70% #2015 - 70% #170 Книга Памяти (1 част), 20 VI 2015
Еп. 2015

70% #2015 - 70% #170 Книга Памяти (1 част), 20 VI 2015

•

Опис епізоду

Odcinek jest rozmową o książce „Księga Pamięci Łemkowszczyzny“, pierwszym tomie zawierającym imienny spis łemkowskich rodzin i osób wysiedlonych z Łemkowszczyzny do ZSRR. W materiale pojawia się też kontekst wcześniejszych książek Jarosławy Gałyk i potrzeba dokumentowania losów Łemków oraz pamięci o wysiedleniach.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Слухайте сим <unk> процент лем не Скракова а зо Станиславова Для вас
будут глядати ріжного цікавого ся леякого Анна Кырпан і Наталия Асатурян Слухайте
сем <unk> процент а будете мати цілых <unk> Видам Вас дорогы слухаче
при мікрофоні Анна Кырпан гнескы мы в місті Яремче Курортным місті Яремче
в Іванофранківской области на Гуцульской земли пришли сме зас бо юж были
такы едициі пришли сме зас до пані Ярославы Ґалик Были сме ту
товды коли мали сме інтервю з том паньом і бесідували найперше о
тім же она написала книжку про свою лемківску родину книжка тота зовит
ся Лемківщыны Край нашых предків І бесідували назагал о Лемках о родині
Репелів Ґаликів і шырше о ментальности Лемків то была перша проба пані
Ярославы пак вказали ся друком новой єй книжкы цалком інакшы Єдна оповідат
о тім як ся мают заробітчаны з Украіны во Франциі в Парижі
і зови ся она Маленька Украінко у великому Парижі То єст книжка
Кус худозня кус документальна Маме ту такы оповіди о реальным жытю Украінців
во Франциі же приіхали дашто заробити даякій пінязь І ріжны там трафункы
высели і невысели якы можут чекати на Украінців в цалком інчым середовиску
Книжка тота барз мі ся сподабала но і вказала ся друком уж
цалком інча книжка ту уж можна повісти красне писменство ту уж новелі
же ся зовут Світло очей моіх і ту ся вказало же пані
Ярослава Ґалик може писати не лем дашто документальне не лем якуси публицистику
але ту уж доправды красне писменство ту уж доправды худозня література цікавы
дос оповіди о долях ріжных люди очывидні дашто взяло ся з жытя
дашто ся думалювало словом але барз легко і приємні ся чытат І
знам же пані Ярослава зас зачала думати о літературі і писати дашто
цалком літературне але нараз вказала ся цалком інча книжка цалком нелітературна і
власні тота книжка єст причыном того же я ту Віремчу же хочу
о тотій книжці побесідувати добрий ден вшыткым людям же нас слухают витам
Вас і мі барзы Мило же ту пришла до мене а паня
Анна Кырпан Повідьте мі таку річ якуси вы таку тепер выдали книжку
якусы цалком нецікаву Неє там цікавых сюжетів неє нич про любов неє
ся як су неє Но Я не знам як то ви так
но вы самы знате же чытачы люблят дашто інче ци кримінальне жебы
якысы были дективны сюжеты найменату Ци коханя ци што Но што си
такє комерцийным в якымси смыслі А выдали сте книжку же она якаси
може дакому навит ся здавати неістивна ци навет непотрібна а ви юсь
Заповідали ся на нормального писменника і уж зачали сте писати дост дост
добру прозу і ту наштоси такє То оповім слухацям же ходит про
книжку же ся зове Книга Памяті Лемківщыны <unk> <unk> рокы Што за
книжка Што ту єст Тота книжка то єст мож повісти мартиролог або
пойменний список тых лемківскых родин і осиб Лемків же были переселены в
часы <unk> років З Лемківщыны доС до Радянского Союзу То в тотій
книжці книжка до зруба і в тій книжці списаны вшыткы вшыткы Лемкы
же были выселены в Украіну так я розумію але то лем перший
том то лем перший том То до того тому зашли значыт спискы
люди якы бы были выселены з повітів Новый Санч Новый Торг Коросно
і Язло то є <unk> <unk> імен <unk> люди якы ту списали
в книж так І мушу повісти слухачам бо они тепер не можут
того видіти бомтуне телевізор радийо же дос дрібны тоты буквы до з
дрібным шрифтом написаны на кажда сторінка то єст таблиця і на тотій
таблиці Написано праві каждий Лемку же был даяк облікуваний бо писали впискы
при пересіліню і каждий хто єст так Як єм писала першу книжку
Лемківщына край нашых предків Ту мі было бракувало мі материяли по тых
кількости одкай тоту ся брало І я малам такій намір же може
дашто буду писал іщы по Лемках звертаєм ся до всякых архівів і
Кыівскій архів і Полтава бо там нашы были спочатку на Польтаві І
Полтава і потым до Львова в єден архів другій і нарешт нашла
же в архівах є атакы книгы В Державным Архіві Львівской Области є
посімены спискы евакуюваных то єст Справжній документ якій в якым списаны вшыткы
родины і люде поіменно Але тоты книгы Юж на днескій ден є
дуже понищены пошарпаны а іщы затераз дают о тамель всякы справкы на
візы І я так для себе зрозуміл же вартат тот документ опубликувати
бо уж тераз з кінця девяностых років дали доступ нам до архівів
бо до того часу тото было під грифом секретно і ховало ся
в кыівскых архівах А в кінци девяностых років передало ся тоту до
Львова і уж тераз є можливіст навед самы львівскє архівы опубликувалы в
інтернеті всяди же мож там єхати і тото над тым працувати Но
і то є направду тота книжка То не є нич придумане то
ниє лем нема ниякых ту нехудожных ни публицистичных змыслів а то є
документы передрукуваны переведены в таблиці Там в архіві є поешелонны спискы є
всякы спискы але альфавітны іщы є Але я ся взяла за посімейны
спискы евакуюваных іх так называли тых выселеных переселеных ты по всякых нескє
ґадают депортуваных Але так як книга ся называт ту є евакуюваных люди
І взяла м ся зато же час і де люди одходят уж
з тых люди же ту записаны ся лишыло барз мало люди жывых
а іхні діти навіт не знают же такє є і же скілько
было выселеных чы то правда ци то бо то вшытко было сховано
І не мож было о тым тема была закрыта заборонена і не
мож было о тым нич писати ани повідати ани вывчати І так
ся ставы жем одложыла вшыткы своі справы всякє своє писаня художні і
всяків хоз ім хтіла тіж про Лемків писати Але таківж єм рик
свого жытя поклала на тоту книжку на першый тон ну і іщы
кілько влада з жытя буду робила абым зробила вшыткы повіты Лишыли ся
повіты уж тераз ім майже зробила горлиці далі буду робила сянок Ліско
І троха Березів бо виджу по списках евакуюваных же із Березова є
люди єст даякых сіл берез з Березова повіту Березів То думам же
не знам чым мі тото ся містит в другым томі ци буде
певне аж три дум Одже милы слухаче розумієте же книжкы малем вступ
на писаний арештат то сут таблиці таблиці каждого села вказана кажда родина
ци якы якій си чловек не мал родины тиж вказаний і просто
ту сут вшыткы люде записаны і важне же вказано наприклад ґазда його
жена діти мама і указано рік народжыня і думам сой же наприклад
хтоси был хотіл уложыти родоводы якєси дерево родинне свойой родины тиж міг
бы зазріти і ту найти і пред нашом бесідом я хтіла ясна
річ посмотріти на село одкаль походит моя родина одкаль походит мій тато
І што цікаве же наприклад но не знала про єдну особу з
мойой родины в якій році точно она ся уродила а ту єст
і тепер можу тото вписати до нашого родоводу І не лем тото
дає таку корыст То власні зато хочу звідати ся властиві якых ціль
чом захтіли сте тото выдати чом захтіли сте власні опубликувати спискы вшыткых
люди выселеных в Украіну яка мета того і чом доправды взяли сте
ся За таку нелітературну річ ци таку же не знам ци тым
можна ся пописати ци з того буде даяка слава Бо то не
єст така як бы авторска робота де можна проявити ріжны таланты А
то робота мі ся здає Страшні нудно Ци было вам нудно тото
робити ци ніт Жебы повісти же было нудно то я не повім
же было нудну бо я навіт ся не сподівала же як я
почну над тым працювати же робота з архівныма материялами же така є
інтересна по свому Але тіж мі ся одкрыли очы на дуже богато
фактів на дуже багато річый якы гнеска трактуют по всякому єдны трактуют
же тото переселіня было такє добровільне веселе всякє Друг же же то
было справді траґедия цілого люду Але тепер хочу зробити перерву музичну перерву
і зараз вернеме ся зас до нашой бесіды припоминам же гнеска мы
В місті місточку Яремче бесідуєме з Ярославом Ґалик пані Ярослава Ґалик уклала
бо не написала але уклала книгу памяти Лемківщыны зов ся Книга Памяті
Лемківщыны <unk> рік де списаны вшыткы люде выселены в реняньску Украіну в
<unk> <unk> руках О Бо проде попроды твого неєдного гі Што гіно
то речы проде попроде Миківшы Гарны все ге гетє і хыльо оды
бо зогроды рода покродачого злоты мая товслоты мац гет гій модуры Тепер
вертаме по перерві бесідуєме зас з Ярославом Ґалик Я бы хтіла прочытати
ту єден фраґмент власні з того о чым бесідуєте думам же то
буде ту до річы Ту єст вступ пані Ярославы бо сут іщы
коротчы вступы інчых люди але самой той авторкы і автора проєкту як
ту написано авторе ідеі я прочытам невеликій кавалец вступу листаю стері архівні
книгы реєстрациі евакуюваных І за неоковирныма сухыми списками выселенців та членів іх
сімей бачу тисячі і тисячі згорюваных выснаженых заляканых людей якых женут як
худобу на заріз і які бридут за возами гірскыма дорогами до збірных
пунктів Ось вдва веде в невідоміст від рідного двору шестеро дрібных дітей
в незнаній криі Добровільно Хіба вона втратила розум ось до ніг молодых
батьків тулит ся зграйка діточок тримаючы за іх поли і ззиркаючых зляканыма
голодныма оцінятами а на руках у кожного з родиців по немовлятку близнятка
народили ся перед самым выселиньом Маляткы голодні знесилені плачут іх бы скупати
перепеленати накормити та мати від горя втратила в грудях молоку Тулят до
серця своі кровеночкє і тяжко ступают камянистую дорогою втираючы сльозы Ідут добровільно
Олун шкандибают стырі сивий дідок з полицию і згорблена від роботый руків
бабця Они бладні умерти на своій постелі в теплому куточку свойой затишной
хыжі в рідных горах але іх женут кудись в гаряці необжыті степы
зі свіжых карпатскых лісів То ідут добровільно заможний селянин якій мал добрі
статкы маєткє велику родину навіт наймків якій писані в документы як члены
його сіміі Покідає свій ситий доглянутий дім свою худобу свій ліс своє
засієне поле і бреде голодну невідоміст добровільно Невже Добровільно і без права
на поверніня хто може собі уявити цю масуву двоксоттисячну добровільніст цілого народу
назавжды покєдати рідний вітцівскій край То выслухали сме фраґмент зо вступу до
книжкы пані Ярославы Ґалик але хочу звідати ся при тім очывидні в
документах якы выділи Добровільно было написано ушыткых бо был документ <unk> вересня
<unk> р было підписано документ о добровільным переселіню я бы м хтіла
І прочытати як він ся звал звало ся тото углада між Урядом
Украіньской Радяньской Социялистичной Республикы і Польскым Комітетом Нацийонального Вызволіня про евакуацию украіньского
населеня з териториі Польщы до УС і польскых громадян з териториі УрС
до Польщы Тото было підписано в Любліні <unk> вересня <unk> року як
уж єм повіла і цікаве же ту бесідує ся не лем о
Украінцях бо написано в статі першій же обидві договірні стороны зобовязуют ся
по підписыні цієй угоды приступити до евакуациі всіх громадян украіньскоі білоруской росийской
і русиньской нацийональности што прожывают у хольмскому грубешівскому тымашівскому любоцівскому і так
дальше вшыткых тых повітах і інчых реґіонах Польщі де можут выявити ся
громадяне украіньской білоруской росийской і русиньской нацийональности якій побажают переселити ся з
териториі Польщы на Украіну та приступити до евакуациі всіх Поляків і євреів
што перебували у польскому громадянстві до <unk> вересня <unk> р якій прожывают
у західніх областях Украіньской Радяньской Социялистичной Республикы і бажают переселити ся на
територию Польщы Но і важне же ту дале записано евакуациі підлягают лиш
якій з переліченых в абзаці першому усіб якій выявили своє бажаня евакуювати
ся іщы до принятя якых є згода уряду украіньской РС і польского
Комітету Нацийонального Вызволіня Евакуация є добровільною і тому примус не може быти
застосований ні прямо ні посередньо Бажаня евакуюваных може быти высловлене як устно
так і подано на писмі І тепер мам до Вас звіданя бо
в вас вступі написано же тото же в документах было записано Як
добровільне то вы пишете же як бы лоґічні подумати же не могло
быти такым не могло быти добровільным Я бесідую з людми і моі
респонденты гварят же коли приходили аґітаторы то нихто не повіл же то
єст дашто добровільне а просто ся мусят ся высиляти Не было такого
слова же но добровільне просто не звучало оно гварили ся мусити ся
выселяти ци тепер ци кус пізнійше але пак буде гірше Але такє
же наприклад можут ся лишыти дале в тім селі жыти а можут
іхати до Совітского Союза То такого не было же повіли лем же
Вас будут выселяти пізнійше нихто ся не лишыт в кім селі і
на тій землі Вы пишете туже было же не могло быти тото
добровільне бо в документах совітскых оно было вся них записане як добровільне
Найперше же добровільне то я тото знам же былы не добровільны Я
тото знам од свого тата і мамы бо му обоє были Лемкы
Зычте одкуль тато былы з Крижівкы а мамы з Рустокы Велькой з
Під Креници То є Ґміна Лобова повінувай Санч Но то ниґда Вхыжы
ся не вырос вам серед Лемків на улици бы тут по переселіню
де ся вродила бы жыли самы Лемкы то ниґдам єдным словом не
чула же то было добровільне пересіліня То было до пересіліня підтиском підтиском
як влады так підтиском мы як бы того середовища в якым они
жыли то страшыли в пресі Страшыли Натурально всякы одбывали ся то оповідали
же в тым се в Руской Велькі в Крижывці не было репресий
але были репресиі в інчых селах были же ся забывали єдны другых
медже Поляками медже Украінцями ішли такы справді траґедиі І в нашым селі
є знацяня люде де Жухова ту Кім на ідею сме переселеных так
де были моі родичы переселены Яся в родива там третя частина села
переселены знатцяня з села Жухів Ну то там ся біда страшно робила
там палило ся село там ся забивали там выризали купу люди Заробил
ну та тото ішло медже шовіністами місцевыма польскыма якы тиснули нам на
місцеве украіньскє населіня аби они ся заберали то як я не знам
як тото назвати добровільным як такій ішол масуваний велькій тиск Агітаторы ходили
пропаґандисты ходили шовіністы свою справу робили потым в нашым селі в Тарнувійци
де є тіж выросво є іщы єдна частина села же люди приселены
з Дверника То уж та як бойкы мож повісти жытло під самом
границьом Ну то іх отамаю они є іщы свідкы іщы і люди
якы тоты памятают ну то Повіли так же зашла армія і іх
переганяли дякы руска разом з польском там не мож повісти ч то
было армія чы то было поліция ну але зашли воякы і приказали
двадцет минут і то не так же приказали по дуброму А так
під шупасом То такы же же люде вшытко лишали і зострашены втікали
і так іх перегнали через границю поставили границю так люди уповідают Ятому
є як бы жыли іщы свіду ґіє іщы тоты люде і они
тіж записали же они добровільно переселены Но де они писали іх взагалі
ниґде не писали там тых люди они были перегнаны через границю і
юж і з Жухова тіж втікали Они просто втікали піти тым же
же он в нашым селі насыпали уж тераз ту на Украіні Могылю
в памят тых же были замордуваны та Ну то выходит же тото
добровільне документами я не знам чого они пишут о тым але Другє
то є як бы факты другє Я мі цілый час чого я
зробила тоту книжку і тоту назвала книгу памяти зато же ним не
мож найдахто си уявит же тис люди лем самых Лемків А піл
мілийона з цілує і знесяня іщы підляся з Хомщыны же піл мілийона
люди добровільно собі перешли переіхали бо так ся раптом штоси ся з
нима стало здурили в єден ден і взяли ся сіли си в
вагоны і поіхали но а чого ходили товды чого іх списували силами
Іщы єдне такє інтересны архівы повідают же допустим як Рустоку то цілу
писали на Полтавску област якы допустим в верховню ся здає же наворушыло
гразку чы і даяку інчу цілыма селами писали неєдну област Ну тота
так знате як бы худобу списували на заускуд Ну то як так
могло быти же добровільном як бы си люди іхал а раз а
іщы третє то выдумати як добровільно то выберали бы хтоси тоты на
голази бы си там єхал якыса родина бы єхала якыса выни но
але же так масово а іщы третє Чого без права на поверніня
Так як евакуация то евакуют з якогоси місця напр там вода заяла
ци напр там війна і будут бомбеты фронту аси ся ставы буде
евапа мож є вернути хот ім ся мож вернути буду єй евакуа
в документі записано же добровільна евакуация значыт хто не хоче то не
мусит Але выглядат также вшыткы мусіли мусіли А єдно же хто ся
лишыл ну то хыбаль же де ся даґде ховали даґде іщы могли
ся якым лісів до лісі якым си члены ся од того якоси
вротувати ну але потім ід і так іх од памаль вымали Мыли
слухаче припоминам же мы гнеска в маленькым курортнім місточку Єремче пришли сме
гевбы ту мешкат медже Гуцулями Лемкыня Ярослава Ґалик Хто все слухат <unk>
процент тут памятат же были сме уж ту бесідували сме уж з
Ярославом Ґалик Бесідували сме яко з авторком книжкы Лемківщына край нашых предків
В Ній пані Ярослава оповідат загально о Лемках але найбільше о своій
великій родині репелів дзюбиньскых і Ґоликів і о селах Верхувня Велика Розтока
Кризівка на заході Лемковины А нескы бесідуєме о новій книжці яку пані
Ярослава не писала як то писменникы а лем укладала зови ся она
Книга Памяті Лемківщыны <unk> рокы На разі выдрукували лем перший том ціло
тота книжкы то лем спискы спискы вшыткых Лемків якы выіхали в реняньску
Украіну но вшыткых было вшыткых в першым томі ся не змістили лем
<unk> тисяч Маме ту повіти Новий Санч Новый Тург Яслю і Курусну
Але наша бесіда отім така серіозна же тепер мусиме зробити музичну перебиме
Нихто не зна нихто не зна Кілько винів назварты Нихто не знат
нихто не знаты Кілько винів назвары занияти дукы Не дамес не дамес
ти занияти дукы де ета зали ты нашы діди браты Дова знати
детазали ты нашы діди браты Як сили дів Як на жы тартай
як на жырі Я бы хтіла повісти же были люде котры такой
хотіли іхати в Совітскій Союз і напры не будеме скрывати же медже
Лемками были комуністы і они мали лівы погляды і доправды хотіли іхати
в Совітскій Союз бо чули же там вшыткы рівны же такы вшытко
добрі наприклад же можут ся вчыти бо Лемкы в Польщы не мали
можливости высшы школы і так дальше і были такы з аґітуваны і
хтіли доправды іхати в Совітскій Союз І я знам навет такы припадкы
же такы барз ідейны приіхали дали іх давде ту Коло Львова ци
Тарнополя то я знам такы факты і они кричали як та повідали
же везут нас до Росиі а ту не Росия ту Галицяне ту
Украінці як они до влады так звертали ся то дали іх деси
на Донбас То они пак одтамаль так втікали же ос ся курило
якых виділи бо они хтіли до Росиі а не на якуси тамтыскудну
Украіну то знам же такы были факты і вартало было тім бесідувати
тиж а і были такы же были має мали барз украіньскы переконаня
і были такы тиже хтіли іхати до Украіны видіти яка то Украіна
і были і такы же знали же то украіньска земля то Ниґірска
Лемківска земля там ліпше ґаздувати але процент такых люди же мали якысы
надію же ідут до чогоси ліпшого Місяц здає же был дост невеликым
Не знам ци то было навет процентів Я думам же меньше такы
як моі розрахункы же такы были і можна повісти же они такы
іхали добровільні і были такы был і тот фактор здає ся же
Но в каждым селі был якысий ґазда як бы же был до
ничого І він думал же може там даде доробит ся ліпше ци
там ліпше буде сой давати рады а ту не мал нич не
мал поля не мал худобы якійси былы Не знал добрі ґаздувати і
якій си такий же Не ял ся робовати нормальні як інчы і
Повідали мі же такы найскорше візджали з села такы хтіли деси іхати
будумали же деси ліпше ім буде ся вести Но але знам же
тыж были же тот процент был невеликій Як знати якы факты якы
што з щем вы дотепер якоси мали досправы Ци чули сте о
такых людях же хотіли іхати в Украіну хотіли в Совітску Украіну хотіли
в Совітскій Союз Чули давды о такых Ні я выросла в селі
же были дуже Лемків Я выросла в селіжбу дуже Лемків і є
они тераз жыют пожыют в селітарновій сисмениского рейону Івано Франківской Івана Франківской
области Але я вырос вам вродилам ся там медже нима выросве ціле
улиця і родинам велькам нас і то я ниґда не чула абы
повідали же Добрі ім бы же хтіли ту іхати зато же ім
ту буде ліпше І лем ціле жытя знам єдно же мамо все
повідали же ой діти як там дома было добрі як бы м
была м птахом та бы м перелетіла Ну то як бы так
дуже е хтіли вшыткы єхати то чого бым таку носталию мали чого
бы так ціле жытя плакали І знам же плакали вшыткы тато і
хоц зараз поіхал то такій вернул ся якисий спваканий такій згрижений Такій
такій як малет зеску як ся вернул отаман жебыл в своім селі
а мама ани раз єм ся ни да не повело бы там
поіхали І так і вмерли і все тото дома мі вухох дзвенит
і дзвенит і зато може тото ся мі передало якыси як єм
взріво тоты спискы в архіві То єден час так думалам чыто вартує
тото друкувати чыто не вартує долгом ходива питалам ся радивам ся а
нарезці почало ся міснити І тоты спискы тых люди то так знаты
як і так бы душы тых люди Так мі снили ся і
тоты спискы ішли ми і ішли і нарешті вси подумали же треба
сісти і тото робити Бо як я не знам як не зроблю
чы дахто зробит чы не зробит не знам Але я знам же
як уж є тотых <unk> тисяч надрукуваных ту В тій книжці ту
каждий си може отворити книжку поглядати може дакого поглядати же о ним
навіт не знал може дахто хце найти родину може ай найперше я
не дурно назвала памяти бо я бы м хтіла абы о тых
людях памятали всякы пересиліня то є траґедия для того народу Навіт добровільне
як є пересиліня всякы евакуациі называйме як хцеме але мы знаме же
то я знам тверды же то было пересиліня знати як файно гадают
добровільне під примусом же створили такы умовы же тоты люди зострашены змордуваны
мусили ся зобрати і іх попогнали на тоты Поізды і в тоты
товарнякы посадили і іх так поодвозили і тераз хтят показати хомуси тото
выгідно показати тото пересиліня в такым аспекті же то было так легко
просто Дужы люди навіт погмерали після пересиліня не могли пережыти діти дрібны
сімі были велькы бо я тераз виджу тоту пишу сімі вшыткы были
велькы Люди были переважно селяне приіхали ту в Кульгоспы не знали як
ся ту вести інча ментальніст інча мова То было страчого втікали з
східньой Украіны на західню Буту іщы коли воспів не было мова была
близка трохы Як переселенці не розуміли місцевых люди так місцевы люди не
розуміли переселенців ци не зато же хтоси был злосний чы якій але
просто бы істнувало такє нерозумліня неспринятя І то было так тяжко і
то было так страшно мій дідо не прежу мі дідо о <unk>
році вмер і я о такых выпадках дуже знам же люди просто
не могли пережыти они зразу збідніли о ней так были нещастны а
так уж чысто стали такыма як злиденныма людми І зато я бы
хтіла абы тота книжка была для того Жебы перше была памят Абы
памятали о тых котры постраждали што такє мартиролог Мартиролог то є поіменний
список постраждавшых люди якы постраждали незалежут од чого Але тото могло быти
констабір могло быти тюрма могло быти всякє в даным выпадку то є
постраждали од пересиліня От я рахую же то было примусове пересиліня же
медже тым пише в літературі я чытала же медже тым были люди
іх называют Москвофілы іх называют комуністы же были якысы добровільны пересиліня были
але оних собі были іщы може і в сороковых роках Але в
даным выпадку тото масове пересіня <unk> років я тото не можу сприняти
як добровільне пересиліня пересиляли моіх родичів Але я уж скілько дивлю ся
тоты книжкы архівы перечытую і нияк не можу того зрозуміти добровільного пересиліня
як як під примусом Зато і з чым тоту книжку хтіла зробити
жебы тото послужыло такым як бы документом як бы такым свідчыням того
же справді бо помале оно ся забуде книжкы ся подрут і нихто
не буде знал зас затрут тото в істориі Я бы хтіла абы
тоту книжку то є документ зато же ту є вказано мені є
ту такы зведене таблиці і ту вказано кажде село Так допустим як
є повідновий сондж ґміны Лабова то є Лабова вказано же было выселено
<unk> родин <unk> Далі вказано архівний документ де тото ся знаходит Опис
є номер опису справы в котрым архіві яка книга за якій рік
І проти каждого села є сторинка в архівній книзі жебы легко мож
было звірити справдити Але як мати тоту книжку то уж м не
мус летіти каждый раз до архіву а хто ся тым інтересує чы
даякій дослідник чы просту людина она собі бере тоту книжку і собі
глядат што єй ту ся не подабат ци може даяка фамилия недобре
написане і назвиско деякє Бо писало ся пописало вукон дуже є знищено
розмыто подерты всякы є потым писали рускы перевназували написа так перекручували дуже
а я не можу тераз додумувати дуже мі помагат красовского книжка прізвища
ґалицкых Лемків Але ем тиж нешыт Не вшытко там є досконале але
потім я не можу перемінювати тото же написано в документі то як
дахто буде чытал і його назвиско буде написано трошка неточно То е
не зато же я не знала може той фамилиі але зато же
я мусила ся дотримувати максимально точно аби перенести Я повім же тепер
юж посмотріла і зауважыла м такы даякы омылкы і наприклад товды якы
писали то не хоснували літеры ґы Зато навет о вас написано же
то не были Ґалик а были Ґалик так і інчы смутют ту
ясне не знам вшытку Лемковину а знам Тылю Але то были совітскы
документы то были совітскы документы і в совітскых документах были своі правила
як сой они хтіли писати І зато такы умилкы тот цалком товды
было нормальне Інчы напр а ту єст ціла Тыльова Я одраз вшыткых
нашля і Білица і Васенда ружыло о ґубыкыту І і інчы іщы
такє же барз важны іщы повтурю же записано кажду родину хто єст
ґазда Хто його жена в котрім році ся вродили іх діти ци
родина ци ци кым ци напр мали слугів і слугы з ґаздом
выізджали тиж доколи было такє жыденці якы вшытко записано І тота інформация
може быти барз барз помічна при родуводах при ріжных статистиках кєд бы
єден другого може все найти Так стратили в там часы може стратили
ся напр дахто з Польщы глядат свою родину в Украіні І наприклад
зна же брат мал такє мено ци сестра а юж там іх
а брата уж неє а іх діти ци внукы тото не зна
як ся звали то ту можна тоту найти і можна в такый
спосіб як оси пак однайти тотых люди бы уж знати кого глядати
і так дальше Мыли слухаче бесідуєме о барз барз серйозных ріцях то
може кустьок оддыхнеме підеме сой на музичну перерву лем по дорузі під
пловім же НЕСКА Ваша кореспондентка в Яремці в густях Ярославы Ґалик і
бесідуєме о книзі памяти Лемківщыны яку она уклали А тепер перерва Як
ішол пан вог до Раю тай стрітил Адам і Євсі стромы підайте
лем тот єден залишайте учынил ся діявол Гадум і звіл Адамы і
Євы Нати Євы Нати Ябку на покушы якє сладкє Они по раз
укусили гет Ізрая выступили Ці за тобо лем ківскій краю леті лем
над море фтопи Ламбы горе лем крилец не маю леті лам над
море фто Ламбы горы лем крилец не май дяку кліт і птиці
косиці з лем ківского лісу зып узяли ці з лем кіівского лісу
зыпа узяли циі ся за вами горами за лісами Жемі ся звычают
ня ноцями Спати мі не даю же мі ся звычают нями і
ночами Спати мі не дают І хоцю повісти нашым слухачам же уж
одбыла ся презентация той книжкы во Львові хтіли бы м звідати ся
по перше очывидні на такій презентациі выповідали што то за книжка і
цікавит ня як люде зреаґували ци зрозуміли што властиві то єст для
кого призначене якій то буде хосен і ци наприк хтіли мати купувати
ци мож мати даякы рецензиі на тоту книжку но бодай устны якы
назагал люде тото приняли но бодай ци зрозуміли яку мали сте ціль
жебы штоси такє выдати Но презентация першого тому той книгы памяти Лемківщыны
<unk> років была во Львові в Музе Мемялі Жертв Окупацийных режымів На
так называє ся Тюрмана Луенского Я щыро дякую орґанізаторам особливо Вікториі Садовій
Наталкы Криничы Криничанці ладану пастуху якій богато мі допомогли в тым в
тій орґанізациі той презентациі На презентациі было дост Лемків і з Львівску
Гывариства Товаристів та Лемківщыны І были моі з родины Лемкы але были
і люде бо то была ніч музеів так звана і были дуже
люди просты якы пришли по інчых причынах бо то было дуже заходы
всякых І мушу повісти же як єм стала при люди то так
было на початку троха веце як півзалу Але уж до кінця люди
заходили і заходили і ставали та же уж під конец стояли І
тото было мі навіт несподівано бо тема Е здає ся же така
Юж чысто страчена ніби ся здає же уж ни нихто о тым
тым ся не інтересує А направду люди дуже ся заінтересували і навет
я мам был м повісти же навіт і приіхал доцентя такій Марко
Зевероч з Хмельницкого Університету і поприходили він єст хім Так але вінко
Лемко І він ся заінтересувал падеси з рік тому можевеце том темом
і він дешто є він ся дід і він на диво і
він мене підтримує і так ся дужы люди і по тым Михайло
Чорнопиньскій так само професор із Зыльвівского Університету І люде З такым великым
інтересом і навіт здивуваньом сприняли тоту тоту книжку зато же ниґде никому
ся не здає же знати цифра она суха цифра А коли за
том цифром стают люде стают імена Товды тота цифра робит ся жыва
і робіт ся страшно же лем штырьох повітил <unk> тис люди А
што дає А кілько іх там было і они справжні уж люди
то уж не просто же хтоси си написал так хтоси штоси написал
Но а окрем того мам повісти же єм дала ся знати по
Фейсбу в ріжны краіны і до Америкы до Сполученых Штатів Америкы і
до Канады і до Польщы і заінтересувала ся Фундация Досліджыня Лемківщыны в
Сподученых Штатах Америкы І особисто Андрий Хомин гола Фундациі підтримал мене він
мі як бы поміго Фінансово да І дякуючы тій підтримці я могла
си позволити таку велику книжку выдати бо то є стуринкы То є
книжка в Твердій Обкладинці оне є дорога на низкій ден і я
щыро вдячна особисто пану Андрию і фундациі в Америці А по тым
я написал же хто хце по передуплаті може ту до ковз заінтересує
така книжка Ну то пан Адам з Тескама де ся обізвал они
заказали <unk> книжок пак же по передоплаті і з Польщы Наталия Гладикы
десят книжок заказала і так же ну што си заказали по Украіні
в Словакі десят книжок заказали Желерва ся заінтересували світом же єм мала
можливіст хоц то наклад выйшол не дуже невеликій <unk> книжок лем на
разі На разі на разі Може тепер нас будут чути люде і
може в такій самий спосіб люде котры бы хтіли мати тоту книжку
Можут тыж коси ся сконтактувати може будете робити другій наклад і може
даст ся в такій спосіб як бы ся нашли люде то я
бы і перший век векше зробила але не малам за што бы
самы розумієте же тот Дорогы моі слухаче мам іщы в компютери добрий
кавалец з той бесіды Але як то нераз пувіст кажда мама коли
ся лишыт на стулі більшый кавалец смачного плятка Я тото сховам най
буде на другій раз Но і я тото сховам тиж най буде
Вам на другій раз Дякую Вам вшыткым дякую пані Ярославій Валек же
зробила барз велику річ уклала в книгу памяті Лемківщыны Но а хто
бы хотіл мати таку книжку просиме ся зголосити до нас конкретні до
мене ци до Ярославы Ґалек у Фейсбу і на тім Южнеска скінчыме
До Прекрасного місточка у Горах Яремця запровадила вас Анна Кырпан Оставайте здорови
до стрічы за тыжден Слухайте сим <unk> процент лем Нескрокого азо Станиславова
Для вас будут глядати ріжного цікавого ся леякого Анна Кырпан і Наталия
Асатурян слухайте сем <unk> процент а будете мати цілых <unk>