70% #2015 - 70% #165 Ніна Яскілка Оленяк, Бучач, Ріпник (3 част), 9 V 2015
Еп. 2015

70% #2015 - 70% #165 Ніна Яскілка Оленяк, Бучач, Ріпник (3 част), 9 V 2015

•

Опис епізоду

Odcinek to rozmowa z Niną Jaskilka-Oleniak z Buczacza, poświęcona jej łemkowskim korzeniom w Rybniku i rodzinnemu językowi oraz wspomnieniom o tym, jak mówiło się w domu. Na końcu pojawia się też czytana opowieść „Sąsiedzkie gruszki“, o młodzieńczych psotach i sprytnym pilnowaniu drzewa z gruszkami.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Слухайте сем <unk> процент лем Нескоркого азо Станиславова Для вас будут глядати
ріжного цікавого шелеякого Анна Кырпан і Наталия Асатурян Слухайте сем <unk> процент
а будете мати цілых <unk> Ви том вас мали моі слухаче при
мікрофоні Анна Кырпан Уж третій раз запрашам вас до бесіды з Ніном
Ясківком Оленяк з міста Бучать Тернопільской области Бесіда наша была несподівано щыра
як на тото же властиві лем першы раз сме ся стріли і
мали можливіст близій ся запознати А стріча тота тиж не была сплянувана
а майже припадкова мала мыти до буцяця до якыхси інчых респондентів а
трафи лем до пані Ніны головы Товариства Лемківщына в буцяцкій рейоні Як
слухали сте тыжден і два тыжни тому <unk> процент ту уж знате
же родиче пані Ніны Катерина Яскілка і Корнелій Оленяк походят зо села
Рібник доколи на мешканців тотых сел на пілніч од Коросна повідают же
то замішанці бо дачым ся ріжнят напр не хуснували найбільше лемківского слова
лем то власні з того зачынет ся наша бесіда Бо знам же
даякы слова ріжнили ся наприк не было боіску а было обоіску актаре
ци іщы з боіска Зі іщы якысы слова ріжнили ся гласце же
інакшно заран не было з то не было то не было того
сподарам пак не было лем не было але вам але так в
основному то было майже осоднаку подібне дым нику деякы слова а так
барз дуже бы было подібного але трошкы быламуван нібы троха леґша нібы
але тиж хочу повісти же дідо і баба так як бесідували то
барз дуже слів ж бы забыли і мы зо свойом сестром уж
меньше ліпше не так добрі бесідували як родиче бо то єст нормально
бо да уту мало хто тото спомину кот мы в хаті все
бесідували по своєму А тепер послухайме маленьку оповідку написану Ніном Оленьняк власні
в Бесіді Села Рібник Тота і інчы єй лемківскы оповідкы были опубликуваны
в газеті Дзвоны Лемківщыны же выходит в Торнополи жаль же не можу
досконало передати ту рібницку вымову Але прочытам для вас Сусідскы грушкы Лемківска
молодіж любила ся бавити приповідками співанками і веселыма жертами Молоды хлопчыска были
спостережны і не раз робили всы гецы зо старшых ґаздів але так
жебы никого не образити Єдні в селі што ся называло Рібник жыл
Ґазда Демко Вышняк якій мал барз добры грушкы они ся топили в
устах были солодкы як мют Демко каждой осцени ліздил з нима докоросно
на торг і продавал дост дорогы тых дерев в саді з добрыма
ружками мал три Жебы злодіі не крали овоців він овинул ланцухами дерева
а в кінці ланцухів привязал до псячой буди Як бы дахто хотіл
бы вылізти на дерево то ланцухы бы задзвонили і пес бы почул
а далі розумієте што бы ся стало Претіж ґазда Лемко был острий
і мал навет фузию то жарты з ним были кєпскы але якых
штырі хыжыл його сусід Ґазда Митро Пришляк якій тыж мал добры грушкы
но ґалдамитро не был такій скупий як ґазда Демко Сам з родину
іл іх і долоскувати сусідам в зимі приносил молодым на східкы натоміст
ґазды Демка іщы ник не впрібувал ани єдной пружкы Хлопчиска не раз
думали як то зробити з ним гет І наконец придумали зачали приходити
до його хыжы ласкали пса давали йому істи жебы ся помалу призвычаіл
до них Потім якоси припинували як Демко зачал вырвати душкы на торг
до корос Нополудні як марина баба Димкува зо два разы кликала го
на убід Товды за якыйси час зашли два хлопчыска до него Ні
бы ся задали в якым таком вправом а за тот час троє
рвали його грушкы з того дерева де был спущеный ланцуг і де
пред убідом рвал грушкы Демко Єден сідил на дереві склошом другій одберал
а третій пильнул жебы никну вдругій На ним ґанда демку гіл овіт
то было по роботі І вшыткы были задоволены Баба Марина же вчасно
подала обід Демко же ся наю хлопчыска же ім ся удало Но
і пес же згриз скірку хліба з гусятьом смайцьом што му принесли
жебы сідил тихо Ниякых певден приходят хлопчыска до ґазды демко Было то
при смерку хыжы ся світило і было видно як ґазда сідит при
стулі і єст грушкы або напіл зогнилы або зелены і тверды як
псякы і такы же на торзі ник бы не купил Хлопці зашли
дохыж по хвилі бесіды вытягли з кышены грушкы великы жолты апетитны вытягли
і повідают же то ґазда митро сусід Лемка дал ім покуштувати Но
і они принесли для цікавости жебы він спрібувал котры сут ліпшы Демко
Вкусил раз найліпшу грушку яка была принесена Вкусил другій раз сокнул путюк
по ґоруді а твар робила ся штораз то понурша зіл збигнул і
похвили повіл Но має гуцвит ліпшы грушкы як я такых іщы нию
Вдарил поступом по столі і провадил дале Просил єм него щепку то
мі не дал Повіл же колиси Він просил мене щепку но я
му тиж не дал А чом бы мал давати робити му выводу
Е шкода ся мі щапкы надал в грушка як злото Хлопчиска іщы
кус побесідували і ся ґречні пожегнали А як повыходили з хыжы то
ся допіру зачали сміяти як кого гетий мі ся удало зробити зо
скупого ґанду Реготали ся з глупоты чловека який за ціле жытя не
єл сам і не на родині зісти ани єдной доброй грушкы зо
свого саду ґазда який не познал своіх добрых грушок бо не знал
іх правдивого вмаку А выділи же выповіли же ваш муж то з
Лемків з іншой части та Лемківщыны він з родины Бубняків Ярослав Ярослав
з родины Бубняків а Ярослав писал ся Бубняк він ся не писал
Бяників ся писал Юра бо він тиж мама вышла заміж за Юру
но але потім так тот шлюб не дуже так ся был выданий
Хоц вона была дочкы священника ле вона была його мама мого чловіка
мама была дочка священника бубняка Михайла Ото за того што я го
выряжыл друго Беці было там была така підпільна церков негув дома І
там мышлю брали з своім чловіком Е сы нібы з мужем то
брал шлюб совітскых час А то не можно было рідко хто бо
то не можна было і іноза не можна было о тімани бесідувати
ани нич То ваш муж родил ся в Розділью Нє дороди родил
ся уж ту а його родицю в розділі в розділю котра темам
в розділі тато был мі ся здає же тато был з панкноі
в панклий там коло Буднаркы Є Но знам де пан о там
тато з панкной а мама а мама з ладців а маме з
Розділя бо там жыли тоты бубнякы і тато діду тейбы мого мужа
Ярослава то был священником то він троха был і ім селі тро
нє він не в тым селі был але был і в самбірскій
район был потім ся вернул знов там як ся зачала міна вернул
ся назад до того на цем чы о Львові моя нібе свекруха
і вони жыли досыт гарно бо іхня бабця то была вдова по
австрийскій офіцері а сама Лідянка або вони мали котра хто загынул то
они мали дуже пенсию высоє А вы можете погрувати Тоту часты Лемковины
і тоту де жыли вы бо мы тепер власні доці бесідували же
Были ріжны части і бесідували сме же дакотры мают тоты села же
на пілніч од Куросна якы же єдны гварят жыто Лемкы іншы жыты
не Лемкы То вы можете порівняти якы Лемкы там коло Ґорлиц так
то што можете повісти виділи стеє куси велику ріжницю ци невелику цим
што може такы якы такы прикметы же може ріжнили ся То єст
барз цікаве питаня бо знаєте то так як єм перше раз приіхала
то приходили там і Полякы і Лемкы і там ещы было дуже
родин якы были выселены підчас операциі Вісла то были выселены на захід
Польщы з Рузділя І вони як раз в той час як мы
приізджали а мы приіхали приблизно де в <unk> році першій раз Де
в сіли доізді я першы раз так в <unk> році то першый
раз нам тьотя Вослава вызу і мы могли приіхати то ся зараз
зышли в купа люди бы мы там троха товару привезли но і
зараз ім страхі цікаво было што доцьоці приіхали родина з Украіны то
вызнаєте же такой двоякой вражіня было бы Были такы же казали же
тоно же єст на Украіні то сте винны вшыткы бо пєте А
най были такы бо вони не знали навіт продолжыме я кажу шы
нашы Лемкы же мы Шо не так жыємо добре же не так
добре жыємо же нич нема по магазинах же то мыны бы ми
пємо же пєте же зато не тычыло ся тіло нас о субы
але треба повісти же наприклад <unk> рік то повіме же в Польщы
но може не <unk> а може дайме на то <unk> то в
Польщы економічні было цалком ліпше як Совітскій стра так зато они вони
такы были пишны в товды бо іщы потім них у вісемдесятых роках
них быват бояльшы А втовды то вшытко было добре ной і тото
навет наш навет нашы там што приходили з розділія каж а я
повідам же повідалам так же вызнаєте же як мы приіхали ту до
Ясва то чекали мычы мы там ночували нібы жебы потім на автобу
сісти то тілько мы пяных ту виділи поляків бо направоду так было
і просили чы не маєму горівкы продати То так было Я кажу
то не має зничыня то просто як бы сте там выли то
бы сте знали ци через грівту то просто там інше єст справа
інше жытя Е і так я кажу вы зрозуміте же навіт вы
вас зробили польщом социялістычном То ваш социялізм і украіньскій социяліз є небо
і земля А вы знате же дакотры і гнеска не можут того
зрозуміти нижели наприклад Лемкы же жыют в Польщы думают же за социялізму
было єднако в Польщы і в совітскій Украіні а то так не
было ани ідеолоґічно ани економічно ани наприклад в Украіні якы неморально не
чынати атиістичний зыл надзвычайно сильной І не можна тоты социялізмы урівняти не
мо то не памяти просто так і мы за то ме бесідували
і емій слав товзалі він вза не вміл найдпити Як най гості
были нас то трошкы так він просто не любил Він люби веселіст
любит страшну гостів нас каждой неділі хто себе в хаті І так
Богдавал нам што мы все мали шо полністів поставити так і погостити
все ра в обід приходила родина А коли <unk> приходили нашы колеґы
і сам нас бы в нас кімнаты были великы бо то хто
мал в хрущовку то не было де ся обернути А в нас
так більше літат І так все то в нас были мы гостинны
были сильно Але жебы в нас была коли пянка ци мого тата
мі тато был музикант Та він взагалі на стіку была высока культура
навіт вод нашых Русинів Лемківці будем казати хто бы там не был
на стіх пили сы в кєлішку мали пили собі трошкы наріт по
тім же руками перешло Я знаю я не знам як Немкы бо
є з Лемками такы Я знаю што вони вжывали єдну річ таку
декон навіт єти люві спір то былы тарой кропку то селевала кропка
Але тото же не ходило о то жем они ся так напивали
Были такы што любили выпити были я ничы не кажу І в
нас были і такы были Але жебы то было так як пянкы
якы вони нам казали бы мы приіхали Я кажу Боже як бы
вы сте побыли в тому колгоспі анкаж мы тыж маєме когос я
каж выма має треба добере тодашто інче А я казала Вы маєте
колгос і можете піде ту колгоспу і можете не бити А в
нас мусіло ся піти раз То о єдной другой вы є наприклад
як вас там даш німа то маєте ту своі проспількы маєте своі
тракторы маєте своі можете си купити найт на выплат і потім мати
своє поли і ґаздувати І кажу нас такой ґаздівкы як людина жебы
мала своє поли то навіт николи ниєдной людины не рудай та бы
в думці не было най што дашо такой повісти І мы там
так політычно нараз і посперечали ся Але як щы порівнювати наш нарід
о той шу в тых селах же моі родичы і більше тых
такых гострых Лемків правдивых з Ґорлиц різниця была дост велика В чому
Бо Лемкы правдивы вони были острійше во не міли сказати і они
ся Поляків не бояли зовсім Там як мышне на другій ден мыіхали
до Ґорлиц і такій был той Іванювці як ций з вашо приіху
з Вісли його выселено на захід Він приіхал і будуюч хату в
Ґорлици в Рішы мы ідемо стоімо і так якоси вышло же там
были і Полякы видно до Ліпінок хто єхал хто там до якого
криґу а мы єхали до Ґорлиц Якоси так стало же Лемкы стали
на єдній стороні чекали мы на то ПС а они стояли там
на другій Ну і той Ваньо о ідете до Ґорлиц одиш тоту
гору славку та мы си ту як з тым франьом стали як
мы си вытягнули ґвере як мы зачали стріляти так Полякы ся нас
бояли А мы тихо тату Полякы стоят та шут робите Я ся
буду Поляка боєм на своі земли Вы знайте же не кожде собі
позволил так сказати а він же был там на заході там він
хоц там зашо мал німецку хату і І там де Німці коли
жыли і мали не лишыл ся там хотіл поіхати до розділя там
де мі ся вродил така тяга была і они выстрійше з другой
стороны сильнійше вміли ся тримати купы міс здаєме они більше ся міли
тримати нашы там тоты села Были бі ся паньскы были бій ся
так нібы такы інтеліґентнійшы были такы делікатнійшы барз ся любили гнівати за
любу дурницю зариз ся любили погнівати але были мякшы были такым такы
тихішы не міли ся так уперти як то і навет ту якы
ту Лемкы были То вони тыж такы были шони разом дашто повіли
не бояли ся найдій по своєму бесідувати хоц не каждий міг зараз
ся переключыти на украіньской Ту моі родичы тото непогано говорити мамо в
чутку як жыла же добро говорила Але дома м все одно говорили
по своєму І знаєте культура міс здає была выще нійшы в місцевых
ту люди То вже хай ся місцева не гнівают але направду наша
культура зо заходу вони міли всє робити од них в селі То
так міли І хто міг різбити хто міг грати хто міг жыти
хто керці робити хто выли імі тато был і песічний музыкант але
вміл і мурувати і кыкерці зрубити а мамо вміл шыти І гмівак
єсти варєте так што варта было з ничого мала зробити тоту кыселицю
найліпшу кыселицю кым шы дотепер варимо на свята кыселицю з грибами што
то єй найліпше нашій блюдо а волме зять ото і до Руси
тато він і Рускій він з донеці нам ся вродил донецінь Ну
сам Доничанин корінний тепер ся тостало выни приіхали в віныцю то він
приіхал на Святій вечер до мене Но він молодец бы він єй
вшытко вшытко же было і вшытко йому было смачно в Польщы тото
киселит ся то з шари борской заіл киселит єс сильной казал же
синьо смачно Бо зядь мі тыж з Лемків і зядь з Лемків
але він кысли не єст А тепер прошу послухати новелю пані Ніны
о своій мамі Катерині Єскільці Тота і інчы новелі были выдрукуваны в
Збірнику Украінці Закірзоны же вышол во Львові в выдавництві з Полом в
<unk> році Як видите пані Ніна барз добрі пише і по лемківскы
і по украіньскы чытат Наталия Асатурян Любов Москаля Был <unk> рік Закінчыла
ся німецка окупация Люди з тривогою з цікавістю прислухали ся до ледчутного
гуркуту щулину зі сходу ус вже промаршырувала на захід через селу останя
частина стомленых німецкых піхотинців До вечера было тихо а потім почал ся
страшний дій в районі дукляньского перевалу Петру Виходіло нові За кілька днів
коли фрунт посунул ся на захід соло вступила частина зрезківців які мали
зупинити ся там на декілька тыжнів Звыкнувшы до розміреного сталого трибу жытя
до війны та ціткого безоперацийного порядку в часі німецкой окупациі люди были
шокувані поведінкою та выглядом перемужців Найбільше впадала в лучі неорґанізуваніст розхлябніст та
відсутніст культуры Селян обурю в лущу з іх добром та з ними
поводят ся безцеремонно грубо як зі свойою власністю За кілька тыжнів постою
село выглядало нібы пройшло саранця скошена втоптана в кіньскій гній конюшына обдерті
плоды дерев разом з гілками розрыте поле з молодою картопли городной тощо
Навіт ті господаря які симпатизували Рускым як братам повіря были вражені іх
поведінкою способом жытя мысліня Трапляли ся і такі што ставили добре до
місцевого населіня Але іх было мало Війскові здебільшого хвалили жытя якє ім
дал Сталин Насміхали ся глузували з порядків та жытя місцевого населеня Трактували
іх як меншовартістных Звязківці в арміі вважают ся елітными вісками Розквартирувавши ся
в центрі села вони вели себе як хазі Капітан якій был командиром
ційой вісковой частины занял найкращу кімноту в найзаможнійшого господаря якій мал дружыну
<unk>літню доньку та пятнадцетлітнього сына Молодий стрункій капітан был дуже вродливым і
розпащеным жіночою увагою Та глянувшы вперше на доньку господаря заніміл від здивуваня
і захлопліня То была найвродливійше дівчына носю парафію мала наречену односельце якого
змусили іти добровольцем на фронт воді Холо дотры воді Дасте панови буря
Знот ні ложе долі сло є Може крыль єс лож послідістє е
Холодотри воді Дасте бы мой буря Залиця офіцера приняла байдуже зраз уж
выгадавшы в ньому Ловеласа і розпусника якій єй был огыдний Коли не
допомогли солодкы слова багаті подарункы якій дівчына відкідала капітан звернул усю увагу
на Бытків Обіцял што оженит ся і візьме шлюб в церкви а
на весілля запросит все село Господар симпатизувал Русиянам бо колись ся перед
І світовою війною дахто з села єздил в Росию на заробіткы де
добре платили грошыма і зерном та і люди в основному непогані і
одной віры тому лаґомлячіс на щедрі обіцянкы вони з жінкою дали згоду
на сватаня Сын господя <unk>річный Василько зацювшы цю новину побіг попередити сестру
яку дуже любил та інстинктивно не хотіл родичати ся з Московом На
той час дівчына вже жыла в свойой заміжньой сестры на другій кінці
села бо настерливи домаганя офіцера ставали штороз то небезпечнійші Почувшы цю страшну
для неє звістку вона вырішыла раз і назавжды покласти край цій ситуациі
Адже шыла в мішку не сховаєш і в селі вже почали про
неє різне говорити Вже некрыючіст прийшла додому вранці выкликала на подвіря батьків
та горы нареченого А головно не тілько вродлива а і твердого безстрашного
характеру Голосно што чули сусіды дівчана заявила што вже дала слово тому
кого любит І соромно мовлял капітану баламутити простодушных батьків та відберати силую
на речену фронтовика адже він ризикує што хвилины своім жытям А корыстувати
ситуацию щу він селі фактично хазяін Підло мабут вперше за своє жытя
Капітан одержал таку рішучу відмову І то від кого Від дівчыны яка
была бы захысной в його руках тым більше він был з тых
чловіків якы уважают што дівчыну ці жінку можна купыти як річ Так
зіткнули ся дві моралі дві культуры різні зо внутрішнім змістом світоглядом Хіба
міг він зрозуміти світ тых людей іх порядніст віру традициі передань зділів
прадідів Чыстоту устуів села Ци дівчына змалку разом з інчыма дітьми стелила
з кушыка квіты на кермышах ти відпустах примала прищастя была одной з
кращых учениц шкулы кождого свята та неділі Вона стояла в церкви і
єй чыста душа єднала ся з атмосферою хволи небу яку творили односельці
своім співом в єдній церковці Хіба він выходит з безбужной Украіны міг
це зрозуміти Він розглубил ся на якуй смыть Вкрыв ся червоныма плямом
уста выкрывли свогыдлю мстиву посмішку Сказали же Катя ти ся оцінь пожалієш
о тому што одказало мі буде уже пузна Крутор звернул ся і
вышол з подіі цвітолі яблині і ґрушыі тумалены В іході Іваном кацюша
на Высо прибік на турбот Пізнал веці щы нихто не бачат Один
з солдатів зайшол до іхньой хаты і розказал што капітан в часі
наступальных опараций вже не з одной дівчыною одружувал ся немов в церкви
а потім кидал єй Адже о Совітскому Союзі шлюб ничого не знач
тілько розпис у захід свідчыт щю офіцер жонатий і моє сімі Ради
в дівчыні втікати та она не захотіла бо была певна што ничого
не винна Біда пришла вранці коли на подвірі ввірвал ся конвойз чотерьох
солдатів з автомотами якы забрали занімілу дівчыну і повели до арешту час
од часу штуркаючі прикладами в спину вжыві та шыі Ціле село было
свідком як під конвойом вели улюбленицю як старых так і молодых односильчан
закєм увійти до Сараю в якому мали є тримати попросила попрощати ся
з батьками та братом які плачучы та ламаючы рукы бігли за нею
Як выявли ся причыною єй затриманя было зникніня командира звязківців якій вранці
сказал одному зі своіх товаришів што ввечері має зустріч з катейом і
як щы не повернет ся то значыт што його немає вжывых Коли
офіцер не зявил ся на пост вранці цей стало приводом щыбы взяти
дівчыну під варту У той час коли люди всім селом кинули ся
на пошукы злополучного залицяльника Сарая безперерывно тривал допит сутькі катора убіла совітского
командіра Політ працівник з якым приізджым війсковым кричали што признала ся де
закопала тіло Грозили ся як ще не признає ся то спарят господарство
батьків А з нею ноці повеселят ся всі хто схоче Безборонна бліда
як смерть вона лише повторяла што не винна і раз по раз
мліла Та люди полишывшы всі домашні справы пішли на пошукы оглядали своі
лісы і поля давали знати на сусідні села про біду яка спіткала
шанованого всіма Господаря і його сімів Нарешті перед заходом Сонця аж в
третьому селі знайшли капітана мертвецкє піяного по слідах якы тягли ся в
жытнє поле Коли привезли його піяного на возі Допитувиці были дуже розчарувані
што так швидко знайшла ся дорогоцінна згуба по тому і зрозуміли люди
што все было інсцинізувано щыб помстити ся гордій і свободолюбивій Горянці Через
кілька тыжнів частина зняла ся з Пустою і поіхала дальше на захід
за фронтом Тамстивый Капітан змирил ся з Поразкою Завлодівшы в якій спосіб
фотоґрафіі дівчыны він показувал єй всім зустрічным з ближніх сіл называючы єй
підстулкою всієй війсковой частины Звычайно нихто не вірил хоча знаходили ся і
такі што казали диму без вогню не буває Як то звычно це
робили тістю заздрали і єй богатство та авторитету Дівчына після ці Любовю
Москаля занедужала на серце так на серце і хворіло до кінця жытя
А тепер вертаме ся зас до бесіды з Ніном Оленьок Далей оповідат
о своій мамі але уж в формі звыклой бесіды В Катерині Єскільці
выпало барз нелегкє жытя барз тяжко было звыкнути не лем до чуджыны
але до совітского способу жытя совітского порядку в селі Підзамуцьок коло самого
Буця Тырнапільской области Зачали як і всядиль по Галичыні орґанізувати коло госпы
На голову колгоспу призначыли певну навмысне маленчучку барз прикру бабу якой люде
не любили і дос ся бояли бо могла зробити хоц Што Найше
то было зараз повільні як тота малончучка літала а моя мама не
пішла ани єдного дня до Колоспу а ищы там в Ріпнику захоріла
раз на Тифус і там єй уратувал рускій лікар бою рускы уж
были і він вже ма выізджати але деся якоси то тамы сестры
што там жыла в них Янка така в Ванівці Янка была зыльно
знаменита дохторка іхня і та Янка з якой си познаюмила ся з
тым рускым дохторем каже тут така гарна дівчына каже на талей кращана
три села каже а захворіла то він каже добре повіду і конем
прилігу каже кін был такій Змучены а він приіхал і каже так
дісно дуже гарна і шкода вмерати і дол мамі некойси лікарство А
дідо Миколай трохи при тифусі вєдно трохи знобло в них в родині
нихто не вер страшно дуже в товды люди померли а тифус принесли
Рускы з тыма своіма гімностюрками кє треба было прати бо были з
лушами і зо вшыткым і вони принесли тото тото смітя люди зачали
вмерати А бо мама не казали не пити тіку гріти гріти гріти
Мама втоде вышла а потім як і зіхали ту мама знову захворіла
на бруш то бо брушні там а потім на прямисти якіси типу
то як приіхали ту мама страшны стресы пережывала страшны Бо тун в
Знегороді бы стояла воіньска частина а мама уж была оддана і была
в тяжы з мойом сестром А вони стояли хоц то было в
повіні але туж усе стояли і мали бы м чыстити барабою там
гісти варити Ну і іх кликали і зашли до мама мамо в
тяжы і каже я в ту як бы може ся нично позвала
казал же піде А тот сам вид єй было видно як вони
то в налици маме было написано же мама противит ся то вони
єй закосы тягнули а мамамаматку горячку і закосый потягнули там і чыстили
барабольо а тоты жінкы зо села так єй підтримували і вона не
могла чыстити он просто під <unk> градусів температура жы ся не стрічыла
То потім люди позагороды по загороди одвели єй домів А потім знов
тота баланчучка зачали ся тоты колгоспі штыры рокы перешну Вже якоси там
сяко тако было а тато поіхал до Чурткова якоси ся добивати бы
він музикант хотіл си зробити хоц троха бо паспорти він не давали
тато не мож забыл выіхати з села Як привезли то ю не
мож за маму до колгоспу а мама каже же не піду до
колгоспу же каже здохнул до колгоспу не піду маленчучка пришла і обрізала
єй так кони міхали інчы там обрізу єй так Шоб де дощ
капул як капул дощ то так коло хато обрізала і каждый не
сміш жебы снистка з той саду не обервала не то же явко
кілий лем так докола хыжы і решту надвір і на дорогу і
більше ничого І каже попробуй бо каже ту люди є різны А
напроти жывных такіж пішол до колосбу іщы пішол комсомольцем Был єдный з
них не буду называло фамю фамілия файна але так зостало же повірил
і пішол там з нима і є то б на проти хаты
тому шын бодоно донюс І мама еписа того тифусу ледво выдышли Ліду
вродили Ліду а Ліде си вродила під пяткія то ледво ледво вродили
дівця такой чудесной І потім мама сказала же не гру бо люди
мі не дадут вмерти бы моі люди То мама шыла добре і
робила выробы різны кобасы там то хто забив свиню ци так мама
най потім іж ма троха грошів купувала і продавала выробы то си
все заробила на діду то там хто дал мама шыва дали відро
кукурудзы там дали відро пшениці тамтроха мукы І приходили спомагали мам каж
Боже як а тато з чорткува приз джу тек си нераз посідали
на призьбі факали Барз тяжко было в такых обставинах не заламати ся
вытримати вшытко і лишыти ся при тім чловеком найбільше тримала Лемків віра
в Блога Утім не раз споминала пані Ніны Оленьок в нашій бесіді
отім єст повідзяно і в єй новелях іщы єдну прозу мініятюру чытат
Наталия Асытурян Роби присади на це до порони што зорю Він в
поєдні суботні ранок <unk> року святкова вбрані Будычаны та жытелі навковичных сіл
поважно піднімали ся зходами до церкви св Миколая што розташувана на одному
з пагорбів Бучыця Лед чутні запахыно в таліну від повиманого зіскынь святкового
одягу та міцного запаху згрітого сонцем зілля якє несли процяны в руках
творили неповторну атмосферу урочыстости і піднесиня Світле свято успіня пресвятой Богородиці надавало
людям силы забыти страшну дійсніст і на хоц короткій час відчути себе
вільныма людми Розправляли ся плеці піднімали ся головы лагідніли оці і уста
Серцю святкового гурту прочан піднімали ся сходами і одна вродлива молодиця Была
вдягнена в тонку маркізетову вышыту блюзку і темно синю шолкову укладу на
спідничку Єй стрій та выраз облича сполненого гідности Оці в якых ніби
навічно поселила стуга Різко вырізняли єй серед громады місцевых жытелів якы з
цікавістю а то і з неприязню споглядали на неє Была переселенкою в
Польщі Дунькую колись найбагатшого на три села Господаря а зараз примусово выселеной
чужынкой Ішла раз по раз вытераючы гаптуваною хустинкою піт якій щедро зрушувал
в єй змарніле але не мень прекрасне личко обрамлене вінком темнорусых кіс
Шля важкую худою часто зупиняючыс Была на останніх годинах перед порудом перенесла
два тифы примусову евакуацию та на єй молодісті в роді начей не
відбыло зруйнуваня духовного Світу та моральне принижыня жебратство на Землі де іх
нихто не кликал і не чекал Але неце было сьогодні найважливійше Прошла
понад три кілометры до церкви зібравшы останні силы шобы помолити ся до
Матері Божой і выконати обіцанку дану Богородиці уві смі Был ніч перед
успіньом приснил ся єй сон Богородиця яка тримала в руках дві долгі
і шырокі стюжкы чорну і білу Бачыли є узій як жыву припала
до єй колін радістно притулила ся душат Мати Божа промовила до неє
Знаю знаю што любиш мене Але николи не забывай про мене коли
будеш памятати і молити ся то пережываш всі тяжкі біды в своєму
жыті бо накрыю Тебе білою стьожкою Коли ж забудеш подам чорну Як
ніколи гарыцьомоли смолода жінка в церкви з великою любовю і надію в
своєму серці В цю ж ніч після успіня народила ся в нейонка
Автор цых ректів Ци сун дійсно был віщым бо не раз і
не два ходила смерт біля неє близко але завжды якыме здивом мама
оздоровляла николи не забуваючы і дякуючы тій яка знаючы єй стражданя з
великою любовю до ней накрыла єй білым омофором А тепер хтіло бы
м прочытати Вам іщы єдну новелю Пані Ніны і як видиме кєд
пише о даякых біоґрафічных річах то пише все барз Тепло выразні і
цікаво хоцы властиві єй фаг то музыка цілежытя проробила в музичній школі
вчыла діти грати на баяні но а Тепер як уж при внуках
ма більше часу до писаня заохочам єй жебы писала іщы бо не
знам як вам а мі тото барз ся подават Но то іщы
єдна новеля зовіс ся Юрданьска Вода Было то в середині <unk> років
в чорткові Мале шестирічне дівчатко лежало в ложку з высоком горячком личко
пожолкло і ся вытягнуло од слабости Мало жолтуху автовды не брали такых
хворых до шпиталю бо хвороба была закажна тілько самы дохторы приізджали што
дві три годины давали лікарства застрыкы і міряли горячку Приіздили і тілько
кывали головами бо было тому дівчатку штораз гірше Дітина другій ден нич
не єла лем вшытко вымітувала кров жылох была густа од зневидніня тіла
і горячкы Мама напілжыла змучена і страплена положыла єй на хвилю до
лужка а сама пішла рыхтувати сякє такє сніданя і румянок для хворой
дівчатиско лежало і час од часу смотрило на образ што висіл на
стіні Был то образ Крещеня Ісуса святым Іваном в ріці Йорданіі Тот
образ намалювал ім на памятку цьотечний брат якій был барз здібний але
родиче не мали за што вылчыти на маляря то ся вчыл на
ветеринаря Мал за ледве <unk> років Дівчатку то приходило до памяти то
зараз впадало на піл сон як отворяло очы то одраз виділо образ
Ісуса якій ся схылил над водом а святий Іван лял му воду
на голуву а она великыма кроплями скучувала ся по лулусю на його
лик Водо водо єрданьскы воды шептали єй уста Мамусь дайте мі воды
свяченой той юрданьской свяченой воды жывой Дівчатку ся здавало же образ ожыл
і владан направду жыва тече в ріці і жыва скапує з головы
Ісуса над якому витал святий Дук як о голуб Мама схылила ся
над дівчатком жебы почути єй шепіт А як почуло то з розпачы
розплакала ся бы мисліла же то уж конец Принесла горнятку пару лыжок
святяной воды і дала ся напити а дітина далі просит Дайте мі
вшытку яку мате воды воды той єрданьской жывой Мама принесли єй шклянку
свяченой воды більше ся бояла давати Але дітя выпило і личко ся
прояснило Заснуло за якых дві годины приіхал фельдшер з медсестром і своім
ом не повірили Дівчатко впало і мало нормальну температуру Были барз дивуваны
бо дітя іщы пару годин тому ледвы тримало ся при жытю З
якысой дивной а не збагненной причыны хвороба одступила Звідували ся якє лікарствы
єй давали Мама повіла же румянок Не повірили На другій ден приіхала
од духтурка жебы на своі очі вздріти тото чудо зас ся выпитувала
Што дівчат копило Але оно повідало же нич не памятат В тоты
безбожны часы не мож было ся признати же помогли образ і свячена
жорданьска вода Велика віра чыстой дітячой душы і мамына молитва были тыма
чудодійныма ліками котры вратували авторку той новелі од Смерти Села пісні Сонце
пекло ним восерну Дуже хотіло ся пити А деся літівний ветір Ішол
в шерензі такых самых як він піднімал ся по сходах вгору з
тяжкым мішком цементу на плечах Поклавшы нушу в вказане місце ні хвилины
не відпочывшы потрібно было бігти по черговый мішок То был трудовый контстабір
для тых хто выявил непослух ци супротив што заряду Німців для місцевого
населіня в часі окупациі Мал заледве <unk> рік Тому тяжко пережывал своє
поневоліня Вдома жыв вільно як птах кохал ся в природі і в
музыці вже в <unk> років мал вулика а в пятнадцет купил собі
саксофон за власні зароблені грусі Был надзвычайно працовитий задля досягніня власной мыти
а щы мал чудовий тенор хыст до жартів то завжды был душею
товариства у своєму селі рібник Але все це стало для нього недосяжным
в цьому пеклі Вызнажлива <unk> годинна праця дворазове харчуваня яке складало ся
з куска твердого хліба і рідкой зубы высмоктувало останні силы з молодого
орґанізму Деколи щастило зісти трохы кавовой густі або вловити в зупі картоплину
або буряк Але то мало допомагало відчутя голуду было постійным Хто не
вытримувал того заберали і більше іх нихто не бачыл Вечері коли мертво
стомлені люде засинали йому не спало ся хоц все тіло дрібно тремтіло
від утому Кожного вечора выходил з бараку сідал на землю і там
на самоті тужыл за своім селом пригадувал рідных по думкы розмовлял з
ними Кождого вечора згадуючы свою кохану дівчыну гарячы молил ся та прощал
ся з нею бо не знал чы дожыве до наступного вечора а
ще співал своім высокым голосом рідных пісень Німці йому того не забороняли
з подивом дослухаючыс до чудового голосу і прекрасных молоді З якогось часу
зявил ся в нього постійный слухач ци был охоронец табору якій завжды
стоял полудень з вівчарком і слухал коли пропадало його чергуваня Одного разу
не співавши хлопец ліг на нары і раптом почул під головою якій
згордок То был добрий кусинь хліба Хлопец жадібно зіл дивуючий такій чудесній
знахідці з того часу часто знаходил штось гівне на своіх нарах і
в палкых молитвах дякувал богові і свойому незнаному благодійнику Коли працувал часто
зауважувал на собі уважний погляд высокого охоронця старшого віку собаку Думка што
цей охорониц і є тым благодійником была якась нереальна Одного разу збігшы
вниз по сходах за черговою ношею хлопец від жаху закамєніл просто перед
ним дыхаюче лице стояла вівчарка а поруч охорониц Стояла долго запитливо поглядаючы
на свого господаря якій легенько заспокоювал єй рукою Лише коли шеренго полоненых
повернули ся знов за мішками вони відійшли Хлопец зрозуміл што охоронец в
такій спосіб дал єм одпочыти Адже потім все повтаряло ся не раз
Ця мовчазна підтримка тым шанувальником словяньскых пісень была дуже помічною в немилосердных
умовах консттабору По якімсь часі разом з харцями хлопец знайшол і ножыці
для різаня дроту Отже зявила ся можливіст для втеці В той же
день коли всі працювали а знайомий охоронец был на варті іх погляды
н зустріли Поблажливо теплий Німця і сполохано вдячний увязненого хлопця Дочекавши нічного
чергуваня Німця домувушыс з декількома товаришами хлопец перерізал друты і они кинули
ся навдьокы На нещастя Вартовина вазі штось зауважыл же коли вни за
кілька метрів від табору і відкрыл вогонь Двоє з них залишыли злежати
троє помчали што духу в ріжні стороны Наш герой знаючы добру місцевіст
адже це был сусідній район побіг в сторону річкы І за якій
тыждень молодый юнак В майбутнім мій батько добрал ся додому Він не
знал што щы багато выпробувань чекає його у цьому жыті якым мужньом
подоляє але повійні і пізнійше долгі рокы він часто згадувал того Німця
якій за любов до лемківской пісні подарувал йому свободу А в чурткові
што робил А в чутковій в ресторані грал в Брістолю был декєрестранса
і в центрі Брістоль ся дозывал і там грал але з своіма
тоже там чарно шрыбыли Миколай і Петро і Еворован як был деколи
Ну іщы якій си там бывни не памятам Лемкы зробили в Лемкы
І так і з Дзюрина зо субіткы Дзюриской та был Петро был
Дозьо Бурак а Петро назвиска не памятам зобыл Як вони зробили чудесну
музыку а втовды зачали як раз іхати то был піс ІІ reI
рік зачали іхати з Кєтаів льотчыкы а в чуткові была льотна част
То вони такы грошы привозили то казали што навет як шли до
выходкы за перепрошыням то вытырали собі грошыма бо то потім тато ся
рано пішли на репетицию бо в не так вечер грали а рано
ся занимали жебы яку нову пісню бо там туде было дуже о
то катюшу хотіли тоше якыси туты рузґы А они ся мусіли вчыти
бывно того не знали там в Польщы Но такы мали різны такы
чудесны калавкы то вони такы танці там были же од сильной за
іхньой музикы ту зачана страшно ходити до того ресторан і трінірували ся
та в тым ресторані але там якусь кімнатку тай десяшу з діти
зкыз якыкыма ся вудками літают і вшыткы до выходкы і до выходкы
в Лінвици носят а то вони грошы брудно носили і мили в
середі річка серед річка была там зарахуваных бо то ту был Брістоль
а ту зарано долину і міс дерівяні тамстре І они мили там
тоты грошы то сильно То вони навіт так як заказували кусь пісню
то платили сильно ім тот трошка татот собі то нераз так заробилшы
Но але мушу повісти же з світів паперу до туалету не было
де была лем <unk> ґазета а як зашол до хлопка то не
было де це там ґазеты мал в кышены лем грошы Но як
был такий богатий то хоснувал хыба то так бо не было ниченич
ни пани то што то за льотцікы были Льотникы повідали Лемкы так
Што то они были за єдны чого они з Кытаю приходили ци
лоткале як розумієте што вони як приізджали то они політичной нижни бесідували
бо не можна было але казали Бо не нє То были льотны
части якых перевели до Чуткова одкаль о них А вони сказали што
вони приіхали з Китаю в той Хальфін голці жо то было Японія
Совіты сут рускы вшыткы были рускы тіло там мали частину іхня частина
была в Китаю і казали же мы з Кітая приіхали і Галкін
Вол казали чы жо там казали тото якє там было а потім
были в Чутку В Чуткові оне там была чыстина і навіт такой
былошы не раз ся і розбивали там і різно было Боже Але
там сильно было страшно так як мотил грати то мы ся замыкали
на всякы замкы бо нераз солдаты пускали в вільну а мы жыли
під МС під гором чуткові то мы жыли жычуткові то памятаєш же
все в неділю якой свято тіко тато іде грати або на вісіля
мы ся замыкали вшыткы І в хаті мы сідили бо бо бо
бо бо бо бо бо бо бо бояли ся бо то не
раз были різны чуда были Чом вы замыкали ся як вы якого
рока жыли сте в чорткові Мы жыли з <unk> р по <unk>
рік По <unk> рік <unk> там нашу тоту роботу же был гудаком
влас не было слова гудакы лем музиканты та музиканты а так музиканты
тото тым словом ся ріжнило Но з Лемків єс з Лемків ото
як сказал під спід Кракова то його бабця была краківской воєводств Ма
так але отка а не знам не знай ни села ниякого любоцівскій
повіт Обачева Райцівскій А звідкє де то Любаців є Коло ту поло
холбу ци означат тако то значыт так зараз кажу них тато і
мама познали ся же ту тати Но а єд вона быва точно
з Підкракова а він з Люботівску Но але з Підкракова Латка Я
не люблю тай пол там з Олегень Каганів Оригень Каганів Я не
міс сказати бо я тебе ся можу спытати своі славы но просто
цікаве для себе не для мене іде Япитам ся своє міс зайшой
воно добре не знаю але ба тя чы жыє муж най повіст
тако треба знати Бо обовязково треба знати а себе Не для Ганю
Як так а для себе Вызнаєте шы я ціли відколи я была
маленька є сиділа куса коло бабці коли мамы а хто тото наша
родина а хто напідзамку Я знала сіти і фамілиі Я знала хто
чый родич де чый є Я цілый жытя є то страшенно хотіл
все знат і то мам мі то все розповідала і тому я
там досить багато знаю бо декотры такы былишы ничо не хотіли не
знати ні батькы не хотіли оповідати Но але вог привіл ня ту
і привіл ня і значыт добре привіл так Но і товды Мы
не скінчыли просто єдну думку же повіли сте же я тато робил
в Брістолі в ресторані а ходила там така ріжна така публика повіна
такы ріжны люде же даколи было і страшно і жыли ся там
то была воєнны то были воєнны іх пускали в як то водну
і по русиньскы увольнені є іх пускали так мали несвобідний то угльоб
мали такы однодневны то воне е вони шукали такых дівчат може декого
ну в нас на улици были такы вдово молоды не знаю як
стало ся шум о ним мали діти і такы більшы діти але
были вдовами молодыма Ну были такы што там де хто зоходино єй
як там што было я не знай бы я была просто маленька
І што і тоты Лютникы ходили і глядали штукали навіт в двері
стукали так в двери шукали Одкройте одкройте памятаю раз то світили вони
не так найробили раз то так а як стало ся раз Вони
видно солдатів пускали тоты солдаты деси там ходили І як він в
частину не пришол то на таку годину як треба до вечера ся
вернул до ци до <unk> ци до <unk> не знай собі казармы
так А як вони ся не вертали Приходил той ціла комісия і
в троі чловік было памята Ну і раз так памятає запамятала на
всє жыжытя Но такы мала єщы до школы місяцдай не ходила Яліда
до першого класу на дво рокы старша была в мене І зак
згримали до вікна одкройте одкройте воєнне я вони не казали трибунал ак
ци з воєнка мата ци нєвник як завоєнны я комісаря цінушысь вони
там ци комісаре воєнні но ікось вони там сказали Ну і мама
кажда ту никого не мата чловіка не має я бою ся відкрыти
они одкрыває смы сказали одкрываєт кры мамы відкрыли і вони давай світити
ліхтариками ліхтарками такыма сильныма ліхтарками Світити циклозныма солдатів цішы є не знайшу
они шукали Перешукали всю хату Вышукали а мы на ліжку было тако
ліжко як ма як тато грал то мы си домами сли ліда
з одной стороны а я з другой мама наста обнімали мы так
звали І як раз мы так одлижали і вони пришли передивили ся
всюди позем найпідліжкым всюди І никого никого і пішли і так ся
забрали То мама так страшно ся бо яну потім нудну Ну а
як бы так пришли я хто бы знал што бы шому не
хотіли і як хотіли Я можу то обшыр якій бы може дехто
може што інче бы чортків ся славит сильно Там тюрма быва сильна
і єст до нас Чушо тюрм так є дотепер Але тоді розуміте
сильно багатоці Украінців там правдивых Украінців там сильно знищыли і вынищыно вымучыли
людей І тато як раз тоді як грал в Прістолі як він
приіхал дігорати і є раз Казали што можна там зайти якы будут
нібы судити але іх не пустило на суд шуд закрыти бы все
але в коридор што можна было чути як говорят то потім тато
пішол грати до ресторану то один з воєнных підішол до нього і
каже Карнелі ето тыбыл якій я узнал Ты вым кажен Е а
тато каже танєта Ну та я там зойшол та вказали што мож
каже єси хоціш ты каже хороший человек потому што служыл ты наш
ну єси хочеш што было в паяткє никогда больше туда не іді
і ні даже не розговарювай за то То тато так тото не
розказувал гет ажде з <unk> рокав же вкінці тото говорил што той
просто йому дал зрозуміти што ты подалі од того всього бо же
не знате што може быти внес сильно посудили тоді бог Добрі мусиме
кінчати іщы просто повіджте про себе як уложыло ся ваше жытя Значыт
жыли сте з початку коло Буця в селі Підзамолоцьок пак пару років
жыли сте з родином в Чорткові і тыж такым подійскым місточку Надзвычайну
чудесы дак так прекрасне місточко Пак як зас вернули ся ту З
родином переіхали до Буцяця Мы мусіли поіхати вернути ся на підзамок бо
діды вмерли в <unk> році але і бабця ся сама была І
в <unk> році захворіли на рака на нозі зробило ся ім такой
новоутвор такій і потім мама приіхала приізджала зробили єм операцию выдерзали той
палец але то не дало ничого бо хвороба ся вшы пошырювала так
і через рік ну мама мусіла приіхати бо бабця Ну за ниякы
грошы не хотіла іхати до Чурткова бо привыква мала корову там мала
яку господарку ним бы мусіли поіхати всі ну з Чуртковом порівняти а
ся під село то але я не знаю мене страшно в школі
любили сильну директор В першым клясі все приходил мене по голові ґваско
а як скінчыла школу то была вчытий вынашла на пенсию то я
як раз персій кляс скінчала а онашла на пенсию Ніна Анатолівна Она
была орданоносит червоного прапора то она была сильна комуністка але втоде вчытелі
ходили по родинах як жыє Є товды были такы законы і совітскы
акси насежували силь як вона пришла до нас а нас образы А
мама допіро вышла з того шунера сыстыма з солдатами там і страшно
было Нераз і не раз розказували ктам то там забили то стріляли
до іного то найнашу з Чорноше Петроны стрілили то же тамшось было
Но і такой неспокійний точас был а вона якы то был <unk>
рік як вона пришла Якы виділа же я нас налатых на стінах
образы як вона зачала верещати до мамы Як вона каже ти ты
травиш дитину што ты робиш з такой дитины Та тото ся мама
каже та не мы так навчена Та нас так тато з мамом
навчыли мы інак не мєм Вын каже што ты травиш людей што
ты о ті образы забрала мама каже каже што хотцяте берти мене
де хочете я образа не лишу бы бо то каже то є
моє жытя і мы так новчены Дайте нам так жыти як мы
жыли а понад тоді дітей не треве але скінчыл ся той першый
клас А мы все як скінчал ся якій рік мышли до учытельців
надавано книжкы на другій рік Як я пришла до ней додому на
там близко коло насужой школы жыва Іна кажыніна Анатожі нінань Анатоліні Кажыніна
ты така гарна дівчынка а в мене сын льотік і він дуже
далеко звідси він сюди не приіде А тебы не хотіла зіти в
мене я бы тебе выховала і Ты бы была дуже гарна справжня
ы Така дитина справжня а там дома А я кажу хотіла бы
вырозуміте што я сказала што хотіла тілько зобовна сказала што я выступлю
шо відведемений в світ а я так страшно хотіла всю знати і
в пят років ся не вчыла цитати Ші здавало шя бы лішыла
все ішла в світ тіку знати знати знати мі все хотіли ся
багато вчыти ся в чыном Е учытелька так взяла бы ла зо
своі діти уєві Таґєр за своі діти формили тіж шобы я дала
з воду Але кажу хочу а она была влас дома і такы
кричала нама кричала чекайте дале чекайте дале я а я як монатскы
зашол буду вчыти ся і тамі і ты домами будеш приходити коли
хочеш до батьків лиш хочеш але Я тебе мушу навчыти бо я
каж хочу Приходит єй вже якыс через два тижні шо приходит вона
і каже мамі што я заберу Вашу дитину тому што вона тут
не буде мати правно выхованя што єй там выховаю она стане патріотом
Украіны так і інчы ну знала о нашто говорит А моя мама
так повернула ся і каже до мене Нісю назвали нині ні нуся
то ні ся нісю і тым не хочеш лишыти А я Думала
шя трісну тоді Я так підбігла домами і обнялай зо коліна мамы
Я тебе николи николи не залишу а все міні было жаль же
я Хотіла ся вчіти што тамі не обіцяла што хто знай там
наукы будут хто знайкє танця а ясе на танці ходила держарно вже
танцювали і так до мене То она хотіла мене забрати бо вона
што побачло шу мене є віра віравшы што я можу вірити уж
і силю назу побачыло што є така дитина Мили слухачы припоминам же
неска мы зас в місті Буцяць де єст барз дуже Лемків пришли
сме до Головы Товариства Лемківщына в місті Буцяць а то Ніна Яскілька
Оленяк уж повіли сме же єй родиче Походят з села же на
пілніч од Корозна зо села Рібник а тепер хтіло бы мі ся
прочытати три оповідкы же написала пані Ніна о дітячых роках свого тата
ну то оповідка перша Малий Корнель Вродил ся товды як сестры а
было іх три Стали дівками Мама юж мали <unk> а тато шдесят
літ як ся нашла дітины Трохы ся сте дали на початку зато
потім ся вшыткы тішыли бо уродил ся нівроку барз ладний хлопчык Як
го кстили то єґомись повіл же ся буде называл корнель Потім нонашка
споминали же він так голосні верещыл што Єґомость повіл на певні з
него выросне добрий співок Но і так ся і стало різ барз
цяцька ним бы было кому бавити Як уж мал пят руків то
нич не міг єсти Раз му мама зосмажыли три яйця на маслі
і казали скоро зісти бо треба было і мыти в пуле Корнельцьо
хоц был іщы малий але різного великій артиста Барз не любил як
го змушали до чогоси Пуюл же підісти тоту яєчницю на призбу На
дворі скоро скликал куры высыпал яєчницю з рынкы і скрушыл ім хліб
Мама почули як кури ся друт на дворі вышли і выді же
куры носят яєчницю і хліб в дзьобах Оо достал зато добрі Вечером
як ся вернула родина з поля зачали кликати корнельця і глядати за
ним по сусідах позал ся бавы з дітьма сусідскыма або был коло
хыжы Але ниґде го не было барз ся настрашыли Глядали по цілім
селі але нихто го не виділ аж пізном ночы чуют же іх
пес скавулит коло стайні а был то білий з чорным кудлятий пес
якого корнельо нараз потиху брал духыш спати під своі лужку Пес стоял
під стайньом і весело рушыл уґоном А куры на бантах чогоси были
страшні неспокійны Скоро взяли лямпу пішли до стайні Мало не впали зо
страху як здрили Жец копец для дііня курів стоіт під бантами а
на горі на мішку зо солому разом з курма Спокійні спит іх
курлейцю Занесли го дохыж і більше николи го не били а мали
корнельцю потім нераз іщы сполз з курмы в стайні або зубсом в
буді аж покы не выріс Оповідка друга Корнельцю Школяр Як корнельцю выріс
і мал сім років то пішол до школы Але не барз смут
там ішло бы світ все был цікавший на двори як тота наука
в школі Хоц вчыл ся дост добрі На двори чули і глубы
літают пищалка грає на кычері примилу мельодийку а він ту мусит сідити
і слухати на учытельку Як тілько зачынала ся наука Корнальцьо дашто хотіл
То піти на сторону то ся напити влады то ведути ніс хоц
доправды ниґда не мал катру І што найважнійше зачынали ся муху тіти
істи Найперше почул голод як был в другій клясі де чытали оповіданя
за мавтийця што барз помагал дома і ся добрівчыл а мама му
зато робили перогы в будний ден А іщы тоты пирогы были намалюваны
в глиняным місятку з квітками з котрого стерчали ріжкы тых добрых перогів
Од того часу Корнель ся нич так не любил як перогы як
му было з <unk> років то іщы гірше нудил ся в школі
бо уж мал вулий і пару голубів Голубів йому принюс кавалір старшой
сестры а вулий подарувал нонашку В школі тілько мыслил што бы такого
встругати жебы научытелька выгнала го з клясы Хотіл барз звернути ся до
свойой господаркы бо на улиці робила ся уж правдива весна Но і
раз придумал як была перерва кормельцю сховал ся під стіл за якым
сідила на учытелька взял си долге стебло жытньой соломы і коли ся
зачала лекция Зачал лоскотати том соломом научытельку по ногах під кабатом научытелька
почервеніла раз ся схылила і поскрябала другій раз і ту діти зачали
ся сміяти Она посмотрила під стіл што ся там діє Взяла корнельцє
за ухо вытягнула з під стола і барз встечена заміст выгнати гу
з кряси поставило в куті на кукурицю і мусіл за кару наш
з буй крячати і тримати рукы до горы до кінця лекций А
іщы му дома прифастриґували так же си запамятал раз і на все
Же старшых треба шанувати а вчытелю хоц і молодых як найбільше жебы
не робити ім збытків а коло них выскакувати А тепер оповідка третя
Корнельцю вчыт ся заводу А іщы корнельцю барз добрі співал мал высокій
тенор сильний голос якби ся в чым то был бы знаным співаком
Але опрім співу він барз ся хтіл вчыти грати на пищавці або
клярнеті або саксофоні його тато тыж были музыком Грали на гуслях но
і корнильцьови купили гуслі Але він любил дути до інструменту а не
смыкум тягнути Як пішол розпасти худобу то ломил тоты гуслі а потім
повіл дома же ся самы зломали І найтім ся с кінчыли гуслі
Але тілько не спів і музыка Як не мал тых інструментів на
якых бы ся радо учыл грати то іщы барз бы хотіл быти
і єґомостьом як тілько мал час чул ся співати церковного Зробил си
кадило з бляшанкы выстругал крест з липы і што ся на цвіцю
што ся направил в пивници жебы го ник не виділ Як очул
же може правити намовил трьох своіх колеґів зробити шлюб Было у них
у крясі дівчатиско Марина Кашыкула котра уж зачала покус дівчыти но і
раз єй зімали і завели за церкву Корнельцьо уж был зобраний на
Єґомуйстя Мал завязану підбородом хустку пущану по ременах аж до пят в
єдній руці тримал кадилу на шнурку а в другій выструганий з липы
крест на голові мал татіл капелюш зозагненыма до середины крысами Й омисть
повіл пристрашеній марині за якого хлопчыска буде ся оддавала но і почал
церемонію шлюбу Бідны дівчыти ско барз плакало і ся просило домів але
то марний льос Мусіло взяти шлюб з хлопчыском якій для ней был
брыдкій а по тому мали єй пустити Она плакала бо смысліла жежю
правдивий а як кольсы захоче то ся уж не зможе оддати за
того хто ся єй подават По шлюбі была бита през Єґомостя жебы
тихо сідила і никому о тім не повідала Но і так ся
стало Оповіла о тым допіру розповіди кєд ся оддавала на правду Бы
ся бояла но і хлопчыска были як мур бо тиж ся бояли
правдивого єґомосця і ременя родиців Прешли рокы дальше жытя Корнельця а направду
мого дорогого татуня проходило в Буцяци Він стал пчылярьом а знаным і
знаным весільным музиком Створил духову оркєстру в Язлівци і на Підзамочку з
яком ходил по улицях Тернополя на святах зо саксофоном в руках якій
си купил дома на зароблены грошы кєд мал іщы <unk> років Мили
слухаче на кім гнеска буде конец Были сме в Тернопільской области в
місті Буцяць Густях выловы Бучацкого Осередку Товариства Лемківщыны Ніны Єскількы Оленяк коц
зробили сме три Передачы Але щыро повім же мусіла єм вышмарити барз
дуже цікову бо і так наша передача вышла за долго Днеска прозвучали
тыж новелі пані Ніны писаны по украіньскы і по лемківскы надію ся
на новы стрічы з дньом надію ся же зможеме презентувати ту нову
єй творчіст Дякую пані Ніні за тоту несподівану стрічу несподівану гостинніст і
пращам ся з ньом пращам ся з вами милы слухаче до новых
стріч а властиві до стрічы за тыжден Юж знате же до буця
того давного історичного міста запровадила вас Анна Кырпан і як Бог даст
то засвас деси попроваджю бо Лемкы жыют всяди Но на разі прасім
ся оставайте здоровы до стрічы за тыжден Слухайте <unk> процент лем наскракого
азо Станиславова Для вас будут глядати ріжного цікавого шелеякого Анна Кырпан і
Наталя Асатурян слухайте семка <unk> процент а будете мати цілых <unk>