70% #2015 - 70% #163 Ніна Яскілка Оленяк, Бучач, Ріпник (1 част), 25 ІV 2015
Еп. 2015

70% #2015 - 70% #163 Ніна Яскілка Оленяк, Бучач, Ріпник (1 част), 25 ІV 2015

•

Опис епізоду

To rozmowa nagrana w Buczaczu z Niną Jaskółką-Oleniak, poświęcona Łemkom mieszkającym w mieście i okolicy oraz historii samego Buczacza. W odcinku pojawia się też wątek domu związanego z pisarzem Agnonem oraz miejsca, w którym gospodyni organizuje spotkania i wydarzenia artystyczne.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Слухайте <unk> процент лем Не Скракова а зо Станиславова Для вас будут
глядати ріжного цікавого шелеякого Анна Кырпан і Наталия Асатурян Слухайте сем <unk>
процент а будете мати цілых <unk> Витам вас моіли слухаче при мікрофоні
Анны Кырпан НЕСка пришли сме до Буцяця ту місточку на полудню Тырнопільской
области і ту В самім тім місті і докола по селах мешкат
барз дужы Лемків Сут лемківскы ансамблі но але не лем ансамблі Хоцю
побесідувати з єдном Лемкыньом але найперше повім де сідиме Сідиме в самым
центрі тугу барз давного міста ту барз близко стоіт славны Ратусь Барокова
і мы сідиме тиж в барз славным дому Жыл ту колиси писменник
аґнон же был нобелівскым лавреатом Можна повісти же то ґім тыж меморияльний
ту Памятают знают же буцяць ма такого славного чловека най буде Жыда
але тыж мешканця буця но треба повісти же буцяць Был колиси повіме
такы жыдівскым містом і были ту барз славны жыдівскы адвокаты Вас мудры
і до нихы повідают же барз здалека приходили люде котры мали якысы
ріжны судовы справы і они Знали як тото розвязати Но Ты як
правду гварю Так правду Правы то так дале вой наша істория єст
барже цікава ту В часі війны вони выіхали а нашы приіхали ту
в жолтні <unk> році Майже сево выіхало цілый Ріпник русиньского повіту То
чули сте голос до пані Ніны Оленьок Яскілька і мы сідиме ту
в густях пані Ніны і власні тепер будеме з нюм бесідувати і
о вшыткым бесідувати і про місто Буцяць і про Лемків і про
єй родину Паніна то голова <unk> Лемківского Товариства ци ліпше повісти осередку
Товариства Лемківщына в місті Буцяць ци в реґіоні буцяцкым рейоні Оно зна
вшытко о Лемках котры ту жыют і може оповісти то зараз будете
чути але Прошу Вас повісти іщы пару слів про того аґнона де
він мешкал де його было ту мешканя і ци приходят ту ту
ту ту ту ту туристы котры хотіли бы дашто о нім знати
ци лем мы Жыды ци може даякы інчы пан аґнон його назвиско
было правдиво чацькє ся вродил ту і жыл ту на тій нашій
улици Повідат же жы в тым нашым домі Але дай направду то
так істория тіж повідат і тоты люди што жыли ту Украінці а
іх в бучацю жылу барз мало бо так переважно ту в нашым
містечку ту жыли Жыды і Полякы а Украінців были троха меньше жыли
Украінці по селах то він жыл нібы на тій улиці шу над
стріпом зараз ту за нашым домом над стріпом де є садок і
деє костіл Ану то треба повісти же ту так мы в такым
думі же просто коло дому плыне річка маленька річка І она зовет
ся Стрипа можне єй видіти просто з двігна просту з вігна можеме
єй ту видіти Тот авнон де си тумає школу так або ту
повідат же в нашім домі Ну то наш Дім то єст найстаршый
дім тут в самым центрі і він єст так побудуваний же єст
В середині такым квадратум двір єден такій будинок в нашым бучачы є
і в тому дворі мы зробили такій артистичний двір же каждой неділі
здбаєме ся ту бучычачана і хто приізджат до нас хто хоче выступати
ци співати ци танцувати Ци дашто доброю повісти то каждий може ту
быти барз добре приняти і оплескаме бы люди барзо ся тішат што
дахто приізджат або навет і попросту зустріти ся з нами і познаюмити
ся з нами ойфм век ствойм стыйн де бойґ але феґльум сей
нин свірце лойґны Драйкін Мізра драйкін майре войны ґертір фан <unk> мор
зо стерн веліт мон гейсвей фой лем верн Івалсиц ой моім умем
фабіґ Івай не міс ям талітаритаритаритаритали таритари таритаритам Зоді мабель міте кін
rakani Вест Холіле ойфойн Мірфафлер верну <unk> маме сі за ой єден
голос єден денра Фой видім мам ей циклой сель Ґот сві не
паків Сґі а <unk> не мой гмід вейз мір ям таритаритаритари тари
тари тари тари тарі тарі там Ям рітарі таріта рітарита рітасліте лей
бы лем веслом ужойте ой быснит зайны цигале твоіте лей быр свер
маме о дєтон і фейґел <unk> майны сой Сотырничы лонт вера твой
векст паймый терайті твой фейкы фу лем ой звінтарі таритари тарітарі тарі
тари тари тарі тарі там ям тарітари талитарі Щы до аґнона то
він пробучат як раз тота тоты новеле пробучат што были в складі
той літературы ш він достал ремію Нобеля тоты Оповіданя власні про своє
дресну проєд зграйд дітячы рокы за тото заслужыл таку премію Іщы тош
барз важно єст же він барз любил Украінців і вшыткых єполяків він
любил вшыткых діти і діти доросли і зраз з такого зраднього віку
у нього было так знете тяга до описаня до такой барз бы
вразливі до природы бучатской Новона єст такой західньой містечко малой може такых
дуже є але місяц дай же Бучат єст такій єдыній з такым
ратором з такым замком і мы теж барз любимо своі міс Хтіла
бы м повісти же я тиж барз люблю тоту місту і не
раз єм ту уж приходжу приізджом і місто тото барз цікаве старовинне
давне цікаве оно тым же оно не єст на рівным місци пусю
тота річка Стрипа диктує як мали быти Улийці як домы мали быти
поставлены кустьок она диктує сут ікысы горбкы долинкы і місто так і
побудуване же оно скаче по сходах і ту сядиль Сут муры муркы
вымуруваны з каміня такого каміня як ту єст якє се оно кусцьокы
ружове кусцьюкы ріжне кусцьокы жолте і оно выглядаты для ня як для
маляря барз красне цікаве і ту маме ріжны дост ріжных архітектурных памяток
ту близко был замок і стоял бы іщы доднес як бы люде
не з того каміня не мурували своі хыжы они подумали же мож
на кустюк то розобрати І же то барз добрий материял і зато
він зруйнуваний але іщы видно як стоіт на горбку дашто іщы ся
лишыло Єст ту барз старий ту праві ту бо то старе місто
оно маленькє но з вікна не можеме видіти было вікна не выходят
на костьоль але єст барз старий костюл колиси єм навет вылізала там
аж нас сам дах тото вшытко обзерала там барз цікаво єст барз
цікавый монастыр уціл Василиянів то уж грекокатолицкій цікава церков цмонтір тиж барз
цікавый был там ріжны скульптуры і Єст праві в самым центрі церков
Пукрови то Церков Пукрови і ратуш ратуш тыж памятка барокового мистецтва і
там сут різбы бы повіли Лемкы такы і Украінці скульптуры барокови автору
якых єст пінзель Може єден з найцікавшых майстрів часу бароху так і
може лем тепер мы для себе його жеме пізнати а барз дуже
было же в совітскых часах його прекрасных творів было знищено Лем тепер
в Лони то была велика выстава Луврі його творів і з бучаця
тыж давали Та бучаця давали творы значыт буцяць єст і місто прекрасной
архітектуры місто мистецтва Но барз дуже ту єст цікавого може не вшытко
так пошынуваный як бы належало єст ту навет старий жыдівскій цмунтір і
там сут стары надгробны плиты тыж цікавы може не в такым стані
внесках як бы ся хтіло але тыж цікалы Тото памятка уж жыдівска
але думам же цікава для вшыткых но ратуша то уж єй реконструют
і реставруюты кількы я уж памятам не знам кілько <unk> років ци
ківку то барз цінна річ Зато прошу вшыткых хто бы так сой
вандрувал Тым крайом то конче прийти до Вуцяця єст ту барз дуже
цікавого зробили сме таку як бы прогульку по місті а тепер кусцьок
о Лемках бо на місце Жыдів же іх было барз Страшно знищяно
в сясі війни ци выіхали втікали і на місце Поляків якы поіхали
до Польщы пришли Лемкы но і інчы переселенці з днешньой териториі Польщы
Пришли переселенці і Буцяць і буцяцкій Район Кус Ся змінил навет демоґрафічні
то тепер і лемківскій район прошу повісти в кім реґіоні в якых
якых селах маме мапу в якых селах тепер жыют Лемкы Лемкы на
Бучачыні досит дуже єй Під Замочок Підліся Бареш Беремяны Матеосівка Стары Петліківці
Дулібы Жны Бороды Золоты Плотік Звенегород Курдыбанівка Озеряна Требухівці Язловіц то там
де є нашы переселены люди і приіхали вони з ріжных районів і
области Польщы з Лемківщыны але найперше будеме бесідували за Підзамок під замочок
то є кілометр од Бучаця на пілніч де єст такой село бо
то было польской село і там ся дишыло тілько дві родины польскых
а решта были в порожній хаты Як <unk> році привезли нашых люди
з Рібника то привезли іх в Пішківці тотыш такой село в од
Штери кілометра од бучаця і там іх зоставили зоставили іх там на
залізній дорозі самы повтікали і люди собі самы шукали де притуляти свойо
іде де Пішків Пишівці так Пишківці о ту Пішківці ту была Зелізна
Дорож на єйцях там была жылізниця то кусцьок на схід у одбудача
так так і там і там они там іхы там зоставали зоставили
мали вглядати де самы мусіли глядати там Были страшно здивуваны бо як
іхали з Польщы то казали зоставити вшытко на полях а то іхали
в Русени як раз вшытко было на полях скырты пшениці жыта і
ячменів і вшыткого было на тым казали лишыти вшытко Бо тото вшытко
оддадут ім ту а як приіхали то іх зоставили а потім як
поминали ся задашто бы привезли коровину якоси коня небо коні там не
дозволяли тільку коровины яку корову то привезли то дале ім піл мішка
стухлого ліса Зато і така така была дяка і така была оддача
того што мали ту Золото Горы Мали ту достати Злоты Горы Было
вас страшно страшно іщы повісти в якых селах тай мешкают Лемкы Лемкы
мешкают ту щыбы в старых Пекликівцях то на пілніч так більше не
робіш Дальше зараз ту застародиси Матиушхівка є Матиушівці вісімнайціт родин ци уж
тепер бы порозізджали ся Матиушівка деситує єхате да на Теребовлю Там дузду
є тепер в Дулібах то іщу на полудне на полутозлоті потік коло
злотого потока там є га дулібы і Жні бороды мулібы Жнибороды то
там є дуздуже І туж близку дністры о границі о Звец Івану
Франківскє з франківской на властя Є таке най села што є іх
три чоты родины то я не знаю ци то оповідати за тоты
родины бо так і праві то бо як приіхали люди они ся
бояли повідати же вони Лемкы бы то ім недозвольнену заємо яка была
політика што не можна было повідати же іх выселили примусово ті кже
самы хотіли приіхати Мы знаме же вшыткых тотых документах Де записували своі
назвиска ну в каждым селі де ся вписували іхаты там было написано
тоты же самы хотят іхати добровільні Не было такого ниґда документа жебы
там писало же примусово выізджают правда не было такых документ бо то
неможливо было бы они хотіли што зробити Політика была втовды така же
Сталін ділил то не тілько нашы народы він все штоси ділил і
все штоси переселил А йому ся здавало што як Украінці приідут ту
то буде порядок але люди якы жыли там споконвіку на тых землях
они ся з том земльом зросли і духовно і морально і культурно
і уникупували тоту землю де діды прадіды купували они ощыджали зо вшыткого
наробили ся нагорували ся і то была власніст люди Іто де нихто
нев рухово то была страшна війна то была Барзо тяжко то ся
звало як бы обмін населеньом І поякы мусіли выіхати до Польщы вони
теж мусіли выіхати але вони іхали на свою батьківщыну нібы навет тоты
шо може не вродили бы вродили ся може і ту вже декотры
але єхали там бо там была іхня батішли ім было легше А
мы єхали З іншого устрою мы єхали на сойлізмі іхали і на
чужы землі на чужу культуру хоц то была украіньска але то была
відмінна цілкым культура мова іше на колгоспа на ці ічы устрій і
во того люди з розуму сходили То было страшны величезна траґедия бо
гірскы народы такы як нашы лемківскы мали недобру землю не мали чорну
землю але вони тоты камінці і тоту жолту землю любили понад вшытко
понад жытя бо вони працували каждий кустик той землі вони тримали в
руках І для них то было страшно дорогой і того была величезна
траґедиі бо приіхали ту на цілкым інчый світ світ чорний і страшний
як ся потім оказало барз траґічны для деякых родин А хочу повісти
же на Підзамку як А кодзамку єщы є два села Звинигорід то
тиж было польскє село там дуже тиж нашых Лемків є і Підлі
то Підлі тримат ся так як Підзамку і так на східній было
Підзамку То Підлі то така єдна єдна улиця але они тота улица
і так під гором і тамсе барзетвы і тут готовы Памят барзвадні
так під гором єдном улиц на два бокы і такы на тім
улиці Тамты же Лемкы так уж єм м повідала за тотерештану зану
в Новоставцях трохи єшы в зерянах то зерянех діхати до монастыря і
в дорогы до Махтарых То тамтыж барз дуже Лемків было і в
Баришы Тот а Бариш то было тыж великой польской село то великой
село То там є і місцевы люди і дуже пересе тых нашых
переселеных люди Але тоты люди што переселили ся з Перемышля тоты што
поселили ся то вони ліпше знали могу украіньску ім было трошка леґше
А нашым што бесідували по лемківскы я тож бесідую троха Але направду
так як бесідували моі діду і баба то дуже слів не знам
і не ужывам а лемківску мову ціную і шаную бо нем бесідували
моі родищы до самой смерти і мы разом з сестром і цінюємо
тоту свою батівщыну як барз мало знаме але шынами бы дум што
нас цілый жытя прошло на споминах на плачу на великім хотіню вернути
ся назад Хоц ту было тож незле ту не было уж потім
зле бо каждый якыс нашол сипути куси роботу але то не было
тото што было своє уршым і мі зыла нигарша юж мі то
кна блуде юж мі то кна блуде як міршы О перше мірс
мі добрів Єй мамичкы Єй мамичкы находити Не ходити Не любити биво
не лю губити биво кого єлю Не ходити вути хлоптів не любити
хлоптів з чорным молоцьом за нимо здали сме з неєдноси зкымцит з
домы Нодры з домі Жодно ничны мом Были слухаче припоминам же гнаска
пришли сме в місту Будзю Тырнопільской области і наш гізд ні на
єскілько а поможу Оленьок голова Буцятского Осередка Товариства Лемківщыны В Тирнопіньской области
жыє гнаска дост дуже Лемків єст іх дост і в бучатскым рейоні
тепер вылеснічю листы пісню выконаня Лесі Ґорлицкой же мешкат в Бучаці ци
в передністю Бучаця селі Підлісся о котрым власні сме бесідували Єй родина
была выселена з Пантной з якых іщы сел пришли гев Лемкы пані
Ніны дале мі цілий список повіли мі же в ґучатскым рейоні мешкают
люде праві з цілой Лемківщыны Можете і самы тото справдити но наприклад
зо західньой части Лемковины То пришли ту люде з такых сел Высова
Крениця Баниця Боднарка Вапенне Ганчова Розділя Устя Рускє Свіржова Руска Чарна Бортне
Ростока Велика Бодакы Лосє тыжы з центральной части Лемковины Дошница Незнайова Крампна
Святкова Велика Святкова мала там далей Села докола Дуклі Мисова Выслок Великы
Мшана Дальова Вороблик Зындранова но і далі до Сянока до Рыманова Одрихова
Вілька Тіряла Сільна но і тыж пришло дос дуже Лемків з пілнічной
части такый тот острів на пілніч од Коросна сут Лемкы з такых
сел Чорнорікы Бонарівка Рібник Ванівка Оперівка Петруша Воля Коростенька Яблоница Руска Вілька
но то родиче пані Ніны походят власні од тамаль зо села Рібник
і о нім може бесідувати безконечно З ріжных не з єдного реґіону
Лемківщыны а з ріжных реґіонів нашли ся ту Лемкы а кілько Лемків
писано до лемківского товариства До Лемківского Товариства было на початку вписано Дес
так родин потім зачали з інчых сіл злотого потоку прийшли <unk> родин
потім Дулі Быжні Бороды приіхали пару раз Але ся біда в тому
што то было <unk> рокы было в <unk> а в <unk> нас
отворило ся товариство <unk> році Допіро пізно і першы три рокы то
было барз активно жытя і зберали ся мы і через більше прибувало
іх о тіли газеты і газеты розповсюджували родилим А потім стало ся
так што я змушена была выіхати і мали такы домашні різны речы
што я меньше зачала ся занимати Але найбільше активно Тиж о так
як напр в злотым потоці был кєрівник дуже добрі потім його не
стало людины і то вже нихто не хотіл ся занимати Бо то
досит корпітка справа і для того треба барз доброй людины яка бы
была великым патріотом свойой минущыны і істориі А каждий має своє занятя
і ищы єдно такій великій песимізм в люди же то нанец же
то тіко тілько згадка А то жебы люде мали з того наприкрад
з то стороны Польщы жебы ім дали можливіст поіхати не жебы сі
ходили по тых амбасадах за тыма зволинями жебы писали тоты дам на
три місяця не кілько та тоты люди якы мали підданство польскє вони
бы мали так гіхати як Полякы ідут до нас ту они тілько
в ґміні своій печатку прибывают же ідут до Украіны І така повага
є нашы люде гірскы вони хочут повагы до себе і барз шкода
же люди ся розшыруют од того же ниц ся не мінят десяткы
років проходят де <unk> ци было <unk> сім дес але ниц ся
не мінят в стосунку до них до той траґедиі І як і
замолчує і Польща троха А наше то навіт был момент коли Венгринович
Александер Іванович сильно богато робил для того жебы хоц признали нас як
депортуваных то і было навіт просунено тото питаня тілько не памят місиі
знаячого то дес было так в <unk> році як Ющынко стал президентом
То пару чоловік там тікохто де не проголосувало так бы мы мали
статус депортованых то бы уж было леґше А так мылишены так як
самы на себе мы бесідували у тім же Лемкы котры іх выселяли
вшыткы писали в документах же выставляют іх добровільно І они писали заявы
же пруж ня выкладали писали заявы же пруж ня прошу позволити мі
переіхати так не было такого же писал же ня примусово выселяют а
каждий писал был такий список в каждим селі же люди вписували ся
підписували ся тій адрисували ся на выіз Так підписували ся на выізд
і то ся звало же то добровільне і звало ся тото товды
евакуация Кли ім людям тото не пожадали але вшытко было описане як
добровільне выселіня добровільна евакуация Тиж з тотым словом мы знаме же евакуация
то штоси такє напр в часі війны будут там бомбити то евакуюют
люди або часово Так або може напр рікы ся розлили і треба
евакуювати люди і Бога да може залити Што си такє А то
така евакуация же навічно навічно так то ся звало евакуация Але то
было навічно Мушу Вам мили слухаця щыро ся признати же наша стріча
была Цалком несподівана і несплянувана властиві дали мі лем чысло телефона до
пані Ніны лем жебы коротко з ньом побесідувалам а скінчыло ся тым
же за яку годину уж сідилам в єй мешканю пилам каву і
слухалам барз цікавой уповіди Ясне же не могла м вытримати і попросила
єм дати інтервю до <unk> процент Ах пані не ся згодила Но
властиві была така перша наша стріча бо до того виділи сме ся
не раз на ріжных лемківскых імпразах але може так не звертали увагы
єдна на другу близко не знали сме ся а ту Пані цалком
несподівано не лем запросила ня о густі але пак і не могла
выгнати зо свого дому Але то сама винна было бесідувати з ньом
было барз цікаво Найбільше оповіла мі про село Рібник одкынь походят єй
родиче Більша част той оповіди прозвучыт за тыжден а тепер лем малий
ковальчік Там была і Залатка і Петрушу Воля і тоты села Ближні
то вшыткы были так де належали до єдной церкви бо як де
была церква то было більше село а тоты села што не мали
церкви то была парафія єдна парафія і належало там пару се сіл
То была Рібник то была Завада Пітрушовоня Тото вшытко было на пілніч
од Коросна же там был такий як бы Острів было десят сел
де жыли докола юж жыли Полякы бо было вшытко тото засимілюване і
так вышло же тот острів уж был в польскій морі Лишыли ся
лемківскы тоты землі де были горы де были лісы де тяжче было
ґыдувати як і выселяли окола уж заґаздували там де было рівно і
было легше е заґаздували суй Полякы і тоты села кусцюк уж были
засимілюваны там уж было більше Поляків а тоты як бы центрі в
середині того острова то іщы так ся тримали більше а тоты же
же по кутах так покус покус асимілювали ся Бы барз рідко них
в тых селах што выкажете компанну в тым то барз рідко <unk>
были змішаны шлюбы Барз рідко все старали ся зворожынити ся зо своіми
бо ни ся не сварили бо ниґде ци были кєрмашы ци якы
взбринятя то ниґди ся не сварили бы як приізджали приходили Полякы до
них танцувати ці о о о о о о ни были запрошены
то танцували разом выселили ся разом і єдино што могли дикій віршык
повісти нашым то нашы гміли тиж одповісти вірчыку такым то так было
Але жебы так было як по тім повіні як приіхали зо сходу
ту Полякы якым они были страшно настороєны проти бо то робила вшытко
Роз як ся сама переберала на Поляків і грабувала Украінців жебы Украінці
ся бояли і єхали до Рос до Украіны І вони робили страшны
річы такы бы і в бы єй цьоці пришли і упкрали і
хотіли Стріляти мій брат двойріднищы якій ся вродил там де мы ся
і ту родили то пали запгутах до автомата а они приходили крали
і му не бесідували ниц медже собом а были вбраны якы Полякы
Для того жебы люди си думали же то Полякы то гыл а
то были передіты то была партизанка най такій Фльодром они си называли
Фльодро так мі ся здає бы то были нашы Лемкы в мір
якы си може перекрутили то ім то был Фьодор а Фльодор некібым
них в лісах рускій шыщыта шла Німці одышли рускы іщы не пришли
і так і він там все такы были товды страшны речы бо
барз дуже грабували товды Чым ся одрізала політка Гітлера од Сталіна Гітлер
мал одкрыту політыку Він написал Маіт ґамф здіхня політыка была одкрыта зробимо
так так так так так так так так так так так так
так так так так так так так так так нам не треба
з тій котрых люди бо они є меньше ювірменшы так дальше А
фальшыва страшна была політыка Сталіна бо він все зверха кричыл Дружба народів
і мир іх хто знашол а голодом морил Украінців мілийоны і все
брех і все кров і бреху і забиву забило не тіку Украінців
і забило і Поляків Згадайте собі Катині згадайте Катеняк што они по
тым наговорили розміте што я не стріхы я Дуже люблю польску культуру
я дуже люблю польску пізеніст дуже люблю польску мову незвычайно шаную Поляків
і приізджаю до мене і так само і ходжу ту до Костьова
на пастерку за все знаєте то не єст то што мы не
любимо Поляків мы любимо але стала ся між нами сильно шкода што
тіх косто століть стала ся між нами така вражда може над тых
церковных замішаны як разны церкви бы была там латиньска а ту была
православна А може як бы был хтос з нашых тыхівышневецкых чы інчых
можновладців жебы він Міл переконати же і Украінці варты тыш і тоты
козакы і вшыткы варты шанунку і жебы обєднати ся так річ же
посполіта обєднала ся з Литвом як бы ся з Украінта обєднала на
такых правах Не на нащым Повірте же нас бы никотра Росия і
не было три розділы Польщы бы не было таж Польщы теж было
три разы наділили іх і треба памятати же украінь тепер допіро є
ся так тішыл же тепер Полякы выступают помагают Украінцям і выступают за
Украіну і Я хочу передати навіт ту не знам ци дахто мене
чує але може Украінці там в Польщы може чуют себе там чымось
ущемлены жебы себе не чули ущемлены бо мы ту были стораз більше
ущемлены І мы не маємо ненависти найни до рускых до тых люди
простых рускых не маємо ненависти мы маємо ненависти ненавист може таку што
принижуют нашу гідніст то є тота влада яка вона і загрозу має
і для цілой Европы Ім і добре же тепер Полякы то розуміют
і помагают жебы мы были на переднім краю мы будемо мы будеме
на переднім краі мы згідны зато же будемо боронити і всю Европу
як Польс од Татаро Монголів но хто не оборонил як не Украіна
і Карпата оборонили як раз і Данило Ґалицкій Єден і мы ся
лишыли хто мы є Лемкы та моє потомкы Данила Галицкого має Русины
скореня Данила Галицкого мы бесідували же не было не было но принаймні
може в т початок ХХ столітя З Поляками конфліктів великых не было
такых і якоси Полякы тримали ся свого Лемкы свого І якоси так
оно ішло і допіру зачали ся такы страшны річы ласні то было
в часі війны коли уж деси одходили німецкы війска ішли совітскы і
пак коли ся мусіли вписувати на выізд і товды зачали діяти власні
такы банды і товды зачали якысы діяти ся річы же Поляків треба
было ся бояти повіме такы Першы ся не бояли а то уж
треба было Поляків ся бояли Але ся найперше бы бояли тых Поляків
же і приіхали ту зо сходу То же они приіхали зо сходу
і кади приіхы Ріхали там жыти бо уж знали наче приіхали і
там де выжыли Прирізжали зо сходу тоты што там ся іж вселили
дехто бо дехто выізджыл в <unk> д на весні поіхали декотры поіхали
на весні в <unk> році то поіхали мого тата родина і поіхали
знаєте хто поіхал такы же ся дали на тоту агітацию зімати же
сы думали же же направду діх ту так чекат страшні бо іщы
шобыло В І світову війну єздили з нашых земель з Лемківщыны єздили
на заробкы ту до Росиі А на заробкы дорости як поіхали то
они нарахували так же там піміркы жыта там ім дали за яку
зроботу а дале і літру та більше ім си давали До ІІ
Світовой війны І приіздили о І світовой війны было такє же єздили
заробля так Зарабляти до Росиі Досе на Кубані єздили на Кубані дили
на Кубань Е бо єздили з Рібника люди єздили то казали же
сильно добре платили бо не так скупо же там рівно за таку
годину стійко А давали більше то были такы добры тоты рускы нібы
были барз добры люди і давали все більше ім і заробляли дост
добрых хліба бо нераз так было же в горах не все ся
родил хліба і хто вдекцьот а то былот місяц здає же то
<unk> лік дванайці тібух то Роси іщы не было революциі в Росиі
іщы хтовде дос было ту дуже хліба Єднай што вони єздили на
Кубані вказали до Куба На Кубань єздили і привозили дослідже фільмы як
нарідму тентектом лем як ветерный лем <unk>eatie <unk> мати матя моя татя
тотіла принадцети як тебе ма тепер мавіста тым ма муціла так катайны
яку на он з Як до фидна такы на фетра Лемгарів наклиню
та середной понови Перед діва ім па Але треба на Крупачю повісти
што то за кубань Украінці Як бы на схід од Азуского Моря
тоты землі де колиси давно колонізували Украінці як бы повісти Козакы козакы
Тото же втікали од падщыны тоты же втікали як бы на свобідны
землі так было повіджено же можут тади ліхати і там сой ґаздувати
і барз дуже такых люде были же на то ся годили і
тепер єст так же уны поукраіньскы не бесідуют але сут наприк там
ріжны ансамблі же по украіньскы співают Але і має найд в діалекті
деякы такы словай сут украіньскы они бесідуют уж по русиньскы але доколи
тоты украіньскы слова ім деси влізают гравіля там ім влізают і они
як бы ментальніст мают більше украіньску так то така цікава територия так
убань Бо они такы специфічну якыс таку культуру мают тыж барз они
не сут често рускы бо там така культура ся перемішала і специфічна
така ґрупа але багато сильно мают украіньскых пісінь в своіх репертуарах і
звычаів украіньскых барз дуже Най тото вышыте вони мают там багато вышованого
такого більше мают навіт в своіх костюмах і Для них типове же
они все были свобідны і никому ся не підлягали не никому ся
не корили і зато мают таку натуру свобідну і они Но оповідают
ся они свобідны козакы і тым ся ріжнят Добре Але вернеме вернеме
зас бы мы пішли до Кубані Но і што і Лемкы з
рібника там заробили хліба вернули думів і оповідали якысы байкы як там
людям добре Але поти была революция колективізация але люде щы памятали все
же Напевно там такы люде добры сут же як бы так то
єхали найбідніше але вони тыж недобровільно іхали то была сильна аґітация Якайте
чекайте були свою на десні соро допереду Але мы мусиме каждый раз
повісти што было де іколи жебы люде розуміли так знайом то може
ме повісти же люди іхали зарабяти хліба і они мали якєси понятя
яка то єст Русия але зробляли што при персі ся передпер они
виділи як єст Там деси там тота тота Кубань Рустовно Дунул і
там далей і они виділи тото і они мали понятя же Росия
така як там І вернули і мали такы понятя іщы были страшно
довірливы бо ищы як бы там не было в Польщы як бы
якє закон То тот закон діял не было такого же сказали же
такій єст а насправді было іначей Люди привыкли мій те мій дідо
та він знал пять мол і він знал як был такє закон
же дахто загынул на війні то му давали пенсию і давали як
сказали же дадут ті тото дале Як было якій закон же треба
там податок дати то дали такій податок і была держава яка не
брехала люди так А ту як пришли тота агітаторе аґітаторы з Росиі
А то пришли самы такы комуністы з запеклы і они зачали оповіда
ту страшне добра а люди троха памятали предвіном же нашы деси єздили
там і там был добрі Хліб і си подумали же може так
же то така земля а там ім так страшні добре буде выказали
што все што вы тут лишаєте все палучіт є Всє у вас
буде лучыт сям здіс і дама у вас будут і все а
як вони приіхали то добре же нашы ту на захід приіхали до
Тернополя же ту щыхаты ся лишыли по Поляках А як тоты бідачыскы
нашы з Ґорлиц і з Криниці хто зна одкель поіхали там як
іх завезли під луганскы де были степы і приіхали Глосены то о
тота пані Анна Круг То єст яскравым такым свідоцтвом што она пережыла
як іх поселили там в ночы привезли на голові степ і тиж
іх лишыли і втекли Бо там най залізниці были іх там привезли
мышыном якымси чымшыном ці возами приіхали по них в скульгоспу того і
все і рыйти землянку і робити што хочете Але в ней состала
така траґедия што там му поім коротко затупані Ганнутка она єст зґоры
з розділя она єст народі Так з розділя там де мала мого
чловіка тьоця жы она ся писала по самоподівоцтву не памятам але чловік
ся писал круг І вони ся побрали там ищы допевну в часі
війны Що вдумат ся так она была барз молода она страшно вадні
гаптувала І тым бісером Вона си вшытко приданой сама зробила бо мала
чыторьох братів і вона была наймолодша Вшыткы были іж поженены два были
в Америци вони дост заможні жыли і побудували іх хату побудували іх
хату таку же было три покоі і кухня і было і стайня
было і стодола нос вшытку забудову і зробили бо ходила заміж наймолодше
І они ся побрали там з тым круком і вона іх вродила
дєцко мала хлопця народила хлопчыка І бывшы йому два місяці і так
ся стало же під час якогось обстрілу впала бомба на подвіря І
той крук єй чловік выспочыл і тоту бомбу вона ся не розервала
тику впала І він выспочыл і так кинул єй жебы подалі А
она ся в повітрі розервала і обырвала му обыдві рукы полокоть Єдна
троха выстє а друга троха низче і так його зараз там хто
ся одвюз до шпиталя Але ту зачала ся евакоация і він был
в шпитали і мал перевінтуваны тоты куклі йому одтяли отяли рукы отяны
ты были єдно троха нище локтя а друга такє як полокот майже
Но та бы без рук ся лишыл Но і тота пані Ганна
страшні банула бо не знала што буде з ньом далі і як
зачала ся та еокуация она просит же не поіде ниґде бо бо
чловікы хлоп єй єст в тому в лікарни бо одервало му рукы
і такой а вони повідают не можна не можно никого лишати в
ней кажияк але так ся стало же ней было двоє в Америци
а тот брат же был коло неі ты жонатий то він втюк
Яко си так втюк же він не поіхал Діку вона сама так
вышло же він втюк в лісі ци голов тыж не хотіл іхати
де с родину так приховал і забрали єй з лікарні того та
чловіка єй забрали з лікарні і посадили стоі з том дитином на
воза і унашу могла тото Повезла повезла ту І привезла ту І
потім Нє привезла ту в тернополи вони стояли але вона ну тот
крупне не мо в якы тото все вынести вывести вона каже кажд
дальші діхати будеме дальшы іхати там ся буде хорошо і дім декі
останете а она страшну зато же Вшытко буде достане але там де
во не має діх вести Не туди де самы як бы лізут
то не будут нич мали а як поідут тамто вшытку будут мали
І як страшні для неє было як вона приіхала вночы І вночі
же все буде добре ту привезли з цілозами туж непамятнеку оповіда знай
же привезли на степ в осін Пізно і они рани ся будят
бо деси там спали в землянці в сусіда він каже што самы
мож тей землянкы рыти А хлопе з рук і што тоді тот
хлоп каже сухай мыту з брему пропадемо я ся буду вертом назад
На захід може дес до своіх дородина а його родина приіхала ту
на темнопільщыну і ту ся лишыла або не втіку за том же
тамін достанут хату І він хто Тато страшна річ вона ся лишыла
тот сусід то сильно был добрий рускій выпоміг єй выти землянку І
корову лишыл єй чловік і вона з том коровом спала разом з
мілянці і з том дитином а він поіхал Він ся доберу де
з пілтора місяця ту на заєд бо єхал на вуглю Як він
вывазил На тоту вагоны никт не знає потім оповідал же вывазил так
же знов же має ратувати родину і так сполна вуглю і так
віхал дес пілтора місяця то приіхал такє ледвы жыві але ту в
Бориславі він мал родину бо з його круповы тоты шукал так медже
собом будуж на Підзамку Жыли люди Уж ту жылий він за піл
тора місяця і шту люди жыли і зачал ся розпутувати кажду в
Бориславів ну і дали знати коси ся написали І так він поіхал
до Борислави Но і потім як тоту родину ну і зачали писати
там в ту яку сі сільску раду ці там они поіхали то
вона там пожыла рік і шей дитина захворіла і як вона іхала
назад же і везли до той стациі дитина і вмерла і вона
поховала дитину в чужім саді найт не знає де поховала тотого хлопця
в чужім чужім саді і навіт Ту могылю не могла нихто там
не прибы так всаді похова жінка позволила єй поховати бы всюди з
Фебістеф і помогла і поховати ту дитину і вона приіхала ту тото
же там за якій час потім вродила ся в ней єдно дочка
потім за дес пятнадцет років друга Але та єдно дочка і вона
ну і той круг і туж лющы потім і ся вернул з
Бориславы і они ту напідзамку жыли То яка вона была сміва то
была сильно маленька жіночка вона така была невеличка розтом як дівчы Але
вона з той страшной розпачы што єй так страшно обдурили як вона
страшно бідувала як загубила свого сына як вернула ся ту і як
бы не было чловік інвалід і вона Як робила ту масло бо
мала тоту коровину і робила дак привыкли нашы вшытко своім віхтом бо
знаж нихто ніч не поможе а ту ходили шенкведисты шукали жебы континґенты
зберати побійні страшно контиґенты зберали Континґенты ту тиш так ся звало як
континґенты так а ток ентаведизмы Ак так А мі та тото хто
доробил зо клубом то він теж мусіл ходити з нима тото він
выповідал як пришли А то такє бы в єден страшны затяті такы
силь всель звіхні ся перше дивил І каже то был анкаведист то
был Енкаведист він ся так смотрит через вікно і повідал О да
она жывіт як в Кыєві Варяні кілит і свят ґаріт Ну то
людина напевно мала жыти в його понятю людина мала жыти як свиня
ці як мало жыти люде на та світло было ім і робили
си перогы люди бо як зробили перогы то мали на три дни
істи І хто принюс там жытельцю хтоси може приіщы пшениці є поє
бы тунич не давали тут дале о такы кому яку дурницю таку
што аж сміх было а і то І вони до той гає
ані Круковоє пришли Пришли або найґраз масничку має і тума а він
каже О да ти хазяйка ты совітскы власти наверно хочеш помоч О
ты масла ділиш А она каже Йой та хыба то возмете як
маю дитину малу чоловік каліка Хыба мі тото возмете А кы думала
Утят молоко у тебя іщы будят а масло нуж набрат не знайти
для себе хлотів цішло А она товды робит масло та і так
помаленьку зняла тото покрышечку тоту малу бо таме то роби так я
знам є о тото ся робит так треба з ва звивати Але
Але тамтако єщы жебы єст не близна дірала кругла ябыстикы н Як
тот ся называт ону такой такой ньом ся тулчы што ся най
самы Я то жебы м молопы сметана жебы тым як полотвя така
а зверха щы было так прикры Прикрылка жебы тота несмытана не влезала
на верха не хляпало ся она тото помаленьку знимет і каже Ну
то я не знам ци ся зробило уж масло як хочете забрати
то мусите ся присмотрити ці зробило масло циня А він ну харашо
сколько там у тібя і голову так зогнул а она штосивы вдарила
том полотвйом на долину і залила му чысто лице том смытанком І
зачала в товды уж так го шкалювати як хотіла і каже Ты
пришол на тоту крышку до сироты до калікы те пришол заберате а
каже а пришли сте забрали од мене вшытку мою господарку мою хату
моє здоровя мого сына і каже так кричали і він втовди втюк
Бо вона така маленька і она ся не бояла і той Анкє
Анкєведишы товды його ся страшно бояли і втіком том обвяти сметанком то
люди ся потім тихо сміхали місяц допід замку же е така героіня
была єй так любили І вызнаєте же вона потім до девятдесят років
дожыла і я брала тыж в ней інтервю і най мам знимку
єй як в тым вышытім вона в своій запасті бона то стримала
на памятку і в тій кабаті своім тім шыдушлюбу то вона ся
нич не поправела вона яка была до шлюбу маленька худенька така ся
выстала І такы люди треба памятати бо они сут нашым великым цінностьом
нашом же они ся не бояли але пережыли страшна речы ту І
як бы доля каждого чловека то і доля цілого народа і з
долі каждого чловека можна з каждой родины можно сквасти то жытой ціли
ціліст ціліст яка і яка то была І знам же барз дуж
было такых траґедий Милый слухаче променує ж наш час зато мусиме днеска
скінчыти нашу бесіду і продолжыме єй за тыжден Бо пані Ніны Ясківка
а поможу Оленяк коріня котрой зо села Рібник коло Коросна оповіло нам
більше як можеме змістити в єдной едициі Припоминам же бесідували сме о
місті Буцяць і бучацкым реґіоні де мешкают Лемкы з ріжных реґіонів Лемковины
бо Паніна єст головном осерадка Товариства Лемківщына в Бучаци і добрізна вшыткых
Лемків буцяцкого реґіона Бесідували сме о выгнаню і о жытю на чужыні
Днеска співала для вас Леся Ґорлицка стрітього поколіня Лемків же замешкале на
Бучатскій землі Но жыдівску колисанку заспівал для Вас Акым Чорний а іщы
чули сте украіньску народну пісню яку выконал Кубаньскій Козачый Хор Запроводила вас
на тернопільску землю словне і давне місто Пучаць а і до самого
мешканя пані Ніны Анны Ґырпан і іщы підеме до ней в усті
бо барз щыро частувала кореспондентку Новайте здоровы до стрічы за тыжден Слухайте
<unk> процент плем Наскракова а зо Станиславова Для вас будут глядати ріжного
цікавого шелеякого Анна Кырпан і Наталия Асатурян слухайте семка <unk> процент а
будете мати цілых <unk>