70% #2016 - 70% #200 Емілия Нестеряк, Калуш, Незнайова (3 част), 29 ІI 2016
Еп. 2016

70% #2016 - 70% #200 Емілия Нестеряк, Калуш, Незнайова (3 част), 29 ІI 2016

Опис епізоду

Odcinek to trzecia i ostatnia część rozmowy z Emilią Nesteriak z Kałusza, która wspomina życie w Niznaniowej, przesiedlenie do Donbasu i późniejszy powrót do rodzinnych stron. Głównym tematem są łemkowskie zwyczaje, zwłaszcza tradycyjne wesele i praca kobiet przy przędzeniu, a także odniesienia do książki Jarosława Bodaka o pieśniach Anny Dragan.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Витам вас мали моі слухаче при мікрофоні Анна Кырпан днеска маме трату
і остатню в кінциклі бесіду з Емілийом Ячышын Скалюшы Якчышын таке празвиско
оно достало од мужы Євгены тыж переселенця но знать ся ня а
єй домашнє лемківскє празвиско не стерят Пані Емілия вродили ся в <unk>
руці в селі Низнаньова а тепер жыю Івано Франківской области в місті
Калусь Але придым як зачати тоту трету част бесіды з паньом Емільом
повім дашто на інчу тему Щыро вам ся признам же хтіла єм
в тым часі підти до дакого другого брати інтервю А пак ся
стало так же пішла єм до Емілиі нестеряк но і цалком не
шкодую бо у нас вышла добра бесіда Але до кого єм плянувала
іти з початку Давно уж мам нагадці піти до Ярослава Бодака же
мешкат в місті Бориславі Львівской области Чом но бы то правдивий Лемко
і барз цікавий чловек Єст музыкантом выкладачом музыкы дослідником і при тім
дост дуже зробил і не лемківскым пули то мали бы сме з
ним уцім побесідувати От хоц бы і про його книжку Лемківщыну Моя
Мила пісні Анны Драґан з галицкой Лемківщыны жы в Кыйові в <unk>
році Пан Ярослав долго ходил до той Анны Драґан простой Лемкыні з
Розділя она ся вродила в році а вмерла в <unk> І ходил
і ходил покыль не записал од ней вшыткы співанкы якы она зна
Но і з того пан Ярослав пізнійше зробил велику і грубу книжку
І тота книжка єст в юбібліотеці Руской Бурсы Як дахто може не
міг сой купити то може там прити і позичыти почытати Юж не
раз хотілем ся стрітит з Ярославом Бодаком але все што си мі
пришкаджало то я товды не годна то він не ма коли но
і недавно зателефонувала м до него зас і мали єм твердий намір
прити І зас ся не повело Пан Ярослав повіл мі телефоном дві
новины добру і недобру Добра же скоро выйде його нова книжка на
лемківску тему і то не музыка то бельотристика Ани добре же пан
Ярослав тепер єст в шпиталю лічыт ся бо марз барз тяжку хворобу
Ой я ся засмутила но то стало ся так же пішла єм
не до Борислава а до Калуша Але в пані Нілі виділи єм
тоту книжку же мам тепер повілем у ній Пісні Анны Драґын Яку
она Емілия нестеряк барз любит Но і што тота книжка гнеска была
нам як шпаргалка Даколи добры мати такы шпарґали То дякую панови Ярославови
за ней Ну і бесідуєме про традицийно лемківскє весіля а в тотій
книжці оно барз докладні описане Зато як будете чути жыячы там дашто
з книжкы то майте на увазі же то фраґменты висіля зо села
Розділя Они помагают гнеска припоминати пані Мілі весіля в селі Незнайова де
кілько років свищыла єй мама Ну а тепер варта ты повісти тыж
же в першій нашій бесіді пані Міля оповідала о своій родині Кустьок
о жытю в селі Незнайова о выселіню в липцю <unk> рока на
Донбас і по невіряню в тотых далекых краях но але мали і
в нещастю щастя маленьку мільку взяла до ся помічницьом славна трактористка Параска
ци як повідали товды Паша Анґеліна і тота славна але Барс Проста
і честна порядна добра жінка все пильнувала жебы дівця мало што істи
А то же был голод повоєнний Зо три рокы родина нестеряків переіхала
до свойой родины до Калуша і то была велика полегота в кінцях
Но але не буду переповідати тото вшытко Тепер повім лем же в
другій бесіді мали сме уж тему змовы занятя жінок но і найбільше
оповідали сме о тім як жінкы пряли бо то была колиси барз
велика робота Тепер того ани не годен сой представити Люде потерли і
почесали а моі трьорсти пецу зо столу моі трьор дома не было
коноплім терла в павом і паздерко добрім не вмерла А тепер люде
потерли В попередніх передачах бесідували сме тиж і про веціркы в Незнаювій
і про народны струі того села а тиж і весільны струі і
бесідували сме тиж про саме весіля зачали сме тоту бесіду а гнеска
буде про должыня весільной темы Але як усы так єст же гнеска
вымішали ся і веселе і смутне Повілем же Емілия Настеряк вродила ся
в <unk> році нома прекрасну памят як на своі рокы Чом ся
гварю же малам єй підповідати Бо в тім моменті коли пришла єм
до ней она дознала ся смутну новину І барз ся загризла тым
аж співанкы деси в памяті ся поховали по кутых Пані Міля дознала
ся же єй сусід Іван Дзямба єй товариш фольклорного ансамблю студенка барз
барз тяжку хвори І на тоту хворобу певне юж неє рады юж
неє ратунку Зажурила м ся і я При ці не раз виділам
го на выступах славного Лемківского Ансамблю Студенка ціле своє жытя Іван Дзямба
будувал Кілько дому збудувал в колюшы І нову хыжу для пані Мілі
і єй родины тиж неодолга достала єм віст же Іван Дзямба юз
не жыє Мы співами співами но так як такій з колективу нашого
колькым Лемко умре то мы співами чне мі ся зо тобу Дак
лемківскій край тото же і вшындзі знают што єх хто м Лемків
там кажем трам гм шутува А в нас тепер так бы то
мыво взяли до нас нас єґмыц повіл они співают версім і верси
але они початок такій співают клонец співают інакше і на похороні дали
інакше текст верси і верси але так на смутно співают і кусют
іначый конец Но амыча Жне мі ся до мі Лемкы Шкєры Крой
так Жемі ся жывами горами лісами Аж мі ся звіра і спат
мі не дают тямиця Най же Бог просит му вшытко і як
найскорше запровадит го до раю В тім моменті хтіла бы м жебы
в памят того правдивого Лемка прозвучала співанка де Іван Дзямба співат в
дуейті з Володимиром Нагловскым то з ювілейного концерта студенкы Ротны мовой <unk>
Но а тепер уж бесідуєме про саме весіля як ся выберал молодий
вічебе його благословили його быти А ту же молоду благословили і бати
Начыт властиві весіля зачынат ся в тот ден же уж весіля Зачынат
ся молодого і товды благословили і товды уж ідут Єж іс молодой
ідеме ідеме з горы долины ідеме глядати той новой родины Ага За
што лем зачынают співати горі ледном долю ледном Ой дайте нам дашто
з медом Ой дайте нам солодкого ой за добре наше слово і
лем зачынают І товды співают наприкод дружбі співают Ой ся мі такє
ой дівця сподабало што і на Яре єдном з ручком ножка другом
личенка тото дівчатку паводу Серденови зате тото спіл <unk> ся мі тото
дівча сподаба вошы се на є рачку ножкы омовал лівом ручком ножкы
а правом личенька тото мій дівчаткох Павло до Серденька То дружбы так
заспівали то іщы молодого Товды свачкы співают Выберай ся сыну в щастливу
годину щастливу годину по добру ґаздыню жебы была сватка іщы кому ткацька
лем певні не буде бо она богатка І товды сваткы приносят лавку
і тавят посеред хыжы і співают Сходжайте ся родина од семого поколіня
грайте удакы різко кляне ся ванюс низко як вітцю такій мамунці і
цілій жывой році На лавці сідают родиче молодого маршалок приводит молодого пред
родицями отец матір благословти свого сына на добре діло молодий стає на
коліно низко єст ся клянят і просит в родиців благословеня Родице кладут
йому на голову рукы з горы мама кладе хліб завязаний линяным ручником
мытя благословлями наш дорогий синочку і найтя пан біг благословит а сважкы
співают прошу Вас татусю през хрестовы раны благословте земя бласкыма словами Тоту
ся так мовит Мому ся так мовит най тя наш сыночку Пан
Бік благословит Но і благословили і товды юж едут по молоду і
там очывидні і молодий тім за шара ся благословляют і молодий благословляют
і там свяме іде мед горыды ды не ідеме рядати той новой
роди Ідеме іде ме дражкы не знає Ме добры люде знают та
нам повідают форка А як іду то тиш сут такы смішны пісні
Боже Боже де я ойду ци пожану ци побіду як пожену оженю
ся Як побіду одбию ся Знате такы на співали такы гладца Пусте
же нас пусте або нам утворте ено тата співали як пришли од
молодого до молодой і бо ся погніваме та ся повертаме Не затом
ту пришла жебы міла пива затом ту пришле жебы м ся оселила
Пришли і товды мусіл быти такый як бы театр кусцьок бо одкілы
войты тоты іх не пустяли до хыж Тотам такє ся діяло перехрестили
сокырками двері не пускают до хаты богочут грошы дулярів тепер будут кіт
треба было выкупити молоду так так так так так так Молодому співали
Не вступиме ся скута покля не дате дука до капата червеного од
пана молодого знаю І што давали Злодий даво молодий дал шойж хоче
то дай грошы дале даво іщы давал грошы до Ну ну перервану
бударкы дуже рідко яж ґажу грошы давый Клявый Клавдокы не сказали же
досит Не будеме єсти не будеме пити покаль нам не дате чого
мы ту пришли Сіли мыту сіли на тоту лавицю Дайте женам дайте
нашу молодицю Дайте женам дайте што нам мате дати мыту не будеме
так долго чекати Не затом ту пришла жебы міла пива Затом ту
пришла бы м ся весели Было так же выводили йому немолоду а
як бабу перебрану ци хлопа хлопа перебрали Переважну хлопів переберали бы хлопів
чуры перебрали хлопа вывели Як бы то молодо так так чекайте як
співали Ану там ну но бы я посмотрил Выход Марись выход з
той новой коморы выноший выносий вінок і ту было так до матах
з маршалком приводят найстаршого хлопа же облякли го якого бабу і одлечений
так як муду І доматер просит Но тото мате тото што сте
хтіли а з вашкой дружбы гварят О ні тото мы не береме
оно нам ся не надає Заберайте ся назад Зберайте на тото жележных
людей тишыєш лічы знай гудари То не іст не така старай вам
ся здає она ся хоці іщы выдавати дружбы выганяют іх гет і
гварят до матря Ідте поглядайте дашто ліпше до матер і маршалок приводят
дівчатко десят дванадцет руків Но бы перше бы была стара то мы
тепер вам привели молоду Та што вы нам привели до матерів ви
ся нич на дівках не знате то приводите за стару то знов
за молоду з вашкы а наш маршалок де смотрит Та я ся
старам та я глядам лем ту такы закамаркы же враз го зна
тоту молодицу найти приводят молодшу дружку но тото то уж певно буде
бо она така красы лицька біленькы червененькы оцька сивенькы дружбы Отак тота
уж ліпше тоту возме она нам ся придаст на дашто лем не
на молодицу приводят старшу дружку Но што я ся находил што м
ся наглядал заклям такє шмарны дівця дят нашу што Я ся не
швапал нихто нихто є не звал Зараз припомни може уж тота раз
буде для вшыткых вас і може мі дати спокій бо я старі
ногы мы ся розболіли я ту не годен кільку для вас ходити
гварит номатер маршалок та Язры юж вшыткы куты в тій хыжы поперервертали
Я не мам певности же ци ту іщы можна дашто найти Дружбы
сважкы старости обзерают старшу дружку один з дружбів гварит Но як бы
я был князь молодий то я бы м хотіл мати тоту дівця
за молодицу але наш князь Ваню не зводит ся на ню він
хоче такє дівця што манькы як небо Ауся біліцкє і мягіцкє як
Лем ти похлядайте докладнійше тут де ма быти такы дівця до матер
такє і вна зробила так тото важ добре написал Вы нас ту
хочете замучыти не тоте і уж одда я вам возму інцю Де
хочете там берте лем приведе таку яку наш князь молодий хоче І
товды свашкы мали бы співати Выход Марись выход і уж приводят молоду
она стає на порозі з барвінковым вінком для молодого І доматар звідує
но то як тота уж буде Тота уж буде Така краса уж
буде на ся одповідают хворым весільно Дружынам і гудакы грают маш крічат
ура віват молодий выходит за стола стає напроти молодый а сважкы латкают
вышла мила вышла з той новой коморы вынесла вынесла вінок Барвінкови вышла
вышла з той новой коморы принесла молодому вінок вызнатись зы співати як
ся співат Нокся на тоты весінны пісні вышла вышла і з той
коморы принешла вінок барвінкови Ґілено вынесла обіляний злятом просила го красні жебы
єй взял за торежда што Турезном не знам але і молода дала
вінец молодому і товды маршалок веде на середину хыжы молодых І жебы
они сой рукы подали і ручником він звязує ім рукы веде за
стіл під образы молоды сідают коло коровара коли лоных сважкы дружбы і
свашкы латкают за столичка єдно за столичык двоє пізрісуймо мусю уж твоі
обоє а дошлюву єдно же шлюву двоє прижди ся омичку чітвоє обоє
І товди ся співає тот ріжный пісні закувала Зуленька за гором заплакала
панім Лода за столом і товды міняли ся подарунком дружбы обернули си
за рухом сонця зо своіма дружками ведут іх за стіл і за
столом Молода пришыват молодому маленькій вінок барвінковий до капелюха а на грудях
з правого боку дулейбика білий буґєт І долгу басанунку том о так
так ся і башанункы дают так было высото такє наш было Тому
молода причіпила дале йому на копелюх лянец Берлінковий і ту причіпила до
правый бік бік такы но з такым башанунку дай ді долгу і
догу долгу бышосонку зробият такій жашів кука дружкы присылают дружбом до капелюхів
пера і долгы до пояса різнокольоровы басанункы і на лайбиках зліотованы присылают
дружбом тиж такы маленькы бакєтекы з тыма басанунками а дружбы давали ім
грошы за то пишы Тай ну та так дают грошы і тепер
ту платят ім грошы зо букєт так мож казати ся так тото
назву Ношы слова не такы што співанкы не такы але то так
само то то то то то то то то то то тото
што не было То уж зробили тото і мы тепер уж в
тім моменті коли молоды рыхтуют ся од церкви а іх мают благословити
іх родиче та іх тато мама Мают благословити товды при тім были
дружкы сважкы дружбы вшыткы тарожчы всі в світу вшыт тоты всі были
І товды лавкы ставлят по середині І благословлят І благословлят і другу
Татой мама сіділи родина тон брат ци страчы там хто тото треба
бы нам тре барзі це шырокого бо наша родина з роду великого
не так великого але почтивого треба бы нам тре барці це шырокого
Треба бы нам свашы справ треба штыри кваты ви на жебы ся
нам зышла достільше родина І як тоту заспівали товды приступили наречены і
наречены до і музыка І музыка райте гудаци різкы райте гудаци різко
кланя ся марисю низко низко низко попри земли як татови так матери
як татови так мамонці цілі своій родинонці І удакы грали різку Так
так татусьо так моловед мамуся так моловен найважнайшы діти пам біг басловит
Мож повідси же я не знам вшыт і вшытко памятати Вшытко памятати
голова были розумнема а тото вшытко зна сама собі не віры розумій
чыє Сама собі вірю ся на даль Добре ся покланяли І товды
таты і мамы мали благословити як благословили як то робили як то
благословляли си Да так як взяли хліб О найважнійшы діти Бог благословит
найважнейшы діді Бог благословит такы тотускы і хлібом як хлібом ну та
воймутся іщы несюто духа мінтей та Русі так всі бослот І товды
они ішли до церкви молоды молоды помяли батьків поцілювали поплакали трохы декотры
О ти повставали світи пішли до церкви якы слиш хаты шутом співали
І товды уж ведут будакы на Подвіря і уж тотовды робили свачкы
тайшли до церкви кєсли пішкы то ішли ты ваткали Співали Я так
знаю То мыж повіли же нашы молоды пішли до шлюбу і уж
як ішли до шлюбу то была іщы яка сы пісня якы ішли
до шлюбу В дорозі О по дорозі вже ся співало всякы весільню
піснь До весільню жывыли Молы слухаче припоминам же выс в гостях пані
Емілия Настеряк Помужю як Чішын она вродила ся в <unk> ройці в
селі Незнайова анеска мешкат в місті колюс Іванофранківской области Єй мама низны
Юрій была певно зо двадцет разів старшом сважком но то не чудуйте
ся же єй дівка і гнеска памятат што ся співало на традицийным
віслю в тім селі А што не памятат то є підповідом з
прекрасной книжкы яку уклал Ярослав Будак Лемківщыну Моя мила пісні Анны Драґан
з галицкой лемківщыны Ну і ту маме записане ціле весіля яконой ся
колиси одбывало в селі Рыздільо В нашій нишній передачі чуєте тиж як
співат Лемківскій Фольклорный Ансамбль Пісні і Танцю студенкы же діє при Колюбскым
Домі Культуры мін В тім ансамблі до недавна якых <unk> рокы тому
брала активну участ і пані Міля зато де си там звучыт і
єй голос Любил і талант до співаня до танців переняла она од
свойой мамычкы Ой а мі власні того бракне Знати мили братя нам
журналістам Даколи треба выдумувати хоц што жебы заохотити нашых респондентів до бесіды
а внешнім припадку і до співаня Але дакому то ся дає легше
а дакому тяжче праві вшыткы люде же роблят в лем фм мают
прекрасний голос музичний слух грают на ріжных інструментах Лем я єдне і
єдине єм вынятком з того провила Але што мам робити Як неє
рады а треба якоси розспівати чловека якого беру інтервю тому Зато прошу
выбачыти же співам а не єм таком співачком на яку вы моі
наймилейшы заслугуєте ту выбачте мі щыру Выбачте і вертаме зас до нашой
бесіды вертаме до весільной темы Вернули ся зас додому молоды А зато
мы зато зо шлюбу пришли на толго шлюб брали нашы голодя та
хоче наш не знали Амари ся знала хоче нашварити а Вальо ся
не знала ани перекстити А дошлюбу є но а зо шлюбу двоє
приздри ся мамичко чы твоі обоє А ту ріжны такы приспілкы ой
кукала то зуленька на дубу а уж нашы молодята до шлюбу і
кукала молоденька на сливі а уж нашы молодяты щестливі сважкы співали Дякую
ти Боже і своій мамунці же я свій віноньчок лишыло в церкувці
тішыт ся родина вшыткых єм тішыла же з своім родицьом ганьбы не
зробило ото яко знаю є тато як знаю але не так чым
своій родині стыду не жалдала вымуж мі як ток ім присігала аж
мі пяты стерп жытя не впущыл до сомойой смерти Ах товды уроцисту
зачынит ся тота гостина то так Гостеже ся голосте моі любы голосте
так ся тішу вами якло тісячами тебе іщы якущы таку догостину Співайте
весільне співайте весево жебы было чути аж на другє село Жебы ся
молодому господарство вело уже там яка є тоты Свашенькы обі голодненькы пішли
до коморы выіли збуденькы збуденькы віли валю ся напили бодай такы свашкы
ниґда не спащіли Бо тото Жыдівы тоже співают з хаты з середины
люде ну так вісіны вісіны му Свашу жы ойт Но і іщы
што на тій забаві весільній што іщы ся робило ци якоси молодых
витали ци як та витали так як всюди витают тым же молодити
же молодути же молодого тей тей та влопили тей Але но али
гіркон абы такого не было наш небылых гіркок не кричали і і
молоды не мусіли там ставати воєн нас не было не было гірку
Диви ся Банюшю я будеш ґаздувал жебы старе зерно новым то швісінь
присыпул гу значыт жебы не скінчало ся до нового урожаю така ну
та то якє то жывай все таки підряд Диви ся Марисю на
той печ білены як за то бом холодит фраєр примилений Фраєр примиле
най фраєрка не бога диве ся Марисю хлод на пана Бог чом
то так мало бы смутріт на пєц диви ся грисю на той
пець біле ней кобе сідит фраєр при милей ся марісю шыты файна
дівка достава склопая з Карпеля цілка Дотоє ся дуже богато а Што
найбільше высмівали якы єдны другым співали О то выспівали всяко так што
дішло до сваркы найде кон Так так Могло быти так же хтоси
єс ся погнівал могло быти быти бо то як горілку выпили то
єж по тому єшло вшытко што хто знал А туту співали горіла
липкы біла ола Воріва Липка горіва під ню ми ленька сідивы під
ню ми ленька сідив Nє іскоркы на ню падали іскоркы наю падали
парібциза нюпы парібциза люпы коли А выпарі бжы не плачте а выпарі
джи не плачте зелену лип куза гысте зелену лип кузы гысте грешеті
воду носили Рышеті воду носили і скоркы нані гасили і скоркы на
і гасили тілько грешет і той воды тілько гришеть і той воды
тілько дівочой подобы тілько парібской подобы А тоту знати пісню зозуля Кукала
правил доповідали же я там не буду далься выховала яка дальше як
то капуста капуста зелена негуста єде ваша хыжы без марисі пуста о
і то леж нам дайм но тату ріжны Ведите то кажде село
Юж мі не ходити коди я ходила юж мі не любити коли
я любила Не ходити было горітым поточком не любити было фреєра під
бочком як Южмі так не буде як мі было влониж між заквітни
квітом на вони то же така гыневісільня бісь Не ходити было каде
я ходива Не любило Не любити было кого я лю тота пізня
Юж мі находити каде я ходила Юж мі не любити а верше
мі верше де так тиж так начына звіда не будеме было перше
Но видите ту ся так не зачынат може в інчім селі так
ся зачынало А ту а ту в тім селі Юж мі не
ходити кади я ходила любити Юж мі не любити кого я любила
Юж мі не ходити водитим боточком Юж мі не любити милого під
бочком Южмі так не буде як мі было лоны Юзмін Жахветны Квітоневы
А ви якосили співати Інакше вы зачыли зараз на голосер Туже невесільний
голос треба такый гус мій зелений ве гырше юж мі так не
буде што голосу не было Юж мі так не буде як мі
было Не ходите был кади я ходи Не любити было не любити
было кого я любил Не ходити бы горітым поточком Не любити было
не любити было фраіра під бочком Не ходити было горами лішами Не
любити было не любити было з чорныма оча В танці даликой тряскы
Загрожяй мі потраску амстратіва Запаску загрожый мі і щыре адмонстратива Другій раз
загрожый мі і щыре адмонтратива другій раз Выказала сойбата чердаша заграти і
лем ся потрасує так ся з дідом танцує Ой ты старый рамці
не ставай мі на пальці гы дай ж не знам Баба діда
любила там кожуху купила берце кожу діду гусісой хыжы в кожуху Заразербі
отра слустра тырва за смужебі іщы раз монтратыва другы робіт танзи Веслайбі
манци ой ба сой баба барба часа собатей лем цяпла трасує банцює
Лемцяк трасує паце кільбом панцює мама міна обрема там окозу брема везалозу
діду лоситорже в кожуфу вез заможу діду лусідожё в кожуху суботвы крыцлами
сладаку саля то спорами а сы братку саном до слабы льосовосы золоту
оцу мойц я ломю солоды Наша мамуся добра до хованя выховала дівку
якы малюваня до малюваня А наша мамуся добро до прихівку выховала дівку
на гусяцім пірку Выховала смамусь для вынюся жену але нам не дала
курочку пецяну курочку пецяну згрілку поляну лем єс рыхтувала для венюся жену
Дали сте мі дали Куручку печену дайте же мі дайте Ванісьові жены
наш там спяле приіхали до Молодого Не Затом ту пришла жебы міла
пива леж затом то пришло жебы м ся зжелила Выспілай кулютку на
вербовім прудку бо моє серденьку в барз великым смутку будте між доровы
моі товаришкы більшы Южный Підус Маминови і Оріжкы Разом на ріж рани
на оглуди Буд другы дівця молоде О вас была така пісбы Бувайте
здоровы моі товаришкы выязю верем о своім омичкы Байте здоровы Моі товаришкы
не будем ходити разом на ріжкы разом на ріжкы разом на черничкы
блайте з другу моішы Чірничкы то якы черниця чірниця то є малина
а то чорны жорна черниту ожена жена ожена ожына то черниці украіньскы
єферы то так як і ефыр а млины так самых млина то
чірниці І выходили там чірници якчыне на голуйру Якы глас отоли його
медвідлишы бо під лісом жыли дуже близко то ягоды были ну лісові
але то были великы не были такы мецінкы ду мыло были нагодом
чержниці і єфры і єфыр Молы раджы были єфыр был такє полев
герец де корову пасли вшыткы ся зберали хлопы бівками чыщый бул герез
Співы по селі ішли они куропасти том співал А зожюче дуже селу
бы Мыслиш сой Мариісю же там сут пала ци о там сторохам
під Пегро ци Думала ж Мариісю же ты Не плять маріц не
плять не бере тя смарка черетя уродо хлопотя голото Не плат марч
не пат же не жі печы на пече тиванюш помедже плечы так
Я ся то жю Дякую не за то м ся выдала жебы
былахла Нетом ся оддала жебы была хвала лем жебы м в костелі
дівком не стояла лем жебы м в костелі дівком не стоял ой
кажім лемко не стереку омілько Яка за як умрула бы мене писал
через риску Бо як цін мене дуже мало хто знає Як я
мру через ризку Яцін не стеряк здрячка Порахуй Морисю солому на даху
тілько будеш мати то і ся ноці страху дивися Марисю скійкід ґір
на даху скільків дижмати сей ночы страху то ся якосє на постели
під пустельом Мили слухаче як лем тепер влучыли сте наше радию то
підповім же наш гізд нас катупаня Емілия Нестеряк з Незнайови Нестеряк так
писі ся з дому а по мужу Вєдчышын шкода же єй муж
Євген Ґєньо Ядчышын уж піл рока як не жыє Но то о
гнесках бесідуєме о высілю кажде весіля колиси мало свій строгый порядок од
якого не можна было нияк уступити Зачынало ся звытя вінців печаняорядовых хлібів
корвара пальця і інчых Хліб на высілі был барз важний Сам ден
шлюбу найперше родиче окремо каждий в себе в думах благословили князя і
княгиню пак князь ышол до дому княгыні непо долгой комедиі яку мы
ту описали в кінце стрічал свою миленьку Родиче разом благословили товды і
сына і дівку і вшыткы ышли до церкви а молоды приступали до
шлюбу Потім зас вертали ся додому молодиці де іли пили співали і
танцювали По забаві молода пара і густі окрем родиців молодиці вышли в
дім молодого а там забалатырвала зас а вкінце молоду пару вели в
окреме місце де ім прирыхтували пусті в кумуру ци на підно і
там ночували Зрана молодиця мала встати запалити уген в пецу і назагал
поводити ся уж яко ґаздыня в домі свого мужа Аж товды дружбы
і сважкы княгыні знимали вінец символ цмоты і дівучой красы а накладали
чепец і завязували хустку І тото было лоґічне Тепер навет традицийны вісіля
мают доскорочений сценарий і вшытко одбыват ся скоро єдно за другым Но
давно такє свято богас ґаздів могло тырвати і тыжден Мото вертаме до
нашой бесіды зас А як треба было ціпити молоду дашто ся співало
Выспівало ся і то богато лише Што з того но може ся
нагадам іщы Ночы Но лем бай в ночы до Вас приходит ночы
о пілночы там го не познала бы вам чорну оч Як як
в печатку мі то повід теркайте бы ся Сподабала єм си шому
чорны очы а приходил ся ночы ночы о пілночы його не познала
бы му чорны очы А там не маняфе бы нагнали Я посмотлю
зараз но смоте мож бы смелиєдну нагадали тей в том піду жебы
мосідит мама єй завяли з єдно аж шоту Писвашкы співали ту дайте
же нам зорі Войнкы підеме до кому Войкы зробиме авто жену приведеме
по ціплену тоту незме А дружкы співали Подумай марись собі ци не
жаль буде тобі од панянок одстати медже невісти прид собі ци не
жаль буде тобі той жолтонькой косонькы дівоцкой подобонькы не но не Стротило
лем віночок і партичку свою бою ж єм зробила манюсьовы волю З
тротилом віночюк не можу го найти нашу голоню ся не хце міг
оддати а ти пане Лоди віночюк мі оддай заплачу ти за не
лем доночкы пождий А сважкы і дружбы забрали тот вінец то спочатку
не чесали так а давали імблю давали Ні Е Давали Такый графре
імблю Га але давали з початку не так як я тото мают
Га але здавали з початку не такый гребін жебы розчесати а такый
до худобы давали жебы гейбы тым здітка давали жебы розчесати в олося
молодій не доправды гребін а давали так жартували ну тоты шкрабль душо
коровы ця шокоровы ся коровы Чыстили і давали не дзеркало а штоси
інче тиш жебы мот на так жартувати Та вызі кыси при тім
што співали не знам Задля ты Марисю задля розкушуєш задля своі власти
догори чыщуєш та як будеш Мрисю долину чыщати в Нишыма ріку Гіренні
як джде зачнеме гором підкручати будут твоі очка Гориньку Плакану ведя в
Нишыма рішы Гіринку по А як анонули співайте мі тото як то
там разі Затля ты Марися задля розкушуєш закля своі долом розчашуйш заталь
Тымарисю закля розкушуєш закли своі восы долину стісуєш як будеш Марисю горы
підчішати будеш Тымарисю і Ренкопо А як то ся співало но то
так само іх тот Ничого мі не жель лем той єдной річы
той жолтой піты косічкы шофывала плеча ничого мі не жель лем той
молодости же єм утратило в жалю невлюботи Не Де ся косонька діла
ци в поли полетіла ци в поли полетіла ци на дубоньку сіла
А тоту певни співали гвас бо то всядий співал Пізрий Соймарисю горі
до повали жебы твоі діти сибы вочка мали Пізрий Соймарисю горі до
Траґаря жебы свыховала сина на цисаря Малерисю Марисю ти ладне як ружа
будеш мала мужох пада з Тебе ружы квіток Марись квіток покляны меджіры
діти панаш тебы квіти Квіток дівчы квіток дзеркаль нема діток будеш мати
дідкых падут з тебе квіткы А іщы што Дорогісю така тия ґружа
Будеш мати мужах паде з тебе ружы То і дружкы свашкы при
кім співали Тата тоже ся то спяли всіды в можытю і з
середины зо столів від то яку знавту співа дармо мали дармо запрягла
си ся ярмо же прялаш ся ярму то діяж пряжеш як до
землі ляжеш ся як де аж до гробу як до гром ям
м то дармо дівча дармо взяла ся ярмо то десяро з пряже
ся до робу ляжеш Вывод мат дівчатку о тераз бо я плакал
не раз ти спалахку морі Я плакал на дворі Ты спалахку морі
під бівым пери ном я плакал на дворі під діравым стілом Была
ружа была уж не буде така Бо то фраіречка не кажда єднака
за нашом хыжом купа сены за нашом хыжом купа свіна щыра была
дівко щыры была дівкы нескаждены Щера была дівка підвіночку Щера была дівка
підвіночко Анишка южерна анишка южена почеплены Вылетіла спід запечка жаба щеровы дівкы
нишка баба Тото до того Великій печка жаба щыро была дівко ще
робила дівко нишка баба великій ваші припецка жаба ще робила дівка Ношка
баб Е коли си муды чосту при тім плокало так ну тото
такє так є плаче ся платче буде іщы так як ідут по
любов коли сь а коли ж не ішли по Любовышкы од тамто
мама пришол жерет ся Одавай ся Тепер фактичні оддают ся менці більше
так хто за кого хоче так А як то было колиси як
вы знате з вашой родины як вдома бесідувано же наприклад тота за
того ся оддала бо там было поле а тот давал тото то
тамто Но а было так же Оддавали си такой хтоси когоси любил
і хотіл і позволили родиче дуже мало оддала бы м ся з
мі дуже шыбче гіршы то бідешыня нихто не чыт Дуже мало было
так же ся оддавали так потепер полюбили котра бы він был богатці
она была бідністю конувало ся той малшусь я той не мовшу переважно
Не было в нас богатых богатой был шоб дру Але так той
шолтыс шолтыс майґюку і вшыткы до ньой будут літати не буду я
кажу на Я не знаю жебы было жебы так ся любили і
могли ся побрати ту дуже было мало таку Но добре но любили
ся а треба было выдавати ся за ковас другого ци женити ся
з дакым інчым бородиця так повіли І што товды як тоты люде
товды жыли но то нас жак жыли абы жыли Мусиш жыти в
дакым іншым так жыли абы жыли Ну жыли Не было то багато
не было так не было такого жебы розводу была тішаіркы Были так
як зо всякой власти Но так але наприклад я бы колоси любила
а мене оддали за колоси інчого то пак я з тым можу
сой товаришувати а можу повісти же я уж выдана і я з
Тобом не буду нич мала То якы люде было такы же і
діти были ся мішали І діти были небагато на силі навіт мож
сказати жей двочі троє тот было А так Як было же ну
же ся вродила дітина купаця купиця повідали купи ля купи купи ля
Купи ле найдух душлову ходит начутє прузувати най дух найдух То як
бы знали од кого ал тот не хотіл ся женити А то
была велика ганьба О на селу была ганьба Ганьба была на селу
Бутовува мало людину было сісят єдно лювсю то ти кажды єдин знов
не хто з кым проспал уж Было доправды же так знали же
тота того фраірка там же тоты было так же было Но але
што Тоты фриіры Но они ся деси там як бы тайно любили
ся але штоси аж такого певне Ани не было як ани не
было коли ани не было дей в хаті было гузє не руж
Не было ани єдной жебыны были такы же чловекы ся не слінкы
ся шквали Але мало жінкы так більше переважно більше хлопиту Але люде
якы смотріли на тото Осуджали ци не усуджали осуджали Были такы святы
отакы ложы што ниде не рішыли ни дервали чловікы до церкви з
чоловіком по селі мато вота тоты дужы судили дуж То як бы
рахували си же то нефайно Но бо тепер то хоц хто сой
ходит де хоц і робит што хоче так А товды Якосим то
бустит то всюджына від церкви горили черквагу горили же тота суна гуляла
чловіка мала говорили та так якзаня то так і повіл на так
говорил же не ся дішол до такого шо Давал як приклад якій
не треба повтирати такта Но певний як тота особа стояла в церкві
і все слухала про себе та же она тамде сой та то
нібы кажут лютів медже душа декє самій тото Высла дозяло замис ся
то осмілияла і осміли ся Фапа слава лаґри подію лаґрику Ладно місты
ладно місце буду ял Маєм по сурсі з ґервам Нишку майосо в
салішку То фактичні весіля то переважні тоты як ту співают Ваню і
Марися котры зышли ся котры молодий і молода то могли быти товарише
могли быти знаємы добры а могли быти чужі люде медже собом просто
іх захтіли оженити так були такы были Тато з мамом жахтіли з
його стороны ся договорили што ти зоставляли дітину Ядам біль ся поля
бо там якы вашы родиче они зышли ся они женили ся тиж
была яка думка же тото поле додати до того Ци якым я
вам того не скажу будеш певно Я знате то є не змут
выжыку ся порудили до того ну тата нібы тату з мамом были
же кіли ся воєх кіли ся воє поі так увоєх жыли смерти
дужы бо доколи было так же хтіл а родицю повіли Нє люди
єм розлучали пролучали Думати ся не багато не двож ся просудили А
як люде реаґували наприкладно тото мусіл слухати што повіл його отец такы
самы то добрі реаґували а такы ш не До того было нездібны
тото тоты не реагували добре Но наприклад отец повіл Дусина же ты
будеш брати тоту нацку ци тоту зіяти повім ней кусы же ты
хочеш І всесын мусіл признати як отец му повіл і слухати ци
было так же доколи він протестувал царкою такше протестувал Шы ся не
шудили злучали Но памятате зо свого жытя з там свойой родины і
так дальше Было также наприклад ни порузлучали іже они журили ся тым
ци нашій родині в маміні в татові родиню нас того не было
Бабы было <unk> роді дней і они всі як ся пожынили так
тот так всі жыли Мали бы троє діти четверо двоє як хто
та як бы лемківскы тоты діти они дорастали і они были як
бы готовы до того же не они выберают до кого А як
родиця ім повіли того треба выберати Они были як бы готовы же
треба ся слухати треба як я ж кажу ані были і такішо
послухали Малеты ся і не послухали І товды якы руі то єй
так ге розігнали та шукали другых напр тато повіл Но то я
не дам ты ся ожерети Ци не дам ты ци дівкы хтіло
но то я не дам ти віны Могли так повісти як ты
не хотіш єк єд нас было віну там трохи той землі ту
де было ділити то в горах лісах то муткы але то ся
розмовляло так як выкажете выся заві за віно ны як із жали
то наш баты насі були а діти іхні дуже мало ту ся
ся поженили гм ту Аню ся І ту як ся поженили так
же ся тримали єдной туло А так бы я памятала молодых такых
же ся женили то я Я так по Лемках уж смутрю Такы
Лемкы же уж ту ся женили женили ся даколи своіми як были
своі а дале несвоіми Але виджу же рідко хто з Лемків ся
розводил же рідко рідны колушы памятати медже своіма такыма жебы дахто розводил
ся Як уж выженили ся туж жыли жыли так як жыли так
жыли але уж жыли до сме діти были і жыли Нє не
памятам Жы товы юж ся тримали такый шут єшо же ся ту
родили о тоты гмы Лемкы але як ся дуже родили туже ся
мож быти Якє то ма значыня ци чловек там ся вродил ци
ту знаю та видно нема ниякого Я не думаю што там ся
родил в тым документі напишом же ся родил в Польщы Але як
він ся вродил а його віці два рокы перевезли а такый же
ту уродил ся одраз потім То не єст велика ріжниця бо тот
маленькый іщы ся в Ладовін іщы не застал дуже того жытя на
Лемківщыні Но гейбы не така велика ріжниця Нє я то яка то
мож быти ріжниця Просто ріжниця поколіня як уж другє было ту поколіня
о то єст ріжниця другє поколіня думам же то велика ріжниця Мы
бесідували про вашого внука Што вы хотяте жебы він знал про Лемковину
Вы йому дашто оповідате Та так говори да але дуже мало бо
не ма колинше буду іх однознятя туда сюди далетя тай кы говорим
то говори ну є так він ся питає в фотоґрафіі ся дивит
ти ся питає бы будь хто то єх тот Выкажте шкы хтіла
а бы хтіла аби мі ся вывірити то тішо я была там
у Польщы то я бы тоді зажыла може світ Ну зле вам
кажу нє ну одвіте абы я была абы ящы вше так годна
хотяк тепер то я бы рада была ту Ну єх ківом найвыдіти
наймі ся нуж тот ся знає він ся дивит тоты книжкы і
тоту сю ватры знам і єхал цілі чазы три разы А як
в вашій родині тото же вы же были в ансамблі цілий час
вы повіли же деси золо три рокы же уж не выступате так
Два цілы так вародила до того як вас принималичо ішли на концерты
кождый раз были задоволены і мене чуют він відпускали худий сам ішол
на концерты і ішол він співал на сяня трохы Хворя іжу так
зві о церковнім хворі свіл похоронному і вносяня ще ходил А по
тому я был на фабрыці у палпу ламал ся і же йому
тото але все равно на концертах мы выступали в Сейшу де він
не был протів всі казали я піду онака як поідиш тыню все
лишы лишыш дома ти вшону та я гулишу дом я му ся
зрыхтую і су вісти підігрі А Як же придубы я і дуба
єс на зєм дома чловіка І він ме зустрічал чы відпроважжав чы
не было нас ніяку нияку спору на тім не было в сім
єй завидувал Шой чом інчых єкусий было інакше Но та всіка ей
то бі добре дахто каже Ей я придулжар ся десварити чом чловік
буде выступати пішла а як ідем на ватру тот три штырі дни
пятнас днів нема усяку быва молодшых такых а такы якты в душо
Чи я співаю лемківскы співанкы то він тото він такых же пару
лемківскых ста выспівал як мы підеме дукого дес на гостину або што
тай баба ще співат Не дивуйте ж люди бо є так співаю
яку натуру при горюці мой Aудуючы люди де я ся напил є
татось тоту ся Мили слухаче припоминам же слухати уж трету бесіду з
паньом Емілийом і одчен з до монестеряк же ся вродило в селі
незнайомо в <unk> р Кєди слухали сте тоту бесіду од самого початку
то знате же пані Міля так добрі знал лемківскы весільны уряды бо
єй мама долгій час свищыла і все єй брали за старшу свашку
Знала прекрасні співати і танцувати тото ся передало і пані мілі А
тепер хочу повісти іщы про єдного чловека же оповідал мі штоси подібне
про свою маму же оно тиж прекрасні співала і зато все єй
кликали на весіля Оповідал тоту мі Штефан Валєвскій пан Штефан вродил ся
в Бодаках а тепер мешкат Івану Франківску він урік старший од пані
Міліі было <unk> рока Мам надію же скоро будете чути нашу бесіду
з ним Бесіду дост цікаву але поважну бо пан Штефан єст поважным
чловеком він был знаным в івано франківску архітектом но і з той
поважной бесіды про архітектуру і інчы барз серйозны річы Вытялам і доліпилам
ту єден цалком неповажний кавальчык Провісіля Більша част нашых слухаців мешкат в
місті а не в селі но і молоды люде може більше жыют
в місті та не знают як то в селі єст ци можете
одраз одріжнити наприклад цапа од козы ци быка од коровы Певне хоц
жыєти в місті і може лем здалека виділи сте коровы Але певне
знате же бык ма штоси такє же в коровы того неє Но
може вы і не знали але з того можно зрыхтувати барз смачну
страву І то таку же нестидну буде єй поставити на весільнім стулі
Но як то з ним было оповіст Вам Штефан Велієвскій А пак
засвернеме до бесіды з Емілийом Нестерак Драты были також женили ся брали
собі дівчат і з інчых сіл абы сусідні аби там через Кій
тотєрме си были до Крениці діздили то знайомили ся закохували си женили
ся в різный єздили туди сюди З тым весільом Ниците як янеґ
дводали се біли справды Ни і так з єдного селя до другє
та жартували всякє і різали худобу на мясо і дес там выкнили
деколи різыли знаючы барана чы козля тішы ну і цілі ознакы стыві
І были такы жертвы кыдали тым єдин видны Ікы не пришли вы
сусідні селы там кынули тым кыхаркы дружбы кухарка приготувала це дуже гарно
і каже мене є дуже добра страва для дружбів Ны зєли бы
дзякы а більше не майдекы Ника же як бы більше кинули більше
бы Змала хо зробит Свашка Ясий Свашка Юж єм сой проспащела єден
цяпец мало ой і тоты той за Ял віла Свашка Ясий Свашка
ой юж єм про Спащє Штрі влоли малым ой єм іх пропило
Но нашто там моі Я не розмічу не знам там Я не
вышт олимала люд єм про рушуюче свято знати току чыніня Я тот
не знаю тоту але я чытала тоты тести а нашто тото ой
то треба не треба вычат не треба ниґде ха То до мене
Тота як до мене тепер цивы люди чы нимате же ся домів
не зберате цивылюдичти нимате же ся домів не зберате до того я
до чытала і тепер і ге так зазберат най треба зазберати Но
добрі Пращам ся і дякую же кільку мі упывіли дякую же тіл
колоня трипіли лічыта віла язя і так сама сіджу а так жу
на дві і міні ден пішол от дякую Я Вам єл курю
жебы вы іщы долго співали жебы вы іщы о свовар Яж не
піду Нє Але дома не званята Але при своіх товаришах гынує Жнюпід
при своіх товаришах при своіх маюты родин рамків онде всім не поздоровляли
єм Князківсю всє маю все мают Аби мала щы трохи дорожы і
же най было так як є так глустили ня і но даяка
гостина была слаба в бути міцне і на гребків кажала як гостина
была слаба гостина была слаба або будте міцна м так Боже заплат
Боже жатлат вам жатлат велик найос мам біг напхат так по гостині
хто повіл ґазды ци глусы ґазды ґазды Як боже запад ідут домі
а я кажу найважпам біг напад Бо не зіли так дуже такы
тахы Добре но дякую щастливо Мили моі слухаче на тім скінчыла ся
наша бесіда з Емілийом Нестеряк а Пумужю і Етчышын же памятат барз
дуже з рідного села не знаюла і тепер тото вшытко нам оповіла
то скінчыла ся уж <unk> і гнеска остатня бесіда з паньом Емілийом
Але я вам обіцюю же колиси іщы з ньом ся стрінеме бо
маме у цім з ньом бесідувати то іщы будете єй чути Нопер
треба ся прощати буд пізно видити пані Міле Мальшет в Ґалюшы а
яву Івану Франківску До якых тридцет кілометрів але то час уж думіл
То я щыро дякую за бесіду Уж знате же доколуся запровадила вас
Анна Кырпан прастям ся з вами до стрічы за тыжден