70% #2016 - 70% #215 Юрий Скобель погляд на лемківскы танці з Івано Франківска, 2 VII 2016
Еп. 2016

70% #2016 - 70% #215 Юрий Скобель погляд на лемківскы танці з Івано Франківска, 2 VII 2016

•

Опис епізоду

Odcinek poświęcono łemkowskim tańcom i ich badaniom, a Anna Kyrpan rozmawia z choreografem i baletmistrzem Jurijem Skobelem z Iwano-Frankiwska. W tle pojawia się też książka Romana Haraśymczuka „Ludowe tańce Ukraińców Karpat“, zwłaszcza część dotycząca tańców łemkowskich.

Видам вазму моі слухайці при мікрофоні Анна Кырпан Такыма ци подібныма словами звертам ся до Вас од початку <unk> року Кілька разів юж мі выглядало же проґраму <unk> процент буде закрыто Коли зачала ся пандемія пак коли зачали ся полномасштабны русийско украіньскы війны але продолжували єм дале глядала єм ріжных способів і форм жебы продолжувати Хоц было то легко але не заперли єм проґраму Назву проґрамы <unk> процент выдумал Богдан Ґамбаль якого уж неє знал <unk> процент то мала быти оповід о Лемках в Украіні был приблизно <unk> процент Лемків выгнано з рідной землі на схід В проґрамі <unk> процент мают звучати все голосы нашых респондентів Мают промовляти жывы люде од самы передачы гыдут не на жыво Налетят до вас в прямім ефірі а прирыхтуваны наперед І леж не тоту особливіст в проґрамі <unk> процент бесіды жывыма людми для ній єст важна Не хтіли ся бы того формату зміняти але змінили ся обставины Зато не годны єм далей тримати ся вызначаных од початку принципів Єден з них лемківска бесіда процент то проґрама в якій окрем даякых манятків ма звучати лемківска мова При тій самій єм зачала робити тоту проґраму по части задля того жебы научыти ся в такый спосіб лемківской бесіды І тепер мі барз трудно тримати ся того принципу якій запроваджано од початку был респондентів штораз то меньше і меньче Зато тоту проґраму очывидні час заперти Може не навікы може до ліпшых часів а може і на все В каждым разі кєд буде колонять словис достойний трафите до ефіру нашого радия цут буде ся даяка подія і о якой кунця знате нашым слухам то зас пуцюєте <unk> процент А тепер послухаме другу част бесіды яка зачала ся тыжден тому Припоминам же з Івано Франківском пішла єм на полудньовый захід до Придгіря Ґорґанів а конкретні в селище Солотвин Нараз оповідали сме де Украіні особливо в Голичыні Компаті замешкали по выселіню Лемкы Но власніщысо Лотвин не належыт до такых місц Цілком не належыт цілком не належыт Бо не было в той околиці сел перше заселеных Німцями ци Поляками якых переважні і Росиян выгнаных з Польщы Но то можна было ту Лемків стріти хыбай припадкову то власній был такий рафунок Пані Мария Дямба з є покєба замешкала ту бо мала ту роботу І она і єй муж выбрала свой єден фах геолоґію Лем же по технікумі пан Миколай Золочно вчыл ся пак і в Інституті Марияніт бы вродила ся єдна дівоцька Ґалина а пак друга Світляна то власні она Світляна стріля ня в Солотвині Но але о той роботі ното власні в Солотвині і в околицях было дос роботы для ахеолоґів бо як і всядит в придвірю Карпат так і в той околиці вядали і знаходили долу Ґаз і інчы підземны богатства якы залігали в ту посісідство Нагтова ропа ґаз є добивают іх і з них скорыстают ту і днес Нові для люди якы при тім робили поставленых дім і власні ту родина Миколи і Мариі достала скромны мешканя В нім власні і Бесідуєме а і обзераме стары знимкы тоты іщы з Вышоваткы власні з того невеликого села з Вышовадкы в Ясельскым Повіті походят родиче пані Мариі а і она тиж в ним ся вродила в <unk> році дзямбы родина Війця і Маслеі родина єй мамы то гейбы модий Лемковины Іх доля то направду доля пересічной лемківской родины Єдных біда гнола в Пілнічну Америку другых Полудньову хтоси втікал од депортациі іщы През чехословацку границю хтоси іщы скорше перед <unk> віхал на захід Польщы а інчы такой не могли уникнути выселіня выселіня і на схід і на захід Розлетіли ся на вшыткы стороны світа як тоты пташкы Але не вшыткы пак ся стріли Но то послухайте кус нашу бесіду Вы ся писали з дому Дзямба таку Мама была з Маслейк Так Так уж знам Вашы родиче то мама тату з якого року мама з <unk> року <unk> І тато і мама з Вышеваткы Вы повіли же тотого родина была більше як ту наз ним пак Ту видиме трьох братів І двох бісестры А были іщы Діти як был Йосиф де поіхал на заробіткы в Америку вернул ци ніт а Василь і сестра Вулька в Арґентину Тыж на все Нє Василь потім ся приіхал сюди на Украіну сюди Власті Так зовсім А Улько што лишыла ся так го вне дітей не мали на тят вшыткых было вісем Так плокнул А ту мамени родиче а ту Ту Моменос сестро і Марина єй доцівка О дві сестры было дві сестры і хлопец браты было іх четверо было мама дві сестры і і брат Мыслеі Кус родина менша то я так розумію же зато же тотова родина была дос великой мусіли давати сой рады і дітям повіли же мусити яклоси думати де іхати зробляти так де муси де Йосиф же поіхал што был старший і так Він был з <unk> р Але найстаршый найстаршый Як листы писали якоси екосы переписували сякы з язнам я знамши як уже він приізджал сюди з Марякы до Львова бо дальше ниде му не можно было іхати дотоды приізджали моі і з Чехів Тета отого тета наймолодця тотаж в середині Ту она в Чехах то же приізжала з дітьми до Львова Новідзеня Как родила ся тіла в якым то могло быти році в шістдесятых роках Але якій самый рік я не памятам А тата жыла деси близ буду границі ци Но она як сказати Як же хотіли нас на східляти выганяти то стрик Дмитро він тік і жонатий был дітей не малы і він і тота з малым і з чоловіком деси поіхали дальше близю до німецкой граници в Польці А тота тата Словаків Чехословакію там через ліс близо близко том близку були тре студа поіхал пішла І ся аресла якоси грони а мы ся лишыли тату переходили бо то як Добре тото шыткали дома в хаті тото болотно тото такє грубы то все тоткє для роботы тото все было а якше ліпше штре было то ітишли собі ту до Словаків ти скупували та уж ли том свобідны собі ходили і там купували а дома шыли опіця та якысы капаты ґорсеты запаскы осім такєвы так Е то з той родины як бы тот брат і сестра зо своіма родинами они не Но тота оли ся повіми таку тота а Ганна тота наіщы дівкы была як пішла зо грани туда до Словаків Ога она дівком пішля та самы ну сама перешла ну сама може істи колиси там мала яєчку затримал там і перешла і уж там зо мишко там вышли завіша ся тоже за нашо Ти там же сме туда єздили го а дато Жатец Чехословачына Жатец был такє місто Жатец она там добрі ся мала двоє діти мала там хату куквартиха І то власні была така стріча родины коли і она пришла до Львова і пришолнак брат старший Юасиф Ей приіхал приіхал зо Маєкы а там уже приіхал Андрий Андрий на Тропольщыні бу і там так Е ушыткы ся стріли де маєте ой до кольоровы додому із кольоровой знимкы не было так Осип то мама то бато угм а тото Татеха з Чехів тота м ой а видно праці хто з заграницю Василь той Андрий О то сын з Чехів тоне і Мілюшка тоже з Чехів ма то Андрийовий Сынти наш наштут В самым центрі Куломінскєвиця памятникы Но то історична історична знимка же так вшюткы ся стрілим Але не знам ци Мали можливіст спокійні побесідувати бо знам же слідили так ма коли хтоси пришол напр з Америкы то Хыба деси по парку бы ходили то може та ходили были ся по місті бо так дослідили Із приіду є провезу машыну дак комуси лешыт машыну ти так більше і не приізджал Ну та він уж тиж был кустарший той жолтал малыс як то тепер кажут бар а як тото было там якто ся называл нехтам такє осусвємал быжы лам продавали ден Піл ресторан Дай бы то кажут маленькє тикє ресторана Но штоси та вы в <unk> выіхали так з Вышоваткы Ного Осифа то іщы долше не виділи Таз я зовсім не гм іх мама напевно не виділа Тото не знате уж кільку років Ай то він уж давно помер уж давно помер Но я гварю же він мі іхал до Америкы і іщы давно так так то не знате уж кільку років выіхал молодым а уж старшым был повісти в повалі до сві повісти уж макыі то та так То то была історична сільця ціле жытя там прожыл што оповідали тоты заграничны заграничны руды дале добрі ім ся жыли там тир Выповіли же брат метро выіхал на захід Польщы Мы сут до німецкых граници абы не єхати сюда до Украі з родином родином тай бы сам себе вигнал бо пак выганяли тади а він єса сам себе выгнал там і сам собі Господар і то же ме туди єздили з чловіком Лем там господарку мал то же так само як і вдома ґзурал бур тантосину сіял кысадил кормил ся гом три доцькы мал три дочкы дві щыли ся всюдистом а молодця в школу ходила казала Я тіж хочу ся іти вчєти я не хы быт здугноів Вы підтримуєте тепер родина тото тепер медже собом діти тых повіны так выґа слабо контактуют як тепер Мили слухаче припомином ся днас бесідуєме з Марийом Кєбом з домом Дзябом родом з Выселадкы Запроводила ня до ней єй дівкы Світляны яка з родином на початку полномасштабной війны выіхала якоси чудом выіхала з Марию Поля і пришла до Іванофранківской области де з родином жыє в безпеці Зас другє дівка голины мешкат небарз далеко і тиж близко гір в Селиці Розняків Думам сий же тепер зробиме кус музичну перерву в минулой передачы чули сте якій співат пані Мария Але повім Вам же не лем она а ціла родина Дзямбів любили співати напр дівка пані Мариі Галина уж богато років певні іщы з тых часів коли постала соспільна орґанізация Бескєдскє Зиблядство яка входит вытовариство Лемківщына співат в ансамблі Бескєдянка Як милют ся то тот ансамбль діє власні в Селисті Рознятів Чули єм іх выступы но то може і Вам дам тото послухати же за к сво што такой моє рі завжды завжди є гынівыше чок Останя сызло Лезго свойы c лем дружы гый сой То мекусть побесідували про родину няня про родину мамы да В мене брат той на два рокы швид мене молодший то він принімал участ в калості в тій капелі співал Мушыте бы што там є пелай єздів скму та Хоріта так ольківскы тавий ся студенко та І він выни єздили в Ждыню ци де там ватру єздили То віншыватку іщы вдивити ся то што не машы дивити ся бо то же нема погоріло чышло томже понестянок згорено згоріло І він там зустрічал ся бывстыма Сестрыме темешу в Польщі там не одна приіздила сюда до нас було а так тепер Но они по якому бесідуют Но по драгу Бо недва може може і спольщыли ся може як де але они по польскы самособы а лежы они іщы і міли говорити по свому говорити то там стрічали ся а Бо то як бы рідні медже собом контактували а тепер як бы двою рідны То якы ци товды кыз дулепер з інтернатом то можна през цілый світ бесідувати Та як єст інтернет то можна бесідувати та з Чехів таку фотоґрафію тета Веслава О там єй шыкы середина се бесідят чышвятом Ціло того тє показати тутого брата свого такого теперішній Коли видіш політаштеперішній гінже Помер в <unk> році а наймолодші браты будівельникы были Вціли ся майті вціли ся там ґде будівельникым стали цінне тото вшытко цінне было то ціле жытя ту не так як тепер знимкы робили кажду секунду Ога гото як бы в Чехах были оту брат Як бы всяках были ты сфотоґрафували єй чловикы і я і моі дівчата І то якій рік песю тут ніт О єс свята як выходила заміж о ся Бо не там маліу Я кажу не было бы щастя але нещастя помогло было Тепер то війна під час війны в той морілу воє взяли москальота і у ней ледве звідти ся вырвали І тепер ту Чекают по перемогы До то мы кус побесідували про родину тата мамы мы кус побесідували але я хочу знати то вашы родиче такой з того были села така той кыта і они поженили си поженили ся коли В <unk> році <unk> році І шлюб брали такой вышывальці Вышыватці але брали шлюб у грабі Гротам грекокатолицка а в нас же том переходили на Православі ну і там не хотіли навіт шлюб дати вян роду Кілько годины вышываці не перешли на православну конфесию і в грабі была церков рекоменту лезка же ходили тадне хрестили тоже в грабі Гм гмм ту церков ту ходили в граб є они істі ходили такой вышываці Але вышува ішли там уж православна ци равы Але они до печатках іщы там змовляли ся бы том свічку якыси татові не дати А мамо моя батькє мамені були православніж православні о Ти а мама ся татови передавала істи як забыла замужня Овшы о том протів тебе там в церкви хочуты з тамы якыси світскы давали тішо о тато собі взял якуси свічку тику шыбісю зрубил то мі дес і взял і тут коли світскы позасвічыли а він собі а йому не дают він собі свою одягу найбільш світску зосвітил то было так же колиси давно в церкві Были такы напереді стояли же тримали такы великы свідскы было так тепер може так неє тримали такы великы і то Лем такы могли но не знам поважны ґазды тоты великы свіджкы тримати напереді Штоси такє было буд хто не міг тото може хлодит о тоты може ходил зопозы так гм врадиме лоці на подругій світ а я єзджы жыют Вы найстаршы Вы народили ся в <unk> земі і по вас хто брат <unk> Ваню Тах і Мизьо Михальо <unk> мали сте двох молодшых братів так гейбы вас троє так троє не слісті была сестра <unk> році Але то Померла ся маленька о тот ся слобувало на тиф То сестра вродила ся уж ту сестра то <unk> році І померла цілком маленько Та муленька то тато захворіл на тиф сусідовичых лежал на тиф лікарні потім мама Потім я і потім брат а бабця лишыла ся сама в хаті Маме нам а това мама Она з нами приіхала на Украіну Но і потім мамо в лікарні народили Но і там яку наслобати там дитину не тримали чого Сиддали додому Ти бабце коло того ходила ти Я знам як она там ходило тяжко Та ти померла дитина Потім тату як же выздоровю ти пішыл вєдати сой роб роботу дес Ти нашол там сусіднім селі Букова называло ся был колгосний млин О і там два коні мали і тоту же конюхому як казали струіл ся Де добрі мы не голодували бураз при млині тато робил было нашый дахто і приходившый кому здавали там мукы ото <unk> рік то тяжкый был О так Но <unk> вродил ся іщы Ну то його Дак <unk> ся жадил він Я ходила то <unk> клясы Ду вели Так А потім уж тато найшли Овців мали звязок і з калушом бы тому же в калушы жыли е сестры мамени бо і тудаме переіхали Но і там по квартирах Ходили ту до сюда бо то купити хотіли ус хыжы то не было як за што дуже по квартирах а потім же з двоюриного брата од того барни жінка робила госпі до Ярку єй дали пляц казали пла і тоді мы хату будували на двох Вы мі вкус оповідьте што вы памятате такой з дітячых років што вы памятате яка тото вышыватка якє оно было невеликє но але є великє село было З Хаты близко стояли і были од навіт другый так што до сусідів з зими навіть бусіком по снігу могла перебігти Нема в Высокы Гори Ны ни та ну але там ґаздувати тяжко было бы то землі была тяжко камяниста таково От але робили ліяздували сте што мали мали мали в ся мале худобу коровы коні вівці свині гусин общым птицю Но і так робили но то не бідны бы єсти бушы файну бы Но земля не была аж така добра але выкусмали той землі То бы землі землі была Ліз был мали бы потім якы уже нас выселяли нібы то нам давали таку кубатуру і там писало кілько там морґів поля кілько морґів лісу Шо було Ну то люде робили ти Тым ти мали От Тепер каже ліпше альбом бо тепер дуже робит фотоґрафіі дале а ту може видіти в телефонах а тами пропасти можент Оду моє видіну товту можно видітка добры пукату праправду кісує показати Мама богата на правды О го тоті два браты старшы і молодці Вас ся так моі Ті подівальникі той артист співал в Польщы єст рік Вы повіли же вашы братя єден і другій так В <unk> році помер і <unk> Ой так біда Зас пришол час на музичну перерву Тым разом подаю фраґменты з нашой передачы о ансамблі Студенка з Калуша з <unk> року Бо братя пані Мариі Кєбы з дому Дзямбы з яком днес бесідуєме тыж мают стосунок до студенткы Іваню і Михал і дівка Михала Світляна Петрустяк яка на початках діяльности студенкы была музичным кєрівником ансамблю Видите то як бы фраґмент той передачы выдостали сме з нашого архіву Най же тот фраґмент з концерту якій зараз прозвучыт буде красным спомином о них Тепер вышли на сцену лем двоє сам кєрівник Беяну Ган Магловскій і Іван Дзямба жебыли співати туетом світ місячку світ A выходы A ЛАПІ A Пон Іван Дянба добрий майтер ціле жытя будувал тоту місто коли Але гнецто бесідуєме неуйтім о студенті і о лемківскій співанці Дзямба Іван Михайловіч Мітати моя мама і вся моя родина із Польщы переселиці Одпадємо гышываткы ястлечку оповіду бо ти так пішло породу Я то люблю співати Мы іш тенцюєме але так не змогли сме зробити кус прову А і як фестівал куте найбільше Тот уж умы зводяно ловскым співами світ місяцку світ є купы такы Берти ся рекруты тіж люблю І выновино червененькых тотя буде пити і тако я люблю Не были торочыкля знаєте сумнавды такє знатсити богатых та єку дуже богаты співанукє знам темкільку руків ансамблі <unk>ene Яка вісіна Джы жытя прошло хоче лем Вам іщы так само Бодай іщы А то я Вар дякую абы вашы слова до Бога дошли Але мі та доповідал што в нього было <unk> років для народжыня темым одповідаль на дня роджыня тат ми той бажаме іщы прожыти <unk> років А він повідал а Бог тя не послухат Але так помер на девнос на <unk> рыці Святливою Вам тіж дякує А тепер буду просити іщы суденю сівати Іщы наро буде сівали Іван Дзамба а на сі протиме треба о A не Анля права нары роды Длявого І вы повіли іщы же што ваш брат же выступал єздил до Ждынівату Ваню был такій вышыванці А вы не были для дея не была Не охіли ся на тото треба было вык выробляти ты документы заграничны паспорт Отдея якыс такше не приш не могла О а брат дуже там як бы было в колусі жыло весь час Я бы тоже том принімала участ так бы я любила співати любила Но так пропало свойом роботом І што тот Ваню повіл як він пришол до Вышоваткы што йому дам Та што він том виділ бы нич не виділ былоку бо нич не было уж Не было мич такого што він бы міг іщы з давных часів торошто дихатниякых ся погы погоріло том понесю нове А што він більше міг видіти Але был был на тым місци тих Вы може памятали дашто а він шато може запамяташ як ічого не лапусте будуш памятати А вым памятате дасти Йовал тарку Намятам Я знам што брали мене до церкви єщы є в дитинстві дуже мліла надвір ментили Церкве церкви того диалеку то лез лестє од нас низдє Нижнім кінци Знате я посмотріла на тоты знимкы но цікаво видіти наприклад якы люди ся зберали Виджу же хлопы уж такы гоноровы же они уж по тых костюмах А я виджу наприклад ваша мама навет ту уж як пришла она не зрікала ся свого струю з дому она так позберана ну неділю повіме так позберано такєм домам ну то барз згарді выглядат ба згарді выгляда Іщы хоцю знати хлопы вшыткы были уж так по европейскы Ци были може старшы люде то такє на свята так о так А на каждий дан якы президенте такы собі кєсе на гавеці том было такє з такого полотна тканого сло о такы А той же іх ралих скупляли такы і а лишыли дома шыли там были кравцені шышыли опільцяте ґурсаты лыже часто купували по словацкым блоті та словака на тоты кабаты а на материю на на тото вшытко дак так Тотами быше рішыли же то м собі самы шыли Нота на приклад гуртате што каж всешыло суйци был краве Ні то кравец был Кравец бы може кравцені были Цішыли шыко то може кус тяжко горцит добрывшыну тото прав є кравцені А вышывали самы острыту то вышывали запаску а тото є там зуму тым басунанка баса базункы прашы дракы декоративны удас може і высиде то гы Ну а Тю памятит ся то ден коли юж высиляли Тот дес так же може травень так што уж тепліше тепліше з толгу де місяц напевно в дорозі были То іще добрі же іщы на <unk> році шо нам дозволили істє брати Што хочеш берати з субом Вы ме взяли машынку швейну єс ся вино оно мене є ножану жых в Словаках обміняли на дві вівці о машынка І мамино придане было такє вада Жы маю тоже тоту скриню ваду єст єдла ту та о Це основне шымаю Ну так переєны брали тоты заголовкы ну є так в тым товарняках можна было взяти корову Ґарову так і корову брали Там разом в товарняках там от застелено том видно соломом было атакувати собі застеляле там перенимали тото ся єй корова том Овсю долвы єхали люде по дорозі вмерали вот багато было ся помрали Ти так веслек жому вмерали по дорозі Чом вмерали по дорозі то я знуса но ци то были просто хворы ци стары Цо были маленькы діды Яколя за діти не казали з за дорослых того дорослых тар Може може страс того всяку было так достанці Сталиньска областя по моім карань ци якусь том карань называєте чыя тотну си так Но сонцедіньсконасконатко так ну то є видно мнетам місцеві ті головы кул голоспут ци тото мало видно завданя такє Абы ішли собі брати кого хочут то не вязно шом бы выберали робоцю силу давно што Кого лишыли тамты поіхали решту дальше дальше Водвуйку мій Лишыл ся в чуріні його лишыли там то там село великє было і школа і церква то все там было А нас уже вкінецы пару хат был може стріти таде кє там третіє пару хыжі было і то ми тата з дочкою і бабою мамою ніби ну і мы і татова мама бо то татова мама была з нами а мамина мама з сестром о А потім уже приіхал з Німечыны боєі іщі в Польці были то сын тен поіхал в Німеччыну абы шробити гыдно А потім як мы вже были там в Климушы він нас найшол і туда же і туда приіхал з Німечны От він собі том Він ходил там з якою з дівчыною місцевою ходил а потім же сестра померла Така привидска была ужы вночы На двір выходили І вітер єй обдутал ж напри зашля до хаты і голова заболіла ти голова быти головати головати пару днів голова шолже і не вставала з ліжка там казали або взятим якій з них такы дідо Видно жебы с покликати покликали а він подивил ся каже Як жыє до девяты днів То буде жыти А она вмерла дожыла Ну і товды уже на похорон то приізджали приходили такы родину якы знайомы на похорон от і там Ванял мі то брат мідвіний собі там єдну сподобал гаврилячку от і потім ся на ній женил А він собі з дівчыном якысимтом хладил Ты Ты і ясно ся напевнує так дале а така файна дівчына была оно продавало маґазині Дикы су як казали манку зробила так не достачыт шо манкы ні судили єй Боже даколи судили ні за што Но він тоді женил ся і так поіхал а потім уже узнали то же полатім його дочко оця што така кучеряла Надя Тоже кілько років мала сиже ту в кавушы і узнала якоси бы там вашы лемкы є якосивно узнала же є братний Значыт тойде ледіти так што была в тюрмі тота в маґазині продава Такій красин казала він приіздил туда вкаус денаді тосіма але яне бы я так все спочатку хтіл з домя женити Но і што быти і так она она была што єй заарештували оно было в тюрмі і товды вродило таю напевно Одкал такы красы він батька вдал вся често батька і тимадя батька а ті двоє же є на маму Бона четверо дітей мала мал Іван Братко овдалс Певну маму видите якє то в жытю і не треба і кіно якє то в жытю было і то імятам племусі мы жыли там Той нам добрі было єсти мали што корова было то ся І тато мыслобойкы том навчыл ся робити людям Бо коли сы вас бы дели бо такы мыслобойкы так ну ти до школы далеко быловати тато каже Я тут не буду жыти тут не ма чым наіт полити Єден до брата брат Андрий был в іншым реґіоні там уже і угльом полили А тым ту поіхали туде до брата Андрия до брата Андрия І там в нього были троха а потім пришли такы флейкы ктепер кажут брыкє зробили што будут назад домів до пості пустяти такы зродустил паст татарку ва І давай хто хто хотіл і давай доберати близче до границі Те мы так люди повірили так і мы так попали До гірова До коли грани самонито Ну і там на тоту лісницівку попали бо дуде підеш скрил хто над даленом там жытных там святу Далем Да хату нам дале хату таку на штырі кімнаты і там по каждій хаті по одній сібі каждій квартирі по кімнаті были А там похворіли ся Батькы мылів і меді обыдвоє зла званьом похворіли диф От і тату думали шуже все шымре так тяжко хворий был хворий был мама там народила шытину то а потім же і баба померла ти мы же батькы і нас двоє з Іваном же тотато нашол собі роботу там в Букові ото Яючка зала конюхом там робил ти нас єст було шо потім же там сестры мамы і сестры то дві были в калушы і мы давай туда до них поіхали Близю бы там никого де не были там никого не были з нашых З Лемків николи в місце витамо та і поіхали туда І там бы м же оселили ся Декяту бы Я Вам дякую Моі наймилейшы слухайці На тім завершыєме нашу бесіду у нас в гостях уж другій раз была Мария Дзямба помужю Кєба яка вродила ся в <unk> році в селі Вышоватка Запровадило вас до ней селистє солодын Івано Франківской области Анна Кырпан І на тім пращам ся з вами і не знам коли іщы ся стріли тримайте ся оставайте травы жыцю Вам вшыткого найліпшого З вами была Анна Кырпан вывано Франківскы Майте ся красні

Автоматычна транскрипция

Витам Вас миле моі слухаче при мікрофоні Анна Кырпан днеска будеме кустю
бесідувати про лемківскы танці запросила м до бесіды фаховлогу балетмайстера хореоґрафа який
однедавна зацікавил ся танцувальным мистецтвом Лемків зувіс ся Юрий Скубиль і вродил
ся в <unk> році мешкат в Івану Франківску і ту і робит
в своім фоху зараз в нім іщы побесідуєме а перед тым вартало
бы выяснити даякы річы о котрых будеме гнес кабесідувати А найперше мусиме
повісти о книжці Народній танці Украінців Карпат же єй написал Роман Гарасимчук
Автор вродил ся при печатку ХХ столітя в <unk> р а вмер
в <unk> Очывидно дахто з вас уж виділ тоту книжку ци має
єй вдома а інчы може зычыли єй з бібліотекы Руской Бурсы бо
оно там єст Но тоты же єй чытали же єй виділи то
уж знают о цім я ту раджю Є є тот сам зелений
двотомник же вы його знате Тота книжка вышла друком во Львові в
<unk> р написана была уж давно інчі <unk> рокы Єй перша більша
част гуцульскы танці то пошырена розвинута версия книжкы Танце гуцульскє яка вышла
во Львові в польскым языку Іщы в <unk> р бы іщы товды
молодий здібний дослідник опубликувал своє перше в тым роді серйозне досліджыня в
Пувіні Уж <unk> рокы Роман Гарасинтук дополнил свою працу Уж повіли єм
же ту сут два томы але три части перша част гуцульскы танці
друга бойківскы і третя лемківскы То оно так было послідовно як в
тій книжці єст Спочатку автор більше цікавил ся і досліджувал гуцульскы танці
пак войківскы а пак єл ся і Лемків Провадил своі досліджыня медже
Лемками выселеныма в радяньску Украіну а конкретні тыма же замешкали в Валичыні
І што з лемківского хореоґрафічного фольклору потрафил товды описати зафіксувати тото ся
лишыло і тото можеме найти в другім томі якій зовіс ся буйківскій
та лемківскій танці Зато тота книжка єст барз цінна При ці Не
маме за дуже дослідників лемківского танцю ани за дуже моноґрафіі на тоту
тему не маме Вартало бы дашто повісти і про самого автора той
праці Роман Гарасинчук вродил ся в селі Купновийці недалеко Самбура Священниці родині
Вчыл ся в ґімназиі з печатку в Еврові а пак в Перемышлю
а вчас І світовой війны іщы цалком молодым хлопцьом пішол до украіньской
галицкой арміі Юж повіні здал матуру а в <unk> році вступил до
консерваториі во Львові Але того выглядало му мало і товды в <unk>
році вписал ся іщы і до Львівского Університета на Філософскій факультет В
університеті Горосимчук найбільше студиювал давну історию етнолоґію антрополоґію цікавили го тиж філософія
музиколоґія мистецтвознавство музеєзнавство Здібного студента вшылияко підтримувал професор Адам Фішер Може то
власні він заохотил го досліджувати гуцульскы народны танці Так графинчук дубрі прирыхтуваний
до той праці зайцьов своі полювали досліджыня в чысленных гуцульскых селах а
тиж тудіювал пильно вшытку літературу на тоту тему архівны джерела барз серйозно
односил ся до свойой роботы В <unk> р за свою велику працу
гуцульскы танці Гарасимчук устал доктором етноґрафічных і етнолоґічных наук але досліджувал не
лем танцювальне мистецтво Він писал Цікавили ня вшыткы проблемы народной культуры материяльной
духовной і соспільной і музейной праці І так оно направду і было
Але не будеме гнеска у тім бесідувати о тотых вшыткых проблемах народной
культуры бо гнеска наша тема то власні танці В повіні Роман Грасинчук
по ріжных драматичных подіях зас нашол ся во Львові і ял ся
науковій праці Робит товды в Етноґрафічным Музею і Інституті Мистецтвознавства Фольклору і
Етноґрафіі З <unk> аж до <unk> рока до выходу на пенсию пан
Роман робил яко науковый спілробітник Державного Музею Етноґрафіі і Художнього Промыслу Но
бо тоты музеі так злучыли докупы і то была уж єдна структура
Але то была уж цалком інча держава цалком інчы часы і інчы
обставины І Роман Гарасимчук і вшыткы його колеґы робили під пильным оком
совітскых орґанів безпекы Ряньска улада не признавала жадний науковий ступінь здобытий до
війны в польскій державі зато науковец мусил однува прібувати оборонити кандидатску дисертацию
удало ся то йому аж в <unk> році І єй тема звучала
так розвиток народного хореоґрафічного мистецтва радяньского Прикарпатя Частины Перша Досліджыня гуцульскых танців
Ну і вкінци повели ся і выстал кандидатом мистецтвознавства В <unk> році
плянувал оборонити і докторску дисертацию західньоукраіньскє хореоґрафічне мистецтво танці гуцульскій буйківскій лемківскій
подільскій волиньскій та Центральной Львівщыны і выдати тоту моноґрафію книжком Але ани
тоту дисертацию не дали му оборонити ани книжку выдати Колеґы науковці знаны
культурны діяче же барз цінили і пана Романа яко чловека і його
працу Вшелияко сприяли і помагали йому писали позитивны відзывы про його працу
писали як найліпше рецензиі просили але ниць не помагало Такы як Гарисемчук
были неблагонадяжны а тема народны танці не была така важна для будівництва
комунізму Іщы раз повтурю же книжка Народні танці Украінців Карпат котру автор
тиж мріял выдати вышла во Львові лем в <unk> році <unk> рокы
по смерти авторы Тяжко сий тепер представити якє понижыня зневагу мусіл терпіти
в Совітскым Союзі вчений І то великій серйозний вчений якій не хотіл
нич лем спокійні працувати над чымси цалком далекым од ідеолоґічных проблем танцувальным
фольклором Мало тугу же мусіл в каждій праві науковій статі зачынати і
кінчати з комуністичном партийом Мусіл навет і такє ся му притрафило прочытати
в Інституті Мистецтвознавства Фольклору і Етноґрафіі доповід Ленін і Стаін в украіньскому
фольклорі Но то навет до такого абсурду доходило Зато мусиме быти барз
вдячны же в тотых несприятливых обставинах Роман Гарасимчук не зломил ся не
спинил ся а каждий ден працувал Досліджувал не лем хореоґрафію а ріжны
напрямы народной культуры фурт єздил в експедициі музейны зобрал величезний материял і
был фанотом свойой справы Мусиме быти вдячны і за тото што Роман
Гарасимчук зробил для Лемків в такых прикрых обставинах Зогляй мі глупого маторку
стругочку жебы мідто цу звычком Зограй мі губотку ма цілу го свыгику
А ти заплочу Ей як рода Зограйте мі вузи зограйте мі богаси
най сой вид танцу Ей звугів робичосы Восены в <unk> році в
Львуві а властиві в селі Рудну кольвува было зорґанізувано ансамбль Лемковины В
тым самым руці было здано до выдавництва в Кыюві і рукопис книжкы
Гара Симчука Західньоукраіньскє хореоґрафічне мистецтво де было описано і лемківскы танці Кєд
бы тота книжка вышла в тім руці може в складі Лемковины была
одраз бы створена і танцувальна ґрупы яка створена цалком недавно діє лем
од <unk> рока А може творили ся бы і інчі лемківскы танцювальны
ансамблі в Украіні бо послухували ся бы тотым материялом якій зобрал вчений
Але книжку як то повідают зарубали І так вшытко лежало в шухлядах
Не вышла ани тота моноґрафія ани інчы дослідникы в Украіні не працували
над том темом а самым Лемкам якы в повоєнных роках думали не
о танцях Отім як выжыти Як дати сой рады было не до
того Но то гнескы бесідуєме з хореоґрафом якій не ма жадного стосунку
до Лемків Учыл ся в культурноосвітнім коледжі в місті Калуш Іванофранківской области
де замешкали Лемкы і там першый раз стріл ся з лемківском культуром
Подумал же тото і гарде і цікаве але чого си за мало
знане за мало пропаґуване То чом бы ся не заняти лемківском темом
так іщы мало досліджаном гнескы А ходило му найбільше о то жебы
лемківскы танці запровадити в проґраму вчыня будучых хореоґрафів балятмайстерів бо і сам
гнеска вчыт такых студентів Пришло му нагадку же вартало бы тото більше
дослідити тот предмет і зачол роботу над дисертацийом Лемківска танцювальна Культура в
мистецкому просторі Украіны Зачюл але стоіт лем при початку той великой роботы
і власні на тотім початковім етапі мы стріли ся може стрінеме ся
коли пан Юрий Юсь оборонит дисертацию а може буду мати таку серенцю
же приду на тот момент як буде єй обороняти вшытко іщы буде
видно даст ся чути даст ся знати а на разі хочу побесідувати
з паном Юрком бо цікаво мі тыж якій погляд ма чловек же
як бы Збуку смотит на лемківску культуру на лемківскы танці і так
зацікавил ся нима же аж выбрал тото яко тему свого досліджыня Но
то просиме слухати нашу бесіду знающю вы є выкладичем Хорох закладачка Петреатрально
Фороґрафічно Мистецтво Інституту Мистецтво Максимальну Університету ім Василя Стефанова Окрем того стю
явилдал Украіньскій Народно Сценічный Танц В людны выкладаю мистецтво Буркмастра то пис
кєрівником Ансамблю Танцу ІІ Стефанка Основна моя робота полягає в тому што
я навсяю украіньскым танцом а самы сценічній іх формі А мы берамо
в сямо танці ріжных реґіонів Украіны Чнає ся з західньой Украіны гуцульсь
на Пудешыпуліси Лентральной Украіны Слобожанщын сучайно не обминаємо мы і етнічні ґрупы
такі яклойкы і безпосередню і токуж займаєм ся вылучіньом лемківского фольклору якій
мы на мою думку вдало перенесли на сцену зробили мной было створено
сценічны обрубкы Нові смой є професийный балетмайстер фурор болекмайстер фурурф балетмайстер кой
гроф і выкладай фаховых дисциплін іскороґрафів І крем всього вы зараз хоціте
вы хотіли ще і як науковиц не тілько як практик а же
і як науковиц підійти до вывціня народных лемківскых танців бо ви вже
робили штось практычну вводили до репертуару ансамблю Лівый цвіт так іщы і
іщы де деся были Тількы в ансамблю Танцедовых цвіт я зробил лемківскій
танец анничка якій побудованый фактично на лемківскому фольклорі хороґрафічному джерелом фольклору стало
безпосередньом відвідньом ноів Лемківскых ватр якы были монастырискы і тут у нас
были в ружнятівскому реґіоні то кужє кєрувал ся роботою Романа Хосинцюка і
якій в свій час зробил досліджыня наукове досліджыня я вважают це найкрасым
досліджыням по лемківскых танцях Як мусі людина в свій часкраз ци буду
по закінчні винны пі змогла всетакы найти змогу підвідати ті поселеня де
прожывали Лемкы і зібрати в них ты частины простотенцювального фольклору упорядкувати його
для того щыбы майбутнє поколіня все такы выкористовували дес своій роботі От
якщы вы заціпили книжку Народні Танці Украінців Карпаты Романа Гарасимчука це фактично
перша книжка яку я побачыла на цю тему така капітальна можна сказати
і наукове Ціє інсі єкіс выданя ці є інсі якісь дослідникы бо
я бачла В книгарнях Лише цю книжку ні не трапляли ся Як
з чого мы будемо говорити По украіньскым народич не тан звычано дуже
богато є выдань дослідників якы займали ся самы украіньскым украіньскым танцем імце
і Тыценку цей верховинец і тряд Хороґрафів А от лемківскым танцем і
бойківскым танцем тоты бойківскій лемківскы танци меншын знимала ся тік Роман Грасимчук
це фактично є друг том його моноґрафіі IV том ци моноґрафія Танци
гуцульскій ком році на польскій млові А оця частина фактично і стала
частины дисертацийного досліджыня Романа Горосинцюка і кажу што ся книжка є фактично
зараз безцін книжка і голодосліджня є безцінным Томусь же богато напевно тых
танців якій він описал просто зараз бы цого мы не зробили Станцям
є така справа ш якщы відходят скажем носі є того то неможливо
підтворити такы Я так зрозуміло што Ваше досліджыня все такы базуют ся
на культурі Лемків і кіів Украіні і як сьогодні вночы продолжує жыти
єкій вы мали змогу бачати колективы В репертуарі якых є лемківскє танці
што вы бачили і што вы можете сказати што це справді відтворює
це цей фольклорну адекватнов З лемківскым танцем Першый рос я познаємил ся
кулисє всів ся луковскому оцілисі культуры ци було років ХХ столітя такій
выкладачому народно сценічны танци Федір Донияк зараз він успішно працує в Канаді
Май Ансамбль Танцю Барвінок і при уцілисі был ансамбль Танцю в якому
в репертуарі якого был лемківскій танец Был створеный на основі танців якій
побудували в калушскому рейоні Першы разы побачыл сценічну саму сценічну обробку лемківского
танцу Доводили свам бачыти безсценічны обробкы тобто такє дес на весіллі танцювали
безпосередньо участником лемківского весіля з обрядом Я не был Лем Брудці просто
дувате што я відвідувал в лемківскій фестівалі То дес перше джерело тото
фактично фольклорний фольклорный номер як обряд весільний там цікіс інчый обряд дякому
поступ были будем так казати частины танцювального фольклору з ніх звычайно не
обходило си жодне дійство особливо такє як весіль Ну я бы не
сказал шту дуже богату буду цього і тому мне деструсичкі зацікавила леце
тема самой бесідньой урядовости бо на мою думку найбільше танцювальна культура зберегла
ся самысі Вывчали ся в калюсі в учылисті культуры калюш є трошкы
лемківскым містом там є Фольклорный ансамбль Студенка там были было діти рустуть
але різні дитячі ансамблі також де был і спіл і танец там
є тос так ансамбль Галичынач як репертуарі якого є і з печатку
был разом студенькой Потім зєднал ся в репертуарі якого теж є лемківскі
танці Бачыли вы выступы циход всіх колективів Зычаны доводили си басіти выступы
колективу але вни зберегли старают в тым колективі старают ся зберегти фактично
першу основу перше джырло і залишыти танец фактично недоторканым а в такій
його фольклорній формі А так як кажде все є Поласів на Лемківскых
Ватрах це было першу основа ци был фольклор фактичны дестрошычкє може місцями
сценізуваный але першу основу люди старают ся зберегти лемківскых танців Ось ну
на мою думку На мою думку це дуже добре тому што зберігає
ся все такє культура не тількє писенна не тільки музична але танцувальна
культура тому танцувальна культура є невідєм склодником буд якой нациі ці етносу
ці етнічной ґрупы І безпосередньо ности кіноскій буде жыти кожен з тых
компонентівности буде богатой ся культурнос якій она буде подолжыти своє жытя своі
традициі будут передавати з поколіня выколіня Мене природне запитаня все такы чому
Вас зацікавили лемківскі танці Чому бы вырішыли досліджувати си тільк тому што
в Украіні ця тема майже недосліджена окрем моноґрафіі Романа Гарисемчука яку ме
згадали ци вас єщы якій інчі причыны што Вас так безпосередньо зацікавила
ця тема Потіру треба сказати стю Я працую всетакій з ансамбльом Танцу
Світ В репертуарі якого є безді танци в украіньскых танц Безпосередньо мы
обозуєм ся на украіньскым танцульным устецтві І коли стало питаня постановкы як
чого основлого і прибываючы таклош на Лемківскій Ватрі я по бач свій
подумал всю мож не поставити лемківскій танец Коли є взавсе Пропошукі материялу
а материялу было не дуже богато я фактично нічого і нешол І
мені просто стало цікаво цьому так і власне просто я почущю є
книжничка яку видел Роман Гросинцюк Прочытавши єй я зрозуміл шту все такі
єщы і мож з чогось сірпа Зробил ся анализ книжечкы Номана Хамчука
мні трошычкі бракувало саме місця подій і так дальше ще має на
увазі найбільше він описує в своій моноґрафіі танци якій од быс буду
в обряды і в обряд весілля він такой щестинкою зыплює І на
мою думку так як я вже говорил щы більше на полно зберало
ся в высілі і я тоді почал досліджувати Саны лемківскє высіля з
ріжных джерел і звычану з літературы робити порівняня Той культуры лемківской яка
была напр на початку ХХ ст і самовласны в середині ХХ столітя
зробившы такій анализ вывцішы детально крокы і структуру малюнків і постановків побудовы
танців я зробил Выбрал в нтозати найкрасші елементы найкрасшю структуру і зробил
фактичну сценічну обробку лемківского танцю В Украіні на жаль я не бач
сценічной обробкы лемківского танц єм бач сценічны обробкын але вне на мою
думку на мою субєктивну думку а можливо не так Дотримували ся певных
законів побудовы малюнків танцюваных рухів і так дальше Два ся віяток уж
переглядал відернату мене дуже сподобало наприклож сценічны обрубка в Канаді ансамбль не
памятає злато нихтож был лемківскій танец і было видно што є відповідніст
рухів одповідніст тематици Од власне зкало мене пошучергу тестю Тема мало досліджіна
А в закордону є дослідникы лемківского танцого Я часто бываю в Польщі
в місті Ліґніци є Ансамбльонь Скічєр Юрко Стариньскій там кєрує тым колективом
і фактично вны або зує ся на лемківскым фольклорі безпосередньо ных дуже
богаты лемківскых номерів створ нашого стрило од мойо сыло бы сходило Чец
статюа Гей дівчатка А што Михал любите Ами середы сарі пациє есвіте
ся так же польту завляйме Займе То відомий ансамбль відомий він концептувал
Украіні а отці є досліджіня книжкіє моноґрафіі закордону хтось в Словаці і
Польсці то де жывут Лемкі єд выданє єдє досліджіня што не взагалі
наприкат про весілля ци взагалі про інчый обряд там а про танец
Буду в гостях Юрка Сторыньского він мені подарувал свою книжечку якій было
описаны ряд танців при чому так уж зробле паві досліджня з фотоґрафіом
вказа на місцевіст вказано приблизно рік Де танцювали і кортенкі також опс
цестю по пульсі Во Словаці на жаль я не можу нічого сказати
звычайно што відомо што займают ся дослідньом лемківской культуры так його досліджыня
сут по танці бо загальні етноґрафічні фольклорны Є знаю богато Але в
мене в дома не манопрактятых цікавлів взагалі в мене нема книжкы Що
од протаниц крім у цього гу Я не бач Мені не зоводили
ся і тому мене зацікавило коли я прочытала Вашу стию коли я
прочытала што вы не просто хотіте це досліджувати але вы хоціте ввести
цел практику наприклад такых подібных інститутів мистецтв як є Івану Франківску і
вы пропонуєте Щобы це было частино навчальной програмы што были ведені певні
крокы шуб были певні рухы рупевні шубы зо свойой лист смерти А
якщо не мал цього програмі то сказім так чого бракує цього никого
вітеміну не выстечає цього Не выстечає студентам як чого не хочут мати
шырокій кругів в мистецтві танців але якє хыся і не выстечає щы
є самым Лемків Зкажему такстю в принципі я вложу на етпершому курси
беру честину руку з чістину наприклад навцяльного руку і выділяє певні годины
новучіня лемківского танцю Тому што по перше мы локально знаходим ся в
Кому внуткій териториі де прожывают Лемкы і Західня Украіна Мали є ніхто
інакше як бы мал бы це досліджувати і це переносити на сцену
питаня выціні лемківску транци полягає в тому з чо своє часно просто
не зроблена было самы сценічны оброкы Тому што танец якщо винают фольклорный
він жыва в конкретному середовисі і покы мы його не вены сем
назагал тобто на велику сцену будем так казати він поступово втрычає втрычає
втрычає свою сомобудніст і просто відходит його забываєт неправдиют спокойны поколіні т
бру на прикладі украіньскых танців вт Поліса і Поділля і гуцурсине про
сучасну зроблена сценічного врока в зберлят той плясти кым корыстуют ся зараз
хорорфы не тілько в Украіні по цілому світі А як мож на
фіксувати танец для наступных поколінь наприк тут в книжці Романа Гарасимчука описує
ся як танцювали певний танец тикіто рухів тикіто кроків ци тым як
він описал словесно і тыми скажем формулами Ци то зафіксовано ци неможливых
зафіксувати в такій спосіб і передати як полністю то выглядало Зараз цотрошычкє
простійше зробити ідео євіст допадности мож не підняти і так дальше На
той час коли працувал Роман Гросенцию з Учаном што такого не было
дес може там было якыс камаровы Наполно він мал тыкує змогы це
робити тому він фіксувала з допомоґы пустового аркушу паперу і руськє і
флото і флото апарату Але людина яксю вна специяліст Хореоґрафіі вна цілковим
якшу вона професийонально цик вкрыває книжку Романа Расинчука выберає танец по записах
якого вона може відтворити Тобто і выможете моє тымку тут є музыка
є єцей і выможете з ся записом звычат кулічку з кріслом або
таниц ся і кістами пілваль той ци цілы атак І можете полністю
може му пос ци корох може полнистю просто відтворити зробити сценічну оброку
Тут написано перша основа тот тут дає ся од <unk> два три
<unk> основных рухів вказує ся тем вказує ся честины де было повільно
де было швидше і так дальше вказує ся ціє парни танец ці
є сольны танец де він выконал ся основні фіґуры танцю і основні
малюнкы танцю Безпосередньо має ся такій материял хорооґраф професийонал він може це
перенести на сцену Звычайно добавите ся свого перепросити для того сіб це
была сценічна форма тому што сцена вымагає певных законів є певны законы
сцены і мы од них не можеме выступати Але фактично по цых
досліджынях можеме переносити танцку ця Роман Грасемцюк творшычкє своєрідну записувал в танці
зараз корорфы користуют ся до селішнього часу записом Василия Верховинця Але в
ціж моноґрафіі він зробил розшыфровку кожного свого позначіня тому вывсівшы певну структуру
певных плоты можна елементарно і звідси вым взятия і несложносценым стова Мили
слухайче припоминам же не вкамил Івану Франківску і пішле єм до нашого
університета і стрілем ся тепер з асистентом старшым выкладачом катедры театрального і
хореоґрафічного мистецтва і бесідуєме о лемківскых танцях якы захтіл глупся дослідити пан
Юрий Пан Юрий Скобель од дітины танцує ходил на таку хореоґрафічну студию
іщы якы был в школі пакы вчыл ся в калюшы В Учылищу
культуры тепер зове ся тото колидж а тіж скінчыл Рівниньскій Державный Гуманітарный
Університет і там здобил фах хореоґрафіі і тепер сам вчыт того Вчыт
в нашім університеті якій ма як бы таку структурну свою част Інститут
Мистецтв і ма выклады студентам і вчыт тиж і діти в хореоґрафічній
школі Але верну ся до студентів не лем просто іх вчыт а
іщы рядит ансамбльом Студентів Інституту Майстецтв Тот ансамбль зовит ся Дивы Світ
і власні в тотім ансамблі спрібувал поставити лемківскій танец Но але я
хочу дашто більше знати про тот ансамбль і смутю же ту де
мы сідиме то мы ту власні на тотій катедрі то ту вісят
на стінах ріжны дипломы Дипломы нагороды сут ріжны тыжы памяткы сувеніры вшытко
тото привезене з ріжных конкурсів фестівалів де был де выступил тот ансамбль
Дивый Світ То власні смутю на тоту стіну і хоцю знати што
то єст а пак вернеме зас до нашой бесіды Тут є дипломы
з якого міжнародного фесиплом з Монтекар Монтекарло в <unk> році анбре Украіньскє
Мистецтво на Медженародному Фестівалю ряд дипломів тут нас Венециі <unk>ea<unk>e кушы проуці
ансамбль Танцию з курдонт куш є богато нас дипломів Візняк В Польсі
богато концертуємо і в такых містах якы Свідница Явор Єлиня Ґура і
Ґож великопольскій зокрема єдны велика Лемківска Общына в Стрельцах Краєньскых на ті
Лемко Тав такій така басня лемківска в якому зробле музей ужыткового мистецтва
лемківского І власне мы повернули ся зо стру в ґожу великопольску як
был у нас концерт самы в стройцях краіньскых для лемківской опсі А
чом выставляли был репертуар різны Репертуар были складавця з украіньскых танців з
украіньскых пісен тому в сімы были нисемі бусє і портреты бандуристів Ґірдан
і были ся безпосереднім співакіє была Соліска гуцульского Ансамблю Пісні Танця Вера
Джабову доценты нашой катедры Петро Дроздакушы буфм професор кафедрымузикознавства Вон Цірпаняны рон
Цірпанян Мы спільно давали такій концерт і скульбавса з музыкы співу спанців
ріжных реґіонів Украіны зучаном там були і лемківскы пісні і лемківскы танци
Це диплом оце є <unk> диплом з украіньского Фестівалю Конкурсу Народных Рога
іміні По Лаґірску Ах ци сме заняли другє місце На цьому вкраіньскому
фестівалі Конкурс є найпрестыжнійший конкурс в Украіні В народній хороґрафіі мы заняли
другє місце в своій номінациі ци танцюваный колективі Высшых ужбовых Закладів мистецко
спрямуваня Тут то кушто внос з Гуцульского Фестівалю з Лемсвєта на Гуцульсині
Ци фестіваля Стернопеля Червона Кылина ци не вывішуєм пусту нема Якій є
найпрестижнійшый конкурс ті фестівалю якому брали Як ся брате в Украіні звычано
ся це был конкурс ім по Лабірску проходит наймаштабнійшый конкурс том тенцує
ся Украіна від самодіяльных до професийных колективів же было так приємностю самы
нас через серяд такых віддюрковых турів выбрали до Кыєва і мы репрезентували
само гуцульскє Містерство в опорному театрі і другє місце Цо тыка най
найважливійша напав наша нагорода што списує ся Украіны А так то куж
фестіваль для нас у Посі ці буде за кордоном цікавый вгоме тому
што мы зустрічаєм ся з інчыма культурами буде і років два тому
в Польщы мы зострічали си безпосередньо з македоньской культуры з італийской культуры
Цо бу захід называє фактично кождого року проводит громадска орґанізация танцювальна місті
Свідниця в Польщы вони проводят такы своірідні якы фестины об віндосвідом запрошуют
ряд колективів з Европы і безпосередньо робимо загальны майстер класы вцімо ся
выничат си украіньскым танцам вцімо ся іхнім танцам ґождуєме спільниковы концерты такы
позижіме свою культуру ци дуж цицко ваш колективци і таку рівнящу в
такых фестівалях ви чуєте ся якы рівноправні партнеры і просто кожмий свойой
культуры Мы просто розуміте самостецкій влус і звычаншы діти збудвыздували свою професию
і готуют ся з тоты безпосередньо і артистами боляту Дуж богато нашых
выпусників працує і в гуцульскым <unk> і тому і ведам буду і
працували Я працувал там десят років як артист боляту пізнійше пишу люкудацку
роботу Прикарпатскы Університети ся то кождитяфічны школ там працуют тамто же гарні
дітичкы і гарноцуют так борту часі в фестівалях різних конкурсах остає од
фестіваль ци Булоділіня Ґура і Так це было <unk> травня Были вілені
ґуря на фестівалі з дитям з дитячым ансамблем з дитя хорофічной школы
і ансамбль Танц дитячы хорофічной школы міста Івана Франківскы не має УС
але дуже было приємно ся самы представниця цієй школы Марта Коляндрукы отримала
відзнаку Віты послабы по нашому це депута польского Сейму за збережыня класичных
традиций в хорофічным мистецтві Быже приємны вона выконала класичну варияцию яку З
посередньом створила нашы подаці Старшуляч катедры тетранографічного Мистецтва Світлан Весрухлан Весци єй
кєрівник і <unk> номер за цю постановку зо цер творіня вона отримала
тыку нагороду Я тіжу ся што Выківсі крутів Нє ну Нє ну
ну ну ну ну ну за класти Не просто дес там што
дес там танцюют а показуют на найвысшым врівні то мистецтво Зрозумієте ну
ци мистецкє вус мы повіт як жебы в нас было по інакшому
было погано А то це нормаль Нуд мошто мы гутуємо хорофів розуміти
і старам ся гутувати іх дуже добро люто ос чобы так як
мы казали щеб люди пришли в колектив і працували працували нормально Ну
значыт очыведно вымат ся людскі якыст і кєд гуртовуют запалюют людей і
як шо не старам ся опрацувати бач то якыс тот команды си
розом І курсы всі разом тримают си в нас така свия така
царина хороґрафічна і неважливо на ансамбль ти Першый курсі ти пятый курс
якыс то кус сухіст традиций зявляют ся певні в ансамблі кіперют ся
в дного курсу ды іншой мы То посуд десім собуде старам ся
зберегти пронождици традициі для того сібы был колитив то хороша робота хороша
атмосфера і одповідны результаты Выбачыли кіс танці якій поставили нас Вкраіні є
вы пишете што воты досліджуєте лемківскє танці і якы лемківскє хороґрафічне мистецтво
розвиває ся нині в Украіні Но розвиває ся де в якых колективах
якых ансамблях сьогодні в Украіні ну можна пят такых назвати наприк Я
не знаю о ці можна пят назвати є зна сю в Лові
працює тыклош Лемківскій колектыв Лемковина ґрупами танцювальна ґрупа наскіль займали ся досліджынями
Я чул што є колективы в монастыри скудис Тернопільскій области також якы
займаются ну не можу сказати <unk> сотків досліджыньом але просто мают в
своарі лемківскій танец Ну і фактично і все як щы брати наприклад
дальше брати іншій области Украіны ну крім льв Тернопільской і Івано Франківскы
Можливо можливо дес на Закарпаті ся є можливо там але я на
жаль не зострічал ним має так богато часу щыбы зараз єздити і
бачити ся снова а в тых фестівалях і конкурсах де я брал
бы спосереднівці з ансамблем то я просто не з А што вы
бач напр на фестівалі Монастырійску выму так было там што Вас зацікавили
певно грівня Вызнаєте я был в фестівалю Монастырийскым ци Лемківскій Ватрі і
я самовласне приіхал подивити ся на танцувальный лемківскій фольклор але я його
бачу там ту же мало Біше было співу більше было музыкы а
дуже на жаль было мало танців і там просто быв Була кєчера
подивил ся на кічеру Я говорила з орґанізатором Лемківской Ватры в Польсті
в Ждыні якій дуже жаліл ся што не має танцювальных колективів Співати
будут всі хоровых колективів достатньо а танцювальных немає і він не має
чым як бы перебити тій сутут співоці ці всі номеры ці выступы
хоровых колективів іму дуже бракне Іже будікій бы дал там танец тілько
што бывно перемыжовувал І штось подібне я бачыло монастырийску на Латрі і
бачыло што выходят на сцену якіс колективы і дитяці і дуросні молодіжні
якій часно кажучи дуже і далекі від темы але тілько шбы як
бы было весело то через кілько пісень мусит быти танец нібы і
якыс такє відчуваю што ту є дефіцит звыча Звычано што дефіциты єст
самого лемківского танцу а по перше ця книжка вышла зовсім недавно Ці
ці материялы были фактично засредні лежали і не выдавали ся Можливос ці
в цьому є правді питаня чому не розвивал ся лемківскій танец не
парносит ся на сцену і так дальше Але здає ся што просто
Украіньска культура на стікі богата і самобутня напевно до певной міры хватало
танцувально фольклору для того щобы розкрыти всю культуру Украіны Але на моє
переконаня глибокє переконаня лемківска культура є невідємной чыстиною украіньской культуры і танцувальным
систу муси розвивати ся Добре всіків осварат і від фольклору досмішляли якыс
дало питаня одмож ме проскочыли што є в лемківскых танцях де кєшу
од цікаве подати студентам якій тят на специяльности хореоґрафія ци взагалі што
є такє цікаве Що вартостю бы єй был Лаґі вце пустити што
є такє особливе тому што культура має своі особливости своішыня тице На
мою думку якстю анализувати лемківскє хрофічне мистецтво внеє самобутнє своє рідне і
неповтурне Цікаво но внеє тым з цілы В ньому зібрані елементы не
тілько самого лемківского танцу безпосередні вплы Має і польскій танец і украіньскій
танец і словацкій танец і од З таклого міксу выходит шыст нове
Розумітий ци як щестнуве неповторне і присутні тікы самы Лемкам По цым
і цікавый лемківскій танец не помнуш він увибрал в себе як глупка
найкрасю може быти додав своє і утворити такє отка од квітка такє
од лемківскій танец А якій танці найбільш характерні і самобутні З тыхшу
од вызнайте шви вчали і кіни бісє цікаві коліцько грожена Богато танців
і штаєр богато танців в якых можна звернути увагу мені здає ся
што кожен танец по свому цікавый і кожын танец по свому нови
Він несе якусь певну свою інформацию про певні подіі ци про певні
якісы обряды і так дальше Тому кожен танец може заслуговувати на увагу
Не будеме свідокрамлювати один красі другій гіршыт рожено там ці таєр такі
хы танци в принципін <unk>em де То сам як шрату на пото
колічко то в принципів выно дес схожы на карічку закарпатску ци словацку
як аж все дуже близко все дуже близко то медже культуры мы
такшы перебываємо в такому середовисі што мы повязані і з інчыма культурами
словацкой з німецкой з польской і т Стрічатсі навіт од Штаєр навіт
зустрічают ся елементы німецкых танців в лемківскых танцях і медярскій мадярскій словацкій
і поляків А єщы спільны всіх ци в танцювальній культурі карпатского реґіону
щы нема спільного тых людей што жыли в Карпатах Вызнаєте звычанш обєдны
є в Карпатах по перше безпосередній вплыв має на танец рельєф є
Ґеоґрафія плобут Звычайно плобут но одныскі Я знаю што наприклад так само
як о блойкы так само Лемкє для того шібы потенцювати вони вынаймали
хату Протили Руси Господары протрусі музыкантам і так дальше і тоді танцували
Повтарює це крокы повторят це дуже богато як кроків нап в лемківскых
танцях кім можем зустріти і в словацкых танцих і в украіньскых танцих
і польскых танц нап голубці нпыскє ріжны темкі подбурає так дальше тобто
це все звычайно зустрічат наприклад угорскій ключі або плескычсі і словацкій Рузміте
тото дес єкрафічна лексика нацийональна лексика інчых народів присутня в лемківскым мутанци
Можна сказати шту ритмы подружували од горы до горы дулины до дулины
Між гором ридми є близкій будемо так говорити напр в ті чысы
просту хлопці што напри на заробіткє дес до Угорсіны і з тыма
грошыма проносили якіс елементы угорскых танців якій прижывали ся напрому рейоні Украіны
і там же завершали ся асимілювали це просто хореґрафію той ці іншого
реґіону Відана копыцьова секультура епы утворило ся певный танец кім солем тебе
вес в Кресту аты солем в Кресту Манеткє вражінь што дуже богато
залежіт від ментальности наприклад коли я порівнюю танці Лемківщыны і пілденных скєлів
укарпат Пілденной Лемківщыны Пряшівщыны то я бачу певну ріжницю очывидно на Пряшівщыні
Кішцині Лемків мале більше Горячий темперамент і це выражаєт ся в танцях
і може танці більше прості темпераментні і може меньше різноманітні а може
ні от по напілнічному блоці Карпат якыс більш все повільнійше розвиває ся
і якыс тем прозумі покійнійший Думаю што зголі мистецтво ци душа народу
пісня музыка і танец ци душа народу одповідно як ці через якіс
історичні подіі ці через іч якіс подіі сформує ся сам характер той
ціншы етноґрафічны ґрупы навіт Віці трілокальны місцевості Це все має безпосередній вплыві
на музичне мистецтво тцінчого реґіону так ці то іціншы области так само
на корместецтво так само і неє выключні тамиство не має чого дивного
свідосутному реґіоні Танцюют по одному і ци лемківскы тонес другым по другым
чобрати порівняня наприцульскым танцем то скількій сіл єст якій різных гуцульок танцюют
по різным Вы бачы якых звых Лемків нашомо сцені выступают а такы
іщы выбачыли десь што спілкували ся безпосередньот выпроводити досліджыня Но як я
полює досліджыня То ций дослідник іде дойкуі бабы дідака якы коли станцювали
Ану покы зіть а як по тому співали си цілыкє робили а
в Украіні такого не робили Але я од робовци в Польщы думу
на тіж постожыны Він є Мусиєм Лемківской Культуры він Лемк Але роз
ним Ні Ні Я просто так само ото я просто розмовлял з
ним просто він ділил ся зі мною своіма досліджыням Пошто я не
мал змог безпосередньо єхати і досліджы утворобити такы поліві досліджні як Роман
Гере Симцю Посмі не буду такой змог Я рішыл це зробити в
інший спосіб Ну це од нас як бы джырило інформаций нехай досит
полне Але я думаю што варто Ëй мені здає ся што найбільше
варто треба побувати в Словациі тому што там не было так знищено
все І там было тягліст традиций і танцювальной теж культуры тягліст єка
тут было перервана і в Польщы было перервана тому шо танец відтворює
ся кождого разу коли є природні умови А коли люди ховают ся
з тым шумны Лемкы ту дни Не підут дес підкрыто танцюваны поспівают
тихеньо Мы тихєньку в куточку поспіваютной Зберегло ся більше музика і зав
Я дум маниє ся і своє версиє чому зберегло ся бо пісньом
Я думай най більше розвину то бы співати мож было завжды співати
можно было пічас будякой рубуты В всякых умовах різных пісня выщасні без
тубою і всякых обставнах А танец кін є тоді коли танцюют Кли
є Коли васло коли гарно А є сум ні танці не ты
сумні будем казати собі єлі солдаты хлопців І богато танців як раз
лемківскых і тых тых на Пряшівщыні коли одпоказуют час на сцені обряд
коли вербуют вту цісарску армію і тудіют ос є такі ріжні барбоцькі
танці Вы нібы енерґійні і хлопці показуют свою силу спритніст вправніст але
літіст тому є певно надрив і щысів тому і сумне Выбачыли выцілы
Васєв Ясьов Васєв я Цитаны Церкуцкій є звычайностю буде подія коли Люде
заберают війска і так намає певны елементы кос суму з одного боку
на певны від сімі від рідных і батьків а з другой сторны
цей ґє є якыс так гонор такійщы ти же дорізду того што
мож захісати свою сімю тот даякы ґє мож слатса вражным в не
З одного боку але з другой боку не показут героізм не показуют
напр темперамент того ціньшого народу то Скажіт буд ласка ци коли высліджуєте
лемківскє танці ци внилят ся напр за скажімо віковым принципом ци якым
социяльным тым што хто іх выконує Ци є поста ци є наприклад
сут то дитячі танці або ци є танці сут які переважно старші
люди танцюют з кімо на весіллі ци є там інчі такі реці
ци визє а звычаностю є зглуч танці Дак тут наприклад в тым
самому уряді весіли єст в тым чловіці танец коли том выстані коли
хлопец прощає ся вже своіми друзями танцют то быс поспосерают ся тікі
тікі чловикы Діця того зможут водити хороводы співати і танцувати коли вони
так само створят обрядом для дівчыны яка буде выходити заміш Безпосередньо я
буду говорити весіли бо я більше так досліджувал ту тему а напр
на самым высілі можут быти танец якій танцюют старші люди Потікі тых
люде Танцювали танцували старші зрозуміти што на весіля приходили ріжні люди ріжноговіково
поколіня правда І кожен звычайно ся хотіл танцувати Десташі люди також не
танцували повільніси танци не танцували і вальцы могли танцувати Штостикє кєвже не
потребує такой енергіі але В тым вони також хотіли потішыти си хотіли
розрадити ся вони хотіли підтримати молодых і быти безпосередніма участниками на бесіди
Были біжтем парамытні танцы коли танцувала молод звычайно там были і швидші
темпы і різноманітійші крокі і циклийші малюнкы і так дальше тому ранец
не має такых якых віковых кордонів і так дальше Але може ма
якійст буже хтос не може якій танец танцювати тмушу ці молодиці такє
не танцюют же ци старші люде не танцюют ци наприкляд діти не
мают права танцювати того што дорослі хлопці і дівчата тобто очывидно є
такій зобороны були бо зарам же певно нема ніякых Но зараз на
памяну су так звычайно стю напри юнакі не могли там танцювати наприд
брати участ напроту в тых порубоцкых танцях до досягня плавного віку тому
што там прикло полнолітя вони вырахували ся дітьми і вни безпосередньо не
мали права брати участи уже у справах то будем казати дурослих одповідно
і танцювати в дорослых танцях Ахту вчыл Я недавно розуміти я переважно
говорю старшыма людьми і один старший Лемк мі розказу Мне вчыл танцювати
тато коли я вже был в тому віці што я уже мал
ні бы долучати ся до того гурту порухів тато м не почал
вчыти вечером після закінченой всьой роботы показувал міні як підсвист каже одвысвисту
мелодию і показувал як Інча респондентка моя каже Не в ціли мама
показувала мі як танцює тобто вціли ну може старші сестры браты і
вціли быть кє диків себе в хаті ци том в студолі в
ціли ци на подві вціли як це має быти Знайте коли як
дізнали си мныце рущули не по кутах десь молодь ходила а вціли
ся як танцювати Від батьків Быткє мали навчыти і працювати і танцювати
Ци была така самоважлива складова частина жытя Ци витопос цікавили си і
де переймали танці якы вціли синтя танец кожын танец такы пісня такє
як музика пордаєци з поколіня в поколі Але хто вціл і як
одсіли сказали о такы вціли від батька до сина Отак діда діда
Прадіда особордували це спокійнє поколіня і звычайно што навіт берам о той
самы обряд весіля на якым были присутні і діти і молоді і
спадшы Неде не допита не выпускали папроси просув не допускали Але всерівно
навіт ті люди якы были на промолодці поколіням не бачли як тонцимі
старсів правду І безпосередньо вони безвізуально це бачыль дес переймали і це
і це бардовали си з поколіня поколіня Оласно так як выказали же
мы маленькых дітей люціли сомі батькы они іх гутували так само як
У той школы зараз трасіш так дак серебы це было необхідно скло
два Він мал быти в тым конкретным мисєм інформациі для наступных поколінь
тілько такым чыном передавало си не было з ниякых нісваных колективів ні
холіві там дальшы Тількє Вы бы хотіли штобы це зараз якыс продолжували
ся Вы бы хотіли жебы был якій може створений професийний танцювальний колектив
в Украіні якій бы злав ся сам на лемківскых танцях Чіт Вам
як бы засяне было бы непогано Было бы досит непогано томущю Зараз
як раз сут той час і угло просто непотрібно втрачати бы час
сієй гости єст кожным роком ци меньше Лепостіб відродити од лемківску танцувальну
культуру свычано для вытворіня танцувального мистецтва як выказали стю співати мож о
собі з том самому бо де спокуто та нес вымагає певных умов
Безпосеральню для розвитку потенцияльного мистецтва потрібні мло Загли бы іти мені здає
ся на державным рівні на збережні нацийональной культуры на збережні культуры самы
етнічны ґрупы Вот як ся бы такє было створено це было бы
прикрас Тобто як жебы Вы вели лжыте в обіг шырше В інституті
мистецтв вывчыте студентів і в вас бы завжды было в програмі якій
лемківскі танці цікіс окремі там крок якій елементы і ті студенты вже
выпустили си і выни бы дес пішли я не знаю в клубах
працювати так на прикос І вони бы завчыли цю оковит інчузвычану звычаностю
Люди якы отримуют наняв на свосных мохороґрафій вне вывцяючы Украіньскій Народноснічный танец
бруд достатні інформаций летоші путім безпосередньо працувати дисколективо і працувати різнопляновы з
різныма ріжных реґіонів Украіны і гуцульскыми і войківскыми і лемківскым комісі Ці
можут полністю освоіти це люди якых як был голубі інчі ритмы які
выховали ся там напр на Полісі Ци выросли ци ся ци мож
на скількє освоіти і настількє війти в це Ну они вивціли тапсі
рухів все вивчыли Але ци може них тількы А вызнаєте што нихто
так не стенсує гуцульку як гуцу Нихто так не стенсує го пак
як машканец Центральной Украіны Нихто так не стенсує польску Польку як Полісянин
і так дальше Томує нихто так не стенцує лемківскій танец як Лемко
Тому ся все все в першу чергу іде під душі Можливо передати
на сцені рухы можливо передати на сцені малюнків можливо передати характер можливо
навіт передати дес честину емпераменту але душу Найкрасі пародає самы генетичны мисиі
Лемко Мане є просто такє от не бажаня просто хоці це счубы
Лемківска культура дальше розвивала си і лемківскє танцивальне мистецтво розвивали ся Хоцюбы
выно не пропало і ця праца яку зробил Роман Геро Симчук Не
лежало ся так богато років якы наприлежало до цю єй взяли в
рукы муді Хурофы якы поцінают працувати І сценічну обробку перенесли це на
сцену для того шы зберегти примножувати лемківскє танцивальне мистецтво і передати наступным
поколіня Бо це частину украіньской культуры Были моі слухаче на тім мусит
быти уж конецка Были сме в Іванофранківскым Нацийональным Університеті ім <unk>r<unk>e<unk> і
єст ту яко окрема структура Інститут Мистецтв а в нім єст катедра
театрального і хореоґрафічного мистецтва а на такій катедрі старшым выкладачом робит Юрий
Скубинь якій ял ся недавно досліджувати лемківскы танці бо барз бы хутіл
жебы яв найшырше впровадити іх в практику запровадити іх до проґрам вчыня
хореоґрафічного мистецтва і думам же вшытко йому ся поведе то до бесіду
перепровадила Анна Кырпан Працям ся з вами Оставайте здорови до стрічы за
тыжден