70% #2015 - 70% #185 Юлія Мисцівска з Розділя (2 част), 10 X 2015
Еп. 2015

70% #2015 - 70% #185 Юлія Мисцівска з Розділя (2 част), 10 X 2015

•

Опис епізоду

To druga część rozmowy z Julią Misciwską z Rozdzieli, poświęcona losom jej rodziny w czasie II wojny światowej i po przymusowym wysiedleniu na Ukrainę. W odcinku pojawiają się też wspomnienia o rodzicach, życiu we wsi, okupacji oraz o pisan­kach zdobionych przez bohaterkę.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Слухайте семка <unk> процент лем на Скаркова а зо Станиславова Для вас
будут глядати ріжного цікавого шелеякого Анна Кырпан і Наталия Асатурян Слухайте сем
<unk> процент а будете мати цілых <unk> Витам вас ми моі слухаче
при мікрофоні Анна Кырпан днеска друга част бесіды з Юлийом Мисківском же
поможу ма презвиско Ольхова Она вродила ся в селі Розділя недалеко Ґорлиц
в <unk> році Для такых слухачів же не чули першой части вартало
бы повісти о чім бесідували сме тыжден тому Юлия вродила ся в
родині Івана і Анны Містівскых Была третьом дітином в родині а ушыткых
діти было осмеро а то Мария Єлена Юлия Петро Миколай Володю і
Наст Наймолодша Ульга вродила ся уж по выселіню з рідной земли в
Украіні Власні в першій едициі тыжден тому наша респондентка оповідала як єй
тата заперли в пивници і вымагали жебы вписал ся в список переселенців
Подібно діяли в стосунку до інчых мешканців різділя но і інчых лемківскых
сел Містівскы были поселены в самым центрі Украіны Полудню Кіроградской области в
новоукраіньскым реґіоні в селі Дворяньскє Як там было Так же мама Юлі
аж хтіла одобрати сой жытя Але не лечю наперед бо о тім
власні оповіст гнеска нам пані Юлийо В першій части бесідували сме більше
о подіях в селі Розділях в часі ІІ світовой війны о фронті
то была тыж оповід о тім як родили сой люде в такых
страшных а і траґічных обставинах як знаходили выхід там де як выглядало
жодного выходу неє Товды придало ся і знаня і досвідчыня і жытьова
мудріст напр мама пані Юліі коли си вчыла ся в Ґорлицях в
ґімназиі а медже інчым вчыла і німецку муву то товды в часі
німецкой окупациі Анна Мисцівска могла не лем добесідувати ся з Німцями о
важных справах но і потрафила вратувати жытя своіх діти мужа і інчых
люди Днескы більше побесідуєме власні о родийцях пані Юліі Припоминам жей отец
Іван Мистівскій вродил ся в розділю в <unk> році Мама Анна Новак
походила зо сусіднього села Перегонины і было кус молодця з <unk> рока
В часі ІІ світовой війны коли то Анна ходила до гімназиі в
Ґорлицях єй будучий муж уж воювал аж на італийскым фронті Але зачали
сме гнескане з війны зачали сме з писанок бо єм така же
кєд виджу когоси гардо лемківскы писанкы то все звернул на тоту увагу
Но то і тепер виділи єм крас писанкы і звідалом хто потрафил
так файні розписати вказало ся же то наша респондентка єст авторком тотых
писанок але не лем інчы пишгарды написали єй внучка же маномено Юлия
так само як єй баба Зачало ся в писанок і пішло і
пішло Но то слухайте нашу бесіду <unk>em Бо тото недобре ся зофорбувало
Проста она о чым писати Так а як пришла до нього нихто
не пише писано Та як вас даже быде сватия без писано Ені
давай писати Так Ні Я Богу щыро дякую же і мала таку
о тато і мому Моя мама была дуже неочыта она знало літературу
і польску і украіньску Коли мы ся вчыли і вчыли пові старос
бульба тото вшытко знал она вшытко тоту літературу знала і дуже марай
співали но просты люде То не барз може мали навет грошы жебы
дати діти ся вывчыти то вашы мамы были з такой можі богачырды
мама мала таку мудро тата він роби дорожником дорогы проводил Та він
діставал з грошы а потім пішла І світова війна гама з якого
рока мама была з другого року А тато <unk> Мій тато был
участник війны світовой был в пляну в Італиі Но то зараз власні
хтіло было тім побесідувати але з початку промому То мама мама з
другого рока І выповіли же єй тато мал державну роботу што бы
теато робил дорожником Так то было державно і мал а можливо йому
рідко было бы не дуже Украінцям давали посады за Поляну робил де
Жыли в нашым районі Але вони жыли в Приґонені Приґонені В Приґонині
робил Він пошыткы села Пошыткы села де де там выпысывали То был
як бы кус урядник так отая знаю чы то бриґадир был чы
хто він был такій Доси то же він кєрувал тыма людми якы
дорогы родили дорожником А тільку они мали діти крім вашой мамы дуже
мали мама Марена Василь Михал Штевка Олена Павлина Семеро єй было І
мал грошы і мал охоту посылати і не сына а ґілку ся
вчыта Мама ся дуже файно вчыла ноте як бы ся файно не
вчыла по німецкы бы не могла збесідувати з Німцями А она могла
собі раду дати Але дуже Полякы ненавиділи бо мама дуже файно співала
і части єй брали посывали до Львова На якыси конкурсы на выступы
то се кричали Русінька смердзон за ґноєм то хто кричал та польскы
дівчата Але якы де ту там там де ся вчела з ним
разом В ґорлицях видів Ґорлиця завидували тым же мама Русінька має такій
талант Така здібна ж так годна мама сильно файно співала Сидит нагівця
Сидит наганім дівця пише Пише в пише сьо напише лигисто вирідкуць ку
Зопето іоницькы Зопетого іоницькы Ці За мною Певне згадали сте ся же
співала для вас Христина Сольвій і іщы буде співати в нашій передачы
А тепер вертаме ся зас до нашой бесіды припоминам же мы тепер
в Тернопільской области пришли сме до Буця а пак до села коло
того давного міста село Золи ся Підлі і власні ту мешкат Юлия
Ульхула а з Дому Мистівска Пані Юлия вродила ся в <unk> році
селі Рызділя але вшытко памятат прекрасні оповідат і власні тепер оповідат о
своіх родицях як уложыло ся іх жытя Вертам зас до нашой бесіды
І вы памятате якыси пісні Гелог Є дуже богато писен зараз не
годна співати Я знам є чешскы пільскы польскых полны є росийскы і
украіньскых мы зачали бесідувати прому І же мамаже тату дал єй вчыти
ся до Ґорлиц і бардобі ся вчыли і добрі співали Мы на
кым скінчыли І мы на кєм скінчыли почала же світова війна розруха
і ниґде мама не пишла Но але чекайте світова війна ся зачала
в <unk> році Но она была другого рока то мала дванадцет років
Но а Леві на кілько років травала Е штырі но Інчы так
потім мама закінчыла і ниґде не пішла Дідо каже я не годин
більше я не маю здоровя мусиш робити на поле І робила на
поле Тота наука Ек бы просто для себе для себе была так
Але она ся і придала Но то ясне же придала ся але
просто же не пішло даси робиня то мама повідала же мала надію
же єй дадут на почту бо на почту посылали Але Украінців не
допускали полякы не допускали А выповіджте іщы кустю про вашого тата Номі
тато народил ся в січні <unk> р Пішол на світову війну же
не был навет полнолітній Но <unk> Досит тотже як му дали тоту
штятку тричы два кіля і мусіл тото нести до його хрести тато
плако Ваню як ти сираду даш Барду паруйонды Йо антары Ан Капенгайно
І Тато мал <unk> рік уж был в Плені В Італиі Венеция
Венеция знаєте на Владі Клімат мокрий спали на бетоні тато дістал Малярю
жы як ним трясло дуже Попав лікарню В лікарни уж мал таку
страшно высоку температуру а они ся збыткували над Австрияками На еты Італийці
бо то іхні ворогы были І тато виділ же його несут його
понесли в тру парку І потім досвіта медже трупами він перебыл дорана
Але той головний лікар мал таку привычку він видно знал же його
тоты хто там робил так роблят і він любил обходити тоту трупарку
І він тото каже так Я не маю ниякой силы Але кілько
можу буду стогнати же він почул же я жывий І тото застогнал
він пришол до ньо ріґмал Ін пришол до ньой каже Хто Тебе
тут принєс Тато памятал хто єй виділ Але як він повіст они
давали такого што одразу люде нагынуло Не хотіл з паляти бы іти
просил ся долше быти уколя дале і все люди на гене а
тато каже я не памятам І товды взяли го до лікарді і
він ну закрипил за ньом таку молоду ме сестру і она його
годувала І тато собі дал слово же як він закінчыт арміі буде
свобода він ся з ней ожен Бо она дуже добро до нього
відносила ся най даліко Но потім шо вышол тато з того Війна
є віна і тато загнали там де ім треба І тато пришол
домів мал <unk> рокы сім років не был дома Пришол до хыжы
а дідо был солтысом Дідот сідит за паперами што си пише а
мама так єй звати як я і я чысто до ней подібна
така мала як она Чысто до тотовой маме є подібны І тато
пришол віка єг бенче похваленый Єзус Христу з поздоровзя дідо відповіл по
польскы бы то переважно по польскы чужы люди бесідували А товди тато
сідит цідит нехто ся до ньони обзыва тод як тату мамо та
я важ іван Мама одразу впала в обморок Тато вскочыл Жеванів ся
жыли бо они панахіду за ним справили же він загынул Не было
як дати знати же не было не друга краіна То не тепер
мобільне телефон звязка колице было Але чекайте вывіли же ним было його
сім років сем років го не было але війна тырвала штырі рокы
Ном деси він там бывшо не одпускали Не одпускали його Як одпустили
то він пришол тому італийскому одязі так Його потім на фронти щы
взяли тата іщы дуже рятувала охочу вам повісти вшыткым молодым людям я
повідам як можу же великє значыня має молитва молитва і є така
молитва як же выпоможы девянослий псол Хто жыве в помочы Всевишню А
його мама навчыла на старословяньскій гой тато ішоло на штурм Бо каже
вечер офіцеры пришли дале кождому спирту выпити Они знали раз дают спир
то буде штурм І тото так молил ся так просил бы жебы
він никого не вбил і жебы його нихто не вбил І тато
каже так бы ме не послухал напроти мене никого не было і
я николи вбил А тато виділ як одрубают голово людини щы з
<unk> метрі лети дабо і більше без головы і товды впадеш то
было страшне на тото позерати А потім таток пришол до Мєтиі оженил
ся на мамі почали будувати хату не было грошів тато поіхал в
Францию три рокы там робил як был з роздільля тато был з
розілья мама з приґонены як ун так уни ся по мамин тато
был з розділя і мал поле А мама зо своіма батьками приходили
на поле робити тато маму виділ І так ся познаюли А тату
Не мал такых скіл скінченых як Ні тато не мал але тато
мал голову жыдівску він си радо давал Штыри клясы мал Але такы
досвідчыня як він мал в часі війны і дальше то школа жытя
Та школу жытя мал Перешол таку школу жытя же гу перешол Тато
не ішол домів гночы а в нас на лепинькы выпалювали нафту А
баба моя бабуся ґазваню жебы ты был норма долкым буде худок жебы
ты николи не был дохудком в дорозі Бо то недобре бо є
коли ся як село Пен та Мулины Свинтер Єден был і тык
тых Австрияків а другій был козаків рускых і там недобре было быти
гночы До пілночы знаєте тото люди колиси знали А тамто до мамы
повідат Так міг гудати Я ся трупами накрыло жебы мя куля не
взяла выся повідати же мене мож дашто Ага взяла і тата мого
Тато єден тов деколи на кони єздил по тот мама в горахы
треба перейти мацину бонакы і вапенний товды аж розділь А я в
розділю аж на самым кінци од Поляків І тато собі іде місця
світит так і веселы І табо взял собі таку трослинку так любил
собі поскірня і раптом де ся не взял на проти того місочка
де выходит на дору Свин пес маленькій сірий пес і мал кусок
такого гамолого ванцуха такого ґрубочо чергамує колесо з дворы Ягіры Ну і
тато туда він туда і там та воды не пущал тато вперед
тоту будеш миту і хотів ударити тым бантычвом хоті ударили тым тым
Як той певс выставил зубы як зо скабулів як почал вогонь летіти
з морли назадні лапысі ви та бощытели всяі і так мутотиіскы летіли
смо Тато відразу понял і зразу жыві помощы тількы тато почал жыві
помощы а він як ся піднял повітря з тым ланцюгом і зачал
леґіп вітер з кажденни така буря палац і погнал на сента ефе
Тота то є приметів домів што перестрав і як бахнул тоты засулбил
двері одразу вывалил а мама повідає до діда Юся на жманю ся
догром І му повідало до гудка буда гудок был давно же помочы
і вият Не знати має детро вчытів Хто жебыл помочы сервичню підкрилици
Скаже господиві заступник мі єсли прибіжыче моє погід надію ся на ньо
Він вырятує тебе вісцітє ловця слова тривожно плечима тебе закрыє під крылям
його буде надієти Як зброя оточыт тебе істина не злякає ся страху
ніч мо Нісри лишыли та і де німа ришол фінка є напад
і нісо полодеме Впаде подіште до <unk> правож до тебе не приблизит
ся Одна ты очыма споглянеш відплату грішників побач во тиго сподилупуванє моє
Всевижнє покла як прибіжеш тыє Не прийде до тебе з морама не
дотравет ся тіла бо ангелом своіх заповішок хоронили тебе на всіх путях
на руках візму тебе што часом не спітну од камін ного друг
нагаспіт на Василиска наступиш потопык везмі бо на мене він опулом выряту
і одпокыо бо пізнал ім я моє візле на мене почую з
ним я ускоди вызв прославлю долгы віко обдаруй явлюю спасенє моє Славо
циі сили ся тов мені приздал вікі єкоа Алелуя Алеуя Але Славич
О таку молитву треба знати Добри вилчу Милы слухаче хоцю припомнути же
ме тепер в селі Підліся Кулу Буця місточку Буцяць а і в
селах докола напр Підлісь Підзамоцьок ци як повідают місцевый Підзамок мешкат дост
дуже Лемків Но і в сусідніх реґіонах Тырнопільской области Лемків єст дост
Зато кєд бы так я орґанізувала дашто подібне до радия Лем фм
то певне оно мало бы головний осідок Буцяці чорткові ци монастырисках Ту
легше як в інчых реґіонах найти люди же бесідуют по лемківскы же
мают лемківскій дух же чуют ся іщы Лемками днеска му в устях
пані Юлиі Ульхуой а з дому она Мистівска Она родила ся в
селі Гызділя в <unk> році Дост дуже люди ту знают єй і
шануют бо долгы рокы робило учытельком і тотаком же діти єй барз
любили Тепер робит учытельом істориі Юж єй сын Бесідували сме уж о
ані Івані Містівскых родицях пані Юліі і о тім як єй тато
был <unk> років на віні при війску як воювал в Італиі а
пак оженил ся в ріднім селі і хотіл ставити нову хыжу то
три рокы робил во Франциі І коли здавало ся жытя уж такло
спокійні єдно за другым проходили на світ діти Німеччына окупувала Польщу зачала
ся війна А пак пришла нова біда якой нихто ся не сподівал
выгнаня з рідной землі Івана Містівскому змусили силом вписати ся на выізд
так він зо женом і семеро діти як і інчы мешканці розділя
мусіли выіхати в Кєровоградску област Нопер мала бы м выяснити даякы річы
о котрій ся ту бесідує Як знате совітска армія заняла голичыну <unk>
вересня <unk> р і совітска влада тырувала в Голичыні до червня <unk>
р за звернула ся гев <unk> Но то Голичына была пізнійше долучена
до Совітского Союза З той і з інчых причын Голичане для совітскых
діячів все были підозрілы все были антисовітскы все іх называли бандерувцями і
то вшыткых люди Аж до середины пятдесятых років ту діяла украіньска повстаньска
армія то департизанты найперше вымагали од місцевых люди жебы нияк не корили
ся совітскій системі не ішли робити в совітскы орґаны влады не служыли
совітам Вымагали тыж як бы жалобы бо Совітскій Союз укупувал Галичыну то
нераз вымагали і не робити пишны весіля з музыком не ходити в
клуб на танці ци до кіна утім повідали ріжны густі нашой проґрамы
Більшіст Лемків Влажні тепер в Геличыні першый раз виділи партизантів з УПА
але і тоты упівці переважні тыж перший раз мали справу з Лемками
і не знали што з нима мают робити полонены місцевы не знают
місцевых реалий Зато і не рушали іх не мали до них жадных
претензий хоц в ріжных місцях было то ріжно Але самым Лемкам в
новій ситуациі было барз тяжко они фактичні попали цалком в рабство мусіли
ся лем слухати совітского начальства Окрем того місцевы люде дост нерадо ци
навет ворожо приняли переселенців вшытко было і тяжку і непросто а в
тых місцевостях де діяла упа тото додавало напругы штоденне жытя Лемків Пані
Юлия оповідат же была велика ірония в тім же коли Лемкы пак
візджали з Голичыны в інчы реґіоны іх трактувано як то навчыли совітскы
ідеолоґы яко бандерівців а то значыло антисовітчыків здрадників і бандитів Ноза тот
конец сороковых початокдесятых років то страшны сталіньскы часы часы коли каждого чловека
могли хоц коли арештувати ци забити коли всядиль доносили як повідат пані
Юлия шестьори певне тот означыло як деси ся зберали шестеро люди тот
<unk> шестьоро все доносил на пятьох Но і зас вертаме до нашой
бесіды Нас вывезли в Кєрогорадску област Везли нас долго долго нас тримали
занґожаны Певни со три тыжні там зло ся мучыли в товарняках вагона
На єден то єден ваґон на дві сімі А потім нас везли
в Кєроградску област Привезли нас туда долго Стояли смо на ты станци
Не знає ци місяц ци три тыжні Товде приіхали за нами жінкы
де выіхали кєрогра мы приіхали на станцию Нова Украінка Украінка Мама так
плакала што смерце хотіла зробити хотіла ся то пити Бо а Боже
мы єхали по такых травах што не видно было людины Люды хлопы
пішли до войска косити не было кому поля колгоспы не обрабляли вшыткого
а там ліз тота зона степів жара річок нема камін ся нема
Чорноземі чорноземі травий трави трав Товды нас привезли так за село де
якы соі халупины і дали єдну кімнатчыну так уж о пец был
на цілу хату бо такы пецы там а до хыжы влізла ся
тілько ліжко єдно колыска і сіл якій то село был Село было
дворяньскє дворяньскє Кого змолотала А они нас привезли на другє село на
Стоянову але належало до того села такє як хутір І тамы кілька
днів были корова ся гночы о телеве Стайні не было на дворі
меблі вшыткы на дворі Они на нас позерали же мы польска шляхта
Яка мы шляхта были Мы просто дещо мали а они не мали
ничого Там такє як ліжко не было стола не было вшытко такє
з дощок збите А спомнено земли вшыткы і пец великій на пецу
спали Потім нам дали ліпшу трохи квартиру а тата взяли дале му
Не знає кілько там чоловік і фіру і підправили до Львова за
німецкыма кіньми Они дуже від Німців тягнули худобу потім Коні найбільше А
тото вшытко здыхало не могло такого клімату перенести Покы довезли то оно
по дорозі гну І тато тоты коні гнал рахуйте собі червень то
липен серпень вересель жолтен На початку листопада тато приіхал юж приморозкы были
А нашы люде ся довідали же на західній Украіні ту влили Полякы
штоси мож на хыжу найти Мыж мали документы же можна нам дати
І тато як приіхал вернул ся розповіл же він тут виділ нашол
хату за Тарнопольом якому со там селі хату же буде призол сюди
І четверо нас Марийка Єлена яй брат коля мал пят років з
чужыма людми іхали на західню Украіну Ничыма не мали тілько подушку переней
заголовок і трошкы лажків передіти ся выхали Коли в кєроградску облю Кєроградску
област сме приіхали на початку червня а выєхали смо в листопаді на
початку листопада так як чытал і кільку вас переселенців в тото село
дворяньскы приіх четверо Поділили по колгоспі по четверо сімей а не мож
было жы датує а де Так та як псів порозділяли по кологоспа
і вшы там велика біда была Не ани єдной коровы на село
не было Ани єдной Але люди там ліпшы за нашы А ліп
Тым што они до людини ліпше ставлят ся они подільчы дуже бо
не вам останнє дадут Як вас принимали Приняли нас люде добре Але
шоство Ничого не было корова на дворі стояла кінь мали ме два
коні своі коня на дворі стояли ся На дворі стояли і што
і корову Мали коро не знаєш шостелятком зробили бо я не памятам
Але корову мали а потім тату домовили ся з людми з друго
села чужыма людми тоже переселенчами і вырішыли іхати на західню Украіну фіром
жебы забрати дешну свого жы привезли Тато хоч мебли хотіл забрат привязали
коровы і коні взяли своі былколоскы были нашы коні І гночы тото
выіхала а мы поіхали четверо а мама лишыла ся на дя было
<unk> року і Петро і Володя Маленькій І они ішли своім ходом
Там лишыли ся А тамто поіхал фірм І коли приіхали вони в
Вінницку Лом Вырішыли перемончувати в єднім місци Якы банда напало Добре так
Бог дал же тато было на останє фіра його была є была
яма выбита бомбом як тока оборонко І тато як виділ же они
на кожны фіру і хлопы бы ножем ножем но жем поубивали тато
гліз до той воды Корову забрали свіры што хотіли ретрощыли документы забрали
на хату не было же бо они были там де си поставлены
шафє чешоі забрали та то потім пішли до лады рано жебы ся
пожаліти вони не знали што то когебе Влады євляды тото тото почала
споминати они тото так бандюром єдеш Ты Бондюры Хотіл ме тото зостремити
О тамто коли же Я не знаєш о такы Бондюрі боятам не
чул таку і тамто і свою правду О дим коли Лубіт Соборку
О тото каже та вы мене вбите але я моі семель дітей
на вашій совісті будут Я был єй в пляну і был каже
по світі Вы ме не вбєте мені єднаково а моі діти з
голоду похмирают як вы мене вбєте І єден якого си взял коплю
до тато і каж уході і тато пішол Є так тато приіхал
там до того села де собі нашол хыжу же будеме жыти мама
плотєм приіхала товды давай назглядати А мы приіхали в єдно село за
Тернополи єм великы ходачкы там дуже нашых люди і в тому селі
повіли же татова сестра тугбуча чы на підзамчку є І передала людям
як дахто прийде Настя або іван татоми жебы сме єхали на бучач
І мы бідны приіхали на той Бучач і Марийка нашла сама халупину
на підзамку і так зможыли Я просити ходила кузок хліба по людях
не голодували Мы бідували душ менічони мал Ане гыли сте ся ходити
просити буєнкы ниґда не просили Як чули сте ся коли Вам треба
было іти проти Так чули ся же єсти хотіло ся і брат
малий єсти хотіл Ясти троє мы попід замку не ходили мы пішли
на Нагіринку І єдна жінка пришла місцева правда принесе нам трох же
картоплі а потім дала нам кошык і каже Марисю пошли тых дівчат
они підут ім люде дадут то они нам надавали той картоплі мы
нести не годны были она мала і я мало Тай такє а
потім тато якоси ся нашли нас Я не хочу за тото повідати
бо мені дуже тяжко Тато як зрили Як мы жыєме заплакали повернули
ся і пішли А потім привезли маму они ся залишыли в монастырскым
районі там є село Добріводы В Добріводах лишыли ся то была зима
груден місяц страшний был всі іх Коровы сме не мали там ми
ничого не ма Но абсолютно ничого не ма тілько же стіл был
ліжка шафа ко ані єден кін рано же здох корову вкрали То
мама моя мама роды примала балькы ставила пявкы ставила натрала люди она
могла А тато пішол на курсы ветеринарів навчыл ся худобу лікувал а
потім пішол на заготовщыка брал грошы під під заставу і так заготовлял
ся і так нам рады давал І мы вшыткы семе робжыли Ну
там яйця він скупувал худобу скуповувал Сестра Настя надя ми єй кажем
то воны мы были вшыткы семеро на кірхворы вшыткы як єдно Хотіли
пити і пити і пити то цукровы бурака деси діставали і уж
кєм давали пит а вона застудила кір і пішло в очы она
дістала більма Она цілый рік не виділа на очы очы были такы
і вылікували самы Мама ани раз в лікарні з нами не были
низ кым всем самы лікували І біль ме вылікували знаєте чым На
стрипу сме ішли на річку Жабячы кореткы таке єш жабы вылюблят ся
знаєте тоты кырыткы приносили Сусідка народила дитину хлопчыка тато купили козу і
козяче молоко дітинє давали а она нам давала такого молока до чвертковой
фляшкы мама зробили масло і купили меду майового справжнього меду І так
ставили єй на стіл подушку під голову ме тримали за рукы за
ногы а тато На шкрабали тых жабячых коретку такого пилку засыпали і
тоді тым маслом і медом єй і так тоты більмы поспалювали Аґнескы
вшытко до лікарні до лікарні до лікарів А коли си раду си
так давали Так што ту зо жобіл цю Є такє шыжабы такі
ракушкы такі нало по срипі по річка воносена піскує Жабы ся вылюб
як знаєте а тото коротко на двоє ся розлут і дві половинкы
найдете і тото шкрабло ти біленькый тым зосыпатек І так мы найгірше
был <unk> рік бо <unk> был сухий а <unk> был голодний Але
Богодяку те тато з мамом давали нам раду і мы ложыли вшыткы
І тато кричали Діти вчіт ся діти вчіт ся бо вас я
дуже є вам рады не дам Та і такє Івчы ся Та
я працувала і вчыла ся закінчыл Ловен Скіпедиі Інститут та і так
до сьогодні жыву Ог Дорогы слухаче припоминам ся гнеска мы в селі
Підлісє Коло Буцяця і наш гізд Юлия Ольхула а дому містівско Поповідат
о родицях о рівнім селі розділя а тиж у тім што пережыла
іх родину в перше рокы жытя в Украіні Довертаме зас до нашой
бесіды Мы як то приіхали то комины ани єден не был збудуваны
сел а вшытко было зроблене з прудя Велиі кє такє великє та
ужо могло ся запалити І тот комин был сте пришли до сіни
то была дзюра выділа в дворы Ноє пришли І тоты пєсы тоты
великы можыткы порозвалювали поробили маленьку кухлоньку таку іщы нас было важливо слушня
лежанка Тількы пекарскій пєц під сподом а ту кухонька а ту лежанка
і мы собі на ньому сідили кожд не веч Мы найперше тото
перерабляли комин є тото пеце Добре А повіджте ци правда як пришли
сте гев то ту місцевы Не мали выходків а ходили до стайні
Лемкы зачали выходкы рубити но товни не тількы до стайня де попало
Ага даєц сте пішли на базар пробачте мені нефайне было Выбаште розчепірия
ся вірны же штанім не мала так І тако прилюдно біля людин
то нефайно тото было Такы такы міцнальтуры не мали не мали культуры
А што носили даякы ґачы ци носили якы нич не носили котра
дуже сларото колісоны голопскы хыба мала А тепер жытя пішу передне можна
повісти коли пришли сте зостали сте такый станы та так Місцевы тут
мали дуже шырокы спідниці Блюзкы такы шырокы і ту на поєзд ту
ся запинало і так ішли а тоты скірні такы мале як масничка
круглы з каблючком І тото не мало ниякого выгляду І они потім
тоты вахы вшыткы позанехали почали так перерабляти ся потрошкы тепер бы сте
не познали То вы бы повіли же Лемкы были більше еліґантскы так
Я бы м повіла тот більше начытень більше людянь і більше брали
ся до освіты м досвіт тот Зродили ся тагаркы підеме ми нагани
з кошыка будеме хырвати будеме тарыгати Сконарами скогнара мишол бым мя до
год бы мя смі Кєд бы сте мі дагали Што бы м
я хтіл тото дівцьо ся орне Што магоць карни хтів Пришла бым
я до голова скєд бы м сміл Кєд бы сте мі дали
што бы діли то шугаі Што ма білиічкы То бы хтіли то
бы хтіл Я была гарненька колись я бы вам показало своі фотоґрафіі
як є выглядал мене волося крутило ся было русявы коса дуже велика
ме дуже великы коласы мале внушы Більш як выходила заміш Косабу Латаґо
Розуміти очы голубі великы личко было дуже гарне Я мала хлопця Я
мала десят років <unk> він вчыл ся в технікумі Петро гарый был
хлопеци <unk> медведевець Но як Зустрічати ся мы майже не зустрічали ся
Покы вчыл ся в техніку міяв же на роботу пішлят <unk> класу
тато мені казал Не будеш поступати бо я тобі не поможу бо
я не маю за што Я поступала во Львові на історичны я
дуже любила істория найкращы істориі знала в класі Здало два еґзамены тато
послал сестру і каже най єде додому бо мама дала трохи грошей
на дорогу звишыт бо вышні рвали і продавали Думаєте автобусом грузовыма мешынами
мы доберали ся І тото кажды Єленовызамі што волена і денной еміс
Жено єміс на робот і вчыти ся вона не буде бо єй
не дам нич пришло і там є прачовано в лейком комсомолю Петро
Ломышын Печатали є на машынці а потім подивили ся ті што я
така старанна до роботы І мене як комсомольска конференция была обрали члены
райкому мене покликала покыєна Кордюкова добра была жінка сирота пятеро дітей было
бы знато без мамы Справедлива і каже Юлия Але сидий слухай мене
ты підеш на місци Стефы будеш учотом облік вести і бухгол терів
Я почала плакати я каже Я ничого не знаю мы бачымо хто
робит ти будеш і так я в комсомолі проробила пят років Я
поступила в Інститут і я пішла за шкільным тем Віділом піонерів і
комсомольців А я думаю як комсомолі долго не буду Мене тягнули в
партію але моя мама казала так діти Бы ви ся в червону
книжку не писали памятайте Бо червона книжко книжко сотони Як мене не
мордували правда што начальник імінял тотой тотой тотой і мені вдало ся
уникнути І я не пішла І я потім дружыла з тым Петром
а він был місцевый Четыри рокы в армі служыл потім на роботу
Зотернопель направили І він як приіхал відкус хотіл дуже штобы розписали ся
Він дуже мене любил і хотіл а одного разу мні каже Юля
Ты думаєш я не рискую нашы місцевы люди вас Лемків не люблят
Може буде такій час шо міні скажу тебе вбити Я задумала ся
над тым словом і я по добру відступила від нього Буде му
друзями і все Може є і плакал може є і жаліли Але
я Думаю піду тілько за того хто з переселенців бы міні не
тыкал Лемками Я пішла на роботу выдне село Заривінці тай каже директор
Юлий Вайне ідід до клубу бо треба лекцию чытати лекцию ся не
чытало але мусіл єст там быти Олодин каваляр підходит до одной дівчы
і каже Звідкі та дівчыны спід замочкы А лем чыха шляк бы
є трафі Я бє ножаку зразу дал То я могла зам жыти
за місцево николи на світі Бояло ся а як загальнту односили си
Не любили нас дуже не любили крыву Ну я знаю заволокы Яушеві
Паршыві є знаю як они нас называли Зате шне приіхали Мова нашо
не то кабула яку них єм не подобал А тепер з того
села Третя частина напідзамочку жыве єст свойому одному учлеві навед казовы Стьоп
Бочыш так сте ненавиділи Лемків а тепер сте всі до Лемків попритял
молчал шомал Козак Не той час молоді люди змінили ся старі такє
буде а молоді ні молоді Переродили ся Вы думате же ту за
нашы радянскы влады кілько было тых шестьорі Є Мій сын як поступил
бы він кінчал камянец подільскій історичний він історик вчытель тоже Приізджає додому
перестражы і каждо мене мамо мене кагабе вызывало його кагабе мордували і
мордувала за те чого на нього кажут Стьопа Місцевій і раст західньой
Украіны то ты Степан Бендера Стьопа За те чого на тебе кажут
Стьопы а він каже я і сам не знаю А чого Стьопа
Бо Бендера до західньой Украіны І кагебе його мордували і мордували і
потім йому дали вже спокій Чого тобі кажут Стьопа І він навет
знал того хлопця той хлопец был шестьора він доносил ся А потім
як закінчыли інститут якым мал быти випус то він грошы дал а
сам не явил ся Бо йому было страшно бо може дехто был
бы і бывіл Він выдавал студентів Якы то рокы были Коли но
та якы рокы были Закінчыл Та девяности рокы были <unk> девяности Західну
Украіну Стефан Бендер Брат мій был жонатий на рускій Маріуполі Жданів но
тошы Стефан Бендерай ся били і побили так по головішы была гема
Тома три з половины рокы Каліко єй прожыві помер вони нас ненавидят
не видят тепер што робит ся Лом ходжы не кого Серце моє
пло серце моє плаче Серце моє пло серце моє плаче гелько шугаю
Ціюш ся Леш ціюш ся не вернешного кры циюш ся лем зиюш
ся не вернеші ногы краів горит воюш ся не веріш ся не
верне Не мож вас запити не мож вас забити мож Вас забити
Вывны Наш мама з татом так выховували своіх діти што тепер од
такого не бож А якє было тото выхованя Якє было просте Рано
встати вшыткы клякати молити ся разом з мамом Вечер мыти но вшыткы
ходи вам боса шол выдумате же єм взуто ходило бо стернівці по
всьому корови ся базло Вшыткы разы Пришла неділя вшытко до церкви Я
в церкви мала своє місце де є мала стояти і так го
перед матєнком Божом рукы тримати цілый част єсы струі Розумієте потім і
гришов різдвяный піз мы колядували там і з вам шохата тріскала Тепер
того неє І вшыткы колядкы яку они колядували я знам до днескы
Пришло так в неділю тато брал скрипку та не был тато грав
товай тато грає на варштах або танцує А тато тату знал грати
нагута самоучка Нато сам ся малчыл Тату грал мы танцували співали мамы
розповідали тату розповідали тату розповідали про Італиів тату розповідали про Франців вшытко
жытейскє Колиси дітям передавали батькы вшытко што знали А тепер діти во
тото во чудо або телевізор і більше ничого Компютер ниякой наукы не
даєт дітям Тото є зле а треба вшытко народне своє передавати з
поколіня в поколіня Знаєте кажде село мало своі звечкы мало своє привечкы
а ваше село якы но там но наше было Такє як в
Лемків Але як взяти Боднарку чы Мацину ци другє інже село дешто
ся відрізняло від них Ну шо наприклад в нас была така привычка
што на святый вечер ходило ся по родині Мы шли найперше вшыткы
як іж мал быти святый вечер то іщы была тота привычка треба
дакому дашто дати І мама тому діти занесте тото тому тото што
небудь ци чесник ци капуста чы там кусок мясо чышу треба ся
з кымси поділити І мы там носили Талектували санкы визнак коня запіхали
дзвіночкыпы і мы сідоле на санкы ідеме санками Жебы чути было же
дзвонит і мы єхали до нас приходит татів рап татів Братоцло в
тот ден вшытко было в себе в розділю Але то было в
тот ден святый тот ден як святый вечер вечері До вечері мы
розносили а на вечерю мы зіхали до діда і до бабы А
вы розносили просто як дарункы дарункы так жебы ся з кымси поділити
Хоц што мож што небудь та І навет ту на Підзамку такє
был Покіди Бонцаривскій є то послал дітину ту я Спід замку сама
є там же є мій брат вылодял то честник кузніс а хто
маку приніс шыне потяле жебы даш додати А потім ме ся вшыткы
сходили до бабусі вшыткы внукы якы жыли вшытко было в бабы А
потім од вам і знаєте мы так по родині ходили до єдного
стрыка до другого стрыка до нас до цьоці насти То коли были
уж велия Велия на велиє мы так ходили конядували Страшно уж по
вечері Та вечеряли мы в кожній хаті А вы вечеряли в роди
вечеряли по родині Божно доглядували вечеря То была така привычка і то
файне было А ци ходили сте дес до потоку мыти ся перед
тым як сідати до стола До потоку мыте ся мы ходили на
різдво Аналию Ні На Різдво До потоку мыте ся котры більше были
а то мама Доміницин наливале дужо здуданой воды і метале там злізны
грошы Мыти ся грішми жебы было облича такє як залізний і вытрывале
Ака привечка была Ангелию не было такого Нію лем просто Нідале Андрия
дуже были привечкы А но но навелию як было туж пам слів
мі повісти якы пришли сме до того як бы пришли до діда
дідо Берестова баба ліпит перогы А мы єй помагаме бо на дуже
бо нас дуже знаєте помагаме а дідо товды приносит снопок сіны і
бере стівы ставы Стів треба ставити до сходу Сонця бо на сході
народил ся Ісус Христо І той дідо з чы поставил поставил тото
сіно і пожол такы слово віншуваня бо Нібы дякувал был за те
же мы дочекали того вечера жебы мы были здоровы жебы были щастливы
жебы мы дочекали ІІ Святого вечер Потім мы вшыткым молили ся разом
з хвором І клякали вечеряли по повечери знову помолили ся сіли самти
так в ґожні котів господар нагрубил О свічку господы за свічом потім
свічку высили позерали неє дим о токє І ворожыли з тым димом
Тата Но і што дим ворозіл Та нібы ничого не было было
дякы де вшыткы были добры Добры на кім кланец ся родюкуют Мыли
моі слухаче Предкінци хоцю повісти лем єдно Жычу жебы свідська жытя пані
Юлій Ульхуой же скоро буде святкувати осемдесятлітній ювілей Світило нам іщы долго
долго Любит єй найблизша родина вшыткы ученикы якых вчыла през долгы рокы
і вшыткы певне жытят як і я здоровля щастя божу єй благодати
Щиро дякую єй за крас в бесіду і пращам ся до Юлиі
Ульховой а з дому Мицівской до села Підліся Кулюбуця вас запровадила Анна
Кырпан Оставайте здравы до стрічы за тыжден Слухайте сем <unk> процент лем
на Скракова а зо Станиславова Для вас будут глядати ріжного цікавого шелеякого
Анна Кырпан і Наталия Асатурян Слухайте сем <unk> процент а будете мати
цілых <unk>