70% #2015 - 70% #182 Ватра в Зимній Воді (3 част), 19 IX 2015
Еп. 2015

70% #2015 - 70% #182 Ватра в Зимній Воді (3 част), 19 IX 2015

•

Опис епізоду

To trzecia i ostatnia część relacji z festiwalu „Homin Łemkowszczyzny“ w Zimnej Wodzie, skupiona głównie na rozmowach z uczestnikami i ich pieśniach. W odcinku pojawiają się też wspomnienia Łemków o powojennych wysiedleniach, utracie domu i powrocie do rodzinnych historii.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Слухайте це процент лем Не Скрокова а зо Станиславова Для вас будут
глядати ріжного цікавого шелеякого Анна Кырпан і Наталия Асатурян Слухайте сем <unk>
процент а будете мати цілых <unk> Витам вас мы моі слухаче при
мікрофоні Анна Ґырпан внеска хочу запропонувати Вам трету і остатню част того
Што зробили єм <unk> серпня на фестівалі Гомін Лемківщыны в селі Зимна
Вода Но кєд першій з циклю передачі повідали сме більше про сам
фестіваль а меньше было бесіды з людми В другой части переважали власні
бесіды то гнешна третя част то лем самы інтервю Назвали бы мі
бесіды на траві бо так оно переважній было Лемкы же пришли ци
то з близка ци здалека Од горячого сонця ся ховали в кін
но ажебы выгідні з сой слухати концерт частувати ся співати то постелили
соі якысы плахты на траві І так ввандруючы од єдного гурта до
другого могли єм і почути новый для ня пісні і дознати ся
дос дуже цікавого А зачнеме власні зой співанок бо нацка Ґрузьо з
місцовой котру єм стріля знали іх дуж дуже і рада была мі
заспівати Співанка лишыт ся в памяти навет товды коли збыват ся лемківска
мова І так оно часто в Украіні єст Пісня ся памятат мола
уж забыта А коло панінаткы сідила на тій капі іщы і Володимира
Мадарш з Волі Синькуви Але з ньом буду бесідувати кус пізнійше а
з початку слухам што мі повіст пані надє оріхове сі далечко а
кінь вороненькій Як выіхал з того села Кого закмолотенькій Ано я два
разы повторяти не буду А як єхал од того села низенько кляняв
ся Рощ авайте громадонько буду за Вас бивця Рощ авайте громадонько буду
за Вас бивця Росчавайте отец мати не тужіт за мною Лас Калбога
Перемогу Славте нашу зброю А я село мисова то тепер Крампна повіт
Крампна тепер І якого рока Якого я рокал з <unk> І што
яры де де мешкати ту Львів І сту Львів замім люві так
А моя мама походит з силопулями мама ся мама мено мам Я
мам оддум мама з дому хавик хавета мено Анна хавы еда панна
Хавит а з дому А писала ся тут мысо ґрозьо Я тоже
з дому грозю грозьопульсткы а ме тут всі грозик грозик грозик Я
не знаю грозю тай грозю тай Оповідни мі пару слів Лем от
тепер сімдесят років бесідуєме як нас выселяли Ецвы то якты дуже барз
мало памятам бо я тілько памятам такє оддажеме ся нині чы гнескы
нас казали плакати хлопы выповідайте так як Вас бесідували а в нас
так гых Після вільной повіні наша хата стояла без віконь без дверай
та кауп гуріла але стояла І мы так сидимо в тій хаті
яма цьопка ся Ше мі старший братік шеден Я не хочу ту
згоды Іме так тою а передвіною як Німці були туди забрали нам
кобылу коня кобыля то была але в найказ расовай і Німці забрали
І по войні же так в мис димо тій розбиті хаті а
на подвіру а ме так зєли під горбот шойс так іга заіржалу
а мама дивлят ся і тато Йой Анну смо ся смо ся
наша кобыла іде То было два рокы по війні кобеля пришля додому
От і пресла тату кажут Ну я уж біды не знам Кобыла
є то єло нотай втішыли ся такє щастливы што будут господарювати Але
за пару днів пришол Поляк і казал Дайте нам ту кубылу бо
она уж диєж єй не возмеш до Росі бо тобі не дадут
взяти до Роси Чом мі не дадут кажут тату А зато бо
она якась така была такела є Я памятаю єй мастыка сывайт гарна
гарда Была ну і всьой потім так і лишыли ту кобыло і
не дали взяти Бо Я знаю до того поєздач як там не
Вы не знали так дуже вшытко што то одбыло ся што то
было то юсь вам певны вак пізнійше оповідали родиці штото што то
такє А повідте коли то было жебы выізджали з мыстовы якій час
ге і місяц рік то было кінці по мойому <unk> на зиму
<unk> році на зиму груд то был десь грудинь та Так высиляли
люди втікали мі та тухтівна Як то казали Натудана Чех як то
казали я забула всі хтіли втікати нас там якась родина десь была
під Чехами може там гтіхнемо то тых дотак Такє было ш дописуваня
якє то було Но хто то были тато солдаты выганяли рускы рускы
рускы рускы Ну та приходили заберайти ся і все та є це
лишы Но ниякы хтіли і тату тато ден ден ходили вызнавати ци
можна ся де скрыти шы то а моі мамы вже сказали Знаєш
Михал Не хоц і не глядай аж со з людми то і
знами буде Ісо та дес якій вороблик Я не знаю де до
вороб Тай там но тіло Як такі поіздилы тівло такє там то
не дух повіданя дитином языка Динас зупинили нас тернополі казали жебы ме
высідали тато хтіли высідати а потім шось пришла команда і нас назад
до вшыткых до того назад бо пришла друга команда же поідеме до
Дніпро Петровска і нас завезли до дніпро Петровска солоняньскій районы мешкате Яульовы
ных текли звід тамы там была пусуха там была кара боска там
была біда а наші тату хтіли домів кожный ден Снило мі ся
дома снило мі ся дома як цудомів До Анну до тата Думаме
тато до Адумаме Анну то через Тебе я тут Я бы міг
быти там даґде а я тут є Я хочу домів і ся
сниву Я хочу на свою господарку і так бы не шли шли
ми ся аж тупинили Тут війджте Хід бы так было можливе же
тепер Вам бы повіли же можете ся вернути Твоє дало ци сусідє
ци якы же можете же тамты вам повіли же Но так гумы
юж тут же Деперіш як бы моі рокы ся вернули моя дорогенька
Я бы клякнула і бы цілювала ту земленьку бо я была кілька
років тамто я была в селі своім І ты дерева вси я
не знаю як тут обробляют всім жы они русли а там нихто
не обробляє они студят Такі гарні А я была як раз тоді
врудили ябка так гарно і ранні пізні Ой не мож на того
повісти А як бы я ж кажу повернули бы ся мініли там
уді Я бы тут не была а той потічок а той все
А тота природа Ой я не можу не можу мі це погану
робит але што як то кажут приказ кагня біда зіла же рокы
втікли а я того Мы в сімдесятых роках мы подали документы тату
і я же поєде му хоть відвідити і тоты кагибі сте нас
не пустили А то нелегко было а то нелегко было Ой так
дорогенькы мыбрі Лем ся перед вами высповідала А мій братік грудил ся
в <unk> році ту а ми як поіхали я старшым братом на
своє машыні то він пришол ту землинку і той фундамент цілювал бы
потім хата стояла лепулякы розібрали Дес там забрали ті дерева то тількы
фундамент богаты деревяні ставили але ставили то было В друг році мі
тату женем ся і будувал хату То была нова хата новє дерева
же так біж меньше не было так як колись То же было
на нови лят же была гарна хата і то Полякы забрали але
фундамент лишыл ся то мій браток цілувал Швы сміл є вити каж
я хоц рудил ся додали то моє рідли тут моі діди проєд
шы Лиш добре іщы такє Як ся чуєте ту на фестівалі як
ся чуєте коли приходите до лемківской нервы ци вы споминате тото давне
ци тото уж Вашій душы штоси звучыт для вас то просто місце
стрічы Вашой родины шых люди Рыбочка моя дорогенька вже не ма стрічы
бо уж то вшыткы ся перейшли ту же всі были старсі люди
мій брат рідний жебы умер цьоця яка мі розказувала все але я
єй тоді слухати не хотіла бы я была молода і глупа так
само і тага то мі розказували А як то молоде Ну а
тепер міні то приємно Але Мушу тобі шезати дитинкой тай вся дай
на Бідося была чорна Ходили сме Голібосі голодні Мама по жебыню ходила
тернополі бы мы од початку до тернополя втікли там наш вуйко был
рідний з полян рідний мамен тату Хавик Хавик Іван Він там і
мед вперли ся дніпродровскы птікли туме там зупинили ся Ну але потім
як Войсвог його знає цьотка маме на сы страж тут знешла якусь
хату Потім то є документ Я не знайду ся загубили той переселеньскій
Мотикє різни бідували чорна бідося Не выробили Я деяк я всєжытя прорвила
на свеній фабрыці на маяку а та дуду Львові Ярчыла ся трохи
трохи так І так а потім пр але я Не стрим якос
як по русийскы по украіньскы не хотіла бы сна я не була
така же я хтіла дес Бо знай кым буде навіт моі діти
кажут Я знаю в сі вірсі всяку богату Я Досыт грамотну наразу
по телевізору говорят є кажу Боже яка паскудна мова украіньска як сплюдрвале
ту мову А міні дочка каже мамо а дочка моя кінчыла інститут
є сен тоже А міє дочка і сен каже мамо Чому вы
не кінчыли інститут і кажу Дитино моя я не мала што взути
ся дитино я была гола бы сей додому далеку Я хтіли заробити
пару рублів шоб собі ґумачкє купити ге ге а Лемкы стидали ся
еты просити так я магали ся як мой моя мама гірша просити
Ту все казала як шлябу тоє называє ся як бы по жебраню
жертват то мале мож мам шойс помогти може мам шойсто може то
жебы люде не казали же я жебра шу я можу што звідрубити
то ходили жати а моя мама так жала скоро дуж же дужы
на была така шустра дуже то дуже ся не люди дивували Диви
ся же як был колгосп то давали паіту моя мамы тошы люде
два дні моя мама зауден ден вижали бо то была така гірска
людина Знаєте шумно той вой ходила так і зробляли сух і не
тым Анночка то не до уповіданя то не до упвідань но зроли
але добре же оповіли сте Та не шоту ского Будям як людиме
зустрічали ся з хлопцем же такє ішло до жынячкы а я іму
сказала звідкі я родум а він по тім казал был же бы
та як бы в нани была переселен кя бы ся женил Мні
так было болят че так хтіла плакати є так єден хлопец зострічал
ся а на танцях сілі там де мой же той на танцях
то дівкы казали Шо є перештанцювати приселинку То мені так было як
як як як як як як як як як якєй клеймо на
душу міні было боляче Я приходила додому і казала думами Маму чому
вы де сюда сте приіхали матери чым вы десь там не втікали
Мама каже дитину декы І такє різны дитину і такє різны добре
Ну тайшовам ся сказати чо можу Вам заспіва добре пісню і рошу
вмерла а мені жона Яжых довет померла мі жона Яжыждовет Дежя єйпохо
Вам під яловец миш яйпохо Вам під яловецкопам і я му поколина
поколяна выкопа міяму поколяна там бу де лежа моя жена там был
де лежа моя жона выкопа мія муж попаса выкопамія му аж копаса
Там буде лжа ва моя краса там де лжа ва моя краса
Іщы ся єй піду дозволити Іщы ся єй піду дозволити ся мі
покаже оженити ся мі покаже оженити оженти ся ожентиму жу мі оженти
ся ожентимужом неро женси роты попід боты неро жемси роты попід Бо
я буду тєм добрі знати Бо я буду тєм добрі знати Лем
ся мі невіль ного дізвати лем ся мі невіль ного дізва Вже
таку сте не чули Чмерениці співали тот зовсім там під вышнями і
черешнями Гея там козачле і скаржыт він ся на свою гову же
го тяженько оболит І скажіте дальше о є бо лить бо лить
о є бо лить бо лить ге я тай не перестає бо
любил він сой прекрасну дівчыну Тато так раз м не зна якому
чом єс не пришол через вечер геако я ті казала ци єс
дома не был ци єс коня не мал ци мам ця не
казала і дома єм был і коня єм мал і мам ця
міні казала Молодча сестра жебы не выросла сидельком і сховала лемківска пісня
Перероблем да не а молодша сестре старша сестра місідельком нашла І конями
осідвала Поідмі милий до свойой дівчыны жебы мам ця не знала Мылы
слухаче припоминам же слухати трету част з циклю о областні львівскым фестівалю
Сень Зымнавлода же зол віт ся гомін Лемківщыны Гнеска уповідаме більше не
про фестіваль а про люди якых мали ім приємніст там стріти Чули
сте як дашто оповідала і співала надкы Ґрузьо з місцовой і іщы
з ньом побесідюєме Але найдашто повіст і друга пані котра сідит доколо
нас Володимира Мадареш З дому Мадареш Володимира У чуловікови тарсусу Павело слово
Лясинькова а тато словоодруховат Містреку заснувал Народный Дім Гацко Микола і гацко
Страпан потім у Свинцумы його зобрали Ну шыше мож сказати мні три
рокы было якы не выіхали чы я так не памятаю так Беківскых
слів тік знаю добре то з батьківскых слів Як высиляли і ци
мож было якоси не высили а вдікати Мож же буду приіхал драквасильской
Рады Голова Ґміны вказала мама Голова Ґміны пропонувал шю бы мама переполнає
гумобула шы даст Польску метрыку тікє шмали ся ледбу нова хата нове
поле багато было в цього ну але тату сказал де ми нарід
там і я поіду і на польскє не перейду то была така
можливіст же мож нам было записати ся Поляком і лишыти так так
так дар ма казала так але тато был катеґорично протів І доводры
люде так зробили Зробили моя тьотка зрубеля бо є чудвіка рудина ну
сестра выйшла замуж за Поляка але всеодно іх депортували на німецку територию
значу селах то Перекінчничникы псевдовскых одправили на німецку териториючы на захід На
захід так німецы і казала цьотка моя друга Самбора поіхала до той
цьоткы Ганкы там під німецку то каже кажю говори по польскы почутні
што не знаєш ю є Украінкы бо як бы знали то я
не знаю што бы было тя переночувало І як там до них
прити на захід як бесідуют по польскы медже собом медже собом по
польскы а з вами А з вами я ни не була тілько
тьотка єздила То по польскє Кы сказала та тьотка Ганка до цьоткы
Казкє Касью говорит мене по польскы по як будут знати шыо Украінка
то тя переночую і то буду в теперішнім часи то сім десяты
рокы то ся правда до За Союзу було не іде А як
я была в плаці в тому селі де родила ся в Олісникові
то там дікє дзвіницяль і цвинтар мы ходили зо сорою по там
сестра моя баба дідо похороненя то коровы пусут ся єден памятник якій
є і яку навид Вспоминуй тошы той памятникы з Украіны на маняк
поставили шылив Якій то был рік місяц Май рік Травен <unk> рік
Мы приіхали Як мама єхала казала шукулякы там з глібу сілю зустрічали
своі шпіхали звідси туди А нам дале зарубити місцевы люди і потім
його тіє вкінці має вже ме ніч не могло посадити а за
пару ноці приіхали його о тієм батаркє і зыберали нам ту збіже
шум дав заробити о такы Украінці з Усе дернополи через совна с
така біда А ястричку Я маю монастеричку мало брата він помер Першый
фермер был на монастырискым районі і завдже зберали сте на тамту зоты
той монастыричку кожну року Я ходжу в лемківску церкву де Анатоли найбогійому
здоровлю приізджає службы одправляют два разы тыр разы в місяц друга і
устаня астелоі Монастырівска ужой західньой Украіны приішают до той церкви Недолгу сідило
нас ту троє як тот часто быват на такых фестівалях скоро зявила
ся іщы єдна знаєма пані Люба Вышневска родичы котрой походят з Пулян
Она радо долучыла ся до нашой бесіды А такым медже інчыми хочу
повісти же зауважыли єм таку цікаву річ вшыткы моі респонденткы вас горды
з того же ходят львівскій Скансен ци то шевцянківскій гай до лемківской
церкви То очывидні штоси такє для них великє же хвотят тым ся
горди Зме острічают ту зглядом а стрічаю ся ту і в церкви
бона постійно ходит Лемків святу церкви так же тинно а як до
Ялюба я Дзюбу чловікові з дому Вишневска Моі батькы мама і тато
з Поляны Дуклікросна Крампна Але як знате одк лемківской цервиской церкви так
так Так там лістут ґанцені так жыю вынникы мешкам з мамом своім
так з Полян І тато і мам мамо Ян Яня Ардам а
тато Василь Віщньовскій тато уж <unk> років буде як нема тата Вмер
То Вашы родицю были Лемкы Вели ся чуєте яку Лемкыня Лемкєня Лемкєня
Лемкєня Я своім дідом кажу же они Лемкє Тиш Так і они
знай же они єст Лемкє шо дідо дідо з бабом є з
Лемківщыны і они знай што то такє є і они были уж
і на ватрі были і в Кулянах были і нераз бы І
дуже вчат ідут церкви ходят і мі внук уж ходе штырі рокы
будемо аві то же мило будеме і мы то вчымо жылотыны є
Лемків Ой барз добрі барз дужы красні барз красні Тай знам вшытко
вшытко мі ся ту сподобало двесіл нам не найшла я є найшла
я си так тішы вчора было ту більше Нас было ту більше
аним же так кожен пішол о пусю але дуже бы ме я
кажу мы єздили до Жденя на ватру Я дітей возила маленькы шырмы
як мі єраза так Я як де ся споткам з якым Лемком
то завше повідам чы іде тот лемківской церкви А Я як ся
споткам же як ся побачу спідницю ґареба для Юсід готликну Як осо
так было там на лемківской Землі же Лемкы Любили єден другого та
были си стрічаты любили І місяц дає же была барз велика траґедия
коли люде з єдного села а і з єдной родины были розмарены
і не могли тримати ся купы так якы вдома Так бы так
любили ходити в войсті бесідувати слухати єден другого то де был то
хто што віділ а тепер є посерлю А тепер троха Яраш был
кєрмеш нас іщыя така мацьопка была то ся фір ціле подвіря фір
бо уж кєрмеш Я знаш так розказує же нараз ся Кєрмеш кєрмеш
блогяс творил я ся давно на Тяс троіл лем ня іщы повивали
юж о тобі згадували Закєрнеш а іщы знати о пісні кпецу паю
кіс то мішы дитима пляч Яколиш а мі миленькы пришол пянень Каже
сой люльку подати Сама я люльку закурила сама я люльку погадала Тодия
хто дещестлива буль закия мужа не мала Закія мужа не мала Не
ма ва то я ходива Тепер мі доля докучає Я ходила весели
Явже забыл мили пяненькы приходжає Тепер мі доля докучає милы пяненькы приходжає
А вы дівчата всі моі не ходте за міш молодє Боямо лода
заміж пішла тепер ня был ледба Боямолот молода заміж пішла тепер ня
был ледвы Всо або та каше на кали Я годи родива через
тебе косачень мати бива Через тебе козаченьк мене мати бігва біва мене
не мыти Дайщы буде бити Переарестань же козаньк до мене ходи Перестаньже
кого заченьк доме не ходити Я не перестон за кінедистын личка твого
румяного гарненького спа Личка двох яных кого З того над водою дивлю
ся дальщы таку думку маю што яплю ся Не то пис дівчы
не хоцушу хоц бы с быва най винійш яйтя взяте мошы Хоц
бы с быва най виденійша трай ляй ля А текто Я вас
стажы зараз выників селі Ялом було гулян мужы І выни вызнаєте лезос
інчого ня тячут тых долярів Нива нит я буду мні половици там
нетам Не выселю Ото котрошка зі слиса зустрів не співают бо спіл
ам на ружых коні не рва Я там була трошка на рубоці
в лісі Як ми співали В Пулянок Полянах буде вы были в
моім сцені на довод в <unk> р лісі єдинкы сидили А як
то такы стали ся тыртом ні будом такы Нам лісничы запропонувал а
ей з найборав і не было Ябуде же моя торідна сестра тоже
лем было дуже цікаво Його більшати лемківкы ліскій ліс Што высі насадили
Яленкє Но Лем ялеці трекы ялеці ялеці ялеці месили а потім урубляли
тіж буду насадженіше рік скорше і дуже І Лісничый был задоволенын нашою
роботою бо він ме як подіб приіхали на Кєрмыш він каже Мє
бы ся такых дві три бабы язы Ним за безпечне цілий сезон
Так Дато не было мед дес два сполвины міси бо там тільки
там коротку єленкы садят Е Кінец квітня дес ду так до <unk>
мая Всє тількє той час дальше не мож а потім же через
два тыжні мей жытам убрубляли бы там треба што ті квадраты убурбити
почыстити шкільку так то не шкілько то было посаджене в лісі так
то же были шы в лісі пусажы треба іх ся популоти так
штак што я была Я з задоволеньом вызнаєте я то дуже багато
вивчыла за село там гы такы а та побачте на своі очі
Як я поіхала поді поіхали мама вже була то жесні был якій
рік Мама буламе там буде то ма была першый раз то я
мам екскурсию мамі жывіше троха мам розказували дехто а як одпертут той
Ту тойше там ся так трошкы я взнала в селі выязнала два
кінці бо мама так внише Вишню як там назват Вишні конес Вишні
конец мама Аннижній конец то там жебы внесют до місцовой до Крам
а мама буде Весні Дулу як там о то в небіше так
а я вже вывціла трошка сило Я задоволена Я дуже зяла дітям
я своіх дітей возила в незадуволеню моя дочко бо в тым році
мала бы візу на каж ся бы поіхала од Поляны Дуже хочу
явил зраду кашы я бы хотіли жебє была хож робота Розуміте з
задоволеньом ми уже не раз казали бо такло Не мамен мамну хату
спалили фундамент лишыся татова хата стоіт Тато в не єм на фронтір
зібрали татлу хату і потім після війны в не хату собі рад
назад зрубили збудували удну ніч приночували іх высели Тату а хата є
мы робили собі знимкы так але там жыли Пулякы ну нібы з
того роду та мене раз так мен навікали мы хоч бы куйсти
кухату жебы мы могли поіхати на літо хоч бы на літу так
Але я бы м там і жыли Честно Я вам кажу мні
подоба єци там Честно вам кажу мені там дуже подоба єци ті
але як бы хож были якыс роботы шоб то мож было штобы
сме забезпечыти в жытю Забезпечыте же єст задоволеным Я вам кажу шу
моі діти Дуже так само Так само так я не в небы
в Пуляны летіли я як єду честні Не як же там згірове
і вже там іде поворот на Пуляне бе знайте я все плач
плачу же я тут жерудила світа Але мій брат так платы пла
як не міні казали там дячыты плачыт платя каж я не знаю
то вкажут нашла ди в <unk> році тот але він плаче мы
як поіхали пришол він тамтой фундамент тіє то він цілювал ті каміня
то і плакал Каже тут мі тату ставе в томі тату то
руби мі тату торбили рубили криниця стоіт і тикє ріж знате од
родиців Як выселяли люди з того села еродиці оповідали Маму залі іх
выселяли з сусіднього села Бо єхня хата згоріла і вне піше до
рупянкы бо там бабцина сестра тата там жела і вне там піше
до рупянкы то іх ну я же так ну Сказали єм я
дазнаю выкликали сказали ім зберайте ся і всьой не што могли там
на фірашов не мали як ім все згоріло Ну а можна было
в якыйси спосіб ся лищы Нє Не мож А якы было так
же тахто поіхала на выселешю Цині З іхньой ніхто выни всі выіхали
всі іхні шы мамина сестра вже была видена і брат был жонати
в цілихали Наві є брат был уден в Німечци ні тоді на
роботі він вернул ци він там найтрошка шыкі не звіне был І
він вернул ся в село Вже никого не буду Ім сказали І
він іх догнал десь тут сказали што іх всіх высели то тє
лишыла ся маме на дворі олдна маме на дворі рідна сыст страну
на там переслідувань зознала Чы єй нігде на так стрілі на так
жыве там як шовы в куляна будули зразу кулю церкви хата там
бурячка Анна то вона є то в наше Але вона перебула переслідувана
дуже і потім єй сказали што она муси выйти заміж змінити прізвище
І так згнули ся заміж вес ся Лемка з Вільківци Зо сусіднього
славей заміж єй змінила і так же платіме то што іх не
рухали ниґде не а є унусы з трутам на Шльонск А тихы
бо тато пухованый є тоє єй там в Пулянах а мама з
тыми другыма дітьми думли в тым на тернопильсі выстапі Так шытапів та
ну то мій вудько Іван выстапіл і там тепер родина ся є
выста Но о мене сестра єту з Юрі новна єй мама вна
жыве ту в нас але мама єй в устапі жывета Да венека
кулюльво А вотам лосиний зараз підете так во такшы То был певно
кы кінец березня Кінец Берен де бы мама казала Ци на благувіщынь
ци вони вже на Благувіщыня буде на Удащыні бо так гладис то
было шыв невысило біє івкы Сорок так То насильно Я знаю што
мама казала што так світило сонце а як вни сіли до поізда
як пусидили в поіздру так до шпаду сонце світіли до шпа запамятала
так мама запамятала так памятаєш маме так все показы Як каже дож
падал так каже А каже мі так всі плакали Плакали ту в
потягі Як же єхали як Но єм казали што тым чыслово єм
казали што тым чысловом што не єзын зовсім єм казали што тым
чыслом єм не сказали на якій часкали тым чыслово і всю о
потім як внимже мамена сестра там з Білеівкы і хтіла іхати своіх
дочок взяли там ціну і то ся дит приіхли ту до граници
де іх навернуло назад ни опинили ся потім в ллинях буду А
наші поіхали на Тернопільщыну звідтым ти буєм там сказали ті місцеві сказали
ви тут каже выізджайте звідси бо тут буде голод І внету на
Туварнякы і туда іх так і на Тернопільщыну не були выставі тухів
Такі меси установ Не то же там Отак жыйко Добре но дуждо
буду дякувати іщы до Ялекых глемрий мам дякує Так а я даколи
приду до лемківской церкви будати навекє Данка Я даколи зна будете так
добры добры добю щыромю щыро файне Пропонує мамашні овади Віночок Лемківсків Пісента
на воді як істиво на сьогоднішньому фестівалі ще не мочали а самы
то не яковино ламас Гей то нас хлопци дома одказ то лемкы
входило та ци є што поначко не оране з то єсткы надія
подоба та леся бадлят вой вой буде до нашом Ефей ми Безонеша
су безсоне шак я власну я власну си Ци язо полез слом
на ото не олемо суботу о Были братякєд бы може лем тепер
влучыли радийо підповім же мы днеска зас на першым фестівалю Лемківской Культуры
же ся одбыл Коло Львува в селі Зимна Вода назвали гомін Лемківщыны
і одбыла ся тота подія <unk> серпня Окрем концерту скромной спортивной проґрамы
і барзы скромного стенда з документами і знимками на тему выселіня Лемків
з Польщы якых си більшых атракций ту не было Но продавали ся
книжкы на лемківскы темы а тиж ріжны мистецкы річы а єдна мысткыня
вчыла вшыткых охочых як розмалювати традицийну єверівску забавку А як то з
лемківскыма забовками Як іх робити Якы они было Того нихто на фестівалі
не вказал а шкоды Але подумали єм же варто бы побесідувати отім
другом майстрыньом Яку зна лем юж з інчых лемківскых фестівалів фестівалів в
селі Нагірній коло Самбора рада была м єй видіти і гев на
першым фестівалі в Зимній Воді Мама пані Оглы Лемкыня з місцовой уна
оддала ся Украіні за росийского перібка Як то часто єст коли ся
побрали люде з ріжных народів а дєни ся кус выміщали то іх
діти часто сут барз здібны так і пані Алы На фестівалі можна
было купити єй річы на ріжний хмак дяйкы пташкы звінці і інчы
сувеніры барт часто материялом для творчости для пані Олы слугує сін Она
робит за сіны навет бытаню Тутых ся продавали такы ботаны же не
сут майтінькых матітькых дідучык Але най оповіст нам вшытко Лемякіна Аля Миколаєвна
Вы зараз займаєте ся сутуваны мистецкыма сувінірами так на протязы <unk> років
з двохтисячного року я почала займати ся лялькою травом мотинкой і до
того часу Я роблю естикы ориґінальні выробы Є членом Областного Обєднань Народных
Майстрів і художників аматорів і пташкы яльташкы Но це все называє це
траву мотанка і ташка мотанка траву мотанка і лялька траву молотанка То
трава Осока В народів называт си різуха різейка різулька залежт в належыт
якій місцевости як называє вона рости на ткій болотя ній місцині і
єй треба ся окрем того што зрізати шы треба посушыти і специяльным
такым цісаком розчісати В нас зберігаєт це дуже добре Мен є роботи
з двохтисячного руку то рахуйте же пятнадцет років выне дуже гарно зберігаєте
і маєте кій ориґінальный видцеє оцеє о соках А це же крыльцем
до пташкы то можно робити І з гілицюк і стравы і з
Колосоцків глу і шоток такє щастя в ним принулят такє щастя так
ся нещастя принесли казали же одвертали ся до Вас з добры шнуваскули
борнас нещастя было Было од ягурскы жы такій выпадок Бо нас я
не знаю наскіт то правда в нас Ігор Тылицко флото журналіст самблі
Підходит до мене якось на фестівалі то было в нагірным мой кажу
Знаєш мени діти вже декілька років жывым них не май дітей Я
мушу в тебе купити того лелему Купил єм мене того лилеку через
рік мене зостріча і каже Што я тобі вкажу Мене такій гальний
онук народиє сце Я його привітал він дуже тіж ся і вы
кажды нима Шы не птехіся пепенно што птехісясо тока пташ може і
принести і дитину і може принести што добре так аку так так
А інсі казали што з ним відбуду співоє выни купили пташку Ну
я так іх не зустрічала просто казали што о минулого разу мы
на фестівалі Вас купили таку пташку нам дуже сподобали се дітям подобає
ся вна так гарном наслітає і дуже гарну енерґетыку в собі несе
Видно што вы робили з гарныма почуттями цу пташку так і в
мену нам хваті выситня Парашацьому і шовы можете сказати дуже гарно правда
Дуже приємно завждыно ненавидали Ну ваци ты так богато людей казали І
Вы робите так само лемкє і вы робите лемкі конкретных реґіонів так
костюмы такі Лемкы декос єлемі влойкы Галицяни Муцули Купували Трохы Лемків тых
люйковых стін купували Трошкы купували но яс досыт мало мало тому што
я за пізно дізнала ся про цей фестіваль Він тут в Зимній
Воді проводит ся в першы і я приіхала на духуквальну на другій
ден Мы перед цим были в Турці в Явлорі на блейківскому конґреси
А сьогодні приіхали сюди на лемківскій фестіваль Я завжди намагаю ся на
лемківскій єздик тому што є маю безпосередньо до того відношыня Мене мама
была лемкіня родом змыслово І вас родина в Бреславі жыве ансамблі в
цого три родины жыло смысово амі мама розповідала Вы так сказати напіл
Лемкєня Але што можете сказати про Лемків Лемків ту якій то люди
чым не відрізняют ся характер якійсці якій стіє особливости Як бы вы
сказали вы можете порівнювати Я скажу што Лемкы дуже дружні Они тримают
ся один одного і зберігают такы родины традициі я так зауважыла і
трохиткы вперті мені здає на стирливі в досягні якоі смыти дуже протилюдні
вы цікавили ся лемківскым мистецтвом народным лемківскыма ігришками бы выробити фактично сувеніры
але выниж мож сказати і ігрышкы Ці ви цікавили си чым но
предпатали маму чым вона грала ся было молика а мама міні казала
што в не робили лялькы і з травы і бавили ся ними
Просто так собі нарвали зданой травичкі з Скрутили таку собі ляличку і
бавили ся Ну я николи над тым не задумувала ся і коли
мама была жыва я в неє не розпитувала як бы вона мала
выглядати А коли прийшло ся мені відроджувати листы народні іграшкі я шкодувала
што в свій час ям мамы не розпитала Але я вже якым
такым внутрішнім відчутям відцювала што ідя мают це зробити так як я
розумію ту ляльку І тому я в основному роблю лялькы в Народному
одязы в народному стилі Я переконана в тому што я вже не
помылю ся А де цоб зробити Народному стилі Я цікавлю ся одходжу
до нас Музей Бойківщыну Там цікавлю ся якій традицийний одяг свого ціншого
реґіону і не просто мене не просто мотанка о так замно мотавшыс
як єси койскусок шалика відрізал і зрубил А мене власний я такій
роблю стилістичний костюм цього реґіону якій та стилізува найвірнійше А Чы доводили
сте вам быти в селі де народила ся Ваша мама Нє Мене
сестра моя єздила молодша а мені не доводили Ну як ос так
вглядало СШ не было можливости А хата ся стоіт шытам Дякую і
бозяю натхненя і всяди Виду же приємно было з вами спіздувати ся
быти здоровє сяклево все добро Лемківскій Весільний наш да А зараз до
вашой ваны пропонуєме ще одну выселе лемківску пісню серед села Росна Грушка
Свістка Наталия Ялаба Зас мушу припомнути для тоты хто заспал і не
чул о цім бесідували сме з початку Но то хоц тепер вересен
а мы іщы на фестівалі в селі Зимна Вода же одбыл ся
<unk> серпня А чом то мы так застрягли в часі чом іщы
днеска входиме потім в фестівалі Ново окрем проґрамы о котры уж опиніли
сме для ня яко кореспонденткы было барз цікаво побесідувати з людми же
пришли на фестіваль Ясне виділом дознаємых і товаришів Але мі яко журналісті
цікавше было познати новых люди зато ходила єм з диктофоном од єдного
гурта до другого Но і власні тепер підышли єм до єдного такого
маленького товариства і як ся пак вказало тоты люде пришли зо села
Свірж же в перемышляньскым реґіоні Львівской области Село Свірже знане з того
же там єст цікавый старовиный замок не лем замок але і ціле
село Барс Гарде Было єм колиси там то мі ся барз подабало
Як то все представ єм ся оповідом коротку о радию Лем фм
і зачыном бесіду Вы Лемкы Лемкы єм автолойку атры Лемкы вы Лемкы
лакых вавка Батькє Рогыхвавтів гладлицкого повіту А вы Нє ми я з
самых Туде де мешкати мы мешкаме сварже Не пересели Премчестер Йон пересели
ні нашыткєр сміш перевірат што гравде рідка зама сама сяк Ян знал
же свіршто лемківскє слово Лемків село дом найбільше лем єм Дунаів Так
та редува власти як там Лехом буджю Я ходжю по вшыткых Лемкых
ся діджю до Лемкы і по фестівалях І так уж четвертый рік
роблю то выводка Я назым ся Штефка Пішу ся по хлопі Ґалкєвича
з дому Жыдяк Так само я єс з Лемківщыны родиєм ся ввалті
Нові Тахер ся іх сверджы мам двоє діти вывчыли ся А добрі
а може бы коротку оповіли сте мі як то были Вшыт і
та мама мате четере діти з Рыхвалта А вы як році В
<unk> році Мам два тыжня ня мама на руках несли ту на
Украіну Но оповідали же Украіна єст тіж лемківска і так люди з
Циґанили а назад уж дорогы не было А якы Циґанили што такы
повідали і ци люди вірили Гварят част же люде были утумонены же
єс Цциґанили Такы были глупы же так легко были люди циґынити гіхали
фурами з поето Мамам і ня Руска Вызнати од родиців были як
так не могли то я си не могли Вызнати лем од родиців
як то ся одбывало так так так так так так так так
так так так так так так так так так так так так
так так так так так так так так так так так так
а то пришли в селы якыси люде аґітувати Приходили казали мы вас
веземе на короткый час А потім вы ся назад вернете Але што
о так циґанили люди люде післи были грихвалтя з рихвалта на ату
на Львів давали ім го Львові хаты але они не хтіли хати
показали же они ся назад на своє поде вертают Аром же назад
уж не вернули Ту люди циґанили же на якыйси чафлим ідут і
а короткы час а потім призад підут на родорихвалты І зато люди
ся згодили бы такє баравіли тубы не згуда Намучыли ся то дітина
два місяці мала на руках нести дітиме вывозили А тікайте а то
Были єдна рота ци дві дві Сы доми поглядні демів не поіхали
з Рыхвалду за єден раз вывезили люди ци зо два три разы
та оказали же разі вывезу они ся нас вернули домі потім зазій
вывезли Не дали ж ім там быти уж дверю позамыкали ані тох
як не замкнул двері оту хыжу і спалили Юж не было ся
до чого вертати Хто палил хыжы Но там Полякы Полякы ся Зато
жебы уж там ся не вертали жебы ішли ту а це подали
же Львів є польскій львів польскій і так погрешні о ріж погмерали
мы ся лишыли так Циґанили циґанили А наші хыжы было бюро Та
бюро так то ся назвали по гнескых хто ішол до нас то
ка ідеме на бюро Ідеме на бюрыт кє бюро было та няньо
выставили хыжу выставили іх кіхыжы жыли сме а потім в двох кінцях
было бюро І так такых раз хыжа была і так вшытко пропала
І люде лем зато ся так піддали же думали же ся назад
верну як коси налис ся вернут Але так повірили Але так повірили
вірили люде были совістны та думали же вшыткы люде сувістны а то
циґане А як было што можете выпывісти ону Едува даква зва Мене
Ярослава звавати Васильчак то є лемківскє моє фаміліє моя лемківска Васильчак Мама
з татом кіж переселены татовой было од <unk> років так сім років
мамі был рік бо то моя мама і тіо Стевка то і
рідны рідны сестры Но мамы нашы нашы батькы рукы параба повідали же
в потім уж іх силом вывозили ім не дали ся назад вертати
Хто втік до ліса або не грифол то такє нагадує село свіж
свіж често похожыт до Рыхвалта Я єздила тому кілька років Як приіхала
до Рыхвалта місц Гадо Свіж Мій тато все невістчал іж вказал так
Вызнате якє Рихвалт остане ту в Молочелах на горбі і поведете Рихвалт
Оточну таку саму місцевіст вывезли люде вывезли з початку Кєроградску област Долинскє
реґіон Они думали з вернут ся назад же люди вернут ся назад
але назад іх іж не пустили і они чоло в Святже они
ішли до границі близше жебы вернути ся назад у Польщы на своі
землі Аліж назад іх нихто не пустил Але з бабины слів же
іх шолтыс шолтыс іх здурил І ксьондз здурил а што іх здурил
так оно так здурил напевно добре жытя чы чы може тымчасове жытя
ту на Украіні І знате од бабы найбів так найбільше од бабы
выселяли дуже тяжко іхали каже осадили іх то хто поіздами а хто
іхал куфурами вузаме Дуже блюди по дорозі вмерало было такє вам багато
описано в інтернеті было такє школі такє завданя дітом Хто такы Лемкы
Як то переселеня і моі діти зо слів Цьоці ша і цьоця
жыє молого тата рідны сестры она бы дуже багато повіл уж же
было багато описано чьоця молота рідна сестра нашого тата всю о абсолютно
описала як переселяня ішла Она все повіла як то было і все
моі сыны написа мали і написал на кажу в школі він новы
утримал дванадцет балів бы нихто так не описал Те і ме тото
тото так описала цю адзя каже же як іхали спали на цвинтері
каже рано стали думали же то самы небезпечно онай не знат же
не сплят на гробах Каже люде вмерали люде мерзли бо они зіхали
дуже долго іхали фурами каже хто цем діти маленькы везли Каже каже
страхітливе было ми фурами іхали фурами іхали фурове бо нашы дідо з
бабом іщы привезли фуру І тоты всі екуно они припинали курова куровы
іхали Не клоні А курувами приіхалий одкаль приіхали куро З рихвалды іхали
куруваме так але не пут нього Не клоні забрали а куруваме бо
іщы діду з бабом як ту і жыли ту на Украіні сверджы
то они так пристосували своіх курів же курове робили тоту всю опарацию
шуклоні они сіну возили листя з ліса возили Я тото все памятам
бо выбыли маці А дзвони тікайте то Я іду до вас бо
то Лом дзвонили сили своі лемківскы гыхвалті Но і потім як уж
видят же уж ду нихто іх назад не пустит то поіхали там
і привезли тут до сверджа де мы терже єме дзвонит однескы тот
дзвонит дзвонит царві дзвон ся дало як і впустили Як оси як
оси ся уж так знати зрадили ся там на граници просили люде
ся складали ховали привезли з ты дзвоны і привезли дзвоны волоси дзвоны
так І тоты дзвоны тебе на нашій церкви і ексвержы І дзвонят
ячы до на службу Божу ци дахто граци што та до цікаве
першый раз такі чую і я першый раз чую жебы не іхали
не потягом а же были навір так то ам то хоровну фурово
на фурю веді што на свого діда Хурову вез на фурі не
злу бухори ворі бы А хто провадил тоты Шолтес Шолтес был тіж
з Лемків нижни буде повідала хто бо мы так знаме хто точно
знаме хто бо так баба оповідали же Шолтис здурил і він тото
видно великы грошы за тото взял же він люде єй так здурил
і вывюз на Украіну з Польщы Што ся такє з тым було
звязано Так тепер нихто ся не боіт шытя є Лемко не боіт
ся чатя і діти а коли ся нем нич не дали ся
Лемку ни вчыти низ ме поповідали Лемкы тай Лемкы а з Лемка
люди тепер тачы казали но але тепер не тепер вшыткы єднаковы Чы
Лемко ци бойку вшыткєдниковну а першы люди якы ховали си з тым
цияк Ні люди ся не ховали мы як радили по лемскы так
сверджы так мы вшыткы Лемкы докупу родили Так так Але Лемкы ся
вшытко одобили школы діти вылучыли соры а кільку в васім селі тепер
лемківскых родин десы такы Єспевно зо <unk> люди Вшыткых буде стелів віжло
вмерало дуже учыли після на пенсию то по десят другы нам добавили
пенсиі Пересел повісти мі гіщы як вам ту на фестівалі Ци Вы
гнеска ци вчера были сте тиж Нє гнеско сме приіхали вчера было
ліпшый де Найліпше в скалусі буде так наша тьотця та мого тата
двоюрідна сестра што выступат в фестівалі в цьому студенці нападны так Васільця
як Мария она подівоцку Бойко Бойко Бойкло навзяла цею мату все выступат
і мы бы хотіли видіти высме знали жона щера было мы бы
на пану ту приіхали але так точкы звязаны з роботом же так
не годен вырвати ся Конфера Цьотя господиня Медця онам ся то ам
такє господиня Як вам тот фестіваль юнацка сподабал ся вам тух сподобало
ся Ну як взяти монастыр єщы взяти Польщу но там барз дуже
люде ту є барз мало поріняну з тему Першы раз Чос щы
звязано што неє ниякой реклямы ниґде Нихто ніч не знал Мы так
само знали жатує же ту є фестівалю отепер наш деси взнали А
як бы владувам рекляма я думам же Лемків є барз дуже на
Украіні Пустуметівскы рейон Лемкє то наш переміщаньскы реґіон Я думам жебы багато
бы приіхал кєд бы была така ситуация же е повіли бы можете
вертати назад там своє село ци в сусіднє ци де але на
лемківску землю можете іхати нихто вам не буде перешкоджати можете сой там
ґаздувати і так дальше Я бы я і особисто як шо піде
на тоту землю то учувай ся своєрідне Прішы сме на центер своєрідне
бо там сіє тоты фамілиі лемківскы все оты Але як шо жыти
для жытя не єж роджыны ту і тамной перспектывы для жытя шу
взяти село Рихвальд Оно так між горами І там ну не знам
може даґде місто як бы єзди на роботу Но такой перспективы для
такого жытя для моло люди там я важаюшу неє Може як дальше
може дайде біля Варшавы бо я і в Варшаві было бы мы
виділи дужу Польсу яка в Польщы обышли Та перспектыва є бо є
робота то але жебы так поіхати просто жыти Я не знам ци
бы там перспектыва дака бы ся уж прижыл до того Медже людями
уж ту а ви бы што нам то повіли Я моя сестра
така была артистка ґмерва піл рока тому як мерла Она так співа
по лемківскы матку вольского наказаня бы зараз пішла до Польщы жебы не
пустили до рыхвалты А якы імено Анна была єй імено з <unk>
р Жыдяк Писала ся Жыдяк Жыдяк ся писала і так або артистка
так співала хворі співала і тепер Но як бы кєд бы Вам
так повісти Можете юж жыти можете сой жыти там в своім селі
та ся бы было так жебы дали нам яку хыжу жебы прошлиме
та бы так або пішол так при голе небо Али ся так
ту мы там лишыли та знате як то є Але так то
туж так ся звыкли уж тепер так не кажут то Лемко як
поляґато такій уж тер так люди ся троха Ну а перше як
было А перше так было же Лемка не мали за нич ани
в школі ани на роботі ани ани ниґды Так Найнизо рашы До
вас селі такє было Тот всюди На роботу вас добру роботом недали
якы споминали да і такє наз рубє розбуло же я рвал ґултериі
і пришол такій ну там была провірка і пришол провіряти З міліциі
там штоси звязано был з документами і він пришол і каже Но
і што семе почали родити медже выявило ся што сме з єдного
реґіону а він каже О свіж там є Лемкы А друга шойна
Бога же каже А я тоже Лемку такій Скарпат пришол тіж был
в началь вырівничы Ві каже Я тоже Лемку і він очы так
выставил і замолк бо він ме не хотіл нібы сказати же я
є Лемко же яй засерджа О такє такє было учутя зараз нє
зараз рімняло ся бы Лемкы стали выше уж на яку на багато
вшытомушу Лемків є багато є всякых вченых людей Мы дриме ся по
своій родині Мы маме брата Він выкладат в Університеті з іхнійшым При
тому всьому швіне о тоту штета штевка же м я оповідам жона
тото сьома описану я мам тото жона повідала Сєн до сых робити
о Університеті выкладачо ом при чому він без очы і без рукы
Дуже грамотний так Я кажу і дуже богато євценых дуже богаточеных люди
є І тепер єй ся успокоіли начальник і тіж Де перше крыли
ся а тепер знайш то Лемкы Так што Лемкы неє яка ж
Лемків мож сказати высте рівня як іх вважали Но уж так вертати
ся о так як може бы тета бы хотіли вертути ся так
як я то я не знам ци я бы там могла жыти
очуваш рідне учуваш Але ци жыти там тяжко Ім селі Хали за
границю і жыют В тім самым я мам увазі тото саме село
Як бы даде в місці так голоты моложе бый жыл а в
тым самым селі то між так хат ся лишыло не быз дуже
Такы старшы хаты такы такы уж такы велькуваны хаты польскій ся лишыли
бы мы были там в тім селі так Деревя не так жыти
в тім самы я мам о вазю тото саме село то є
А дагде в Польщы звычаны в Польщы теперсі стремячы бе поіхати до
Польщы бы там легше жыти як назнал Крані за добре Я Вам
дякую Я Вам дякую і може в малі надіі може з вами
іщы ся здоров вам Боже здоровя Но того щыро дякую бою ся
бы конец фестівалю ту іж бідуж біду подарове ци здоровє боже вам
Боже вам Боже іщы ся тримати Дай Боже дякую Мыли слухаче каждый
фестіваль а тиж і тот в Зимній Воді же звал ся гломін
Лемківщыны хоц і скінчыт ся сама як єси продолжыня Бо з тыждого
фестівалю нашто добре мусит ся лишыти То на кым першым Львівскым Областным
Фестівалю в Зимній Влоді польювала запознала єм ся з прикрасныма людми і
то дня найважнійше Кєд слухали сте вшыткы три передачі то знате о
кым ту раджы Але то іщы лем сам вершок то Вайсберґа решта
не змістили ся в ним і зато бесідувам ся про окремы стрічы
поза фестівальом якы з тотых стріч уж ся одбыли і мам цікавы
інтервю а інчы в стрічы на разі лем вланах Але утім бесідуєме
буд пізнійше а глядка Пресяме ся з вами дорогы слухацю До зимной
Воды Вас запроводила і по вшыткых Лемках водила Анна Кырпан Оддавайте ас
травы до стрічы за тыжден Слухайте <unk> процент лем не Скропова а
зо Станиславова Для вас будут глядати ріжного цікавого шелеякого Анна Кырпан і
Наталия Сатиян слухайте семка <unk> процент а будете мати цілых <unk>