты то не было такє же богаты
і лжали су як ме женили Тыми Была я дома ну Масло
дале робити гм в денци де я сидю на стулі та на
креслі тай масло роблю Заходят два парібкє до хаты до мішы До
мене хтіл ходити а сам не пішол бы ся встидал то взял
другого Зосули такы они ся да Нот наперед а мі за ним
Але трошкы посиділи тай тот схватил ся тай пішол а того лішыл
сама Тиха того бы провадила лося тот ся мен самы низ дакє
не сміли на електрышкє побыл тай вышолті ся тай на дворі повідат
Мітея Хтір піти до тебе а м ся ганьбыл та каже Просил
м ся фана жебы м я завю та персі раз го завю
а поді уж приходил сам на друг веціж сам пришол си так
было же парібук приходил ы додому до дівкы в гості жебы побесідувати
Но то додому а не даси по кряках Но додому так додому
та додому приходил на якы там і пришол і так же виділи
городиц же вшытко было виділи якы єден но так виділи бо перешол
пришли два неділи Іж потім ходил уж потім я ішла на Виціркє
він приходил на Вийціркє з вікіру уж провадил мя додому іж іж
потім і до хаты заходила уж потом сме сянили бы його батькє
казали мама казала Доті будете ходити сме ся долго стрічали Но а
долго долгу то кілько Вы тепер знате молоды тыжден хладят і уж
готовы А коли долгу колиси то было кілько піл рока рік але
два рокы Два рокы місяц стрічали Але я не знала што значыт
мужык Я не знала што знате мужык Вышто стрічали бесідували літали бесідували
Він провадил мене але я не знала што сто знатит мужык А
тепер як дівка з ним не ляже та він не буде за
ней хладил бы Тепер така мода А то ді ні Я зляла
його аж після шлюбу Так колиси было Так было коли ако Та
коли си было Єдна мі повідала же тепер з того зачынают чым
колиси кінчыли Мы ходили каже два рокы але я не знала што
це мужыч знатят а як повінчали ся то діял ся для лашы
це мужік знат а та ні Оно і такы вшыткы такы в
селі Ци было яклоси также было оддати ся в родило копильця та
беле копельця та бера раз <unk> Но повідают же колиси наприклад як
Хтоси наприклад поіхал до Америкы же она остала дома то могла з
кымси Нон но могла привести дітину Но но но но но но
но же і кысы такы річ были бельо такя невы трафляло ся
такя Він поіхал тама а она дома сама такє ріжно было рідку
было рідко конеш же рідку был рідко ся дет трафляло в нас
там єдна была Ну яку страхшу ну казали приспала ся перевела дитину
то же замуж нихто не вісяло так є сама жыла Нихто не
різя бы той такє Ну і певно і тот не хтіл взяти
же тот як бы хтіл взяти тобі єй гял Той такє А
тепер ся змінило на тепер пойням так як дівка не ляжеш з
хлопцьом та він не буде де ходил На перше ні желе має
мате Ло заго а пиша молодже не важне жого джы з того
ся то го США Што памятати входила є до ґижы Співала є
ролі грала головны ролі я грала м головны ролі уряд мідала То
в селі был такій правдивый театр так тек тек так бесідували сме
же был тиж такый Штефан Выйсокы Жытыч автом Штефан Гымятат во Та
деж вым є памятала памятам єж же на Тебе выа яєсі дівчына
была та він ходит там на спіл до Ореста і я ходяна
на спіл дору был хлоп хло вшыткых мы на пробы ходили сме
до Ореста орез нас в ціл даже сме іщ по тім єден
час співали на великден в церкви Орест вчырнес Хрису з Выскрезы О
ту был хор і такый же співал в церкви і такы такє
шы ходили сме даже были сме в Лосі в Клинківкі і мали
сме на тыхо Словацию ітищы з хором границю закрили не пустили нас
вшы а я співала крапка голос сильны малак такы пісні співала а
от од вы знаєте што я не знаю ни єдной пісні тех
забула Забула я і все О якы пісні вдума там а там
єст книжечка ураз мі передал книжечку Ту я іж была А я
тоді зна це ту такє было рух такє тото взяла і спаліла
дер на тоту книжечкы ся бояла же як найдут та будут Моі
там пісні тількы дві поставил він Я не знам даже якє дві
пісні але я знам бы є мала тоту книжечку ті Моі пісні
были Тількы дві Карольовой Жофіі было богаты пісінтем А чом вы повіли
ж был такый рух і виды сы то сполили ту За украіньскє
значала было знаєте Но але што хтоси глядал што сы не глядал
але Так предлагали ся о такє як бы знали они в Бережані
або што там могли бы наказати же не являла дурна іспаліцв бормальна
книжка вышло в Кыйові то неякы сы маленька книжечка Маленька книжетка <unk>em
з бережань вышла мі ту Ях юпила А піснів сікє пісен переспівала
і думаєте я не памятам ни одной пісні цю гыти я так
могла запомнути што сте николи не співалак Єднак як по вехілях ходили
часто нас просили по вехілях бы я співала гарноі і богато пісен
знай нас богато просили все нас як дад весіля бы то все
нас просили Адемриян не можу назвати деже одной пісі Відате його дікст
Якы то были выставы де выграли што Назарсту доля Лемерівна Лемерівна была
Назарсту долю Сватаня на Гончарівці ныноны святаня на Гончарівці А то не
было вам тяжко бы то было так по украіньскы а не треба
было не моляти ся по лемскы было лемківскы тото тексты так нетек
робили ци отын по украіньскє бывали по лемскє были ми лем говорити
не могли по украіньскым умы то лем кєд ми ним не можеме
по украіньскы говорити а говориме так як медуму ся навчыли то так
але то як тото выставы ішли як выпо свому бесідували выстолі Доте
старали сме ся вже так выразно свчыл Но а орист откы знов
він тыж был з Высовы а не деситом з Высовій не сіль
дома там зберали до чытальні люди такы хыты співали тото А хтось
підказал мі я была там старшы дівкы ходили я была іщы дівчына
вам така молода Прешли по мене Хтоси сказал же я першы голос
сильни мам співаю Він посол Я нияк не хотіла іти мама кажену
іди і раз кличы теме та іди Післяй привели мене тоди до
ореста дівчата а він за столом сиділа дівчата так на лавкі він
так выкликал мене до столу тай мій каже так до реміфасулясі я
як вытягла А він теґа Закрылуха яка же сідай Я і тепер
іщы в хорі співає бы як службу Церква ся началя та Єґу
мил а хору не было ни ниякого не был тияць веля службы
Співала Я світали як треба Я знала бы я з дитинства службу
з дому знаю з Высовы Я там од такой дитины ходила хто
был церти тобуну Як каждый раз была на лучні на службі і
на вецінні Я ся так інтересувала тым мене так цікавило тото што
я каждій голос зналяд дудду каждій пісні якы я така была заінтересувана
церквом Я так любила церкву змалку што не мате принятя Хто был
в церкви то бы дівчат никого не было а я одно была
в церкви вся Вы м оповідате же жывы іщы такє хтіли ім
знати вы оповідате жывы Вар бы любили ходити до церкви на одправы
сильно А ту васы но як бы родина была така побожна ци
як ци всі ходили до церкви Не тіль там всі ходили до
церкви З хаты всі мама баба я на троє жену з каждой
хаты Нетіль од нас <unk> люде ходили до церкви Новс а ту
а ту недут гор мала горстка ходит Тіж мала одтуда та і
сюди Мала горсточка ходит до церкви Но ходят ту півшы Лемкы Лемкє
Лем да Місцевы на бакотра они не привесют ранся церкви на Белю
Не привес ся до того те Єдно же діва нея по другє
же Не привиклюте воно до того хыта А по том як уж
пришол батюшка тот матюшка та я кажу Вы беріт собі по свойому
я співаю по свойому а выберіт собі по свойому тепер Новно в
хворі співаю Я буду жыти ту цалком інчый край Як вам было
привыкати разко тяжко вам было привыкати Але знализме же інак ся не
буде Драй ся мирити з тым ся Як то были як выізджали
то што повіли же мусити вшыткы выіхати ци якы так Они мі
оповідали тепер жы были якысы люде же спочатку выізджали і в сороковім
руці пару родак на кольхости на кольхосы поіхали Там а потому вертали
ся де дуже тяжко ім было вертати ся з когостів а мы
не єхали з Высловы Першы раз другє раз не єхали а третій
раз казали будут выганяти будут ганят а в нас Сын был малий
Девят неділь было сину темы Чоловік не хтіли ти поідеме в дорогу
ци верз таком дитином на зиму Не поідеме ся буде те через
зиму остали єщы а на весні казали будут двиганяти та давай записан
же ся тоді Іаж поіхали пак бо даякы гварят же люди самы
хтіли выіжджати самы Вписували ся радо же добровільні як то добровільно на
колгосы на конгосы писали ся То іщы в сороковым році сів сорокові
повіли же хто хоче то може выівяти краіну Дан А потом другє
раз прошол якєс дрігат і зобраня зробил там Писі ся даме всю
што буде тымати все заберете а хто не буде ся хотіл писати
не буде хотіл діхати выженеме і ничого не даме взяти таґібы таґібым
Але мы потім іщы трошкы через зиму перезимували Як сме пришли додому
то вже не застали мы в хаті ничого ни коровы ни гусини
качкы ни ну ни ни ничого не зерна ничого хтось Полякы позаберали
а дево были Высові Ні ну вы говорите же не зостали тоди
не зостали А нас Вже казали єте выгнали нас а я з
цьопабу малий та я той хазяін ся нас вывозит так же я
Вас завезу до себе додому до Лохі Вы будете там мене пока
поізд буде єхал во селі уж люди не было на селі не
буде Што выливадкє баба і мама то были на стациі а я
з малым стьопком девят неділь Бело мутея бева там в того хазяіна
ліня там тримал цілый тыжден пустя А чоловік ходил дотуди ты сюди
то до Высоле єщы то до Ґорлик <unk> кілометрів белопішком Пішол забрали
ся бабу і маму одтуда і привюз додому до Высовы А я
в Лосі дам Потім тот хазяін повідат так я привезу жінку і
з дитином потім тот хазяін привєз нас до імы а дитину покупати
ния сям бо невени лаганів ни ничого ни кружкєн но ничого позаберали
Полякє што там были По хатах позаходили в хаті вайну было што
корова ходила тіяси такого не было ни Та тяжко было но але
мы зиму перезимували а на весні казали будеме выгняти і не даме
ничого взяти же пішол записал з семи так ме пак поіхали Але
вы не одраз пішли ту до Василівкы Ні Мы одразу в тернопільску
нас брали нас не брали одсюди зраз а в тернопільску а в
Тернопільской нас на Нову Гуту Мы на Нов Гуті желі <unk> років
потім одтуда знаєте як ме з місця рушенитей Пишут ся на миколяівскы
ци давай записали ся на миколяівскы тій поіхали ту темрітекту Як Вашы
мама як мено як ся писали з дому як тато ци няю
вас повідали ци тату і мама з Высовы З Высовы тато і
мама з Высовы але тато помер рано нам няню помер мі біло
<unk> років А мама желя долго Антоніна А тато Сахар Захар м
захар а баба його мама Крестєна Ле ыніна Дошно была пек дошно
дошна Тато писал ся дошна Антоніна Позім сяві в потатовы писала дошы
а так писала ся Антина Соколь дівком дівчыном соколь была фамілия іхня
А потом як же замуж вышла за батька та дошна ся писала
А батько потім батько помер потім а чом померт тото же так
сусід такы Не спорили мез кым нашы низкым бужытвам А сусід такє
был тами дід старый такє поганы што все уж же си недобре
было Коли си як вышол з хаты а наша хата Но коли
хто єй строіл нито єй не строіли наша хата была построєна так
як в роях в іхнім загороді тота хата не жели выглядало і
як колиси взял кєянку давай по хаті толчы Же пострііли сте мі
хату пострііли сте мі хату в моій загороді Де смі єй стріли
мы єй не стрілили то хата іщы стояло стояла досевил тоту хыжу
і не знатя дуправда мы де одкаль знали Але такє безвредний дідо
ся а потім як помер перед смертю пришол перепрашати маму бабу і
братял Павел старсє два рокы заємене і брата перепрамени нібы яйці была
меньша амени ні діти Пробачте мія вам винувати бук Тота Фірия повідала
же тот дідо штоси зробил што батько помер а йому тоді было
на душы пришут перепрашати пред смертю Як што су зробил же тото
як был хворий ци якы яс захворіл на На заворот кєшок На
заворот кєшык захворіли а афірияц зала Бо приходила колиси до нас і
каже так як бы Захар захворіл жебы сте не ходили по нияку
докторку а жебы сте до мене пришли зараз Батько захворіл а Фєриі
неє думал она піша на Явір А на Явір далеко не ма
чым вийти жебы єй привести скоро А тот кричал сильно бы так
тоту а дошку з постелі згриз зубами так чытоків так боліло тай
пішли по рачыху та і не помогло потімнич Она сказала як ли
ся в ратіху не привезли желбатсло а так Всю До він подій
го тото гризли совіст же через нього мы все нас назьор Коперданаме
выкопердане Же вроді ми батька не маме Так звали же там як
батька не было то Гы звали же копрыда то вас сын Штафан
іщы дома ся вродил іщы в дома ся вродит девят неділь было
му як мы Потім поіхали через ниму іщы через нього не поіхали
а шпак на шы така справа А з гурты потім іш писали
ту і як то поіхали Чоловікова сестра поіхала ту написала же приіздайте
выту харашо а ту сильню рыжаівели Зерна по <unk> кілоґрам далі ім
на труды ден На єден труды ден по пнадцет кілограм ся не
мали дезерны діти Но і так потім мы переіхали за наме потім
по трошкы по трошкы люди і теґон І того гыну зобрало ся
дост дужі люди з Высовы З Высовы З Высовы Богаты насовяне богаты
тот Ты самы Посевы Совяне рідко ту дня сниє найде Ту люде
наприклад в мешкалу ту в селі кільку з Высовы люди они медже
собом то по свому бесідували по свому По свому По свому мітных
парублюди ся сміяли же не розбереш был по німецкы горят німацкы Бо
по лемскыми ми по свому мы не можеме так говорити мишсе время
так ся не навчу так біля ся не навчыла мало кута не
навчый Были слухаче на тім гнеска уж буде Конец бесідували сме з
Марийом Хробак же з дому Душна были сме в селі Василівка же
в берзаньскым реґіоні Миколаєвской области Ноа запровадила вас стадий розуміє ся Анна
Кырпан і іщы раз а може і нераз попроваджю Але внескы мусиме
уж скінчыти нашу бесіду для того жебы зас піти в густі до
барз цікавых люди котрых нашлим в селі Василівка і до котрых мрію
зас прити В Василівці уж квытнут дерева іщы єдну весну стрічат пані
Мариятдесят і <unk> рока То уж поважний вік Жычу єй іщы най
пройде для ней іщы не раз Прекрасне яр і літо і усінь
і зим многых многых благых щастливых літ Но з вами просям ся
милы слухаче до стрічы за тыжден Слухайте сем <unk> процент лем наскракого
азо Станиславова Для вас будут глядати ріжного цікавого шелеякого Анна Кырпан і
Наталия Асатурян Слухайте сем <unk> процент а будете мати цілых <unk>