70% #2016 - 70% #198 Емілия Нестеряк, Калуш, Незнайова (1 част), 8 ІI 2016
Еп. 2016

70% #2016 - 70% #198 Емілия Нестеряк, Калуш, Незнайова (1 част), 8 ІI 2016

•

Опис епізоду

To pierwsza część rozmowy z Emilią Nesteriak, związaną z Kałuszem i wsią Nieznajowa. W odcinku wspomina ona swoje rodzinne strony, cerkiew, dom i codzienne życie Łemków oraz opowiada o doświadczeniu przesiedleń i o działalności w zespole „Studenka“.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Йоди Стильы До тебе дівча до табадів то гыщы дос приду Іщы
раз придура Жебы зним божа позна мого бо до мня урозы Дого
мня гура є зажылінь Бо моє сыр це го тобі дівча юж
за погомино Рід ся жыждає Витам вас дорогы слухаців мікрофоні Анна Кырпан
внеска Підеме до Пауся міста в Іванофранківской области де жыє достузє Лемків
Переважні то мешканці з середньой Лемковины они выселены зо сел Граб Незнайова
Котань Святкова Велика Святкова Мала Воловиц і інчых Лем ся Рус Повняньскій
Союз Лемків Колюшы зачали ся гуртувати уж нетайно ах явно Сміло заявили
проз себе зорґанізували Народный Фольклорно Етноґрафічный Ансамбль Пісні і Танців Студенка а
тиж ансамблі для своіх діти і внуків дакотры іщы сут дакотрых уж
неє бы Жытя іде дашто ся змінило Не буду внеско оповідати про
сам тот ансамбль студенка бо <unk> процент не раз юж у тім
бесідувано Але то єст важно як де єст такій ансамбль Бовін не
лем выступит але і помагат самым артистам і іх родинам утримувати своє
не асимілювати ся так дочыста Але зачала єм од ансамблю бо гнеска
у нас в лустях пані Емілия Ядчышын з дому нестеряк же долгы
рокы брала участ в Лемківскым ансамблі Студенка гнеска уж не в ансамблі
а пішла од ансамблю на емертуру Пані Міля як то часто туся
трафляло оддали ся за переселенця з Надсяня Лемкы частійше воліли побрати ся
як над Лемками то в дакым в переселенців же мали подібну дулю
подібне досвідчыня Недавно пані Емілия похоронила мужа і хоц і не сама
хыжы але нияк не годна звыкнути же неє близко малого товариша з
якым прожыла <unk> років Смутны єй доколи І коли смутну чытат лемківскы
книжкы а особливо тоты же зо співанками і так покус співат сой
Найбільше любит книжку же уложыл Ярослав Блодак она зове ся Лемківщыно моя
мила пісні Анны Драґан з ґалицкой лемківщыны Тота груба книжка то фактычні
цілий репертуар той жены Анна Драґан походила зо села Розділя коло Ґорлиц
зато пані Емілия ту находит дуже такого што было подібне но і
што было одмінне бо дашто в єй рідній незнаювій ус інакше ся
співало як в Розділю Она одраз вказала мі тоту книжку а тиж
дал му свою знимку остатну знимку з дому А я вказала пані
Еміліі знимку церкви в Низнайовій і так зачала ся наша бесіда То
Ваше мено Емілия Е так моя домашня нестеряк Несте ряк Емілия Іванівна
По чоловіку є Ядчысін Ядчен та Мілія так да тота знимка отрити
да тота тато таперше же вымі вказали то ту ваша родина на
знимці приблизно в якій руці Після того як Німці были не знам
сороч четвертий Вы повіли же Вам ту <unk> руп так ру То
Ваша тася хыжак нова была хыжа Тату збудували деревы была хат То
думаме Вашу родину Вас і тату і мама знезнаюли так ту татовой
родины нема отує татового брата донька Оцелу тато ло маміна мам нас
было сястры стешы си сестры нас было Анна Настя Мілька Дарка найстарша
Анна З якого руко было <unk> та Мілька <unk> Дарка <unk> Як
мама мала номено мриє тато Іван Мама з дому як ся писала
Йоханич Йоханич то не знаюла то было як бы середнє село не
баз великє але і не маленькє <unk> Хыж <unk> была школа была
церква всю было Вашы родице Мали землю ліз ци може занимали ся
даякым робацьом Нічым Вал землю ліземлю лізмали чым тату як же же
татоси маму жыли то будували хату бы не бабы было богато дітей
одиноч бабы дюханичкы маминой мамы было родины оно буде од родины де
было єдино тару так треба было якы во Лемскій силі Але уж
буде поженати пунтва што тото все у тота єдна сестра тота друга
сестра і то третє сестр Маме рідны сестры а то брат Вуйко
Памятате тоту церкву Не знайові є церковця злота я худила до терква
хрест стоіт коло церкви і недалеко школо была недалеко школа была І
зразу там за тым Цвентар было ту бо ту Цвинтар был ту
з той стороны Коли вы жыли уж в Украіні вы смели своє
село Споминали і будем спомнати докє будум жыти Ся виділо же все
такє добре што більше такого ниґде не было в Свымци І Ярмак
был на нижнім кінци там де пшениджыл тотуда на нижнім кінці там
вуйко жыл Што продавали худобу ци іщы дашто шыроко продава што там
вшытко было была быка за вій потік через село завою Завою мама
кажали матам мале поле на завою поле было і через село і
Шваріка Але то колись было мно глибокє такє тамлины два были выр
вырбил вырто ся купати ходили м як было з тым купаньом Колиси
люде інакше купали ся кус як тепер Нов зимі ту деси в
хыжы коли поталяпал ся троха А в літі то мож да літом
єсли смо на ріку діти то могли хоц де воді там циі
бавити си ци як а дорослы было деси же дорослы так ходили
купати ся так нормальні мыти ся Ну чуйте ш был такій выр
глупше такє Ду коли там ся до того выры на нижнім кінци
ся купали хлопі на вышнім кінци был такій выр ся купали зіти
і діти Глибше было на Нижнім кінци той выр был а вышнім
кінці близче до нас де мы жылизнові дітей А де стояла ваша
хыжа і при кінці селаш тату мы пізно будували хату наша хата
была нова покы мы тато приіхали з Ґорлиц бо забули документ якій
щето же приіхали то Полякы жур зобрали всю Може бы вы оповіли
як то было як выізджали і як то было як высиляли тоси
пришол в село і повіл же треба выселяти ся так зберали А
хто хто то был певне шолтыш Дошолты ся пришли зробили спискы всіх
а хто тото был А то я уже не знаю хто то
был Най же до шолты ся пришли зробили спискы і сказали же
будут высіляти обтом же пришли высіляти туже пришли ся даре А якы
польскы польскы Польскы Но як же Нояк же Ци село было выселене
за єден раз За єден ы За єден Новы у нас высікы
<unk> номери цвели <unk> будучых мужей <unk> номерів і за єден раз
ціле село было выселене тых Е але вшто поділили хто якій нихто
не знал де хто є Значыт давас приділят вы не знали де
нас приділят де нас вывезли нас на до Ґорлиц Ґорлицях підогнали вагоны
і сідайте коровы разом куні разом і люди разом І вы не
знали як Вам Нє не знали де на якым нам казали што
наш нову Краіну вежыт Але вы точно не знали кадень вывезу точно
нє нє нє Пришол хтоси до села видно до Солдиса і повіл
же Треба выізджати так так а солтис сповіл людям і як вони
тоты же приходили робили спішскє шолты здавал спішкы людей так люде почули
таку новину же ім треба деси были га были чопнут Чудо было
люди ґвалтали плакли Кождый ден де буде міти <unk> От пришли і
повіли От мусите выіхати де сыли шандарами від хаты духати хаты духати
сказали зберати зберати смуткы брати все і выходити до Ґорлиц Дали час
же треба ся Зобранка за сутку сме ся зібрали тиф Повіли же
мате добу жебы спокувати си як Но певне люде в Незнайовій уж
знали же будут выселяти бо інчы села выселили але бы они же
і попереджали же уж другы села повыселяли Но а Были такы люди
же може хтіли в якійси спосіб глядали жебы ся лишы были были
што з то ничы не вышло на тім селі ся нихто не
лиш ходили по начальниках ходили всюди той Питали ті Тойо то сказали
Нє всю зоберайте ся Русини Не было можливости жебы не пекло по
тому же як же віцы віци то як же ся вертали в
тому ал там же шы лишыли были на шльонску або де то
тышы ся лишыли то єдны другых тягнули туда назад За то нищы
там є пару чловік Хто ку вытягнул з ґорли як казаны Шльонску
з Ґорлиц з Ґорлиц приходили і сказали Выселяти ся всю то были
польскы солдаты Полякы Полякы значы солдаты чыякы Поляк Ашыло ся выіх Колисив
<unk> процент уж звучала передаця де бесідували сме іщы з єдным чловеком
же ся вродил в селі не знаюла То певне знаний Вам конференц
є Василь Шкымба же провадил дуже ріжных лемківскых фестівалів він тиж мешкат
в Калюшы кус молочый од пані Емілиі Теряк было з <unk> рока
А онас но то послухайте ле короткій фраґмент той передачы де Наталия
Асатурян звідує го як выселяли люди зо села Незнайола а за пару
мінут зас вернеме ся до нашой бесіды з паньом Мілийом То был
<unk> рік то был місяц липен місяц Но было кєпско бы лишыти
своє вшытко і іти да як повісти Оповідают же самы лишали ня
самы не лишали люде Офіцийно то є така думка же выселяли нас
жебы бандерівці не мали пристанку Потім ся розплодило купа такых што не
хотіли робити а хотіли добрі жыти І Ходили по селах і рабували
Єдны повідали жыту Пуляты другы повідали жыту бандерівці но і пес го
знає хто ту был Але в факті фактум же люди рабували люди
Но і За пару годин треба ся было зобрати і на потяг
на фурофурами До штациі до якой стациі ж не памятам ся до
Ґорлиц Но і потім на тоарны вагоны Іды оповідали до Русиі Чого
не можно было лишыти Бо справа в тім же треба было іти
бо Ходили ночы і повідали як не поідете то вас побєме А
пезо знає хто хотіл В селі были лем Лемкы а Боляків не
было Не не было ани єдной польской родины ани єдно Я чула
такє же в інчых селах повідали же може дахто запише ся Поляком
то може ся лишыти то же як ся як же нас вывезли
до Ґорлиц то же по тому там в Ґорлицях бы чути было
што казали што хто хоче жебы ся лишыл то може ся записати
на Поляка і вертати ся додому В ґорлицях то якыси час чекали
ся на плотях на теси як долго наважали та долго мы чекали
не знаючы сут кучы більшы Але люде і місяц чекали та з
інчых сел Так так так так так так так так так так
так таку мы долго не чекали мы долго не чекали сут като
іщы байка Куди бы мали коровы з собом мы мали все собом
воня коровы де тото было тамтре І могли вшытку взяти што хотіли
што можна было найзя і бочку тато взяли а ту бочок є
шо мож вы тото ся брало Позволяли звеляла шытка взяти і зоселеню
спілиште выйти з хати уж хату вели Волили Мы поіхали до Ґорлиц
уже тато нас там намістили до вагонів а то <unk> або <unk>
родин Худобу до єдного ваґона до другого люди а по тому єй
і люди до худобу бо не было де і сіли по тому
тато ся вернули бо забыли якысий документ Покы ся вернули додому же
хаты не было ніц же ся розібрали деревяна Хто то робил ну
та Полякы І што розберали тоту дереву де си набуду Не было
ниґде тато повідали не ниґде дерева нашых хат Ну та не знати
де брали де вылужыли вылужыли бо не было Га тато кажут не
было ниґде дерева нашух хат нашы хыжы То одраз повалили хыжы і
одраз навет розобрали тото дерево Цю То так скоро так ся скоро
робил І татуль не нашол того документа Бо уж дені было найшы
было камінятий солома І то не палили бо не палили наше сило
аж при кінці там де жде вуйкова кузня была тотам были такы
стары хаты ту там тото зо пошпали Тату вернул ся і виділ
же село чысто уж хыжы розобране так не лем ваша хыжа але
вшыткы але вшыткы Значыт за добу юсь так коротко вы стояли і
за добу ся было так скоро тото деси вывезено Думам же за
добу ніт Я думам же вы кусцьок долше стояли Бо за добу
технічно технічно неможливо за добу то же не был якій си екскаватор
як тепер Я думам же вырлицях кус долше стояли Не памятаю Но
думам більше як добу Але Скоро то ся діяло може не за
добу за два три дни але думам же скоро та може так
Цікаве же так скоро одразы вшытко жебы жебы нихто ся не вернул
і думам же барз тяжко было певне тотови видіти Же нич неє
там де стояло село де ціле жытя проминуло Так Де чловек вродил
ся діє росли де діти си родили толкы і ту нараз не
є нич на тім місци Ной фактичні доднес неє нич Фактычні села
неє был Нє Інчы села якы потрохай ся є так на то
попідмывало попідмывало Ну то річка помеджы Бергішы а близко было дуже рік
хаты доврікы дуже были близку І ту то тепер попідмивал попідмалшу наш
фундамент нас же змило чысто лише ся лишыл склеп пивниця ся лишыла
так што так дальше была одту пивниці Я вам повім так я
деси з вами іхала іхала з ансамбльом студенка Я іхала де си
Дужде Мали щыр Але я хочу вєдно вповісти і і нараз як
оси я іхала же і сідала автобус з ансамбльом студенка і з
іншыма Лемками Скалюша і ме деси іхали і я так памятам то
уж давно было не знам кілько то было років было до здавно
Же мы деси были ци в Святкувій ци в Святківці ци деси
тамы были і Може то вы были Я не знам я не
памятам тепер бо то може то і вы были Же памятам же
єдна пані повіла Я іщы хочу піти до Незнейовой там ниць неє
Але я хочу піти Бодай до той капличкы ся помолити бо я
ся там іду Яси і товды подумала як мі шкода же чловек
іде лем на тото місце де было тото село де де было
тото жытя на тім місци але хоче такой піти навет на тото
місце хоц оно зароснене Хоц оно якы буде до той капличкы І
мі якоси В тім моменті я памятам мі якоси так жаль зробили
ся памятам штота пані Пивіла же выня зачекайте я товды а товды
приду але піду іщы до незнайовой там нич неє Але я муж
уталь іщы дує там бє ся не было тако Я там баба
і дідає тату і мама і та но Хрест мы обновили його
пофарґували фамілию поправили попідписували тоту всю Ну та ідь поза тамтого року
Ящы як я ходила остатній разем мы іхли до Польщы то я
кажу до там баволяк є такій воляк зосвяткувал він А то родич
Кажу бо відвезеш мене до незнаю бы я Же більше не піду
ты мене тепер не відвезеш анька нота чого не відвезу відвез Де
взял мене до машыны мене відвізду не знаю там до вал дуде
Я кажу ся більше уже не прийду фактичні в Незгайові лишыл ся
лем цмунтір Но і тоты капличкы красты придорожны При дорозі тоты хрест
Нежнайові є фиґуры таль фіґуры фиґур Нехрешт такы Видите я думала же
то може пізнійше тоты якласы ци розвалили ци як а то одраз
є люди выдали одраз Ну най буде дві суткы най буде три
сут али але більше сме не были Нє З Ґорлиц ся люди
вертали І нихто не застал же свойой хыжы цілой І люди ся
вертали просто хосто моти оєден хотіл знати што там ся зробили з
селом І поіхали іщы Но тайпы приіхали до Ґорлиций сме поіхали в
Сталиньску областисю же як до Ґорлиц нас привезли а то сіщы кажут
Не будеме нічого може щы нас вернут може ся вернут Ходили десь
там хлопы по тых начальствах в Ґорлицях потигло но але шусто нічы
не виж Нихто ся не вернут в нашу села ся ніхто не
верть дві родины ся вернули зо святковы ци зо святківкы Там є
той хомиґ є Святківці Але зо з аходу Не з Украіны Та
Згоду вони не з Украіны З Украіны ся нихто не вернут є
Тяжком думати О єй іщы як тяжко Сне мі ся зо тову
Чудуют ся люде чудую чудуют як ся нашы Лемкы шануют они ся
шануют шанувати будут Свою Лемківщыну ниґда не забудут І співами плачу тішу
ся чым можу О своіх розкошах забыти негы можу Розкошонькы моі як
сте ся мильнули Як тоты квіточкы што на ярквит нули квіточкы квітнули
квітнути будут кошонькы были більше южне буду Більше южне Дорогы слухайте кєд
дахто з вас тепер донес ся долучыл то підповім же наш гізд
пані Емілия Ядчышын з дому Нестеряк она ся вродила в <unk> році
в селі Низнаюла в середньой части Лемковины Ціле село в літі <unk>
р было выселено в Сталіньску ся в донатску област Незнаівчанів привезли в
селище Бешевe а то полудньово східня част Донатской области внеска котра єн
належыт до так званой Донатской Народной Республікы При кінци ХХ столітя все
нище іщы звало ся Бешеве а до того Бешуй Як вы певно
уж зрозуміли жыли ту не Словяне хоц в Кремлі люблят оповідати же
Донбас єст чысто рускій Но повім так же луганьской Донецкой области іщы
на так давно жыли ріжны приріжны народы Но і конкретно в старобешівскым
реґіоні і не лем там а і докола жыли так званы понтіньскы
Грекы Мали свій окремий діалект мали свою культуру Юж за незалежной Украіны
два раз в Селищі Старобышеву в <unk> і в <unk> році одбыло
ся Медженародный Фестіваль Грацкой Культуры Мега Йорты імени Доната Патриці То было
гейбы якє се одроджыня У совітскы часы грецка культура більше ся івенувала
як ся розвивала Добрий тому приклад Миквита ангелін як оповідают іщы любил
танцувати грецкы народны танці А його дівка Параска Словно на цілий Совітскій
Союз структуристка Они не впоминала ниґде же ма геряцкє походжыня Ту вартало
бы коротко повісти о ній Параска Англіны родила ся в <unk> році
в Старобешеві і прожыла дос недолге і нелегкє жытя Вмерла од тяжкой
хворобы в <unk> р в Москві Вшытко зачало ся з того же
проста грецка дівка Параска в р пішла на курсы трактуристів Товды баба
на тракторі то было чудо лем кількоро дівок спрібували ся вывчыти на
трактористок Параска была барз мудра згібна а до роботы як оген В
Старубышеві в <unk> році она орґанізувала тракторну бриґаду лем зо самых жінок
ряньска пропаґанда страшенні розреклямувала Параску як з рускаєй окстили пашу ангеліну і
зробила з ней звізду Фактичні пашу ангеліну выкорыстали для аґітациі за технічну
освіту жінок Єй все подавали яко приклад бо Параска фурт взірцьово перевыконувала
пляны На тотім трактурі страшні товды іщы недосконалім до чыста стратили своє
здоровя Сам Сталін был приязным до Параскы она достала вшыткы можливы в
Совітскым Союзі нагороды але і то барз важне лишыла ся простым щырым
добрым чловеком Коли для старобишівского рейона выдумували герб Намалювали там грецкій орнамент
меандер і над ним на зеленім пули жолтий трактор То не просто
трактор То трактор Пашы Ангеліной А тепер зас вертаме до нашой бесіды
і колгус по імени Століны де привезли мешканців села Незнаюла А з
нима і <unk>літнє дівця Мільку Нестерок нашу гнешну Густю Долго сте іхали
Нє недолго якось недолго Ііхали Межно прихали вже сталиньску облазівну Спривязли розружыли
нас серед села де вас привезли яка то была стация Старобешові Выйшли
по тому з каждого села приіхали купці і насіврали Уж нихто не
повіл штоси унєтатель ци для де завезли і там де завезли та
ям Серед села Зрузили мы не хотіли нігде іти до неякых хатів
там Грекы были То было грецкє село грецкє село Сталіньского старобешовскє роль
село Сталіно та посіх шелях Рускєноволи в Сталі Люди з высшого села
дали в ріжны напрямы але выст ріжні сорох різны так так сталіньскы
То як бы приіхали вам повіли же тоты піду тадиль тотадиль як
приходили люди з хатів хатів і собі брали родины Мы на купі
зружыны ци ци <unk> родин котры село привезли родин мы три ночы
ночували серед села На дворі на тумаках впали а тамтыкы мурашкы былишены
поді мурхы комрі Тепло было щы Серед літа было жнива були в
роді Был комбайны там кусили мы приіхали Он душто вы середині літи
іхоли Певно середині літа тому же якій час же як нас посілили
Грекы пришли нас взяли дві родины до єдной хаты Мы не хтіли
іти каже будем ту мерати Де на вулиці долкова нас одізджали і
што оми на тых думках лежали І не хтіли ети дохыжы а
до них хтіли сме іти бы там не было хыжы там было
лиш якє припічка тыка та волгы тутахата влика так ціли припічок так
Грекы всі спали підряд в тому мы спали они перешли Як бы
бесідували што они по грацкы до вас сия Они Греко Погрецкы Пограцкы
бесідува по гречкы Переводчы Переводчык з нема ходил Там тыж ріжны народы
там в донадской луганьской области в донадской дос Греків было тепер они
як бывшы уж по рускы А то іщы были тоты часы же
погранут але они были добры люди по тому як мы побули трохы
то сме бы корову мытам коня курову привезли мама надуєли молока таку
велику миску масла наробили а хто єл Як мене малярия тресла маму
тресла добре же сме потікали што наш не дотресло до кінця То
тоты місцевы люде вас добрі приняли Добрі тоты Грекы нас приняли примали
ходили просили або смо і сліту невдан на дворі переводчык ходил Я
вже ходия до школы відти на другы площадка така маківка Ваше село
трафило де вы были тілько родин сіст А інчы родили в кругореґонія
село Так потом находили єдны другы Соробешові было багато на Площадці там
было богато в по другых селах были село були Розкідали пшемшу нашу
наше село порозкідали як раз Нихто не хтіл ани єдно з другым
горит Всє плакало ревныма сльозми і всє послабло Всьо послабло Малярия трясла
Найперше мама захуріли по том сестра ту та семы старше якось вышли
А я так же ся віду надвір был хлопец што ся зо
мном рудил Єден ден єдну ніч м ся рудили і мыразом попали
в тоту силу його нахрестили мільку а мене міль Двоє мы попали
від носило А він был такій добрий Флопіщы такій такой такій добрі
Я сиджу під хатом мене трясе він сидити каже Ого я вже
пішол бы мене вже не трясти а я кажу ну і мене
вже тресити я після розішли ся пішли до хаты плечу Ішли сме
зі школы через Лавку а він каже Тримай ся ту вісо без
них патуш якє зараз по трясети підеш під Лав О І так
і тошы не было ани табулекій з лікарства якій здавали хіны лікували
тото єдно лікува Те маму якы сме вырвали по тому сестра а
ялже то мы же тато же найшли звязкі через рік ци через
же через два тато найшли звязкы вуйкы вже були тут на Украіні
отутіло они нас не рісили они нас потягнули До момина родина даси
ту во нижным басу же повтік по приходил Новугє нам на плотях
найкіпу пал сів єхал іс уне сюда приіхал Юни вже были тут
і тоді уже наш давай тягнут тато коня вже там продали і
курусму там продали Товы два рокы были Стеліньской области Донецкой якы теримуж
сказати трімушска зога має ся три бо я уже по тому як
трохы поздурвіла то там паша Ангеліна приізджала Памятате тугвашу Яж не вспала
на ліжку вона мене до себе брала них кільо мне ніяку єйшля
бульбу чыстит Знайте за што ся чыпало За што небудь єсла на
тракторну вряду бульбу чыстит абы поіздити хоц ден інакшу посідіти Она пришла
як раз нашылоту Йона пришля бы она там была трактуристу першу першу
трактористку была Юна пришля Ходила по селі нібы цікавила ся як то
жывут такі Украінці О і пришла дон до назі разом енсе о
каже тоту Я забераю до себе вновдивнос будучіст Юновас доброго нам не
забрал тракторну бригаду і я була дуже долгу покым аж не выіхали
Ябуд Я там ночувала з нею спала чыстила бульбу посуду помию всє
по тотово води ім принесу там на трактор де вно робила єй
бригада Тото як бы в поли были воли поли та бригада там
воли была бригада мали такі будкы пороблены Але было ся і ліжка
і все было Ну а тота пася Ангеліны то яка она была
бы так писали шхвалили зішла лежано тадівка а они Не боіт ся
сісти на трактор она такы а так робити ліпше як хлопы і
так даль ся роботя так шороботя то роботя А яку мала нотуру
Нут Ямко до мене мала люс тай до хлопців Хлопців она там
были кухаркы то тіж варили істило усо то она провіряла аби добре
будували А она была з того самого села ци одколь оно было
Нє Я не знаю відкіл ном не было з того села Рамала
бага округю на была ціли перша трактористка Та чыє вже жыло світа
хоц долго не жыли світа виділ всього виділа і добру злого ма
там нияк не привыкали Там ниякой церкви нихто ничого не знал сестра
пішла до колгосу то і она Там робили што трохы так годит
робила аби робила бы в хаті не сіділи Єдна друга І до
школы нихто не хотіл ходити не хотіли ничого ми не хотіли любити
А тато і мама што робили робили в кунюшні Тато робил мама
нє Мама не веме мале курову і мам масли куруду іли маслю
робили ми І лепили лічыли ся Як ж ме ту трісоту длуй
вуйкы ся ту у той ло сортодільниця ту выє Знайти де єст
і сліз іх лесюдам з правій стороні доктор вона нас зберегла всіх
там было певно з десят родин І всі тоті і всі Лемкы
ісі з нашу села там є фотоґрафія покажы дівкы тут в тій
сорты дні там было сортыдільниця они сортивы вырощуют І то ім был
директор дуже добра людина была і він наш так до себе приземлил
пося хоц глипли котуну на тій улиці діло ту дарх єнє ден
гем ато всі першенці сі до єдной і той і той той
тойово села Малечка тота Шкємбика тота Олексов тота Ленич занестеряк тота Ільчак
анестеряк моє настя Вшыткы лемківскы презвиско так Де приіхали до Колюшы до
Кулушы Одраз до буду одраз до Кулуша боту вкілже цьотків свят Сіжебули
ту Часто так было же люде тікали од Тамаль бо знали же
в Голичыні іщы не ікулоспів Так а ту зачали колгоспы деси в
<unk> році закладати Так часто бесідували же тамкы видно были же колосто
бо сортов часток жебыл а сорто вчасток ся зробил як были когосу
Вы приіхали до Калюся і як уж родина помогла деси ту найти
яку хыжу даси ту замешкати і де замешкали сте Тудеам каж о
там зорту частку зорду частку той был Мы там замішкали мы там
дуже долго жыли покы по тому татусі двиш нам дале хату на
Пархоминка Половину незнайому ту былу більше половину ту был ся А они
уж приіхали зонис і пізнійше ся приізджали і пізнійше багато пізнійше приіхал
Хто коли міг Аня то коли кому як ся вде вдало хто
мал де Ян Але уж знали же ту люди ся так Святкова
святківка не знаюла рустайну тото всє стікало сюда в калюш бы туже
ся зробило купа Лемків Тай кожый ішол і кожный єден друг ратувал
як міх Кажу єдны другом помагали як могли як могли тяжка была
справа тяжкє было все Памятати війну памятати німецку окупацию Памятаю Памятати може
як пришли Німці выіщы маленькы были але так так Я ж кажу
нас з хаты выгнали до стайні а матом были в стайни а
мыштыри сіділи на пєцу а нас жыли на сі хаті были самы
Німці самы старшыны і ім там давали продукты всякы харчі мы сіділи
на пєцу мали сме таку велику бляшку шы мама паску пекли коли
сте уж тото на плечы брали слі святити полну тоту бляшку мускєдали
цукєрків печеня они лем кєдали такы пса німці Ну але тыж виділи
же діти і хотят дітям Ну ну кєдале кєдале яж кажу на
кєдали лем буду бляшку рак Всі штырі сме сіділи на ты бы
сідили а они мытали до той бляхы бы мы сідили ну так
як бы мы ту сідили а они ту ішли і мы так
ту а не туну чували наставили тых не ліжка а такы Єдно
другы третє поручата тоты Тай то они там нас жыли ну а
мы всі штырі на пяцу сіділи Так шы А мама з татом
в стайні де коні коровы козы тамі Не знав з кій кєм
выли там Влас Німці стояли але фронту не было єнє Імці стояли
проходили Проходили стоя дулго але фронту не был Нас были три кімнаты
там ся в самы старшы Анту вас хыжа была нова а така
бівша Южыта нуда нова но го трену тей комір кандейстаня тото вшто
разом ся тримал Возминя Вашу возми ня Возміня Вашатов деварива Співам я
си співам але не з розкошу З великого жалю богосерці ношу Співам
я си співам чом бы м не співала коє од співаня податок
не дал Податок податок нараз єст даным ліпше быти ґюком як парном
Ґаздыньом Тоты вшыткы пісні моі што я співам то є від мамин
пісні Моми мамин пісні від мамы я то тівяшка ж моя мама
была свашка на цілым село Старша Сважка старш Сва Нас не казали
стару Стіна а казали старша Сважка Они співали танцювали на відав і
співали і танцювали ІІ лише старшу Свашкує село То фактичні они рядили
весільом так І они знали в якым порядку шыдно мало бы ся
одбывати староста был до того бывше староста до тошол чыс такій был
в нашым селі він был все староста над ціле село мой мама
старості І мама знали цілий порядок і што коли співати і што
коли робити і так Так ні ну а ви памятате весіля якы
одбывали ся іщы в дома бо колиси вдома інщы діти на весіля
не брали Не товды то было для дорослых так І діти мусіли
сідити в дома а наприклад іх родиче были запрошены то они ішли
дально гости пра діти не ся равды Діти могли быти наприклад коло
церкви як бы вс люптало о там квіточкы кідати што зробити тото
воту же для діти Але і на другій ден уже хто не
мал де лишыти дитину чыщото же на другій ден могли брате на
першый ден не было То як вы были маленькы то вы не
были на правдивым такым весіллю бо не пустяли так але позваляли так
Мама пришли з весіля сіли сме на пєц сі штыри і мама
в середині і давай Єдну другу третю Як вісля підрядиде так ся
выберают як приход до молодого як той піднімайма мигечко до горы поли
цубы мыти ведеме дохыж молодицу Не підойму я іщы ни же спущу
свою невістоньку до вшыткого пущу Там є тото є Але то ну
багато інакше багато інакше ріжны але кажду з нує Так багато інакш
Пришли і перша пісня до бесідыме ідеме з горы до долины де
м ледати той новой родины Я іду інчы з горы до долины
ідеме лядати Ой той новой родины Ідеме лядати Ой той новой родины
Ідеме ідеме ой дражкы не знаєме добры лю знают Ой там нам
повідают Отвор уже під хату О твор мі миленька оєн на шыроку
дверка жебы м сой не гломил Ой зеленого перка Жебы м сой
не голомил ойзеленого перка Але фактичні вісіля зачынали ся не з самого
вісіля а зачынали ся іщы коли інкы плем треба было плясти вінец
так і нез пляшли дівкы До молодий сходили ся єй товаришкы так
так і то было задан до весіля ту весіля в суботу а
то наштось дуже на пятницю Не казали што ту пятницю він кєд
бы не плести наприк четвер Так зыли так в пятницю нам мамо
ше так кажали в пятницю то є пятниця піздя ден плосту То
был вінец для молодой ци был і для молодого Демо Овойх Плели
віночк два вінса З чого они іх плели з Бервінку Был лем
Барвін Бервін Ци штоси там іщы доплітали Нє Бервін Куличо Барвінко Ой
вінку Мівінку з дрібного Бервінку Радам кєносила марну мкє стратила То так
як марну знаєст Не стратила ятя в поли на стоячы Лем єм
кє стратила з церкви на Приклячы Плели вінці і пройтім ся співало
якыси піяні Но такы ся співало знайти Ну невесільны не так як
я тепер ночал невесільны а такым гнучку зелены як найкраща пала не
жаль тя стратити У як ся зыйде пара Не жыльтя та і
я бы знам як ягниночку як зелены як найкраща пава огы Не
жаль тя стратити як ся зыйде пара А зато же свы пришли
за то мы зато Зато мызы тота долго слюбрали нашымоводя та оче
наш не знали А Мари ся зна оче наш горити А Ваньо
ся не знал ани перекстити Фактичні цілы вісіля ся співали співали ся
і весіля ся співа на такы голоси такы співянкы і гудакы так
грали В гудах не грали тоты фідлі миґлі як тепер грают грали
тут уж што і кожный іх же співал Добре Плели вінці а
плели іщы Окрім того треба было молодому і дружбом робити на капелюхы
такы ци прикра што то робили дружком дружбом якы прикрасы дружкы ту
збоку чыпали што што то было наш не чыпал наш брали віночкы
мали а нажывало ся парта Называли ся парта было парта то был
вінец я недавно мала іщы тоту парту Єде мам а поодпорям пацуркы
Но та парта то такы батонункы Єта папір та папір на папери
нашыты в такы ружкы всякы а потому пущено сюда пасонункы Дозаду Та
є но но але є то мало на увазі Але єст як
бы вінец вінец тот з чого зроблений в вервінку з барвінку а
і квіточкы А варт А якы квіточкы ся дає біленькы вервінку медже
біленькы квіточкы і квіточкы робили на вартах як были жывыт жыво як
было жывыт жыва як оддавала ся наприк тепер уж в такым часів
Ну ну робили свідкы а тоты неперкусна причепит тулак а басалюнкы де
были оданову од долину Одтай через цілу голову тай ішли далей так
до Зваяша дозаду і аж до поязда як і молода мала молода
і дружкы мали такы парты так лося не было видно ні а
як ма файне долгы лося то пускали на долину Но і о
зато я хоцу гласні то молода м могла пустити о таку локы
Тай видно было ы до пояшам выпарти Е Від башану басану невідку
бошарункы были до сых пор ага аж аж то были кольоровы басану
сяк сяк ріжны накне басану кыща были коли дякы витканы як бы
квітуцькы ци што такы гы Мас такы были бы снукы гы а
де іх купували Ну то там Лемків там ам купува Го тепер
пришлялна до мене з нашых з Лемковины бо хоче она кава та
не ну не пушыла чыщо там не згоры Ня тоту мільку покажіт
мі як абы я знала якы я кажу Я тоту бысарунку не
знам як пресвят Туты бесерункы так деревяны мі ся тых камат бы
складала так дрібненько а они ся не дадут зогнути так абы іх
зложыл жебы они ся зогнули А нас дома складали дві три бабы
складали покы кабату жыли потом прикладали хлібом а можліском прислали Ну од
дрібненькєн вывіли якы та была молода і дружкы малы Білый кабат біла
запаска біле опліця а ґорше як найкраще прибраний Голосит то был специяльно
до весіля новый ак новый вияжы як найкраще програний а были якысы
тупы цюркы при шыма маме мамен кабат білий запаску і мам вмерли
той сму ім віддали голосит был якый тут были вышыто ци бы
цюркы пришыти ци што твоі єй пацюрками пришытли єй Ойну Га і
сім дурмаю ну ся уже не буде мати дитину хоц покаже в
ціл його про баба ходила Ну те я так же рішыла ти
за том позвязула Докупы тоє маю жебы лем не знищыл же так
то є такій то ся нажыл тебетковий Тебетковий то значыт тота материя
то тибетковий єдковий тот такой материі так А той то єщы моє
матусі то превас атуй то і я той мі в тім ходили
так выступали так выступало мо і запашку таку маюфайну Ей тоты горсы
душы Но то кров Яка ту квітка е файны тото высі не
ге тот мама ещы мамы То што мами моє мамы Ту мама
высівали мама тото ся вышывали Я не вышыва Іщы моя сестра ма
старша Оту выл такым пурстіші в копаті Танову до нас было багато
Запаска простає запаску маю файну але далем колижанці а бывно выступала та
івы находил мі чуже розпаску принешы прекрасне Запасує майфайну вышыку той не
маю дома бо чуйте чым дала Новы раба дала полиганці або родила
То рідко якы ансамблі же мают такы правдивы тоты струі власні студейны
рама правдивы має дійсти на студенка Майо студенка і ся не гонем
Я той вишы той не маю бы яла в колижанці о находы
выступати а я не ходжу та єй кажу та на аби с
была файна як зяка буду Но то правдива Прекрасно прекрасна і зроблена
так доправды як давно то ся робило такы тонкы тоты повіте якы
тоты шнужочкы они такы тунины тонькы такоміцны кє тоньк ятемя якє оно
того ся загнало А вона купила такє як леклю грубы так вона
купила такє як церату О тоты кравдила моя мамусь Но то такий
такий кабат як ма быти Но але по тыків басену складала моя
старша сестра хлібом прикладала жебы ся добре тримало хлібом бы хліб теплий
был якта Хліб так і дривым прикладала ся постелила шмату на шмату
хліб ся так склада до підряд на столі на столі а по
тому поскладала по тому зверха положыла ж ону так ся трьома дух
А по тым зверха приложыла шматож на шматух Я не знам як
ту робили же ді оно ся тримало тото ся называло гараз Гараз
то была тота гарато то о тота як бы куронка тота да
гараз і тото гаразд І тото гараф і тара такыфаі іга а
то леж інакшы етога ату вите як ту наш ціґнаном жінка як
тото як была та дівка як была так позберана но тото выглядало
ношуж Але ся старали тоты святкуляне святковы тоты моі шыє святкуляне то
всі мают вышыти найте тоты же ансамблі ци я так А такый
ґорсит як ся звало Такый ґорсит ґорсит просто ци якоси ся называло
же покажали мышыти ґорсит а той тебетови тебе тову по виді тебе
бетулий то значыт же з такой материі так тота нечыляр така з
квітками материя тебе товетувий Ріжнили ся ґорсеты якы носили дівкы і уж
Бабы же были вняты не Єдна на перед другой Вышували Так і
ґурсаты были єднакы до вшыткых Хто ся хт або вышыти або в
такыву А старшы може ну шарше старали ся чорний або не такый
червены м або не чырвены бархатне тото уже найдорог ся было то
найліпше было а так але як то ся называло такыме тео та
чуйте ся бархат бархат Той по лемківскы тавы так так так так
так так так так так так так бархатна Веты ту квіткы якы
неі были вышываны Купували дасти тото і но і вшытку вышывали або
діркы руками роблены м гіркы рукамер ґузікышыткы тото ту іщы з того
леж єденя присила оту То такий то рахувал ся як бы найбогатші
ци найбогатші Ота богатша А ци кажда жінка вышывало сє Ци были
такы мож ліпшы вышывалы для когоси выли были такы жы ліпшы вышывали
От видец душы руками шыто добрі же мож подати хлопам хлопом шыли
называли то дружня то были такы жы малы ґудзикы Дуда та дуже
на ся мают дале они же тушыли бо не мали єднакых За
ци то была така безруковка жєдка Чы мало дуже ґудзиків то звали
ся друж друшляк дружня То аж могло посмотріти як тульдля так видите
є в таку сы так як скучают не маникого вынима нит вид
цілиденни маль был чоловік де сме двоє сіділи де ми тоту Лемковину
і тоту охо Ну то прекрасне То обліця Не высівали та як
ту высівают высіванкы не было Не было того А ту она ма
чепец і так хустку завязану Так дома ходили як ту так такє
не має непевно має пришыти такій баршанок доціпци я не показал Вам
чепиц Баршанок пришыти такы чурна тота во дочепце Так ся называл баршанок
тота як бы така чорна босом мукы царок так чорна лемка нас
не присывали нас за вязувалы на голову просто привязалай ся мамо та
Смотте а виту на Знимці Мате якысы ту пацюркы ци вдома так
носили Мали такы Так є май ґальоны пацюркы Што было ґальоне то
єст як бы повісти як комір якы руси накладали на горсы А
накладали так так зале воно ся знімає Так так то окрема як
бы окремий комір так Дай Ґльоны о чом Ґыльоны Ґльойоны туківку і
не знаю Ґальоны Ото єдно озвали ся Ґльойоны так Отепер єм виділо
то о тако ся нажыла тхімбля ту поверхохустку зовяжую ф То така
мягка была на якій сим обруч тото на жебы то было два
а як мам мал доге во волося то не треба окола волося
замотали так выл май такта і хустко Та о тотому мало быти
видно тота червена част а тоту уж хустка на крыє на крыє
на тото же ст мамино вышытя і всю всю Але што дрібне
Божє Але то дрібний Йой Якє то дрібны блозі Як то подумати
як тоты люде такє вечерами сітерами сідили і тото тото такє дрібне
робили Бозє А пізнійшу ющапец не носили носили хусткы ту як пришли
в Совітскій Союз Е ту є Ну де вже Совітскых В Сікле
ніщепці ні Кепці Без того оно бы ся не тримало Ні нє
не буде товцут бы до ся нажыт гімбля Хімбля такта тото хімбля
угА то неєден мали то мали на неділю на буде На свята
на весіляк і свято такий чепец взяла го новий чыстий файний но
а молода молода рыхтувала суй сама тот чепиц же мали єй на
весіллю Зає чепити коли ціпити так то она сама рыхтувала сама його
тиш шыла вышывала так не та де жама хто зял Молодішы майже
то коли бы вона тото жыно знайшы віддавала коли деся де ся
меншы Хтоси были такы люди шышыль жытель лем займали А коли пришли
сте в Совітскій Союз то іщы робили такє вісіля по старому Ци
єщат нихто ся не женил не удавал ся то може дес зо
два зо три весілящы было такы шужі были закыж запечены Лемкы шустятуло
были такы як ся был молодий Лемко і молодиця Лемка то были
такы і в колушы были были в Каушы Памята памятам але же
памятам хто але знаючы были кы ужы были іщы такы Ваш ансамбль
співал пісню А то пісня яка до весіля до танців до музикантів
мож взати загрымі потряску вострати вас за пас Уж за режымі Іщыро
змонстративы II росом режымі Іщыро змонстративы II І был талент а то
хлоп а то музыка тото грала і танцувала як летак танцювали А
ладка вчыли ся танцувати Отмали такы дівочкы они де а глабы голабы
анц мамы Мамо ну та як мама кожда єдна хтіла я ся
я бы хтія бым Ямука свого кажу ходил жебы я бым тя
не вчыл танцувати тіж знати ото будеш гоккал як го тисувы дітишы
ото мы брали доходу Я злам тот тан то барз цікавый танец
і барз цікавый як ся співат Зграй ми гудачку на тоньку струнечку
най ся вы танцю свою фраіричку Заграй мі гудачку я мі маш
заграти бо мій танецниц не хоче стояти ішли доходу ся назвал так
А лемківскій танец дома был тот тале был офы Якы іщы были
танци до наш не было такых выбераных долкола танцювали коломика была іщы
як тоту потряску співали то притім як коси танцювали так і єдну
сторону і другу Займ міг покраску ремонстратива запастку займі іщы размонстратива другій
рок Ой танцю бава баба з дідом о бертака ой тиж старий
в танці не што вай мі на пальці Танцували на весілю такый
танец пара за паром Знати танцю танцювали Пара за паром є зо
своім старом Цикулисы на весілю Як то было ци можна было на
весілю так сой зажартувати Шыли якопиме так ци то весіля єм може
быти ріжн як може было хлопці співали такы сякы пісі жартували А
были такы приспілкы ся і співали про дружбы про сважкы про такы
приспількы ріжны етакы были Чи старості в старості співали были были такы
жарты Новы же так су і жартували так Панове дружбове кривы ногымати
были бы звышанкы возити циґанкы Што робили на весіллю дружбы якы были
дружбы што іх бы яка іх была робота Но то найперше была
тота робота абы повідправляли до молодого но тото староста тото ся горіл
а друж бы выконували хрестили двері порогы Здовали другого хустинкы або ленту
мали дваку підтримали таку ленту шыроку але переважно хустинком Они мали якысы
сокыркы О мали сокыркы так навіт пісня была така про сокырку Тах
давали і так два ну та так выймютсай най святого духа мінуєм
це три разы з сокырками А я не раз як мама уж
ся так наспіваю та я уж трохи співала там миж не были
щы в Польщы То мадят так з буку аб мне не видно
было де мамо май співати а мамо вси я співаю за мам
Дома щы дома Давай то так панове дружбовы вшыткы мовы Мати не
знают співати лем з жінками спати Зробиме так выщы кусмі заспівати якы
памятати пісні дія іш еду Івану Франтівскым Штоси іщы в ній заспівайте
Моя фраіричка кыйом кабаре вшыткы єй любуют нихто єй не бере Вшыткы
єй любуют нихто єй не бер жентеже ся женте стары паробчыска бо
як не буде те будеме хлопчыска жели бы м ся скозом жебы
ролю мала козу бым заріз зав роля бы зыстала Дорогы моі вышли
коси так же днеско лем могли сме познакомити ся з Емілийом Єсенс
Нистеряків Лем ся познакомили ліпся ту уж часы ты думіл Но і
зато запропонувала м же можеме іщы раз ся стріти но і товды
може я не будуж ся понагляти і мы бы сой ліпше побесідували
бо мы уж не чужы мы уж знакомы Но або і што
на томи до калюша но то подумайте сой а я тым часом
дякую пані Еміліі Знизнаю за бесіду і прасям ся запровадила вас на
околицю Калуся в теплю хвижю пані Еміліі Нестерак Анны Кырпан Оставайте здорови
до плічы два тыжня Його єй не гысадил Сти ново не буду
До Тебевыча до Табедів то іщы раз приду Іщы роз приду по
того разы Жебы знимого Божа позна мого бо до мня гуразы