70% #2016 - 70% #209 Пеляґія Феш (3 част), 7 V 2016
Еп. 2016

70% #2016 - 70% #209 Пеляґія Феш (3 част), 7 V 2016

•

Опис епізоду

Rozmówczyni opowiada o wielkopostnych i wielkanocnych zwyczajach w swojej wsi, zwłaszcza o spowiedzi przed Wielkanocą i częstych spowiedziach przy odpustach. Wspomina też o „rapaczce“ robionej przez chłopców na Wielki Piątek, którą hałasowano wokół cerkwi i po wsi jako znak żałoby po śmierci Chrystusa.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Пред великодньом вшыткы ішли до сповіди за цілий рік но но як
бы маме такє в правилах церковных же треба было дей раз на
рік ся сповідати пред великодньом то мінімальне А Як часто люде ходили
до сповіди Ну за цілий рік Як было Як практикувало ся там
ровно піл рокы ровто квартал як люди єпусти такым Знайти были тоты
відпусты як то казали то дуже тоты люде більше іщы на відпусти
і там на відпустах ся сповідали кай ойтя на відпуст трайти мама
моя всякы тата на відпуст траіти бы там підеш на відкуст раз
до причасти то єст днів тістів котры описували ся за відпузло то
більше ся старали на відпустити бо на відпустях то ти священників же
там богато сповідали там богато присещали Но і може не в тілой
ыты все до того А там уж до інчого є посылакшы сосповідач
ы так мож і лаґше все одинсамент новысте так і былы так
є былы Но а вже так раз но нарід них хто там
десь не ішол то пізні посповідали ся при часів І слово до
того слова до єдника Дзмусєм знал котры якій такій освященнінь ся знає
хто як ся повладит о як то в хаті поладителів но та
має буде бы така земля і такій люди і такій так босы
творів Я хочу вам розказати великодну пятницю в шобуду в Ляс Великодну
пятницю великодну пятницю в нас ковди хлопец мал мати таку рапачку таку
калаталку таку але тоты каляталкы были дуже інтересні і я ли ся
одного жалію бы я дуже пратапил просила абы він таку калетавку зробил
Тут є але тут лисінь така ґєдосєнка во і такій молоточок той
ставі долині і такій молоточок паве є тут і тут ґєдо тоты
до той достіны єдну сторону і на другу такы грала правы та
еге ге А в нас то така летака была така долга так
оден столпо і были такі три поверхы оде низче другє висє і
треті висє і на каждым тім поверху были <unk> молоточкы І тут
чотири меньшы і ту ще меньше тут ручка така А тото такє
высокє было знаєтещынок было зроблене лучы кілько центиметрів може гойдє може стрічыт
соно для переборна маране з <unk> центометрів друга <unk> третя І тото
на етакі тоты Яленку і так тото і то тых молоточків і
те і то так рап так дуже лепаты з неді віддавало Ілопец
в селі знайде і як не пришла великодна пятниця лже Дося зберали
з но каждый хлопец ішол ішли і ішли і тоты тыма рапацками
по селі пороходили гору низтом на всі стороны што такє гес повіщают
такій смуток што Христос померт знаєте І такыми рапачками такыми рапачками хлопці
ішли гору внес туди царти кругом церкви так грапали так так тото
били так тото трівложны тото дуже тото было трівложне тако ніколи не
буває Знаєте же еху гор было тыша може ехо было інакше ге
Но і я так все брата просила Іван вы зроби вже начал
робити бы але то треба было тоты букові дощєнкы дуже самому тоненьку
настругати іх або жін такє як склоте та дощенка была і мал
такого ся колеґу шо бы были зробили і был і кажу тебе
не стане а рапачка буде каж ропачку называли І так мені школи
коли приход великодна пятниця я вся зял Ены еге ге ся сос
тілько не міг зробити тоту рапачку быв был нині люде діти ся
дивили якє то інтересны бувы і в церкви были рапалы Дуже інтересне
тотаропачка то тото было така одна палочка на тій палці была одна
різана така кругы так ой так лет шытырі тоты достінкы ся так
заклядали там і тоты не то дуже інтересно было зроблене то майстерни
будут зроблены і так ганы тоты титы титы то так як хлопці
тоты несли тоты то так Так сумно было як же тото в
пятниці ты якы підправекы з плещыдницьом коло церкви хлодят а обходили з
тыма як насли плащений кадили тымоты ка так І тоты такій звук
давали то было дуже гарно Але Але легмі дуже шкодаш Жы мошыя
і ся тіни томі з тыми крампнянами мыш тыми там хыба може
хто зізміє зробити бы янави не знаючы в другым селі там мали
но ґрампні мали ґрампні мали теты хлопці кожде то богато тых хлопців
ішлю нема аво іде як зарапатєли по селі Они спочатку ходили улицями
а покы сходили ся до церкви га так еге ся сходили знеде
кождишли згід хаты тами двох трьох джерапают же там двох трьох рапайт
а по тому же ся сходили той кєси для хлопців было што
ска глодіст жы еге ге еге еге така глодізі дівкы писанкы мали
А хлопці мали тото тоту таку місцю выконати ся він має матерапатску
і мают іти рапатю о то маленькы і ота певно ся не
такы дошкільні шкіляри тамтоты рапатскє може і старсі помагали робити з было
такє доколи ту єст такє же новли ден стріляют але стріляли суботы
на неділю Кляли огні Егно ці і стріляли стріляли кляли угниркви такє
і там за церквим такій был беліжоткым такі были горці нібы і
там кляли огні там ночували там і то ноцувал хто ту дехы
і цілы оці парібкы пеліп пише то як бы не знак чого
Не знат того што Апостоли сіділи выртували ісискристи головинім грудів І што
просто заполили ватру і ся летри посіділи сбы тре погорілий ночы ночы
рано сідию ра бы нас церкви была дорано відкрыта дорані люде ходили
А по тому вже не драніл тото А стріляли стріляли робили такы
самопальні як ісі тоты по руху насипали запалили бу доколи гночы ноть
то было так Як рыхтували ся до великодня очывидні треба было попрятати
очывидні треба было побілити хыжы сы може стіны хыжы Не мили ли
міли іщы і зодворунє зодвороніє а стелю мили бо стеря емили якы
оповідали сценя ци повали еге як было полапкувалы лем доскє ды были
брали той води з любом таку воду з над з паперу робили
І мили такыма сматками вытерали на сухо тот болан Абы білили сіни
сіни білили а сте люмили Еды дехого памятаюч ся в старій хаті
то земля була чы підлога то о было вас слово підлога тылины
якы были недели ни землі яке Борто повідали землю е гемлуй буду
і было земля то землі была земля была набита земляла корміяна текалога
е тото рівно стругали як ся на нусілу лзє І кажду суботу
тоту тоту мастили мастили ту стару хату ще знаю бо щем ся
мі дуже хотіл білити а тот попід лявкы білою ювілию текує інакшый
під лявкы ти я дуже любіля тоту підводити повіты тощы то я
дес так до десят років тото папер тамты го іщы были маленько
кєд хату не розвалили нову хыжу порядили уж інокше того в році
будували ногидали підлогу же же тоту фі так інакше была велика хата
был пятба а спальня была кухня щебоку Стула ся тримала разом Ай
дерева было і было кому робити але шосі для того не було
ся су іх видіня Были же люди такы якы приізяли дес зо
світа то інакше побудували собі ся інакше З моіми выслухачы унос в
гостях ци мы в гостях в пані Пелаґіі Фже ся вродило <unk>
руйці в селі Крампна і ту уж наша певне <unk> бесіда воєдна
была давно пак іщы мы дві мали тепер мы зас в місті
долина Іванофранківской области долина то буйківскій край токус на захід од Іванофранківско
Місто такє як і нафтове газове так де добывают навцу гасіль і
сіль но сіль здавна сіль варс давна добывают і на гербі міста
долины сут топкы сулі <unk> стопків солі і вшыткы тоты міста як
наприкру быч і інчы якы ту в тым краю по Пригоры Карпатскы
там часто єст гіль і на гербах тыж сут тоты топкы солі
Та як бы як бы шклянкы бы перевернули бы ме так выглядат
біли такы такы як бы горці соници як повіли сме про сіль
А повідте мы тепер в великоднім часі повідьте ци была у вас
така традиция же святили На велиґдан медже вшыткым што было в кошыку
і сіль такого не было Што давали в Косик на велиґдын де
насли святити до церкви Несли святити то церкви косік косік ма більше
в Косіку было писано сіль і сыр плесканкы сіре А якій то
был сыр грудко жено такы плесканкій Як дуже сплесканий і сір то
был просто білий сыр ций білий сір шабы там де мішували яйця
цукор тото спліскали так абы был то фолте а жолтявий Ноза дили
яйця жолткы давали цукор давали масло ся і так тото вымісювали добре
вымішували і давали в духу бы ся так трошка запекло Ебы не
сіри тоты яйця были тоты они ся так запікали такє был солодкій
там три давали Ту коротку было в пєцу не така безчупурніла а
такы не спілладіли собі такє бы і так як яйце бы ся
там трушкы І было такы якы плесконі октоплеска єдна была біла друга
была така жолтява называли груд такы несплесканкы незы плесконкы млі Ту якы
впоряджали тот кошык ту што нім было Были просто яйця варены просто
на писанкы Е ні были білі яйця білі білі не спікляли білі
по тому кляли там же кубас супы тому плесканкы масльыхы але в
якій такє місочку гарно выроблене было ну о сіль были сільы іх
так святили сіль грін там давали гых ну ну ну ну ну
ну были такі як хто там мал Шо масло святили окремо на
такым місці знаєте Е несли аж там окремо абы то бы ногы
такы ся мали більше масля більше того паску святили дуже велику паску
таку хустку вязали та хлобніси тото на пляцьох в ріжных лемківскых селах
чосту Пастку рубили таку величезну яка лем влізе в пєци навет не
берали цеглю жебы єй вытяг ага так оно выросло кула ся капця
Е вытяга Е тото вы розберали до тамтой голпы пєц трохат верцяте
де бы вител хто найбільш купацку має Ну як бы было такє
змаганя хто бівшыв куса знайде навед єм запамятала м е такє приповіданя
Но так сміяли ся такє приповіданя што был богатий і біл бідний
Но богатий з звычайно перше паску величезну а бідний не мал з
чого в спиці ту пацку Взял відрізал колбань з дерева та як
то дерево кругля відрізал той колбанчык собі такій як і мал обчыстил
обгоблювал обтерл обсіхлювал і зробил таку чудесну паску в туту деревя но
тай поніс святити но тай притулил ся там дес до когось знайде
Ено та він ся гонорой велього паска то же не гірся А
якій там другій знайте Подивлял ся на тоту паску подивлял ся Як
же посвятили то люде хапают паскы знаєте І той з сусід хостарал
ся вхопити і тоту паску не свою а тоту того як Ану
а тота ся лисіла той бідеціско ціде цікає цікаючого нихто тоту паску
не бере а його паскы вже нема тай за тоту паску тай
поніз додому Пиніз додому на тайно але не ся додому тай думай
Боже Боже паскы деревя нашы діти будут дісти А він думал же
деревяно і так но да він взял не свою А він не
Ано він не сміє не свою ге но Ано але він же
знал сього што він не свою взял Но але пришол додому принс
тоту паску дивит ся а паска добре спецена тай крає дітям тай
тай каже Бог мені так перемінюл мою паску А той принєс додому
тоту деревияну ену дей стал клеятит ніж не іде Та ся з
того ніж не іде крає те не біде ніж людей нуде дивит
ся нута паска не паска а дерево якє Гай было же то
мене Бог покарал Бы ял кра А той рідний кає Господ якій
ти добрий Я так ся старал паску деревяну зробити а ти мені
переміг Здале ся декі дві цю да знаєте то ся зробил добре
то дістал паску а так ю хотіл красти дістал дерев тот дідачыско
він як бы про людскє око хотіл зробити пасве навельо бы было
штоси святити бо не мал з чого спенче нормальне так І такє
все розказували там насте є такє собі запамятала з дітиньск Але то
пувчальны то пулчальны види можна оповісти там дітям внукам а гы Ідя
то кінец мудрый і такый што то діти повірят што то так
оно є же то так бог дає ся то так треба робити
знайте є дуже повчальне але в тім єст і правда бо доправды
зохланий чловек Колиси буде мати свою кару так а такий простий щырий
добрий мусит мати свою маногру і Но то так мусит буде чого
зі святити чого ся має тота паска свячена буде ся ся на
діпаці має діяти І тут на око подіяли ся го было Ріжны
такє то тыж такы наружны і долеж народных такых приповідань дуже зы
люде на своім жытю тепер кано не істнує тепер ка вже якє
інче А колись то такє і было не так само із тыми
песками З епеты паскы великы вязали в хустку і ніс оденту ту
паску святити другій же той кошык налядували там стрічци тихы писанок полну
было там кумбаса вже яка мож яка щєнка того сера солі но
шобіль ся мож нахрут шобіль ся мож не клякти а третій ся
ніс якій такій найте предсідате Тоту масло полну низка масла такого ну
може бити лихати о іщы про паску Пекли паску з мукы якой
пшеничне пешли паскы різні нас за троякы Пекли таку перше паску разобує
тіж такій хліб інтересний бо покы ся пятниц ци четвер субота діти
єсти хотят знає те Е пекле паску таку разову як то кажут
трошка біліщу Невже абы было дохыліє до сы до сінкы до мяса
е хліб такє простіє і пекли на паску же таку білу е
гонорову уж пшеничну денотацию з білого мука той так тоты несли высвітити
ся такій был неспосібно хто был дальшы не выли дальше від церкви
потому ся той сме не тоты несли хлопці але были такій ґазды
запрігали коні і сідали і везли тоты паскы знаєте Абы не ішли
два кільометры не несли тоты паскы бо то было што нас то
паскы не было такы маленькы а было такы жы нормальні ґазды ністе
но в лецьох далах тіха то оно было дос велике і тяше
лете были то баяк зелены пиверхы тай сідали та іхали так гоноровым
они паску везыт ся там кос посідали А мій брат такій был
каже і я на великын коні не упрягаю Най собі коні відпрягат
відпоцівают не свято берит паску на рамен на плеці меньшю бесід як
ріб за велика і і не сіт А коні найді поцювайде знайде
так каждый мал своє тышы булоґічны буйку не моли бы моты были
ак так нашы та знайде же ідеш до церкви святити з єскій
бы маєш до інтересу і тото буд о такяву бы лихы є
памятам а вам до церкви Як долго треба было іти было над
мі то было два кілометры жебы дальше побудували сали бідніст Сумкаів Два
кілометры побудували сме за селом і там было богато цілы вулиця людей
було і єхали з того гуштокы там Чорна Коломия называли нехзя як
І з той церкви як пришли з тыми песками Ну ту насиль
святили так вид до світе ся трохы добрий то світе Пескы світили
В суботу не світили хыба Полякы хто в цілі был то поляні
світили Ангє а по тому ішли сні дале єшли другій раз до
церкви же пуснідали же аби на велику службу ся сходили і дійти
і ста сііти то вже была після то а тото посвячували дуже
зрані Ого выга то чекайте но то якы зачынают Великодны тоты одправы
то перше нот гробне Прото звященниці Влащеницю обходят дулково ЕС но а
пак нормальні товды утреня а пак служба бложе великодно та Но то
як од правильні пер ся пер ся посвятили і розішли ся а
кьондс пішол до котані посвятити Котик сонд святых в Котані тото село
знаєте тот быстро тото вшой обиднуває ся Мы за тычас поснідали А
то нормальне же люде ішли на сніданя під службом Божом Нормальні То
должа ся тота служба нацийонала може десь в <unk> годині люде же
было такы же ішли всі до церкви не спісіли бо не же
попоіли вже ся співали же ся говорили святкували знетило о вкуто не
в тім моменті Мало быти одпрова Ях ах а в тім моменті
покыт ішли там посвяти утреня тото там одправы не одправляют і тоді
приходит і тут правец службу а хытанцяне котры хотят то ідут сюди
на службу котры не хотят то котры не можут до себе сіден
дома Огы ога так то было Но а як товды люде як
могли іти до причастя як они уж зіли сі якось в нас
не дуже такє то до причастє Не было такє важне не было
ме не было іщы до сповіди перше А бы посповіда ся єй
сі дні то в тай денів же того не было гм як
Я так памятаю тото до так было Ну ну треба было туж
як усробити было звящаных был на два села то треба былосы попысповідані
были поприщанів же були І собівали єли скільку хотіли де хотіли гм
і всі ся зберали тоді святочны діти і молоді і старі і
ішли собі куди бы ішли індец пати будут цішо будут А так
собі ішли до церкви на вецірны по тому то же ішли стя
вымавити ся діти там гаівкы буде там пе Як я чула же
рідко де было в лемківскых селах якысы такы дітучы забавы ци забавы
молодежы доукола церкви бо ту на східній Голичыні ту было такы традициі
то більша а дула Вецірнє буде як вецірнє діти слі было бы
куди мали піти слідоркы тыма писанками там трошка по тото покачали побавили
ся тей як то котуляли тоты писанкы як то было што то
было было якасы триці Зобава пруснє Як было спрак собі самі діти
Я не знаю абы шыж такы гурткы были ни такых гу просто
єден до другого улется та показували своі котрігальністі котрій тишышти кєя так
не памятаю Но то была одправа великодна служба Бозя і товды як
вшыткы сой ішли до мім святкувати І віс ся вецірнє буде так
пришло іщы но весід молоді знайте молодьож ни не мали же занятя
хотіли де спіти розійти ся то до сесли навецірня надвиціння была дуже
така популярна як то кажут гум ну І тепер піс ся скінчыл
і можно было уж Схудити ся святкувати такы може ну был нас
такій там крампні выкрампте там корічкы той місцокы такій брак был спальсі
збудуваный великій заль был і там ся менші зали были там якыс
люднушка була трошка для хлопів і там оцьмо Не то така еха
ся Полякы там робили тоту танці в суботу собі польска інтеліґенция взяли
Но такы як учытелі ся там сходили з сіль пограничникы пограничникы були
з жінками учытелі то ся сходили на тотас другє кєд приізджали без
подальше сіль і робили такій вецір собі танці но і там ся
і гостили бы то вє по польскы было по паньскы а на
неділю а вже на неділю то ся по обіді по векій вецірні
вже все ішли до клубу до того Лондону до бараку грали моцигале
грали тіганы мали бубен мали тоты басі дві гусі були або бася
або або бубен Міли грати тоты тігане дуже гарно грали но і
так было што мусіл той хлопеци мужчына Вклонити ся тіжінці і яку
там потізівці ніяку там хотіли єй взяти танцювати Все той танец складал
ся насамперед ся нацийональо вальс такій як вальцік вальц казали блако по
польскы вальці вальцікы вальцік заградий Егратий вальцік Уж я після того вайчыка
был такій другій ніби кроковий такій фокструт Леш ся біщы якій там
крот три три ту три там а по тому дальше была полька
є тота дры дрипана Е то все тото туплоньку же долго грали
абы ся хто вже е танцювал абы ся там загриб і натанцювал
Но і то ся кінціл той кусочок того танцю же єсли там
підпутсювали там і хлопці там десь в кутах і співали собі то
з того села там в куті співают тамтого села другого села там
ся співают Ну а другій раз ся зачынали другій таниц то знов
такы інчы паресли танцювали в тоскєп і ти танцювали дуже богато і
долго Ну і тот таты барак такій был великій ся пара запарий
пара запары так кругом клугом клутанцювали тоты такы ся вміли добре танцювати
А в середині уже танцювали такій же не вміли добре танцювати Молодішы
уціли ся той ті же ся толкли тамто Танцювали долго дорані приходили
смо додому же вже кугути піяли так долго смыте Выходили на тоты
гадия же танціє же мали вісемнадцет років вівнадцет то яві добре Е
ходили Я ся не могла так дуже танцювати Не знаю якы зімці
маля была ся тіша бы были такі дівкы шы дуже такы были
быстріше же якось то ім Так як всє Хтось вміє што зліпше
робити хтось Має слух до того хтось не має слуху той так
є Ну малы ві дівкы сут іх такы якы кажут не данецників
хлопців якій любили тей такій і більшій код як коли і тепер
та і колись маєш когось такого тотя перетанцювати ани маєш другій тя
не бере бо має своі те то звычайне такє Але наросток было
же як бы было єдно товариство хлопців парібків і дівок і в
тім товаристві може просто товаришували не лем были пары медже собом а
просто были товаришы і може як товаришку ци товариша брали ся до
танцю Е та были так были Были товариші Дитой взял мою а
я зялтувал аби не все зо дно амюзен Ґурцюк Е Так бучерьонка
є а так было ся на перекіре бы не хотіл єй взяти
танцювати бо нагорда як ті покажы Я тебе ани раз не візму
танцювати А другій зелезны то всякє такє перепльоткы такі были де молоді
гісєті бо то колись то так было же тота любов ся все
мусіла заховати абы нихто тото не знал фови цілона за тым тото
ся все скрыто робила хыба як ся мал женити тоты аби тоты
Але на ростах было давно же просто родице не позволяли з кымси
ходити Етой заміны за неє такы рыдині то Так было так было
о так блушові десятів уря пускали мусюти хлопціско приходити до хаты просити
батьків по сліді на танці брал під свою опіку приводил до вся
было всього было такє Не бійте ся хоц дурні были але свою
тоту традицию свою норму мусіли знати батькы і діти ґу мени маме
не пускає Е до того мусіл прити попросити а бы як Вас
пускали Мене не пускали мене єсли брати і то є Михайль Шпульсі
был то щыро так Етый менші то єсли был молодці а і
тоты два жонаті были на зі женоті єсли з жінками потанцювати Гора
Гора Віцера віце вітранові серомін Біти Серо Єса під Сари Безером Ном
візара Ґсеман Але тот тыжден од великого дня перший то може іщы
не было танці Нє тот баржый тыжден Явєнці зачынало ся Нє ніга
за тыжден за лише пробідный нивды то самы в тоты фестівалі внес
кажду неділю выстили были были бы ту были музиканты бы місце были
люде тото рузє Было дужы тоту там колотой річкы там така гора
зразу была як гора созло Гора называла ся Кєцєра і іщы там
де от така высока гора то тамтай лікот был Едак над селом
і з той стороны від Котані буде і з той стороны від
Крампной і тото від річкы такє каменисты такє было і на самій
тій горі был цминтар муваный після той австрийской війны отудво отоло оту
оту крампна була тогонь а от атаго об з той стороны від
Котані А туйка а ту Віслота тута дорога ішля через Крапло Крапнт
ага а туты над Крампной о тота гора Вісокайт а тут попри
тоту гору тота Віслока теля і пішля сюди м на Віслока а
наша хата была коли мамина хата від тима тудло Ту на тім
місці мамина ката была бына на серце ет тут была міліция тут
была почта і магазін рунул так ге постеруй і постеруйну то же
ге а тота дорога ішла на Чехы і і тото наша хата
корець була то была ота де была наша хата тота стара тут
была школа тут зразу Є тота хата же згоріла то де она
была тота гето мы по тому відти пішли гет не было місця
дуже бы то і до гора было то мы пішли аж сюдило
сьомувати аж тудло Тато доля так два кілометры тут был місто через
тоту місло ку через той міст проходили аж тут гора была е
шом наша хата была аж сюди влозит то дото дал гм Я
то кавалик ся вас два кілометры был дораху добра пил а не
раз бігли сме до школы Но і вартом іщы довеликодньо іщы за
тот великодний кошык то в кошык мусіло ся класти кобасу истіє кєсы
мясу шыкєсі што было так Сірка была як хы там мал пацята
різали то коптили покупляли не знаєте таперо же кожде хотіл того мяза
Але так бы само было вся не на насет святкувати Боже такусинь
там вызівку того же або тых серів там треба нести на што
І тото Хорошык кузцюкы Е того пише там яєц на кледале нас
піде зверха писанок накледалем тото гарну глядале Василь Ласку не клали в
косік паром мусіли быти окремы А кільку писану кы в кошык ся
кловы могли быти і <unk> могли самий подцят буде наґей се то
ім і такій кошычкы были як тепер бівшы Такы порядны якій порядні
ся двоє несли же мала дітина бы том ся вмісти Таг писанкы
то были варены оник северені А што з нима ся робило Потім
як посвятили дарували єден другым Да дарвали тож здали дес тамты тоты
діти побили а тоты фельшы Но та был было хто там мал
декєрикавы капенжы Хвалили ся дівкы я так і ма написала техло Но
а старші єсли то жы дітям несли тейтей то же ся дарували
мусіли ся довивати бы бы ся того цікало О чымы писали писанкы
якы броли форбы ци бы купували даякы хімічны ци робили соншысі хімічны
хы клясикы Не было той такых поросків Но саме головне была цибуля
Купляли такій якій папір памятаю розовий дуже і той папір мочыли і
видити ся не було Раз папір был розкій ґуфруваный як то называли
ага то кота тоту тото был дуже до розове гарний не із
бікы робил Ям же і тепер писонкарі роблят з той бібулькы те
фарбы до писаных суй тыж мочат і тыж робили ом же тото
іглядка так роблят е было ся тото чернило атрамент той геміці То
был найліпше тото было бы но перебивали всякы краскы А то як
колиси был улук такый жыя нижписали а так так алодіц той Евлоціли
і тобре Ебо атрами тото саме ліпше тото было синіпы там як
вы пописали попільмы яйци кынули сте до якого червоного ци зеленого По
тому ся пописали другій раз хынули до того ехемічного юліця тоты іх
сільни перебивали другы фальоры і яйці ся міняло під зєле експід зелені
они ся робило інакше спід ся лоны інакше спіджолты то інакше то
ся міняли такє Іщы знаю з чого зробили чорне такой чорне тоже
дуже гарне было чорний спід а червоне біли квіточкы были дуже гарны
Были такы е то ти о пятницю і всы в четвер то
не было коли те знайде зінкы не мали олже Кляли тоты вогни
там зогазю не было мусіли тоту вугля там зіріти абы тота віск
топил ся оддаро были тоту ношпорґєтіт ци лешперєті тем на топку як
усы тышы броли як бы змяхы ци штают якы уж бляхы якусь
бляшарку наглядут вогню руздуют Поставлят тоты той війскій вєдер най бы теж
обыпалити дуже было З писанками то было дуже морокы і треба было
Ято ківку писану ґалостільку писаным написали но буде як час уж уж
<unk> робили мусіли же то десят писаных то было нічого Добре было
як была добра краска была якому ся вдавало то мусіли ся вдавати
то мусіли там душы прикладати до тотого абы абе і терпіня і
умліня Але то была татя радіст бо то радна рік то было
такє потрібне най ся не буде інся най не буде а писанка
най буде Аы чымы робили тото чым якы мали тоты языкы ся
ды такі спілька тота на кінці буде шпильку токла і такі голочкуй
трят свячык такє маленькє е заточуш ся го троха або в групся
абы в групс там вай тота спер те недобре писє е беру
другу яку зінакшу тоншу ішо А вы уж приіхали ту Святку Украіну
і тиж были бы писали писанты о ся ґем писала приходили і
до тобу бы вымі писанкы писати є навет в Німецці ні писала
Австрия Як вы были на роботі в часіных но а там то
Вашы ґазды то они были Австриякы Німці А як ім было же
они смутріли ж выробити писанкы у них такых не было а вони
малювали краску Малювали Елиш на червону Малювали малювали яйця ге намалювали і
кляли нізды десій там усту долю шопу і казали дітям ходіт бы
діти діти бы зайцік на нющыр ся іці ворона нанесла яй ці
в такых Діти мали глядати то такый німецкій звычай так то нят
е а діти мали ити і глядати тоты ґаршанкы Еге еге бы
там ді сьогодні там такы гніздек з червоні яйця А той ани
ты церкви не несли святи Я не памятай святкували свята і всє
і паскы такій не пекли якы титу ниякы Та як звыча в
ЕСкресні і все лезту церкви єсли але ся такого як нас в
народія На я тых писаных там пописала скілько мала часу якых єбы
виділи як і ім і цікаву бы цікаву і ім цікало ся
же такє дати люде робля кракы і выповіли же в вас дома
така новали от видале такє святы Я до церкви ходила там мені
до церкви было дуже близко Католицка нібы та Римокатолицка Церкве была Ходилем
навет з священником смо горі говорілам раз єм на службу якусь давала
Просілем абы службу від прави ходили лем нап дуж і повсіділи сме
погорів зі ною такій тото Рад сме до сповіди ходили же то
обся сповід была здоль загальна там другім селі то зіздили сме ся
геды з околиців Тыты разом Вінтям цітавали собі молита подумат якы гріхы
має позіліти зрісінє далой приці Одту римокатолицкій тотал так бо я чула
же то лем православны ославіі а то опся така епото Ізлинда знайте
никоди міє по Украі Естляндачыт з якысы заґраниці Но люди так молити
по німецкы ся высловити Гы А зато для них зробили так але
вони знают ся то значы тота сповіди і хотят тото в такій
спосіб зробили для тых хто в часі війны робил в Австриі іщы
раз повіджте як звало ся тото село де вы были в селы
ся называли Феєрисбу Фоя збры Я вам можу написат напиште мі ціному
А якє там міздо недалеко было якы бы рейоні Ніздо было Кремс
Нє бы тюнь тюнь близко было Тюльы зайон район не єна област
Тюль додна на двоє та дна двоє ти ся писало Іх і
Кремсь Кремс ся было я была там де нідер донол нидер донол
то Нижній Дуной не дані то такій адрес мій был Ферисбурґ Ен
Цванцік <unk> дім ішолсбру Ферсбру А як там было місце рівны рівнины
рдаме Пли недалеко <unk> км до Дунаю Рівнина від Дунаю А по
тому же было наше село дорога зелізна дорога была а тут же
дальшы ся троха рівнины такы были з селом поля такы пшеничні бубяні
а дальше горах была і не і тота гора была вся з
Виноградом Тут поза хати будут ся такы буракы бульба зіта пшениці сіяли
і тут до Дунаю з той стороны то дужі мали сме поля
одходили сме туди до Дунаю при Дунаю бы лем на Дунаю там
деревы сме ходили рубати на паль Фмот Тільку єст співанок про Дунай
же хтоси піде до Дунаю ци як і выму співали ани думали
же тот Дунай будете видіти Агавда тілько є лемківскых співати Зали за
Дунай піду за Дунає рішю ті діти діляй тылесю сама піду за
Дунає Я знала з ду на іщы перше было тато мій покы
ще до Америкы перше раз не пішол то єздил Дуди на Чехы
ні бы на Мадяре нас называли на роботу бы там Мадяры тоты
з тамтой стороны пасли дуже богато овец тримали І тоты вівці переганяли
через Дунай на тамту сторону продавали Продавали Ну тоты ту выховували і
треба єй было дезбувати то переганяли через Дунай на тамту сторону та
як в Турецін Чытам же з тамтой стороны Дуляйом ся было яка
інча держава што принімали тоты вівці то же тато розказувал же наймали
ся тоты діці перед бетут назберали тиголе на Угорщыні на Мадярщыні в
тых горах бы пасали і гнали тоты табунами до Дунаю і так
всі тоты дівці заганяли в той Дунай тоту воду Одси приходили в
Ґалі лем але дівці не топлят ся бо ним мают волну І
так ідий вода несла несла і до берега іх там поприносили они
на тамтій стороні на берег выплывали еге а тоты хлопы іх переганяли
Доказы тато што переплывали тозє але так шталеко не плисти то ся
тримали дівцям за шів і тото і так з вівцями і переплывали
на тамту сторуну і такі гроші заробляли ґє тоты вівці там доставлят
до того дістанут гроші і І назад ся витайте я такє такє
і тата цуля ся же такій Дунай А то і тато аж
тиж был єдным з тотых же переганяли ґаз Як ге ге гі
До того шы в Америку не пішол по товіже Тоты роботы ся
на докуціли знайде там же трездили туты циковы На Мадяре на Мадяре
все на Мадяри шли нас робіткы вся тота лемківскы на бідне была
а нарешті Москаль єй скорыстал бы забрал ся перегнал пере Дал вагони
і візідся бы лем там добре буде добры донині так выдо ся
то я де ся памятаю таку гуло з оповіданя ІВы виділи думай
і думали о тато о тім оповідал Та а дая думала же
буду тото выділа га ну Я той дума Там татаж дывды близкы
до воды найде розливає ся той дуне тут з початку тут такє
там дальшы але тамтака домит такій стоял муруваний і такій позначка была
метер высокости то казали там што колись водат бо той доливалят лістівко
так далеко тут ся аж поти вода была Те і Дебета такы
як потыты були вода піднімала ся тоты вшыткы ціковы Но і так
вы там вказали тым ґаздам же можна і писанкы писати же можна
як поси інакше святкувати а паску не пеклити Нє так не пекли
не было того звычаю они там ся зінак ся собі присвітит доцела
і ходят до сповіди ходи і я там ходили І балорка та
всемене до церкви завтра підеш до церкви підеш і тото ці старали
ся бы м мали ся убрати і тото єй были дві службы
або тиха або або перша або друга Або бесідувано або співано так
там были дві Е то я там є більше же другы шлях
Але то там взя скоро ся кінціло діс до <unk> годины до
<unk> тота і хаслує і тота друга то де тоты там такы
неспіваны службы та якы далеякы як по польскы більше такій цитаній аби
скоро пришол до нахід тоты ды стягают тоты службы Розуміли сте вшытку
там не отай розуміле і ним была розуміле мі оціне зєм знали
понімецкє ся тото не такє дуже тото Но Але думали сте же
придате колиси зас домів і зас будете святкувати вдома як то по
свому Мрияло ся за тото штома добра святкуют і тото Але все
в думці было ся то всього за мало шы святкує бо треба
рідкіс брати грошы на діду на годежу на Яправда німе цілю не
сле задля того аби я загубляти хотіла Але для того быни заберали
на цілю пришли до хаты зберай ся і всю але з другой
стороны і добре было бо што было робити в же треба ся
было брати треба было вже якє жытя собі поцінати а тут не
было як бы там поля не было а там женихы были але
сновше ж не было та іх было дуже трудно А бы ся
якостіл тото Але я мала такій плян плян до жытя Вы оповідали
же было така думка же выбудете кровчыню Вам куплят машынку до шытя
гета як Вашы двою рідны же вы будете шыты і вы думали
же якоси так урядите своє жытя там ся змінило одмінили ся бы
приіхали в Німеці А наші вже були на вокзалі і спакувані вже
єй же чекали на ет тай зразу За тыжден там пришли масіны
забрали і я такой з одной дорогы та на другу і ти
всюди шыто страшны люде ішли як тоты Е дурні о ній плакали
лисяли своє ішли не знати де в тых вагонах з коровами Ай
Боже тото не розказане а тоты ушы тоты не пране не мите
а тоты діти те шо то говорити Тепер ка біженці Біженці буде
біженці Але такій пані такій тото Анашы бідні замучені там не мали
як жыти бы тоты Полякы не давали а тут а тут пришли
такє самы буду Мы не хотіли там быти в тім донецку ге
братті тога сьом тут буде в тім голлоспі за што робити дє
то Не маєш купій де діти підут ся учыти дітьох братмах трьох
хлопців хотіла бы ся діти в цілите приіхали до Долины той так
долині пішли до школы та сме машли хату там на Загіру по
загірскій дорозі якы єхати на долины е там зараз ста стара була
та оле ся і є выпехати Коли вышли ту пришли но тут
донбас пришли тым як там было реліґійно там де мы были кретовы
Красноармійскы хеор Красноармісты Но было селищы такє там там шахта была і
там коло шахты были такі люде Достає такє селистє было нібы такє
при дорозі і <unk> кілометры від вокзалу Знаєте то же был не
такє же кілометрів від желізны до а де аде ас штырі кілометрів
было лісі і тоту сой ся там была хата така і тіхаті
відправляли зараз бы друга така была вже ліпші такы трошка хати А
як было бы ходили до церкви там перше раз як бы пришли
мы зберали ся так Всі по нашому пішли сме до церкви стоімо
тамтоты ходят дают нам хліба трошкат ся якось перешкіл помуліт за нашого
Івана повиди там таты частуют А на не там на якій на
другу неділю ци на третю Е нас же польскыма богами называют Ага
попріждили бойскы богы до роботы ідіт до роботы ідте ме за якыси
час не знаю За пару тыжнів я брала сукєрку дес під паху
або шыта ішли де в степу там де такы тоты річкы были
переіла ся ліпше і після до церкви мала сукєнок бы я приіхала
з Німецины І вся сме по тому компайнами не ходили до церкви
мы ся з нас сміяли І не было часу Чу сміночы попольскы
бога поприіздили з якой позберали знады был позбераль не робимо чого ідеме
знайте же Вже тото выдав неділю што треба робити там де жниве
були зерно на поли пропадало треба робит не робит ся ос там
видіти з граблями лежы але тото колово вочы то не давали Ну
але церкво было Новы той Катюш Православна нібы там правили нібы была
нібы була Але як сме троха походили виділи сме же тотам нема
то свято стили ся тото нам ся тото не сподобало бы ходити
по то бы ми зрозуміли ся ту шкода там ходити Ну але
як досидит ся бы тот ани знайти щастым щастным сходили сме ся
разом тей де ідей сме раз бы посиділи поговоріли коли ся помолили
ся знайти старсі ся молили можевкы не так а тоты мати рішыня
мали ся робити старші люде те так молили ся по закутках як
має былоти Але што не подабало ся до той церкви ходы Нє
не подобали ся ні не вартало іти чого єм домо нібы відправа
така тота Євангелия і ся але Але виділи сме што там духа
нема того Божу Вы были на Донбасі як тиж пришол великден Не
великоси святкувати му тепа ани теты попекы паску святили мы пекли то
оден раз темы великден был і хотіли паску святити бо як не
ходили Тоты там всі ходили до сповіды ходили там называли Гувіє вправляли
цілу ніч нібы і тонове ціли сповідали ся так всі разом під
буртом та окремо не сповідали ся Всі гуртом і пас посвятили рано
приходили додому влоні Ас нам бы інакше бы дума інакше і мы
за тым тушыли дуже ми не могли ся з тым приміріти не
все душе буліли на щыном того буду На потому же на Лосінь
бы тікали ге А коли бы пришли ту до долины Но мило
як было ту ту было деся якоси Православну Церку буйно шін молобы
Нє то діс была така грекокатолицка іщы не розогнали ся не розігнали
ся то был шкыршом рік <unk> аж потому після <unk> року взятого
священника тото тот православія ся выщы зостали греку медже застали грекоє ся
єпископ приізди з Франківска Ес дуже было пов так по грекокатолицкой тото
было дуже до сповіди ходили до пріщасти на маівкы тоту ся было
до <unk> рока люкся Повідают люде же тепер вылин кус не такы
як было давно же колиси то было таке свято така радіст так
ся рыхтували а тепер якоси може неє того учутя Як бы выповіли
ци Великден то все великден ци то все свято Ци єст якаси
ріжниця з тым якы было довмо і тепер Ріжниця є велика Лішне
тотофы люде вже так то духовніси знищыли тепер ка страшне то тіж
повырастали за комуністичны ся миниманю той не іщы ту можна або а
притягне піти на страшну дорогу єй то в церкви страсти або або
страшна дорога лемах коли лема коли Ну ну де коли так было
та стала та худоба благ мили смусти А службу Божу не дай
Бог упустити А тепер тота правнят правлят на тотого не мают душі
такого што то Ісус Христ шы ту Терпіл што то воскре ся
тотра присят ся ти сюди треба до сповіди піти они тото перекрутили
перелінаціли або то шоле што то за тіє то гріх казаря не
хочу тото повтаряти си Но якє жытє тіло і круглок якє лем
тіло якє пем крує дотал нико нима Як вам стане розстлумацювати то
не хочу не хочу на тоту тему говорити бо не хочу спинати
ще разти Ноштось Сатана вже так завоювал так на куснім клоці підставляє
має <unk> девят способів він а одден лиш ішлоє ся тримати аби
до того Вірят але тый такой щіро знайти не має не має
тоту буду і не выхуване так но тото дуже треба аби абы
были діти выхуваня тоту не мастіру як ясна є як я буде
маленька і я і сля під хати доходи так барновціла ціти так
шкулі нас вціли Є за макінку бужує ся макінку буже помушы мені
макінку буже якось мені пожату якой дай мені розум якось такы все
тоту було знайти якєсь такє до церкви сму ходили і якысь інакші
буду Нопер катого нема тепер не може інакше быти Я знаю то
не всі хы є інакшы люди Не знаю но і є люди
Як хто з собі є люди тепер катакі стают ідут з сімями
до церкви ідут будут і назад приходят єщы є до такых може
сідіти і будут Тодя я не знаю як тото защепити В цій
Ґіді Але треба від себе начынати і треба себе зыставити То дуже
велика справа ходити до церкви то треба перекрусити через себе треба іщы
іщы з поліґілька треба знати аби тоты роботу ся порубити аби не
субыл тоту Так як мы гнаск бесідували про Великдын я можу Вам
лем желати іщы дужю великоднім в вашым жытю Мы тепер одсвяткували велиґдан
жебы вы щестливы діждали в наступній улиці Великодня і іщы Великодні Мой
Божі тым Да так ся здаєте же старым людям не варте так
дуже зєти бо то вже неінтересно видите Інтересне было бы пишу до
церкви але мают ту радию я собі вся службы послухаю є там
слово словою розумію і в не тото я тоту ліпше цім як
в церкви церкви роздівляєш ся там по людям там слухаєш там Там
сєс а тут знаівши я ся бісмухаю і такых добій але з
родия не годен причастя достати Так радию не дают ани тепер маме
в телівізорі службу Божю Ео я не знам як хто ману мы
маме вшытку мы маме радию дзвони І ту з катедры службу Божу
і вымаме і в телевізорі телевізия Голичына то маме тиж службу Божу
з катедрым маме вшытку лем хыбай при частя не дає Прошу Бога
дякую Богу та і де ся мож робльше не можу не роблю
тай жує гір сілюєм Іх урід кажд на дляства не дают гроші
слава Бугу такє такє пузєля шось помастиля будут то і тай проходит
але діяльно ступят руже то люди добрі то є не знают так
бо вдає ціо бы недбавны Я нічого доброго в літю не зробили
ничого не маю абсолюты роком мене лесіднє Моє богатство моі рокы Отыкє
Неты дякую Бог Моі наймийшы на кімка завершуєме нашу бесіду елеґійом Ф
з долины містечка же на сході Іванофранківской области Но то на тім
скінчыла ся <unk> наша стріча Попередны передачы то были спомины з дітинства
молодых років споминали сме о війні о примусовій роботі в Австриі о
выселіню на Донбас а внеска цілу бесіду посвятили сме темі Великудня Пані
Пайзы же ся вродило в Крампной в <unk> р ма унікальну памят
і прекрасні оповіла як то колиси Лемкы святкували велиґдан А тиж уповіли
як ся святкувало Паску в Австриі Баввер як ся святкувало в донецкій
селі но і повім так хто хотіл мати велиґдан тот го мал
В совітской часы як оповідала мі пані Пазя в долині приходили до
люди тайны грекокатолицкы священикы бо была підземна церква она діяла навет в
атеістичній державі де з тым было дост остро християне суі справляли правдивый
велиґден Тепер паніпелеґія тішыт ся же не мусит уж нич скрывати і
ховати ся а можна одкрыто святкувати велиґден хоц смутно же консумізм тота
нова хвороба притимнює людям днеска ясне світло великудня Певне то лем єдна
темна пляма в нашій бесіді світлій пасхальній і кольоровій Але мы з
паньом Пелеґійом віриме же світло обовязкову перелозе І сполнаны оптимізму пращаме ся
з вами долины до пані Пелеґіі Вас запровадила Анна Кырпан Оставайте здоровы
Христос в Оскрес до стрічы за тыжден