70% #2015 - 70% #187 Цапы, Данилякы і Доньскы, Воля Цеклиньска, (част 2), 24 X 2015
Еп. 2015

70% #2015 - 70% #187 Цапы, Данилякы і Доньскы, Воля Цеклиньска, (част 2), 24 X 2015

•

Опис епізоду

Odcinek jest kontynuacją rozmowy o losach mieszkańców Woli Cyklińskiej, zwłaszcza rodziny Czapów/Dońskich i zmianach nazwisk po wysiedleniach do sowieckiej Ukrainy. Pojawia się też wątek rodzinnej pamięci o wsi oraz przygotowanej przez Marię mapy i spisu dawnych mieszkańców.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Слухайте <unk> процент лем не Скракова а зо Станиславова Для вас будут
глядати ріжного цікавого шелеякого Анна Кырпан і Наталия Асатурян Слухайте сем <unk>
процент а будете мати цілых <unk> Видам Вас дорогы слухаче при мікрофоні
Анна Кырпан внеск продолжыня бесіды же ся точіло в остинной хыжы Мариі
Попівчак в селі Рудно коли Львова В усті до ней пришла рідна
сестра Анна Беченко зємешкат во Львові Хто слухал <unk> процент тыжден тому
тот уж зна же Мария ся вродила в Волі Циґлиньской в <unk>
році Анна в <unk> мала тыж молодшого брата Штефана рока на жаль
він уж не жыє Кажда зо сестер має уж третє призвиско бо
в митріці мали записаны може не барз гарде але рідне призвиско цап
Так ся писал іх тато Тимко і дідо Штефан Дідо Штефан певне
не ганьбил ся же єст цапом і в дума і за вельком
лаку Поіхал тади зарабляти але нашол не лем роботу але і караз
жену Татяну Крую Там в Америці вродили ся ім четверо діти два
сыны і дві дівкы Але товды Лемкы то были патріоты і як
Лем кус ся доробили то одраз вертали до Старого Краю ту в
родині цапів вродили ся іщы штеро діти і дівочок лем три а
хлопців аж семеро Наймолодшый Михал вродил ся уж в <unk> р товды
коли няньо і найстарший сын Петро вернули щастливо з війны Власне тот
наймолодшый син єст певно найбільше знаным з родины цапів але під інакшым
прізвиском Михал і двох його братів змінили жебы ся неганьбити назвиско цап
на доньскій Проминулы рокы ціле село вольоциклиньско а тиж і родину Цапів
выселили в Украіну Проминулы рокы ціле село вольоциклиньско а тиж і родину
Цапів выселили в совітску Украіну Єдны были записаны в документах яко цапы
інчы яко доньскы власні товды знаменитый стрык партизан Михал Доньскій постарал ся
жебы змінити моім днешным густям сестрам Мариі і Ані а тиж братикувы
Штефанови прізвиско і они тиж ся зробили доньскы Знате як то єст
в жытю журналісты даколи не знаш де стратиш де найдеш то єст
так барз часто Коли си моя приятелька Юлия Боєцько же єй родина
тиж походит з волі Циклиньской нарадили ми поіхати до Обертины селищым в
ґлумацкым рейоні Івано Франківской области Бо там жыє барз цікава пані Лемкыня
з волі Циклиньской Послухалам Юлію пішлам до той паніі і зробилам товды
єдну з найліпшых як мі ся здає передач процент Чом Но бо
Анна Даниляк а з дому Кулик мала прекрасну памят і знала прекрасні
оповісти о селі Воя Циклиньска а тиж бы співала цілу купу співанок
а она преціс р Но і тепер ся вказало же Анна Даниляк
то родина до моіх нешніх густий бо іх мама Юстина з Даниляків
То пані Анна з Обортины з яком зробила єм аж дві прекрасны
передачы уйчына Мариі і Анны Цапів Але наша стріча зо сыном паніі
Мариі Штефаном была цалком припадкова і він не знал же я тота
сама журналістка же была в Обертинів уйчыны Анны Но видите такий то
тісний тот лемківскій світ Но і тыжден тому бесідували сме покус о
вшыткым і о долях мешканців села Валяциклиньска а гнеска продолжуєме тоту бесіду
Повіли єм товды же была єм кустюкыщыруваны бо думале м же дознам
ся дужю вшыткого про Михала Доньского Але сестры не оповіли мі шыршы
про його діяльніст Для них то был найперше стрык но тиж і
не знали тілько як мі бы ся хотіло од них почути Зато
почули єм дост інчых цікавых річі а найцікавше то была должелезна мапа
ци схєма села Вуля Циклиньска яку зробила сой старша зо сестер Маря
До ней были долучены іщы карткы зо списком мешканців і додаткова інформация
о них Тыжден тому скінчыли сме бесіду ласні нотутій мапі но і
тепер маме єй перед собом то вертаме ся до перерваной на тыжден
бесіды просиме слухати І то єст ціле село переписати і написано о
людях як писы іщы додатковы інформациі так наприклад як дахто был Німці
зобыли ци штоси такє А было ва сім селі такє же повіли
людям же хто хоче може іхати до Росиі в <unk> р Нє
нас такого не было Бо в даякых селах Памянило нас це в
<unk> рокові дахто хто хоче тару люди Пау люди выіхали на Гомщыну
выводили Росия не до Росиі Е Украіну н я розумію Але не
было товды слова такого ним не підале на Украіну а повідали хто
хоче до Росиі можі іхати Было так в <unk> році не знати
жебы давно наприклад буде не выіл Нам же за Німци потім выізджали
пару родин з Переґримкы што метрова цьотка выіхала той рак выіхал до
Украіны на Украіну грів кадлю єй сіхали Но на Хомщыну де тому
чого они тале поіхали Я не знам чом бы были діти то
чого не може та не мож м знати Але знаю же выіхали
а отец з Холму сно іх переселили на Волиня як то переселиня
іх переселили на Волиня А як то было што то было трудны
діти што не знали То вшыткы як выіхали в Украіну то што
были в селі та выіхали на цят нахто лсе лже ся А
на писано ту хто ся лишы Я певной я тіль не писала
того што ся лишыл лишыла же штырі сімє Так або він по
як она Украінка або она Украінка то перешли переписали ся ту якы
родины лишыли з ґлема з Юстинна ся лишыли з мамом стареньком і
сест сестра з дочком но іх хтіли вывозити Но але был такій
случай она мі розказувала Пришла міліция она виділа же іда не буду
де тікати знате были на Лемківщыні велика хыжа і сіни бестівы і
на схід і на захід двері двері были такы што такы были
клямпкы знате Но і она видит ониж під дверями Виділа неє шо
вытягла клямпку отворила єй двері і каже Проше прошы ніх пан заходзі
міліция польска за ньом пришла хтіла єй зарештувати Як люди выселили як
люди выселили то для не з смаком тото было Хто ся лишыл
Хотіли єй в тюрму взяти Но вывести хтіли Но я не знам
Но і она клямку вытягла іх попросила жебы зашли і закрыла двері
а там потіку хыжы ішыл там Но там видно де є хыж
там все номалюване і а она до потока і потоком потоком а
тамтам же пішли такы беріг І аж до рікы і на другє
село і втекла То глосно до хыжы а она і закрыла Выклямкувані
з другу стороны з сіны Ні Ні но до сіни бо двері
были ту і ту а хыжу з нима закрыла сестра баба мама
там лямку вытягла і чым они отворят двері І они лишыли ся
самым хыжы а оно втекла До потока і до рікы і пішла
на другы селу Мо оні потім без вікно половы ходили то і
такє было ота родина лишыла ся поко Та аг родины тых старых
лишыли а потім другій раз єй зімали вона была три місяці в
тюрмі была Але вмерла вдома Она мі розказувала же такє было то
могли лишыти си лем тоты же напр жена ци муж были моя
мішаны лишыли ся і нас там Но такы вже стары были і
не мали з кым міхати у феску Павляк Шведа мал жінка і
сестра діти были двоє мал а обідві і сестра і жінка были
ну не дуже рухомы вже інваліта Тоты ж ся лишыли они же
мі ім і не мішали высево выіхало тых пару ся лишыло тотого
А был єден такій богатий Мрузскій Но то його вывезли то я
памятам як голо возили приіхала машына а зяднього было де звідси галичы
не приіхали того і кажут Же треба його ввести на ту климашку
То коли уж было То было то єзили назо вшыткыма Нє ні
не і жебы возили дес жнива были і жужнива може його вывезли
Бо я была товды в там тых Поляків єм была шум повідала
Ного року той сам рікше <unk> рік што вшыткы поварли лем його
іщі Він ся якой лишыл я знаю як там было діти были
бы того цеклина де медже Полякы там были колеґе до нас же
приходили до мамы посили звыма не выізджали Тате вы колеґы там в
тім циклині полякы нале братя поіхали свекруха з векым поіхали но дем
через тей не хотіли ся лишат на тот богатий был шкода было
осіго Переховал ся за тотчас Поляків На тім ся вернул але не
на долго оджыли іх не повело ся лишыти Нє да Але вже
не вроцю там не на східню Украіну а в Борислав Взят буде
отиль дей поіхал же сюди то є такє Но фактичні не можна
было ся лишыти бо не то было бы добровольно примусово Но оповідли
мі як то было тото выселіня коли зачали ходити аґітувати В Квітню
наше село вывозили Я ся порок пятуха а то вже зо зиме
ся началь Одласні вызнати яколи судили той вітувати То же было <unk>
рік але то же была зима Дес може лютий може січынь о
так же перепискы робили ті Спискыли і яка та хто там агітувал
Нихто там не агітувал Спискы спискы зроблены каждой сімі каждой хати і
все было добровольно як примусово Не міг ся лишыти Овто повіли людям
же Мати виіхати Так на Украіну бо такє было домовленя Сталіна Шураса
Украінці на украіньскы земли а Поляків на польскы землі Ци ціле село
віхал єден роз Так За єден раз вывезли нас <unk> квітня до
Ясла м же дві неділи там були буше Фолюш ся не однакам
великє село было одну партю відправили а друга партя ся была То
мы чекали пока іх не відправлят того відправили тоді Сталіньска облист называлицка
То іх відправили а через два дні нас заселили вже в вагоны
і нас весли То ми дві неділі щы были в Яслі а
нах в Ґорлицях в лікарні а машезі єздили до ней до лікарні
зошы Вайте з душ што з Высол Разом А коли люде дознали
ся же мают выізджати же ходили якысы такы комісари ция кудера І
і дав повідали ся потім сказали якого чысла жебы всі были готове
всі приготовили хліба на дорогу штобы з іх пекли но і все
забрали мы нічого не лишали там якє зерно хто мал худобу всо
то ся все заберало з собою А як люде рагувалже Мусят в
єден момент візджати лишыно А то ніби то нихто не питал ся
люди як они реагуют то было так Приіхали загрузили фірами до Ясла
а там до вагонів до тых туварняків і вціл перед А іхали
сме дві неділі Отакы стояли там стояли там стояли так але Люде
Нияк не протестували ну ну дайме на топер моє тужєме і нам
бы тепер повіли так Вы ду не будете вынів Вы мусите выізджати
і не знате де і не знало так і што бы сте
повіли Ну але Нє але треба значыт треба Наприклад яту жыю то
єст моя хыжа Яту власла яту жыла діда предіда здіда предіда і
наприклад ту мі прихладит догыж хтоси і повідат же ти тут не
будеш ты мусиш ся выберати і то взя і вшытко попакувати і
я Но перше што я бы віла чом я мушу ся выберати
якто так мусит быти чом я не мушу далей жыти в своій
хыжы якы люде реаґували бы то были кымси но за абсурдом як
од якы памятати як мешканці села ци там родины Лася Як реаґували
на тото же ім повіли же неє вариянтів а є повіли шынеє
же мусят вшыткы выіхати Так было повіджено тыма што приходили як они
аґенты ци як іх называли но а то як улискы же Но
як они Як люди повіли но то добрі як бы тепер повіли
Думаюч ся рыхтуєме ци я в так разы наше не перше село
было То бже з <unk> року началь выізджати А ми у <unk>
І Выж знали же знали о там де де Ґорлиці перед Ґорлицями
там жем році люде началь выізджати Іже <unk> шевіна ся не кінчыла
мыхнат не кінчыли мы были в герові День побіды мы застали в
героі Томы <unk> квітня з дому вышли нас вывезли в Догылы же
ясні были А <unk> травня бы были в хырові же то мы
кричали співали ті салюты то мы в гырові были А з гырова
до Луганьской област тоді була Волошыло Градска то мы єхали приіхали <unk>
чысля То з <unk> до <unk> то мы єхали З хырова до
Луганска Ровенкы зд настанциі Ровинкы а вже на станциі Ровенкы поприізджали <unk>or<unk>e
быти з такыма рогами Ной порозвозили нас <unk> селів по луганскій области
наше село село розвезных ріжных <unk> ґанчыт реґонох област по ріжных реґіонах
І выходили злоспів і куму треба было тільку люди тотоси брали як
колиси робы на Морі То одразу спискы вони уже зразу мали і
на станциі поприходили і от то село стількє то село на хут
был Нас было <unk> в тім хуторі <unk> Там де талычы наошы
выбрали не інтервю в однім хуторі они были тілько одні Ахні батькы
то в другім хуторі Они были тамті на крутім а ті были
крутоносілка называт ся нас хутір веселя Підгорівці там было <unk> В Куряцівці
там певно было <unk> На потім вже там я вже решта не
знаю ся проізді то там дід з бабом были но іщы сестра
тро Юрід нам была но там я точно не знаєш коротше В
<unk> місць нас розкынули Ну А як тиж люде реаґували они были
в купі в єднім селі І так повідали же будут будувати такє
было повіджене же будут робити села і так нас потім до єдного
села Але потім Не было кого давати бы <unk> травня <unk> р
хто скорше хто пізнійше з нашого того хутора лишыли ся тілько дві
сімє а останніми всі потікали То доровенок на кони гриц стьопу брата
нашом з <unk> року і другы до Юродны братань з <unk> р
А мы вже з вузолками тото якій си там вузол кыше на
коня з той стороны з той стороны были ти шоблитящы а ме
тошох руках мали так достанциі пішкын нуцю То кілько вытримали сте там
на Луганьской земли Но то <unk> травня мы приіхали а <unk> травня
<unk> втікли З рік Не выстарчыло до девят днів дорогу Ну фактичні
за рік так тікали ікали сме і так мы єхали так само
Крок перед два назад доіхали в лісі відключыли паравоза стоіме ден два
тредні в лісі на плитах на углю на каміню о так доіхали
до Львова Но і розкажят штыма грошами был Ам то грошы грошы
як пришывали мама де то ж не было де де кругом на
плечы сюде туди до куртонна а вжы то омирия пішла воду брати
ну і десінитка трісла та і розвязали ся тай пішле грошы Йо
з плечы іду назад люди грошы зберают Но я не помнуто я
там сись пару того взяла Де я ся подумала што то моі
грошыявац а они слизкє пішло за тряпкы де свойшы Ноташыткы не пішли
тото што спереду были тоты ся лишыли а што ззаду были то
Той тоты вішли І знате я не знаю скількє там пропало але
ті люди зберали і занесли до міліциі ті грошы А потім я
пришлялдам на станциі де мы стояли стою водом і повідам Мамі же
так грошы там люди зберали же і я наш наш а мамі
зразу стукло до головы мат спаст по плецях Ой неє то нашы
Ну і так они зо мной в міліцию пішли Но і міліция
все то розпитала розказала і то што ся лишыло оддале ті грошы
тай тото і оддале я не памятам скількє там бракувало бы што
ся не памятам нале оддале Во Львові приіхали міліция зразу на вокзалі
кожду осінє забрала нову міліцию Тримали іх цілу ніч там вечерм ясілисила
з братом під туде тепер не з той стороны як навехія тамты
фмуры якы товарна станция Я ся з братом не сєли брат <unk>
а я з <unk> і тых два вузолочкы там І цілу ніч
мы там сиділи цікали маму не пущали аж потім поплатили штрафы по
<unk> <unk> рублів ной нас ту пустили Мили слухачы припоминам же мыгнеско
в селі Рудну коло Львова де мешкат дост дуже Лемків пришли сме
до сестер Мариі і Анны в ґулі Циґлиньской Направду сестры пишут ся
цап а іх стрик Мыхал знаный лемківскій дієч сам сой взял назвиску
Доньскій і Марисі Гані і братови Штефанови так само змінил призвиско О
тім юж оповідали сме скорше Власні тепер молодча сестра Анна оповідала о
тім як мешканців села Муля Циклиньска было депортувано на схід Украіны во
Ворошылолградску Агнеска Луганьску област В ріжных поневірянях оны як і другы родины
втекли од тамань величыны а старша сестра Мария приіхала в Украіну зо
стрику Михалом Доньскым одіт пізнійше зато она пізнійше і оповіст яка была
єй дуля А спочатку Анна оповіст як родины з Воліциклиньской пришли до
Обертины Селища на сході Іванофранківской области Не знам хто гнеска нас слухат
може сут і такы люде же выросли наприк в Менбурні ци Отаві
і не знают докладні украіньскых реалий кінцях початку <unk> років в Східньой
Голичыні Нич дивного Не знали того і Лемкы коли трафили в східню
совітску Галичыну Не розуміли докінця што ся діє а діяло ся страшні
потім як совітска армія в <unk> руйці друг раз бо першій в
<unk> заняла східню Голичыну до совітской Украіны было долучено барз на совітскій
кавалок Но і треба было го гылтнути Решту Украіны через страшны репресиі
і штучно стварений голод люж ся вдало даяк зломити Але Ґаличына свіжо
пришытий кавалок потрібувал очывидні як найскорше совітизувати тотых люди Іпресивна машына зачала
діяти скоро масштабно і безжально Народный Комісарият Внутрішніх Справ Ци Поросийскы Народный
Комісарят Внутрішніх Діл од березня <unk> рока то ся звало Міністерство Внутрішніх
Справ занимал ся праві каждым чловеком бо каждий міг быти під під
під під під під під під під під під підозріньом Но найперше
учытель священник хто буд зо сельской ци міской інтеліґенциі ну селі тот
напр зрядил з сельском чытальньом ци провадил кооперативу тыж арештували просто богатшых
люди задля того жебы забрати іх добро іх мешканя Нихто Абсолютні нихто
Не міг мати певніст же його заран не заарештуют Барз важна част
діяльности репресивных орґанів повоєнных роках то была борба з УН І В
часі війны част упілців пішла на захід але част было рішено лишыти
в Голичыні і фактичні лишыти на вірну смерт Ґрупы украіньской повстаньской арміі
нашли ся в страшні тяжкой ситуациі і уж нич не могли выграти
а лем гонорову гмерати за Украі До такого докінця допровадило немудре кєрівництво
УПА а тиж ОН орґанізация украіньскых нацийоналістів Ґрупы УП вымагали од мешканців
окупуваной совітами Галичыны жебы они нияк не корили ся новій владі не
ушли до кульгуспів не ішли робити до совітскых орґанів лады совітскыма учытелями
но а за такє же дахто з місцевых наприк пішол робити яку
было кульгуспупівці могли притигнути і застрілити а з другой стороны кєд дахто
нияк не вводил ся наприклад быти тым самым головом кульгоспу і што
си нефай не повіл на совітску владу так званы стрибкє могли при
тигноці го арештувати і выслати до Сибіру ци одраз зострілити То был
якій ґебельскій карнавал Дощасто єдны переберали ся за другых Чекісты приходили позбераны
яку упівці ци бандерівців удавали чекістів нараз было і такє же тоты
переберанці же удавали лупівців ходили духыж кричали слава Украіні наставляли на ґазду
автоматы і вымагали єсти А коли ся не єли гворили же они
чекісты і арештували ґазду бо помагат бандитам упівцям Упа товды не міцніла
лем робила ся штораз слабше при току новых люди в такій ситуациі
не было Не было охочых сідити в лісі в болоті у снігах
в достях Зато часто ґрупы УПА приходили до ґаздів же мали дорослых
синів ходили з автоматами дохыж і вымагали жебы сынци сынове ишли в
партизанты Фактычні повійні в Голичыні тырвала друга війна тиж страшна Тырвала пару
років Репресиі тырвали і тырвали але Сталін мал переконаня же масштабы є
в Голичыні барз скромны зато было заплянувану іщы і окрему Акцию Захід
найперше проти УПА і УН Но і зато же совітска господарка потрібувала
не просто робочых рук але рабскых робочых рук рабів на стройкы комунізму
Акция тырвала лем єдну добу <unk> жолтня <unk> рока і была барз
добрі прирыхтувана Было прирыхтуване війску транспорт вшытко Операция захід в містах зачала
ся в д годині ночы в селах <unk> з раны За тоту
добу як подают офіцийны совітскы документы з Голичыны было выселено до Сибіру
<unk> тис усіб з них <unk> тис жен і <unk> тис діти
Але тепер подают і інчы цифры же направду было депортувано <unk> тис
мешканців Голичыны значыт два раз більше даякы села до чыста вывезли на
Сибір Но і даякы з тотых люди направду мали стосунок до УПА
ци УН но а інчы цалком не мали Але кого то цікавило
Так іх хыжы нераз селяли уласні Лемків і мешканцям села уткаль вывезли
люди не раз тяжко было психолоґічні приняти новых сусідів но а далей
не буду говорити нич далей оповідит пані Анна Од тамты мы поіхали
на Франківску област за Колюмию бо та што одна іхала з нами
то єй брат ся за австрийской війны ту воювал і ту ся
ожени в лисіт ся в Камянці Як казала то єй братой шосі
лисила в Польщы іде від коломиі Івана франківска від коломиі там чоты
камянка тыри кілометры а потім обертин коли было бертиньскє район а тепер
вже о ней суті села районы той вотепер тлумацкє районста Ну і
мы тоді поіхали туди до того Михала Приіхали там ті чотырі сімі
мамин брат мы Фундаєвиці і та шыібрата з єстином Но там хатина
маленька і троє діти мал то до стодоли всіх достодоли Мы ціп
на тій студолі розложыли потім сіні ну і ту ті як зна
як іх назвати Бандиты ни бандиты хто тамті ходил што партизаны ци
партизаны Ну то партиз я знаю Коротсят етішы повстанска поностинна нь хватила
за шыю думаж мі одорвей голову бына так ся бояла Было і
я была ся мала Но она вже така была та вже дівка
была На більше тілько брат был середкого року і тот дворідным брат
з <unk> Но і мама были і оті двоє старых фундаєвеці но
і та ужы приіхал до того брата Но і мамин брат і
братова Не бояли ся жебы не розстріляли нам бо то не найшол
А да они дос до вас пришли ци я там до того
до того Михайля де ме были в стодолі они з тіма лямпочками
фанарикам началь світити а так ся та бідна бояла што каже як
ня хватила за шыю То я думам же мі одорве які не
могла ся дотрожыти бы ся бояла жебы єй не забрали жы не
зґвалтували На він што сім там дал штоси ім там далшы нас
лисили і пішли Іжыл товды та а мы на другій ден Поіхали
на чы мы ся гнію го лисили а мама мамин брат Оташ
його сестра пішли до Обертинату ди в районі Но і там нам
ті хатины дале з початку они ді ліпшы а нам попала така
хатина што як дож был то не было де класти всяди текло
Но мы там певно зо два місяці пожыли А одна хата ся
была пуста шобы Полякы выіхали сюди На хату закрыли хотіла сестер та
зо свободы єй взяти Но по тому якы мама пішли до району
а там был головакол госпу но і мама мала документы тоты шы
тато партизаном были лишы загыну ну і нас потім переселили до той
хатины дашыш жебы пішли шом же так бы доновой не зовсім новано
але не текло не было як грешето Ісподарили так і мы там
до <unk> року прожыли А потім переіхал Михал Тоть Доньскій до його
желіво тамихата його батькєвій поіхал до Росиі татам до Луганскы забрал дідай
бан але він том тоді ся не єздил а по тому же
поіхал за нима ту Валишылоградску област привіз іх і оту Достал документы
ті переселенці одту до ним получыли ту хату Но баба вмерли в
<unk> році Но і він тоді приіхал жебы мы переіхали ту жебы
з дідом тубули а він жыл на улиці коніва Як раз вхід
в стрижскій Парк тот друга брама перед кінцьом з лівой сторы на
другім поверху він там жыв а з початку жыл на стриху там
де стриху жыли То вна приіхала ты в <unk> приіхал <unk> на
другій рігна приіхала легы селил же на Михайла А мы приіхали кінцидиш
бы мы ся садили ся де сде сколо половины після <unk> травня
Винроз вий Ну на ся лишевах никарних пиштали в Ґорлицях а мы
там приіхали дес після <unk> о травня бо памятам што мама іщы
ходили по людях та хто яку дрібну бульбинку тотроха посадили а посадили
зобрали девниці не было до кіпця запхали там оближыла она всяк весном
Одкрыли то тамт черкало як горіхы што змерзло на другій рік знали
окту ґоздувати бо земля інакше вшытко інакше Е вшытко не такє як
вдом Но так нис немо пришол єс на пусты Тотуж Єдна перинка
і кусочок того під голову і все То ся добре же там
людина была в головы жінка Людина была зічы дам де выжыли луганьску
люга же мали а в луганьскій области тож нихтож не мал права
выіжати а головак колгаспу тобу Така його сімят двоє дітей Лем Кілько
мол дітий То не він мал його батько Агай а він ся
дешыл та як головою колгоспу в кє бы был батько головою колгоспу
але там де мы жыли в тіхаті то і сын той хазяйкы
того тата Старобільску выкыну як ріка була сильно влада была вын гоц
вык єздили туди на базар він гошмарил до рікы там да так
він потім в тюрмі сідила з тюрмы го забрали в арміі был
таяктых заберали То як Ну так ну од видно добре доходил Він
был голов когоспу на то были напротів хаты Нє нє то но
аж той хазяйкы де мы жыли тото сын шмарил го до рікы
того головоспу ді той ся мал двоє діти но то єднадцет было
при арміі синів четверо дівчат было в Німечцині Коротше лишыл ся тількой
Микола ся головою колгоспу лишыли ся Маруся што была телятниці Ваня з
<unk> р зі мною до школи ходил разом і щы одна лідаш
з Любкой до школы ходила четверо дітей дома было а останні в
Донбасі там в шахтах были в Німечцині ісиній в арміі Та як
ме выізджали в <unk> році то ся никого нихто ся ся не
вернул ні дівчат І з хлопців ся ся нихто не вернул Тількы
та той хазяйкы де меґуле та дочка сімечыны вернуло а ті двох
синіло на то же два сыны были то же ся нихто не
вернул тілько та дочка шнобы в ней І заразу за нами такій
дід Василь был то його дочка іх сі дві тілько вернули з
Німечыны а останніх же нихто як не выізал Ну і так головику
Госпу жінка каже порадила нам што <unk> мая тут всі ся напють
бо з той радости ден побєды а ви тоді тікайте Зань мы
всі тоді а мы переселили нас тоді в садік бо садік не
робил то нас до саді ка перевели до того Но так ту
была того головыкуспута хата а ту наш саді зразу за єй плечами
Тота сім ядей было <unk> Она в саді куповарихой робила та ся
його жінка Набже того сына шоґу голову і Господ робила жінка фельдшером
но то онай сказала што на з мебліз купила заплатила грошы бо
моі меблі нам уйкуд мамин брат зробил то на завто все заплатила
і каже они ся понепивают але ночю тікайте і мы так што
не здала а посовітувала і так му втікне такым способом На приіхали
Івано Франківскуй Обертинь на там голодаш пищыт што сте грошы хоц бери
грошы мама так ты грошы шмарили на стіл Іджте грошы перешли по
селі Неє декшто купити нихто не продаст Іджте грошы но то ідзь
Но так была лобода там по сусідскы зєла Оля та допринесла нарваля
бурацянкы но і лободу дозволено нагороді зберати Ота лобода нас і списалей
та бурацянка А чом грошы што мож было не было де купити
нихто не продавал Тоты ся мали каждый тримал для себе в луржеку
То вже был <unk> рік і <unk> такє самы был бо ся
не вродило та іх Хто ті мєсны вродил Хто ті мєсным але
но то мале тримали за себе Вырук Яз На рокы я перш
грудня о на другу грудня на штырі рокы меразниця Нас тым з
<unk> я з <unk> а брат был з же помер <unk> листопада
Бедены Поміджте вас вшыткых ы брат брата Яхмено Доньскій Штефан Тимофейович року
<unk> Вы міг повіте як то было же так доправды то были
сте цапы Перся так Та як ся стало Чом мусіли чого бы
они пішли ся вчыти Михал Штефан і Іван был в Німечцині тым
масарьом так ся называли штокы свині там розробляли были Михал пекарьом Потім
і Штефан стал пекарьом Но як паницапє но і они сі трьох
рішыли поміняти фамілию на Доньскых тата брат так А Франциі брат Америці
два браты так ся лишыли на фамілиях цапы І тато тиж ся
не переписувал на фаміли цап Аж же тоді в партизанці то вже
його там переписы так было написаны документы цап доньскій буду єстно го
то вже його вони переписали а нас В <unk> році приіхал стрык
тот Михало Доньскій приіхал до Обертина і пішол райсполькум До Критюка был
секретар райсполькома І він нас там переписал на татол фамі на доньскых
А то не Три браты захтіли змінити ак трьох замнебарс як бы
файне тало такє прізвиско і хтіли на ліпше Они хтіли просто жебы
ліпше звучало ци іщы были А певно жебы ліпше я не знам
одкіль таку фамили выбрал Я того не знаю Але дивний жытоньскій та
якось якось штось высіли они десь Може началь тій рубити Та доправды
як быцопы Так так була така не така наша подіду фамілия ца
мама о такій на цметер і є ца она ся не переписувала
мама То тількє настрік перепису перепису а переписал чого бо тім туты
тых партизанів то всю то вывозили як што якы підозры зо школы
рано прийдем же той сімєйной матоі жебы нас не позабывали тамтів тамтам
о Вартині в Уґортині то зато він ся боял Михал Жебы нас
было узнат што партизане тато был жебы нас не позабывали То він
зас такою метою нас пішол до секретаря до того крытюка і нас
переписал сі другій а мама ся не переписали Так ся з такой
маты што могли быти партизанты Нику не те не партизаны там выбачте
хрені знал хто там был То так от Як хтось был шой
за чымо зьох до школы сме ходили приходим же то і сімє
нима На другій ден приходим ноцю вывозили або вбивали або вывозили Я
знай роби А то было Кым бат то не знаню Не знаю
не буду говорила бы не знаю Факту уж так было Мы на
другє село ходили до школы то в нашым селі в роді никого
не вылезли а з другого села то богато вывозли Пішли до школи
того нема на другій ден дішли до школы же того нема ци
вывезли на Сибір вывозили Хо за што Там ня розбереш тоді было
то вернеме товды жебы тото вшытко зрозуміти вернеме до часів війны то
вию жбы оповіли так вернеме до часів війны то час німецкой окупациі
были ріжны якысы партизантскы ґрупы дай меда да да І гласти шта
были якысы мож діти были мото не знаме но але Але вашы
стрык до того ся долучыл так Но і видочні і тато был
пайті написаны што офіцер Атых до документів же не знай де тото
єд документы стефаны зробили Офіцером сном зяня тішотам было написане на датовых
документах Давы іх виділи Ну так Михал был він всіх і Штефана
і Івана і тата всіх втягнул до того Штефана Нє Як бы
Штефана втягнул то бы Штефан Бо тамбіл ни Штефан тому не был
не хте Лом ходж види Серце морече серце море плаче Серце моє
плаче серце моє плаче гелько гаю Ціюш ся лем ціюш ся лем
вернеш до крыш ся лем ся не вернеш рідного край горитте бачте
борюш ся не верш ся не верне Не мож вас запи не
мож вас забити мож Вас забити До тата і Івана в один
ден забрали Івана з Німецины там де він робил а тата з
дому забрали в одден была фіщы вбиты десяткуваны были То так Значыт
в <unk> р Польща была окупувана Німцями і пришли Німці і ротато
тата товды забрали копати окупы якы в <unk> році А мама там
на кухні носили воду гісти варили тото недолго было назвыл ся о
дві неділі кім в <unk> році там стояли Німці барз скоро заняли
пульт так там нас так за два дни певну фактичне ся вітамі
То там нас так скоро пришли Ні Полякы втікали памятам іщы пришли
там клонецы брали до стрыху коням а стрык Штефан был тиж при
войску але він уже мобілізувал стол Да той час як ся міна
кінчала То они были в Дембіци бо мы Іван робил дембиці тым
масарьом той старшый шу Німці губили І памятам же там якось дали
собі знати ци Штефан приіхал жебы тато поіхал за нима привести іх
бо машын неє а поіздат певно є звідкідкід знань Тато поіхал за
ними і так везли з дем біці іх ну поза польом обочынами
дез якоси што і одразу до ліса Інає же Штефан пришол домів
а баба плачут же о конец заберают конец заберают тотак пішол там
А тоє польскій вояк знайомы што дес разом і служыли зо стрыком
бо стрык ся перед тым мобілізувал перед том самомійом Але як оси
што разом были той І скоро скоро перешло польска віна нас перешлали
та то скоро перешло Но але за той час двоє люди пропало
в нас бо всі втікали до ліса мужчыны то з конями бо
коні булякы заберали на форш паны хлопів брали з фурами жебы втікати
Но і худобу там вівці хто мал то до ліса Но а
вже пришли то Німці но та вже ішли бы же тоты перешли
не будут брати а тоты тількы ідут Но і так тамдва така
і єн был кавалер єден мал може вісемнадцет років І вівці ж
заганяли но а вівці невеликы а людина велика Німці виділи же ты
же людякісы з ліса то і ся бояли кричали там галь гай
дале То што то м розуміл І тото бы ішли домів Но
і забили іх Вый так пропали перше в нашым селі як іщы
Німці ішли на схід І зачала ся війну зачала ся тота німецка
окупация і товды завели німецкы порядкы і треба од леґены та континґєнты
платити давати вшытку і дос стругу Інці заберати та молоти так як
могли так мени сховали а деколи в ночы моли То спочатку такє
было а потім не было жыту Подумали же бы давати молоти млина
та маж на Лемківщыні так аж ся не родило жебы мож мли
надавати Кожный выжыла в як міх як коли деяка земля была што
на териториі то є такє І тепер мі повідте як то то
то то то то то то то то тоты партизанты як то
было і прошу го стрыка был был такым діячом кус То было
дес в серпню або в липню як стрык приіхал до села і
ішол же до дорогы бо там машын не было то хыба попутня
якась машына могла іти жебы взяти Так нераз ровером єздил то девятнадцет
кілометрів было до Ґорлиц што до Ясла што до Ґорлиц Но і
вышол з хыжы же до дорогы а він же иде там з
дорогы машына там стояла Легкова же дали сиґнал стежка поза хыжы І
была дорога така як пут нас называли путы помедже хыжы А тым
путьом же міліция ішла А він пішол поза хыжы стежком а там
же дали сиґнал Тамты шы там были тым Но і тоты уже
ся вернули том стежком но і ззаду і так стырка забрали Поліция
поліция ґєстапу Ґєстапу Но бы малем вказана же же він то орґанізує
партым ті орґанізациі то было Но там маєте написано я вам ту
давала не было арештоване Ґєстаро но <unk> но но но но Но
і як його забрали то дес певну понедільо як там было Но
досит того же там забрали більше з уст ся забрали там двох
мужчын як них потім была перебывала трохы Но багато там ібра Но
то орґанізация хтось же попал выдал но то вже там арештували там
не знаме кого і якшы бы м діти были не до того
Но факт того жем майте написано же пришли і выкупили забрали іх
Тоты котры были в тюрмі то іх вы забрали та што пришли
в тюрму написано під час акциі на вязницю заграли його о ківцікы
но тоты аківці Прешли яс ґадник так пришли там того дежурного ключы
десь взабрали выпустили хто был в тых тюрмах А хто был там
деншо тримали його ш на допиті но то то то то то
то то то то то тоты там ся і лишыли А Михала
то же стрыка то же так катували трубами били його ногы Пса
пущали ту пещу зімал зубами та і вырвал то такы маураны ту
дзюры што потім долго ся в лісі то ся гоіло То в
лісі то там з Переґримкы ходили бы там більша была орґанізация то
тых люди што разом працювали то страшным укрымал Орґанізация яка то была
орґанізация тото там были як то выси ойків в мирны часы уж
бесідували Ноч мы діти были ден нам до того было были доросли
ваху молити коли коли той шкляну ся грили о діти то ся
тамі гамулка в тім тому буду видно то він ціх він был
ти може орґанізатор ци хто Бо тамта хата де мы потім жыли
то там зборы ся робили то ся того діти крыло то на
такій склепны мале то на склепі там на сіні Я виділа хоц
мала была ме на то нецікава лона але все дато каже іди
ідий одти ідий од діти они там всі зберали прошу там говорили
то діти то не знали На стриху на сіні нацували там хлопці
знам выліз лят драбином а они там на сіні спали На хто
тото был яката орґанізациі хто його знає што то были за люди
што втадіти мали Там ме ся того нецікавили Як партизанци приходили нераз
Но я так чуіл в хаті шыж так пахне Та діти і
дід там до миружкані до сусідкы ся мама там уж як стрек
был в партизанці Мама там што з якых коржыків там на пекла
штось такє приходиме Шос чути што шути ну ничого Додайте ж спати
бож пізна година Мама десь надвіря туди всюди а в перині Перина
там наложена на скрини бо для багато было на ліжку в перині
там плепхала руку ага єщоси Но сам трясли сме мы жебы не
знали бо діти того на што там воєта Но там вшыспечене было
такє до ліса передавало но то ас єд разяно сива на плечах
а збанок Сыр зо сметанком зма ся з маслом тошо мали хліб
мазати і хліба дві буханкы скількєм там могла занести Ну і так
мене туда до ліса Там каже стрык на ялиці з тыма рольнетками
і він же сін ме провадил з самой хаты до ліса на
я про то не знала нап ом Де там я мала дійти
то там ді сла він выйшол забрал і казал я то віддале
і наказал мі ся тілько не оглядувати бы там была дальше землянка
но они пішли в землянку На я ся роду А я ся
ровно не огляду ся покайшля не гляда а одным оком то бачала
і я бач ла де Він там відкєнул такє гіля і пішол
туди Але я про то не говорила никому во то один раз
то мене мама з тым посыла такій збанок з тым сырзос з
маслом што вына хлібі і дві буханкы хліба м на плеча мі
тото привязали я так тым з тым ходила Для выку впомагали партизаном
Но те Я тото никому не повідала бо то было секретом так
мыслали так сказали то він я кажу што він мене с З
своій ялиці від самой хаты як я вже вышла то я вже
в нього была на прицілі Він виділ а потім ім глісіт застряла
в єднім місци бы там было то было то Демко ня звідтам
вытягну провіл і сказал куди іти а Демко видно мусіл знати Бырідний
брат найже был Дем поприходил нераз думамо то тро рідный брат нас
Нашой мамы дво рідный сестры сын же кавалір Буржы ся ты не
женати належ зросли то він мене з того болота звідтам што я
за стряля вывіл певны коровы там пащы што чы коня на понятя
не маю што він там был він сказал де я маю іти
Но то вы діти не знали што то за люди што они
там родит што они там в лісі чого вы то нич не
знали Я знал што я іду до стрыка стримным мам зустріти тым
м то я то знала Но Вы в такый спосіб як косы
знали не знали але помагали Як вас посылали як Вам повіли да
Я не ходила ниды Але я коровы пасла Бо была найстарша як
тата не было то мамом на роботу на поле ходила Але як
приходил стрыку не раз ночы аме щы зо своіма то я вже
не спала бо як я відчувала же бабо же ся не сві
Вікно засунене а мама каже певно там пришла якась до них Но
а я вже відчувала то было мене не обдуриш так Но бо
там печет ся шожны то хаті ся його не має Но шожнує
Раз під жорнами вже голоси не пізно струковы черевікы підж нами в
стайні Етакы нам же стрыммал такє як належы сомну але не знам
чого там они є мам і човника жебы мама ся не бояла
Бо то страшну было Неразкє Стапу приіг тато така і бабу забрали
діда забрали після як стрыка бы пустили Они три місяци были в
тюрмі Вшебни Овес жали баба А дідо был хворий на ліжку з
неє товды дуже запаленя мам Но і поіхали на поли забрали бабу
приіхали до хаты забрали в калісонах діда на машыну і до тюрмы
І сказали покы ся Михал не верне то іх не выпустит але
Михал ся так не вернул після той тюрмы Ло м якысь выпустил
не зна якы місяці выпустили шолы там в тюрмі з устя Но
той хлопці ся признали Но той хлопці не признали так так ну
і так поіхали побили іх А батьків не брали То пшо были
выпущены але вернули ся назад ну вернули ся жебы тата маму пустили
двох сынів там де я потім перебывала в них стрек мене дал
То батків выпустили а нашы три місяці одбыли ну і тыж іх
выпустили а тамты же ся не вернули га стрых ся не вернул
та і того бо він і не міг ся вернути бы был
масакруване То страшно было страшно но але знаю ся одного забрали так
же приіхали а всекуль нас ставали бо же знали тут малиточку А
він был тамтый другім кінци села То мы січку різали бабы там
худобі Я мама шемі товаришка така помагала там маівна з Нимців нам
і помагала дитинстві то січку приходила помагати різати боєдному в корбі чы
мленци молоты приходила мі помагати Мыріжеме а ту приіхали і обернули ку
о діда хаты і перед нашым стали Серце зачало ся так быде
певну жепу маму Тата не іщы маму Мама же пішли на стриг
ціна нам не метале жебы м мали корові дати бо то было
же якоси Же пізно госи неабо вже може зима то зима вже
была Но так єстапу при ґістапу Але приіхало там за другым Но
ту же пережыла што нервы з дитинства жы зрушены Ну і тамтого
забрали і так пугнеска о неє Двоє діти ся теж лишыли повіст
про вашого тата про тата мы так не знаме ничого бы тато
все дома спал ниґде не ходил жебы десь ходил но аже там
спільніст мал і все до мами казал Ой уж ты біда ничого
не зробиш діти вже підросли коня маєш фуру маєш пуг маєш борону
маєш вшыткы мама не Лекка што ты мі такє глупо то бесідуєш
Што старіше ся бережмерати Но а они може і одчували же то
як што з ож з єдныма быладже може з другыма быти Но
як приіхали за нима то може десят хвилин вхыті побыли і забрали
іх І то і позараз зараз приде сказали ім же вроді тато
скаже ідут обяснити чого ся переписували браты і кули дато ся не
переписувал Переписували цап а другы так перейдут провірити тамонку документы Но як
тоты документы догнеска провиці Атовы так поєднаючы тато так повіли жебы мы
не плакали Чи они так ім казали но як там было то
было не знаме то што тата чули а то і каже Та
зараз зараз вшыде но і то зараз дали коли принес м зараз
І так тото забрали і заро зараз застаню вили а там мася
настояла бові дой текіт антинімецкє кы в середину посадили один з другой
сторег Другій з другой так повезли через село люде бачили то він
такы руками а і надал якысой звіздкы ци оказ лезра люди забрали
гестапы всю І вже він ся звідтам не винул А з кымси
може был такым жедал як узі звізд Нє Доколи знам так было
же хтось по тому говорил што в тюрмі через тыжден вони зразу
вродя на другій ден цілыска була шыо Єваны і тато розстрілены Але
по тому хтось говорил што через тыжден часу в тюрмі тата Брив
Хтось там з тых знайомых А ци то было так ци не
тото было правда ци неправда бо на другій ден зразу было вымішено
што розстріляны Джоньскій та Іван Доньскій Не святкува Думате же тато мал
стосунок тыж до той якысой партизаныма Має бата бы го не взяли
мала То хтось я не знає з фамілиі штоси в скопітниці якій
той што был партизанах його взяли ото він видал іх кє не
памятали фамілий A скопітниці той што был партизанах його ґестапорт забрали ото
він іх видал і зразу в одын ден іх забрали Тата і
Івана Івана з Німеччын приверхли Быни выіхали в Німеччыну бо іх наше
певной начула ся та політика того то они поіхали охотниками в Німеччын
так Мыле Слухай ся як видите бесіда зо сестрами Марийом Попівчык і
Анном Бойчанко іщы не скінчена а передача мусит колиси ся скінчыти Но
а тількы цікавого они іщы мі оповіли но то што зробиме так
зас зробиме перерву на тыжден і буде іщы єдна передача Но то
прастями ся щыро дякую до села Рудно кумельюла до вродины цапів дуньскых
Донеляків допровадила вас Анна Кырбан Оставайте здоры до стрічы за тыжден Слухайте
<unk> процент лем наскракова а зо Станиславова Для вас будут глядати ріжного
цікавого шылеякого Анна Кырпан і Наталия Асатурян Слухайте <unk> процент а будете
мати цілых <unk>