70% #2015 - 70% #184 Юлія Мисцівска з Розділя (1 част), 03 X 2015
•
Опис епізоду
To pierwsza część rozmowy z Julią Myścówską, w której wspomina rodzinne strony i własne doświadczenia z czasu wojny. Odcinek koncentruje się na niemieckiej okupacji, froncie oraz codziennym życiu i przesiedleniach ludzi w trudnych warunkach.
Автоматычна транскрипция
Слухайте <unk> процент лем не Скракова а зо Станиславова Для вас будут
глядати ріжного цікавого шелеякого Анна Кырпан і Наталия Асатурян Слухайте сем <unk>
процент а будете мати цілых <unk> Видам вас моі мили слухаче при
мікрофоні Анна Кырпан днеска ідеме з вами до села Підлісся коло Буцяче
ся в Тернопільской области В кім селі мешкат дост дуже Лемків То
были сме уж ту і певне іщы придеме а зараз підеме в
Густі до пані Юлиі Ойховий Дуже людий знают а і шануют тоту
пані бы она робило учытельком в школі а діти ученикы єй барз
барз любили Пані Юлия з Домустівска вродила ся в <unk> році в
селі Розділя недалеку Ґорлиц днес споминат рідне село рідну землю і зна
прекрасні о вшыткым тім оповідати Зато у нас вышла дост цікава бесіда
Поділила м єй на дві части гнеска буде більше о німецкой окупациі
о фронті і у тім як жыли люде в такых страшных обставинах
Пучуєме барз дуже прикладів як єдны люде в тот час діяли яко
геруі діяли сміло жертувну мудру а інчы еґуістичні рытували лем своє жытя
а інчых наражали на небезпеку а навет могли здрадити своіх а были
і такы же мучыли і котували люди Але не буду іх уді
най оповідат пані Юлия Вы вродили ся в Рызділь Яродила ся в
Краківскій области Ґорлицкій район Село Розділь Тамтепер є не дуже хат але
тоты люди шлишыли ся і выгнали на Шльонскы А тепер они повернули
ся і дехто побудувал ся дехто поремонтувал і так жыют язломо ся
писала мысівска Юлия Іванівна Так был змысвил Нихто нам дома не повіл
мысівскій а москівскій Москві москільскій а мышыты казали москільскій І тут навит
на Підзамоч кото підліз ся там Підзамочок то вшыткы повідай деєдеш до
Мостільского А по документах Мысільскій Мыщільскє а по чоловік Ялольхова З якого
рока Я народила ся <unk> листопада <unk> р Я уж буду мала
вісемдесят років <unk> листопада Над метро Над метро Ні тато называл ся
мышівскій Іван Іван по нашому Іван а мама Анна Мама з дому
Новак Бо нас приґонины была А приґонина тепер пропала там де маме
на хыжы стояла велика цмерека росне неє ничого Маме брат єден залишыл
ся на Бодаках рядом з приґонином і я там єзлива до Польщы
ходила по тых місцях вшыткых І покійний вуйко Василь мі показувал тоту
смереку а мама ся оддала до розділья Бо мамин тато был з
розділья Было поле і они ся оддали на тому полі побудували собі
хыжу Но і так жыли Были просто ґазды ци іщы крім ґаздівкы
чым ся за нимо ничым більше тількы ґаздували Тато трошкы гандлювал Він
такє был трошкы хытрий хлоп і він кінь ми гандлювал Нас было
осмеро найстарша была Марийка оно жыєй зараз Она <unk> року Жыє на
цукровым заводі сама жыє але сестра доглядає і люди найня ніє такы
што єй помагай друга Єлены а потім была я Юлия А за
мною был брат Петро мерж рокы тому Пісня Петра было Миколай но
сказали Миколы <unk> року тоже вмер Володьо жыє і зараз Надя жыє
в франківскы Кайте а горили Володя ци владык одповідали володя то він
жыє і зараз А Надя Настя фактично Настя І Оля жыє в
франківску і Оля наймолодша народила ся ту на Украіні Ca а осма
ся народила ту на Украіні і они жыют є зараз Франківску обыдві
Вы были переселены в Кірлоградску Област вшыткы вжыткыціве село Мы были переселены
рівняньскій район Кєрлоградскєль Село Дворяньскє Колгос Молотовыл Но і там як нас
привезли дуже біда была <unk> рік Як вы з <unk> р то
вы мали бы іщы дакус памятати як то было дома Я вшытко
памятам Но то повістте што памятате з дому но та што памятам
Памятам я війну цілу Был фронте Фронт был в самому центрі ко
нашой хыжы Бо коли зашла дорога тойшы де ішли на Радянскій Союз
Німці Тота дорожы з Ґорлиц на Боднарку Роззілля за ньом іде Боднарка
то я вшыткых тых Німців памятам як го не были Памятам як
тата хотіли взяти до войска до польского против Німців В <unk> році
коли Нім ці лем так я чуть памятам як тато ходил на
комісию і коли ішол на останню комісию то мама плакала А мы
не розуміли бы мы были малы а тато повіта не плаш бо
може ся іщы верну Тато ся вернул і мал дуже такого колеґу
Кіцєліньскій Василь был І они обидва ходили на тоту комісию до Лепінок
до польского села і тато вечер повідаєт до ньо так Василю я
не піду Бо Німці польску возмут дуже скоро і нас тількы поют
і я ти кажу не іти А васи повідат ні я мам
четверо діти я ся боіл А він каже я тоже має діти
тоже ся боі Але я не піду Бо то неє чойте до
польской арміі польска не вытримат Німцем І тато вшыткыма своіма односельцями сіли
на коня і втекли до лісы І в лісі жыли так были
там якысы тато недолго пару днів бо то скоро было Німці раз
два тоту польску брали Акіньскій не послухал на першы ліні голубили Ага
а тато ся вернули Правда моя мама скінчыла в Ґорлицях ґімназию польску
она могла по німецкы бесідувати І як бы Німці приступили питає ся
де вашы люди А мама підберали зімякы бо то был серпен нім
знаєте єзды до Кошыкы Аніме Зидий до маме штоси там пиштує мама
зрозуміли підышли до нього і він питат ся де вашы хлопы а
мама повідає не хотіли єти до войска і втекли до лісы А
він каже ты правду повідаш мама каже так а він посмотрил ся
на годинник і дал годину часу і каже так І якшо за
годину часу они вшыткы ту не придут то мы знищыме іх там
в лісі Мама скоренько пішли по людям розповіли тото і хтоси пішол
там і тато вечером наконил же были дома І пришли додому і
товды Знаєте были такы люде шо не проти были Німців а были
такы шо шкодили Німцям І єдн якысий він писал ся Ханас з
Боднаркы А він был в польскій арміі і там де Німці в
розділю на такій околиці была корчма файне місце было выліз на стрігі
коменданта німецкого вбил І товды почала ся велика біда Я была маленька
вікно было отворене Бо хата наша была нова тато был три рокы
в Франциі жебы хату файно собі побудувал накрыв білом цинковым бляхом А
коли тато вашы были во Франциі то было якых роках де было
тото што іщы мене не было тілько Марися мала два рокы Ой
тато верну віся хату Будували татові батькы і мамні помагали брати хату
будували тато грошы выселил Бывайте а здорой Бывайте здорову што засиходи што
за симо што з Масифом разом позо річом помой то розо Ривай
то розор горы Дорогы слухаче кєд дахто лем тепер донес ся долучю
припоминам же мы в селі Піліся коло давнього місточка Буцяць а хто
там не был то посмонтену мапу найдете скоро буцьоць в полудньовой части
Тирнопільской области Бесідуєме гнеска о селі Рызділя бо власні там в <unk>
році вродила ся Юлия Містівска по мужу Ульхула Она оповідат гнеска про
ріжны подіі розділів в часі ІІ Світовой війны в часі німецкой окупациі
Ну і попереді зас вертаме до нашой бесіды І так знає тепані
почала ся велика біда в селі Хотіли постріляти вшыткы нашы хлопів за
коменданты за коменданты На другій ден скликали вшыткы люди І там в
розділю церкви напроти церкви цвинтар і там є улка така на долині
І на тоту луку взяли выставили вшыткы хлопів хотіли десяткувати Ой Бож
Бо І товды в нашым селі на тамтым кінци боял Ту была
од Поляків моє село розділя як раз з Поляками лепінкы село меджувало
мы ся бавили з польскыма дітьми Мы дуже дружыли з Поляками Полякы
до нас добре ставили ся і мы до ней добре Тоты діти
знали по нашому бесідувати мы знали по іхньому Візнає те як уж
виділи же до Кады покликали того хлопа і якій ся ложеным в
нашым селі Німец Ґроз Деси ІІ світовой війны Але він ся научыл
по нашому і так жыв нормально І потім його покликали і він
стал перед тыма своіма начальниками воєнныма і ім тото розповіл же нашы
люди не хотіли до польской арміти же нашы люди ховали ся і
нихто з нашы люди не вбивал коменданты Абсолютний якшо был хыба дахто
інчий но нихто не повіл тоточно зробил хана збо но шо не
могли они то оповідати бо они його і не виділи хыба дехто
так І товды они вже неда святкували нашы люди пустили вшыткых Але
псы такы на ланцюгах ходили по селі і глядали польскы солдаты І
нас пяте родіти товды было уж пятер нас было бо брат Миколайцьо
малесинькє был мама нас зопхнали до ґрібы а знате в такы грібы
ґріба то такы пивниця выкопана і накрыта на дворі І мы там
в тій ґрібі были а тато з мамом выносили вшытко што могли
схати бо палили хаты Были знущали ся хыжы были деревями горіли дуже
долго і горіли страшно І товды виділи же така дзюра выкопана шо
вода з півниці стікала бо то на горбочкы было А то была
річка надалеко на долині іде двох Німців і тримают гранаты хотіли на
нас шмарити Бо думали там польскы солдаты а мама як несли одразу
з хаты як тото віділи Уж пустили тоты образы перестрашыли ся летят
і хапнули його за рукы того німця Хапнули за рукы і по
німецкому там повіли Што ты робиш там моі діти А він каже
неправда Полякы а мама каже ні діти А він каже покаж а
о мама закричала діти Выходте мы головкы понаставляли вшыткы тай він виділ
же то мы неполякы Ой товды уж тата чыпали думали тато польскы
солдат тато был коротко пострижений што не на підтяжках Скірні тоты малы
офіцеркы они повідали то польскы солдат мама катато Нє то є мій
хлоп то мій чловік І так они нас не повбивали То были
першы дни де были <unk> а потім уж Німці як пошали єте
на Росию то мы кождой ночы не спали в себе на ліжках
Бо тілько заснеме постукот дежурний відсолтисы і приходят і покат кілько люди
буде спало в хаті <unk> і треба выносити вшыткы встелити солому бо
Німці спали І так кожен раз коли в <unk> році найбільше было
осін і зима <unk> А потім уж Німці як почали іти на
то Росию ити І так цілый час они перебывали люде єдны придут
два три дні знов знов і знов Імали сербе іх Бернучла мы
повинні были выконувати тото шого они хотіли Казали вам же дати ялівку
нам мусиш здавати Казали мамі накопати картоплі і мама мусіли тото вшытко
выконувати што они казали В єдным часі было так же мы думали
же вже рускы возно на скоро Было там такє село зо <unk>
кілометрів поня волно в істориі з описом о поня смерті Уряло ци
Пуляны Поляна І там так долго Нінці не могли взяти не могли
выгнати єдны другы што там перебили вшытко люди были выселены навет в
нас датів колеґа жыл Но і потім чогоси не знає як то
было же дуже пришло люди цивільных Дес певны з Украіны ци з
Росия лебы украіньскы говорили І нихто не знам што то за люди
і они тых люди роздали нам по хатах тому двоє тому троє
І они тоты люди в нас жыли Они были якы слугы Они
были якысы такы певны ци втекли ци шы Але на сторону Німців
пішли бо Дінці ся неми турбували Они вам господарці помога нич не
помагали Тре было іх тілько годувати як єс попросил ну як то
рускы знаєт пили дуже горілку єден чоботы ремонтувал зутя А мы здали
ялівку давали пункта такы значкы што можна было горілку на ней дістати
мама дістале тоту горілку і тато закликал того хлопа то він так
хвалил же тут так добре же тут самы салы самы колбасы дуже
добре в Радянскым селістві А він не повідал одкаль они нихто не
повіли одкаль хоч Бесідували так то по росийскы то по украіньскы трохы
так трохы так напевне східня Украіна была Не лем одчую О такых
людях же деси з Німцями пришли і же треба было іх будувати
през якійси час жыли До кого дале му ся вязо доглядати А
потім в приґонині одкаль моя мама повідала моя сестра было напасла з
дідом коровы Єй было дуже ну не знає яка там велика кількіст
Але было іх досит росийскых солдатів вони деси певне одбили ся од
свого фронту од своіх люди попали в ото очыня і так бідны
там были в лісі люди ім носили єсти помагали ім а потім
як уж гони відчували же кінчыт ся тота війна І тоты люди
втекли і тоты втекли і нихто не знає де ся діли де
си они потім знали своє місце знали свою дорогы А з села
треба было молодых давати на роботу до Німич Ой Заберали страшно молоды
люди Заберали люди крыли ся ледж не помогло Заберали і дівчаты хлопців
і чоловік і жіно вшыткых заберали могли забрати і ґазду не лем
не дбали не дбали Іщы залежало дуже од солтисы Як солтис як
ту голова Сіль раде Был людина добр же хотіл захыстити людину то
помір а як він не захыстил то недбали і діти ся лишыли
і жінкы і мусівєти Але в солты з тыж Мусів йому было
призначало жытівку о кілку люди мо так Даты до Німечыны та Німці
ся бояли вшыткы Але знаєте єщы были якысы такы нашы Украінці Наз
є называли ся чловеками А барз і січови зо Східньой Голичыны но
ту де тепер жыєме барз дуже Молодых парібків пішли за поліцаів а
тоты січловекы од нас не были То вшытко деси было ту од
кордону Бо мыле бесідували украіньском мовом мы по лемківскы бесідували деси были
так поукраіньскы і знаєте они такы были безсердечны Там попадала людина яка
не мала ни душе ни серце ни жалю ни ничого Они носили
такы нагайкы і хто не міг знати свій час континґєнту І Яна
власну очывиділа як был сусіда Так над вечір было то были жнива
він мал дуже діти діти были дрібны Такій телявскій федьо І він
везе бідолахы зерно цілу фіру до хаты а той січовик як прискочыл
до нього і як зачал його бити копати том нагаіком шмарил го
на землю і нота як тварину был діти кричали жінка кричала нижне
помоло бил кілько хотіл Чул бын і так бы здал тото а
він бив чо своє часо не здал Но здал бы Но не
міг бо сам єден Він навет спал на фірі бо не міг
си рады дати А єдного Писал ся армелюк я памятам добрі на
другым селі в Лапеннім то він так низчыв люди так вбивал а
потім нашли ся якыси люди же його знищыли То така пімста была
так бо єж му не могли терпіти Вбивал мордувал людей страшно То
тиж был был якымси поліцийом но тапевно был тым січовиком пішол выконувати
тоты з выконаня законів німецкы як дашто не так то ся Ну
Німці мслили ся страшно татову двоюрідну сестру єй хлоп пішол на нічну
дежурку бо назначали там дежурити там і він іщы не вернул ся
то было в зимі Она мала четверо дітей і лагідне было з
пятым Он стало робіт поле в хаті і пішло до стані Корові
єсти дати Німец пришол Роненку по ставі піщынку зострелили вшю Іних не
знал што і по што Збиткували ся дужы Оправданя не было тото
з мамом як віторгы ішли на Ярмак до Ґорлиц то се ся
мамы хрестили повіда лечы ся Бернеме бо може на дорозі Німец сказати
Ставай і до форсы поставе застрелит Дуже збыткували ся Але певне же
найгірше было циґанам і Жыдом Но Жыдів было в нас дві сімі
єден мал корчм а другій ні тілько так соси торгувал Порядны были
люди файны были він писал ся з руль а мы маленькы діти
пішли позерати як іх выганяют Файну мали хыжу акуратно вшытко добре І
той старий чловік поважний такій культурний сіл собі на фіру свойом жіночком
старом поклонил ся на вшыткы стороны людям На вшыткы стороны іх повезли
тото гето і шо мордували гето было деси ту чы в лемпінґы
деси в польскы села а потім в лісі бо там зарожільом знаєте
мацины водакы боркне о тоты вшыткы село то там горы там горы
горы І они в дого зо став люди копати та кувы Ямушом
<unk>на <unk> тисяч люди ною домів Стовали черву жінкы Стовали Євенґунок Хлопів
другій діти в треті і кужну зо своєму А діти то не
бывало так в нормы булові і чмарили То было великє знущаня нов
народом великє змущань Оле што мы зробим Такій был страшний час то
Гітлера політикы страшна його был І так мы пережыли мы під Німцями
были до <unk> року до <unk> січни <unk> січня <unk> року А
товды пришли рускы ту товды вышли радянска армія звільнила на ста А
коли р армія звільнила было так же одраз мобілізували молодых парібків Взяли
але не дуже Кілька хлопів взяли нихто не загынул вернули ся скоро
были так татю дворідний брате Левскій Петро был То тілько поранен два
пальчы му втяло іщы вернул ся додому А люди якы были на
рубуді в нім а люди якы были на роботі мало хто пришол
Нас выселили а они товды вернули ся а частина люди залишыли ся
з ґнескы там жыют Фронт пожал ся до світы Єден з верів
як є ом повідал же тото село Поляна то мы думали же
не вытримаме бо уж близко Были ся там і били і били
і били гуркотіло срочны тато кажу до мамы Анлю влоз діти і
худобу іди до свойой мамы до приґонины І я памятам як бы
бідолашны ішли тіжкы як то маленькы діти дали тобі дашто незну ти
не годен нести І мы там были долшый час А тато і
Марися найстарша мы не думали же нас будут выганяти з дому сіяли
зерно жебы было на друг рік жыто Но то было <unk> рік
рік восени Але били ся таті Ясні поляны были ничого мусіли ся
Рускы сунути Німце дальше А же січня мы не думали же так
раптово прийдут рускы Але тато з мамом себыли осторожны і повідає стріляют
близко діти Не роззувайте ся не роздівайте ся і лягайте на ліжко
так поперед знайте жебы ногы были жебы мы вас могли ночы взяти
як треба буде но і на постели мы спали і досвята іщы
мама розпалили бо в кухни ся палило під бляхом мама поставили картоплю
варити моментально віхал росийскій танк А на нього напали Німці Почала ся
страшна битка не з того боку декали а з протилежно західнього боку
І як раз на нашій вулици коло нас тато нас закликали мы
так на беріжку была тут виємок і річка І тато за рукы
і шмарили на долину кожно втікайте до стрекы Татів врад был але
треба перейти дорогу челіз голос дужым было близко мы не могли перейти
Так Німци страшно ішли по вісім чоловік жерензі Як бы не тоты
Німці шоглязно чували Не познали бы брата Петра бо хлопчыску це до
хлопів лізет а він криже Петер Петер коміє і выйди ся дам
І товды Петро помаленькы коло нас коло себе нас пропустили мы не
могли То мы там сідили в півници стрыка і сусіды были на
тых зімяках цілий ден то была січень студено было мороз Так страшно
били ся на нашій вулици жолтострашнебу Самольоты были до нашой хыжы летіла
куля О тако знаєте на квадри без бляху без стелю перешло зробило
зюру і взяло частину той сины той і полетіло Дзеркало великє взяло
годинника взяла і оброз і частину постели одрізало а тіж вшытко ложыло
так як было Корчма згорілы наш сусідскы будинкы погоріли мы як ся
вертали потім Моріжы зо нами пришла надведжы фруни ся перестав успокоіло ся
то страшно было іти доход Труп на трупі лежал труд на трупі
І Німці і Рускы ну а рускы были люде трошкы такы легко
важны пішли вытяли порося зарізали в огні пекли де тота хата горіла
Тай так было тай были і голудны Я знам же рускы солдаты
дост часто были такы голодны і такы бідацтва не было якій нимало
не были в мокры голы так страшны Німці втікали раз два Частиля
Німців видно мала наказ Не уступати тато час з кілька хвилин все
приходил до хыжы позерати ся што тот ся робит то Німци тоты
же мусіли стояти до кєнця на своєму посту приходили хотіли істи допхали
руку до тых зімяків же ся не доварили вытягували і єли Але
перед смертю же ся і голили Любили чыстоту і они потім были
вшыткы побиты коло нашой хыжы побиты были І як долго тырвали тоты
буіры Тоты боі трывали вам кажы десят від досвідкы най бы година
<unk> была Ну з обіды до годины <unk> і вшыткы ся успокоіло
Уж товды Німці якы были на останку рускы як виділи да вбивали
вбивали та навет автомата повісил на нашому плоті бо так далеко знаєте
мы так на горбочку были за дорогом видно были як ціни послігу
видно было і вина з автомата тілько разил ся повбивали вшыткы Мешканців
вашого села тішыли ся же і тішыли ся вшыткы люди ся тішыли
мы вшыткы надіяли ся же громадянска армія звільнит од Німців же буде
свободы буде добре буде спокій вызнаєте Нім ся жыт высокы вытягували з
люди Не годны бы мни зімякє дуже мати нізерно передновкы были передновок
не ставало єзди а Німцьом мусівє здати чы змалчы знимал А кількоты
призначыли музів здат Дає надіяли ся же буде добре А они потім
они хвалили дуже свою державу Вони так хвалили што мы думали же
тоді сут так добре А потім почали выкликати тата бы ся підписал
провизд О проды попроды твого Неє до проде попроде Миківщы ге гельо
бо злого Но барно воды бо зогроды золи Вірни си золи Што
продачого словни дача Де ге ге гет гыді Припоминам вам мы слухаче
же мы в селі Підлісся пришли сме в густі до Юлиі Уйхувой
а з думу о нам містівскы Хоц Юля товды была маленькым дівчатком
але прекрасні памятат рідне село розділя і оповідат о подіях свідком якых
она была Дітяча психіка барз вражлива за то подіі фашыстской окупациі війны
Фронт барз міцно ся єй запамятали Юлия Мистівска оповідат о тім так
як бы то было вчера Но то просиме слухати засберали люди і
як оголосили же трапо выізджы оголосили а было тотка кооператива Знаєте там
ся хлопіци сходили вечер і тамо не оголосили жебы ся являли господарігати
і бы ся підписали же треба выізджати отель А як Было тото
представлено же ту куцы може підписувати ся ци вшыткы мали бы ся
никому не повідали же хочеш не хочеш а повинен Бо татля все
навет так было же і не пустили домів закрыли отамде си в
тівници Чого ся не підписал і на другій ден мы чуєме тато
за мамом бесідує пізно вечен тато повідає Мушу ся но підписати бо
не вытримам не даєт ниякой рады А было кілька такых люди же
ся не підписали Но я не знаю чы іх было може <unk>
родин може і пят не было То іх на Поляків нібы то
переписали І сусідка наша іхня хыжа згоріла і она ся перебрала до
нас Мы ся заберали на станци татошыт ковы возили на станцю заґожаны
сем кілометрів А она є сіла до нас кілька днів побыли вшытко
выгнали То вшыткы вписували ся іхати до Радяньского Союза а были кількоро
такых твердых жыле такы же повіли же будут Поляками Але што была
така як бы пропозиция же можна переписати ся на Поляка А як
то было так оголошено тата певно ім повіли тым людям якы ся
не підписували же будут Поляками то увіли же можна же хто бы
ся переписал на Полякы ж він Польок то лишыт ся і деякы
пішли на ідея чы повірили лишыли ся вамка сусідка навіт сіла в
нашу хату Кілька днів ала жывы выбий выіхали ало а она буде
жерекала Егас да она ся переписала на поводу же они не были
Полякы Та ні А іх потім вжыткы выгнали на шльонскы За кілька
днів То мы бесідуєме тепер про Яр <unk> рока <unk> рід Мы
бесідуєм Назвы гнали в травні Кінец травня початок черня Нас вызли на
сланци з Заґожаны вшыткы а тоты што ся лишыли то лишыли ся
лишыло ся на село тілько дві перестарілы Татю тато і ба дідо
і баба і з ними был брат Матвій бо його він был
в Німечын і його побили по головю він был хворий Мож наказати
психічно хворий не міг собі рады дати і то його выгнали не
лишыли з дідом і з бабом то лишыло ся кількоро люди в
селі якы не выіхали так а решта уж на стацию іх вшыткы
вывезли І тоты люде же ся лишыли тоты люде же ся лишыли
іх выгнали примусово на німецкы колоніі Товды в <unk> році зразу В
<unk> році они як вам написали листы ци они нам не написали
листы але мы мали з ними звязок воєдна ци бя навет потім
сама поіхала сюда То кільку они іщы там были в селі коли
іх выганяли Но я не мож вам казати кілько днів але долго
не были Но кілько місяц Но може і місяця може і місяця
ні Выгнали і тог ночы выгнали Выгнали захід Выгнали на німецкы колоніє
на захід так Декому дали хыжу а декому і не дали Мамино
сестра Стефка розповідала было до поіджова і повідало же ночы одступили хыж
выгнали шытко на двір вили ґатували а хыж підполили ся Но то
хто робил найбільше робили тоты Полякы што одталь приіхали з Украіны Тоты
Полякы што приіхали з Украіны мали велику ненавист до Украінців бо они
ся тут чогоси дуже били з Украінцями в нас того не было
Може близку кордону не было бо мій хлопів од кордону з Любачева
то він повідал же там было а нас нихде ся з Поляками
не был Мы як мали выіхати то ціло хыжо было люди І
се просили яз ґуняє ціяч ґуняєч быгаты і Полякы прошати ся з
нами пришли о є приіхала хотіла м так перейти трошкы по своій
вулици видіти неє ниякых хыж вшытко голы Але дві зразу єдны з
сімы Крижаків і Татары І то было неділю рама а я так
мало свого сына сім років мал товды за руку м отримала і
повідам по украіньскы і горку Тут жыла цьотя Настя онища то дідова
сыстра А він до мене підышол мі по нашому оповідат А чыя
вы будете А я повідам пане Сташык выпамятате нашу мову а він
повідат як бы я не памятам як я ся з рускыма дідми
бавил Нас Руснаками называли Они ся дуже добре до нас ставили а
як мама з татом приіхала то його мама підышла і повідат же
ви бач то трохи грубо буде же є воліли поцілювати нібы такы
як мы а з тыма нистати не хочу іх называт забуды тых
Поляків што приіхали о Дуже не мирят ся з ними І они
велику ненавист поруднало і они створили таку банду Операция Вісло <unk> рік
Допамятаєте тото то они товды так били палили мордували же цем людей
попалили хыжы хыжы деревяны гори сильно татів брат Был в страшній тюрмі
бо його сусід жыд і файны был хлоп і хтоси повіл же
стрык Петро йому дал єсти як він втік з гето Втік з
гето і же мощільскій Петро му дал єсти І стрыкы забрали до
ясно страшну тюрму тримали о три місяці А його жінка стрийна была
баптистка І она так молила ся в дені в ночы бесідувала з
Богом І як фронт был мы вшыткы сідили м в півници а
она не сіла І се Боже ты кулі носиш Боже ты і
моливе ся і молила і молила і моливе просила Бога і сыка
пустили А мордували тяжко дуже Пришли в село Рускы <unk> січня <unk>
ры Ну і товды почали рыхтувати на вшыткє до выізду тата на
сні похата не ходила вшытко было в кооперативі там І тата выкликали
выклика тато ся підписал бо выходу не было Я м повідала же
мож три родины якы ся лишыли більше ні Но і товды почали
нас настави коли маме іти на тоту станцю забожаны Тато почал тото
вшытково возити Почал бы возити на останок камене лишыли іщы на останок
при хаті саму єдну штоси мала іщы пильнувати І тато уж приіхал
Положыл і тото на фіру і я сіла на тоту фуру тоже
з татом выіхали з мона дорогу і я така мала была але
я розуміла же то певны з домы ся єде зовсім Тато перехрестил
ся на дорозі знял шапку а яситу бы думала Боже было то
мы з дому єдеме Але ничо Тато є не казала і він
мені ничо Я дуже любила і тепер співам так в памяті бо
м не годна єс співати А мы співали стражно Та уж не
годны Недалеко верба сливкы но лем Позволила мати дівкы но леян ціґнолено
позволил на годин ноле но ле но лено а він ходил цілу
зему но леян ціґно лено не да леко вербо верб но лем
лем Ямилы дай міс лем лем но лем Я бым обі ґам
<unk> но лем лем лено ты великій ай майон ты великій як
дроби но лено лем лем <unk> мало дробины но лейон сіґно лем
Я великій і я скорчую ся Но ле но ле но лено
і до Тебе притулю ся но ле ян но лено <unk>eo<unk> Вида
што заспівайте што співа не співачка Ян спілрадво дом крякла Середрикы рыбочка
а в церковці дівочка Я тому рад Дукат єм дал Жебы м
з ньом спал О на дукат вруцила меспят дреливы на землю впал
Чыто я пес же мя не хцеш Я зо своі дукаты найду
собі не таку яка ты єс чы то я пес На земли
спас мусиш моє ганяць коты моє фраіречко уж кови свац почекай мя
моя милы почекай мя до Яры як заквітнутєвы буде моя она взяла
вывы вырусли єм не дава выросли єм не дава до Михала Ой
Ходила я на ватру кожного року єсе присвячыла лавірж ватрі А тепер
я вам повім так ду наприклад фестіваль в монастырискых і котрисий рік
были єм то не рахувала єм здає ся же <unk> разів співали
пісню Ой верше мій верше де сы зо пят разів співали як
єдну пісню возмут зубы і лем єдну а співанок лемківскы єст я
складала у по своі внутці она мала штыри рокы єй бо я
ходила тепер уж не ходжу Не голодна З тым тиском бідує тай
тай знаєте я зложыла на лемківскій мові віршы перший она чытала Лемкы
в горах жыли і маєткы мали та недобры люди іх повыганяли Як
іх выганяли з домом ся прощали і рідны порогы слізми поливали Они
ся розышли як тоты мужоты а тепер не мож зріти брат брата
Діти хоч маленькы мусят тото знати рідну Лемківщыну треба памятати Ото она
такє чытала потім ят другє потім третє потім четвертый а тамше має
єден такій великій шол може буде говчыла як піде на ватру А
хтіл бы прочыта Хай є маю Іх выдали во Львові Я маю
книжку але не знає де она є зараз Як має дотая вам
покажы моты бумі ціковы Єды нищы дівчатко квіточок Дес єво віночок Ходила
м ся мыти впал мі на ярочок Доставай доставай правом ручком додна
Як ты го дістанеш того будеш годны Достала м доставы але уж
нецілий Вшыткы ты явочкы з нього облетіли Дівчатко квіточок шануй свій віночок
як не пошануєш долю се змарнуєш Творы якы облискы были влаєдны на
синь Мал буде мыщы єден медже горами медже лісами ішлы дівчаткы з
яфурками яфуркыми свямы і таты лемківском землі вшыткым богаты Є ту грибочкы
малины черниці на поли стигне жыто пшеницы Плотічкы зюрчат пишалка грає Душа
радіє серце ся крає Лемківскы землі зараз пустуют А вшыткы Лемкы за
ними бануют Ото такє Коли сом я співала і танцювала і всебре
Нопер мусиме скінчыти нашу передачу Бесідували сме гнеска про родину мыстівскых Івана
і Анну же мали семеро діти Морисю Йолену Юлию Петро Миколая Гулюдя
Мацку а осмо Улях ім ся вродила уж по выселіню на Украіну
Єдна з діти тота третя Юлия Містівска оповідала внеска о жытю той
родины в селі Розділя в часі німецкой окупациі Може наша передача вышла
кус за поважна і невесела але такий то был час під такы
обставины Уж <unk> років проминуло але на жаль і внеско сут люде
котры з власной войны свідомо зачынают і провадят війну котры мают насолоду
од того коли стріляют забывают мучат Але тепер маме війну просто онляйн
Маме єй в тыленовины технолоґіідут допереду але вшытко ся повтарят тяжко по
ІІ світовій війні было сой представити же по такій страхі масакры комусы
зас Захуті ся Мимо волі бесідую о тім што не болит але
досутім Друга част бесіды з Юлийом Мистівском Агнес Кольхулом буде уж не
така смутна бо чекают нас інчы темы а на разі прасял ся
з вами долгу підліся кулю буча запровадила вас Панна Кырпан Оставайте здравы
до стрічы за тыжден Слухайте сем <unk> процент лем наского а зо
Станиславова Для вас будут глядати ріжного цікавого шылеякого Анна Кырпан і Наталия
Асатурян Слухайте сем <unk> процент а будете мати цілых <unk>